{"id":10484,"date":"2019-12-24T09:33:57","date_gmt":"2019-12-24T05:33:57","guid":{"rendered":"http:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=10484"},"modified":"2019-12-24T09:33:57","modified_gmt":"2019-12-24T05:33:57","slug":"m%c9%99hk%c9%99m%c9%99-hakimiyy%c9%99tinin-must%c9%99qilliyinin-real-t%c9%99minatcisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=10484","title":{"rendered":"M\u0259hk\u0259m\u0259 hakimiyy\u0259tinin m\u00fcst\u0259qilliyinin real t\u0259minat\u00e7\u0131s\u0131"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n \u0259sasl\u0131 islahatlar \u00f6lk\u0259 h\u0259yat\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259ri kimi, m\u0259hk\u0259m\u0259-h\u00fcquq sistemini d\u0259 \u0259hat\u0259 edir. \u018fdliyy\u0259 naziri, M\u0259hk\u0259m\u0259-H\u00fcquq \u015euras\u0131n\u0131n s\u0259dri Fikr\u0259t M\u0259mm\u0259dovun\u00a0<a class=\"azertac-link\" href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">AZ\u018fRTAC<\/a>-a t\u0259qdim etdiyi m\u0259qal\u0259d\u0259 son 16 ild\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 sisteminin m\u00fcasirl\u0259\u015fdirilm\u0259si, \u0259dal\u0259t m\u00fchakim\u0259sinin s\u0259m\u0259r\u0259liliyinin y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si, bu sah\u0259d\u0259 \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, yeni informasiya texnologiyalar\u0131n\u0131n t\u0259tbiqi v\u0259 dig\u0259r m\u00fct\u0259r\u0259qqi add\u0131mlardan b\u0259hs olunur.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u00fcmummilli lideri Heyd\u0259r \u018fliyevin qurub yaratd\u0131\u011f\u0131 v\u0259 \u0259b\u0259dilik qazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tini inamla ir\u0259li aparan m\u00f6ht\u0259r\u0259m Prezidentimiz c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6lk\u0259mizin t\u0259r\u0259qqisin\u0259, xalq\u0131m\u0131z\u0131n rifah\u0131na hesablanm\u0131\u015f h\u0259rt\u0259r\u0259fli islahatlar h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259kl\u0259 m\u00fcasir tariximizin \u015fanl\u0131 s\u0259hif\u0259l\u0259ri yaz\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev 2003-c\u00fc ild\u0259 xalqa m\u00fcraci\u0259tind\u0259 deyirdi: &#8220;\u0130nan\u0131ram ki, m\u0259nim ax\u0131ra \u00e7atd\u0131ra bilm\u0259diyim taley\u00fckl\u00fc m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri, planlar\u0131, i\u015fl\u0259ri \u0130lham \u018fliyev ba\u015fa \u00e7atd\u0131ra bil\u0259c\u0259k. M\u0259n ona \u00f6z\u00fcm q\u0259d\u0259r inan\u0131ram v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00fcmidl\u0259r b\u0259sl\u0259yir\u0259m&#8221;. Bu g\u00fcn tam \u0259minlikl\u0259 s\u00f6yl\u0259y\u0259 bil\u0259rik ki, m\u00f6ht\u0259r\u0259m Prezidentimiz bu inam\u0131 xalq\u0131n d\u0259st\u0259yi il\u0259 \u00f6t\u0259n d\u00f6vrd\u0259 atd\u0131\u011f\u0131 u\u011furlu add\u0131mlarla ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirdi. \u00d6lk\u0259miz Ulu \u00d6nd\u0259rin m\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyi v\u0259 yegan\u0259 d\u00fczg\u00fcn olan yol il\u0259 ged\u0259r\u0259k m\u00f6hk\u0259m t\u0259m\u0259ll\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259, d\u00fcnyada ba\u015f ver\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259li prosesl\u0259r\u0259, b\u00f6hranlara baxmayaraq, davaml\u0131 inki\u015faf etdi. Xalq\u0131m\u0131z\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, sabitlik \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f\u0131 t\u0259min olundu, Az\u0259rbaycan d\u00fcnyada h\u00f6rm\u0259tl\u0259 q\u0259bul edil\u0259n v\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259n\u0259n, y\u00fcks\u0259k n\u00fcfuza sahib \u00f6lk\u0259y\u0259, etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015fa v\u0259 regionun siyasi, iqtisadi v\u0259 m\u0259d\u0259ni m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evrildi.<\/p>\n<p>Bu d\u00f6vrd\u0259 el\u0259 bir sah\u0259 olmay\u0131b ki, orada islahatlar apar\u0131lmas\u0131n v\u0259 inki\u015faf m\u00fc\u015fahid\u0259 edilm\u0259sin. Son 16 ild\u0259 \u00fcmumi daxili m\u0259hsul 3 d\u0259f\u0259d\u0259n \u00e7ox artd\u0131, i\u015fsizliyin s\u0259viyy\u0259si 5 faiz\u0259d\u0259k endi, yoxsulluq t\u0259xmin\u0259n 10 d\u0259f\u0259y\u0259d\u0259k azald\u0131. Valyuta ehtiyatlar\u0131m\u0131z 50 milyard dollara \u00e7atd\u0131. \u00d6lk\u0259mizin iqtisadiyyat\u0131na 250 milyard dollardan \u00e7ox s\u0259rmay\u0259 qoyuldu.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev g\u00fccl\u00fc siyasi irad\u0259si, q\u0259tiyy\u0259tli v\u0259 prinsipial m\u00f6vqeyi il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 d\u00fcnyan\u0131n inki\u015faf ed\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri s\u0131ras\u0131na \u00e7\u0131xard\u0131. Bu g\u00fcn respublikam\u0131z iqtisadi r\u0259qab\u0259tqabiliyy\u0259tliliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada \u00f6nc\u00fcl, \u0259n islahat\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259, eyni zamanda, irimiqyasl\u0131 layih\u0259l\u0259rin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 v\u0259 u\u011furlu icra\u00e7\u0131s\u0131 kimi tan\u0131n\u0131r, tolerantl\u0131q v\u0259 multikulturalizm m\u0259kan\u0131 kimi n\u00fcmun\u0259 olmas\u0131 etiraf edilir, d\u00f6vl\u0259t xidm\u0259tl\u0259rinin ictimai modeli olan v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259si d\u00fcnyada yay\u0131lan ASAN brendinin m\u00fc\u0259llifidir.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irdiyi \u00e7ox\u015fax\u0259li islahatlara d\u0259y\u0259rli t\u00f6hf\u0259l\u0259r ver\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Birinci vitse-prezidenti Mehriban xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 realla\u015fd\u0131r\u0131lan \u00e7oxsayl\u0131 layih\u0259l\u0259r, h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbirl\u0259r \u00f6z m\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259l\u0259rini verm\u0259kl\u0259 xalq-iqtidar birliyini daha da g\u00fccl\u0259ndirir.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n d\u00f6vrd\u0259 demokratik inki\u015faf yolu il\u0259 ged\u0259n Az\u0259rbaycanda qanunun aliliyini, insan v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131n\u0131 siyas\u0259tinin \u0259n m\u00fch\u00fcm prioriteti kimi m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyev d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 b\u0259yan edib ki, bizim siyas\u0259tin m\u0259rk\u0259zind\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 dayan\u0131r v\u0259 \u0259sas v\u0259zif\u0259miz insanlara layiqli xidm\u0259t etm\u0259kdir. C\u0259nab Prezident xalqa xidm\u0259tl\u0259ri il\u0259 h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n prezidenti oldu\u011funu s\u00fcbut etm\u0259kl\u0259 h\u0259r bir d\u00f6vl\u0259t m\u0259muruna t\u0259vaz\u00f6karl\u0131q, safl\u0131q v\u0259 v\u0259t\u0259n\u0259 xidm\u0259t n\u00fcmun\u0259si g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n ictimaiyy\u0259ti h\u0259r zaman d\u00f6vl\u0259t idar\u0259etm\u0259sind\u0259 f\u0259al i\u015ftiraka, ictimai n\u0259zar\u0259t\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131, korrupsiyaya qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 s\u0259rt m\u00f6vqeyi, v\u0259t\u0259nda\u015flara xidm\u0259t sah\u0259sind\u0259 \u015f\u0259ffaf v\u0259 innovativ metodlar\u0131n geni\u015f v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li t\u0259tbiqin\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259si c\u0259miyy\u0259timiz t\u0259r\u0259find\u0259n daim d\u0259st\u0259kl\u0259nir. Bu istiqam\u0259td\u0259 m\u00fch\u00fcm d\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131 v\u0259 milli f\u0259aliyy\u0259t planlar\u0131 q\u0259bul olunaraq h\u0259yata ke\u00e7irilir, konkret \u0259m\u0259li t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>Respublikam\u0131z\u0131n h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131na adekvat olaraq apar\u0131lan m\u0259hk\u0259m\u0259-h\u00fcquq sistemind\u0259 m\u00fct\u0259r\u0259qqi islahatlar\u0131n m\u00fc\u0259llifi d\u0259 m\u0259hz m\u00f6ht\u0259r\u0259m Prezidentimiz \u0130lham \u018fliyevdir.<\/p>\n<p>T\u0259m\u0259li ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n qoyulmu\u015f m\u0259hk\u0259m\u0259-h\u00fcquq islahatlar\u0131 \u00f6t\u0259n d\u00f6vrd\u0259 d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcasir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara uy\u011fun u\u011furla inki\u015faf etdirildi. Prezident \u0130lham \u018fliyev b\u00fct\u00fcn m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi, m\u0259hk\u0259m\u0259-h\u00fcquq sah\u0259sind\u0259 d\u0259 novatorluq v\u0259 islahat\u00e7\u0131 yana\u015fmalar t\u0259tbiq etdi, d\u00fcnyada m\u00f6vcud olan \u0259n m\u00fct\u0259r\u0259qqi t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r\u0259 \u0259saslanaraq m\u0259hk\u0259m\u0259 sisteminin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259sinin respublikam\u0131z\u0131n h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131, demokratik, h\u00fcquqi d\u00f6vl\u0259tin m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u015fl\u0131ca \u015f\u0259rt oldu\u011funu vur\u011fulad\u0131. C\u0259nab \u0130lham \u018fliyev \u00f6lk\u0259 Prezidenti kimi f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ilk g\u00fcnl\u0259rd\u0259n m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rin insan v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n etibarl\u0131 qorundu\u011fu, c\u0259miyy\u0259td\u0259 y\u00fcks\u0259k n\u00fcfuza malik \u0259dal\u0259t m\u00fchakim\u0259sinin h\u0259yata ke\u00e7irildiyi instansiyaya \u00e7evrilm\u0259sini prioritet hesab etdi.<\/p>\n<p>M\u0259hk\u0259m\u0259 hakimiyy\u0259tinin m\u00fcst\u0259qilliyinin t\u0259minat\u00e7\u0131s\u0131 olaraq \u00f6t\u0259n d\u00f6vrd\u0259 d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259hk\u0259m\u0259 sisteminin m\u00fcasirl\u0259\u015fdirilm\u0259si, \u0259dal\u0259t m\u00fchakim\u0259sinin s\u0259m\u0259r\u0259liliyinin y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si, m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259r\u0259 \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131n v\u0259 m\u00fcraci\u0259t imkanlar\u0131n\u0131n asanla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, sui-istifad\u0259, s\u00fcr\u00fcnd\u00fcrm\u0259\u00e7ilik hallar\u0131n\u0131n v\u0259 dig\u0259r n\u00f6qsanlar\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131, yeni informasiya texnologiyalar\u0131n\u0131n t\u0259tbiqi il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fct\u0259r\u0259qqi add\u0131mlar at\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>S\u00f6zs\u00fcz ki, bu add\u0131mlar \u00f6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n q\u0259ti siyasi irad\u0259sin\u0259, onun islahat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131na \u0259saslan\u0131r. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, h\u0259yata ke\u00e7irdiyi islahatlar\u0131n miqyas\u0131na g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan Prezidentinin ad\u0131 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n islahat\u00e7\u0131 liderl\u0259ri s\u0131ras\u0131nda \u00e7\u0259kilir v\u0259 d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n islahatlara meyilliliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 n\u00fcfuzlu beyn\u0259lxalq reytinq agentlikl\u0259rinin hesabatlar\u0131nda \u00f6lk\u0259miz d\u00fcnyada 5-ci yer\u0259 y\u00fcks\u0259lib.<\/p>\n<p>\u0130slahat o zaman u\u011furlu n\u0259tic\u0259 verir ki, onun h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si z\u0259ruriliyi c\u0259miyy\u0259tin inki\u015faf tempin\u0259, d\u00f6vr\u00fcn t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun olsun. Bu amili n\u0259z\u0259r\u0259 alan d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6t\u0259n d\u00f6vrd\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131 \u00e7oxsayl\u0131 m\u00fch\u00fcm f\u0259rman v\u0259 s\u0259r\u0259ncamlar m\u0259hk\u0259m\u0259-h\u00fcquq sisteminin beyn\u0259lxalq standartlara uy\u011fun t\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 v\u0259 m\u00fcasirl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259, m\u0259hk\u0259m\u0259 hakimiyy\u0259tinin m\u00fcst\u0259qilliyinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t etdi.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131n\u0131n \u0259dal\u0259t m\u00fchakim\u0259sinin s\u0259m\u0259r\u0259liliyinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n\u0131n icras\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 2004-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycan-Avropa \u015euras\u0131 birg\u0259 i\u015f\u00e7i qrupu yarad\u0131laraq bu sah\u0259d\u0259 m\u00fch\u00fcm qanun layih\u0259l\u0259ri haz\u0131rland\u0131 v\u0259 n\u00fcfuzlu beyn\u0259lxalq ekspertl\u0259rin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 Avropa \u015euras\u0131nda ekspertizadan ke\u00e7irildi. &#8220;M\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259r v\u0259 hakiml\u0259r haqq\u0131nda&#8221; Qanuna \u0259sasl\u0131 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r edildi, &#8220;M\u0259hk\u0259m\u0259-H\u00fcquq \u015euras\u0131 haqq\u0131nda&#8221; yeni Qanun q\u0259bul olundu. 2005-ci ilin fevral\u0131nda \u00f6lk\u0259mizd\u0259 yeni t\u0259sisat &#8211; m\u0259hk\u0259m\u0259 hakimiyy\u0259tinin m\u00fcst\u0259qil \u00f6z\u00fcn\u00fcidar\u0259 orqan\u0131 olan M\u0259hk\u0259m\u0259-H\u00fcquq \u015euras\u0131 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>El\u0259 ilk g\u00fcnd\u0259n \u0259dal\u0259t m\u00fchakim\u0259sin\u0259 \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131 asanla\u015fd\u0131rmaq, m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259r\u0259 ictimai etimad\u0131 v\u0259 inam\u0131 y\u00fcks\u0259ltm\u0259k namin\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 sisteminin m\u00fcasirl\u0259\u015fdirilm\u0259si, hakiml\u0259rin \u0259n \u015f\u0259ffaf prosedurlarla se\u00e7iminin apar\u0131lmas\u0131, t\u0259drisinin m\u00fcasir t\u0259l\u0259bl\u0259r s\u0259viyy\u0259sind\u0259 qurulmas\u0131 v\u0259 pe\u015f\u0259karl\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 kimi vacib m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r M\u0259hk\u0259m\u0259-H\u00fcquq \u015euras\u0131n\u0131n h\u0259d\u0259fl\u0259ri s\u0131ras\u0131na daxil oldu. M\u0259hk\u0259m\u0259 hakimiyy\u0259tinin m\u00fcst\u0259qilliyinin t\u0259min olunmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan \u015euran\u0131n s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259ri davaml\u0131 olaraq geni\u015fl\u0259ndirildi, m\u0259hk\u0259m\u0259 sistemi il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u00fct\u00fcn m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n hakiml\u0259rin f\u0259aliyy\u0259tinin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si, i\u015f yerinin d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si v\u0259 v\u0259zif\u0259d\u0259 ir\u0259li \u00e7\u0259kilm\u0259si, intizam m\u0259suliyy\u0259tin\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131 v\u0259 h\u0259v\u0259sl\u0259ndirilm\u0259si onun m\u00fcst\u0259sna s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 aid edildi.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t xidm\u0259tl\u0259rinin v\u0259t\u0259nda\u015flar \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r zaman \u0259l\u00e7atan v\u0259 asan olmas\u0131n\u0131, insanlar\u0131n d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131na daha rahat m\u00fcraci\u0259t etm\u0259l\u0259rini vacib sayan Prezident \u0130lham \u018fliyev m\u0259hk\u0259m\u0259-h\u00fcquq sah\u0259sind\u0259 d\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirdi. M\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131n m\u0259hk\u0259m\u0259 sisteminin qurulu\u015fundan, x\u00fcsusil\u0259 ixtisasla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 regional m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rin f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n \u00e7ox d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 as\u0131l\u0131 oldu\u011funu n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq m\u0259hk\u0259m\u0259 sisteminin m\u00fcasirl\u0259\u015fdirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 imzalad\u0131\u011f\u0131 2006-c\u0131 il 19 yanvar v\u0259 2010-cu il 15 iyul tarixli f\u0259rmanlarla bu sah\u0259d\u0259 institusional islahatlar apar\u0131ld\u0131. Bel\u0259 ki, regionlar\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 \u015f\u0259raitind\u0259 \u00f6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131na uy\u011fun olaraq b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 ya\u015fayan insanlar\u0131n m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7at\u0131ml\u0131\u011f\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 2006-c\u0131 ild\u0259 respublika apellyasiya v\u0259 iqtisad m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rinin \u0259v\u0259zin\u0259 6 regional apellyasiya, habel\u0259 \u0259lav\u0259 3 yerli iqtisad m\u0259hk\u0259m\u0259si t\u0259\u015fkil edildi. 2010-cu ild\u0259 is\u0259 respublika \u00fczr\u0259 vahid olan a\u011f\u0131r cinay\u0259tl\u0259r m\u0259hk\u0259m\u0259sinin \u0259v\u0259zind\u0259 b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 yeni regional a\u011f\u0131r cinay\u0259t m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259ri yarad\u0131laraq onlar\u0131n say\u0131 \u00fcmumilikd\u0259 5 oldu, h\u0259rbi m\u0259hk\u0259m\u0259 sistemi t\u0259kmill\u0259\u015fdirildi.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, m\u0259hk\u0259m\u0259-h\u00fcquq sistemimizin inki\u015faf\u0131nda \u0259n m\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rd\u0259n biri kimi ilk d\u0259f\u0259 olaraq inzibati \u0259dliyy\u0259 institutu t\u0259sbit edildi. 2011-ci ild\u0259n \u00f6lk\u0259mizin 7 b\u00f6lg\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n insan haqlar\u0131n\u0131n pozulmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynayan yeni inzibati m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259r f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>\u0130slahatlar h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259rk\u0259n Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n blokada v\u0259ziyy\u0259tind\u0259 olmas\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq \u0259hali \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259raitin yarad\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 orada da yeni m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259r t\u0259sis olundu, Muxtar Respublikan\u0131n Ali M\u0259hk\u0259m\u0259si tam apellyasiya instansiyas\u0131 xarakteri ald\u0131.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf ed\u0259n \u00f6lk\u0259mizd\u0259 m\u00fclki d\u00f6vriyy\u0259nin geni\u015fl\u0259nm\u0259si, habel\u0259 \u0259halinin m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7at\u0131ml\u0131\u011f\u0131n\u0131n asanla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n ard\u0131c\u0131l t\u0259dbirl\u0259r m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259r\u0259 daxil olan i\u015fl\u0259rin say\u0131na da \u0259sasl\u0131 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rdi v\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rd\u0259 bax\u0131lan m\u00fclki i\u015fl\u0259rin say\u0131 ilb\u0259il \u00e7oxald\u0131. \u0130\u015fl\u0259rin bax\u0131lmas\u0131 keyfiyy\u0259tin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n amill\u0259rd\u0259n biri kimi hakiml\u0259rin i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fcn \u00e7ox olmas\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq, \u00f6lk\u0259 Prezidenti t\u0259r\u0259find\u0259n hakiml\u0259rin say\u0131 2 d\u0259f\u0259 art\u0131r\u0131laraq 600-\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131ld\u0131, m\u0259hk\u0259m\u0259 aparat\u0131 i\u015f\u00e7il\u0259rinin say\u0131 75 faiz art\u0131r\u0131ld\u0131, h\u0259r bir hakim\u0259 k\u00f6m\u0259k\u00e7i \u015ftat\u0131 ayr\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Vakant hakim \u015ftatlar\u0131n\u0131n komplektl\u0259\u015fdirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 hakimliy\u0259 namiz\u0259dl\u0259rin se\u00e7imi prosesi \u0259sasl\u0131 sur\u0259td\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015fdirildi, onlar\u0131n Avropada \u0259n m\u00fct\u0259r\u0259qqi v\u0259 \u015f\u0259ffaf \u00fcsullarla se\u00e7ilm\u0259si qaydas\u0131 t\u0259sbit olundu, ayr\u0131ca m\u00fcst\u0259qil qurum &#8211; Hakiml\u0259rin Se\u00e7ki Komit\u0259si yarad\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>T\u0259tbiq olunan \u015f\u0259ffaf se\u00e7im proseduru say\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259mizin m\u0259hk\u0259m\u0259 korpusunun 70 faizd\u0259n \u00e7oxu yeni n\u0259sil hakiml\u0259rl\u0259 t\u0259z\u0259l\u0259ndi. Bu sah\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcsb\u0259t t\u0259cr\u00fcb\u0259sini \u00f6yr\u0259n\u0259n Avropa \u015euras\u0131 v\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 onu yax\u015f\u0131 praktikalar\u0131n maraql\u0131 modeli kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndir\u0259r\u0259k dig\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 ondan b\u0259hr\u0259l\u0259nm\u0259yi t\u00f6vsiy\u0259 etdi.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu t\u0259dbirl\u0259r insanlar\u0131n m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259r\u0259 m\u00fcraci\u0259t imkanlar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259, hakiml\u0259rin i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fcn, s\u00fcr\u00fcnd\u00fcrm\u0259\u00e7ilik v\u0259 dig\u0259r pozuntular\u0131n azalmas\u0131na, i\u015fl\u0259r\u0259 daha keyfiyy\u0259tl\u0259 bax\u0131lmas\u0131na, insanlar\u0131n m\u0259hk\u0259m\u0259 hakimiyy\u0259tin\u0259 inam\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na \u015f\u0259rait yaratd\u0131, habel\u0259 b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 dig\u0259r h\u00fcquq institutlar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131na \u0259sasl\u0131 t\u0259kan verdi.<\/p>\n<p>&#8220;\u015e\u0259ffafl\u0131q h\u0259r bir \u00f6lk\u0259nin g\u0259l\u0259c\u0259yini m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259dir. \u00c7\u00fcnki \u015f\u0259ffafl\u0131q olmadan biz he\u00e7 bir islahat\u0131 apara bilm\u0259rik&#8221;, &#8211; dey\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyev c\u0259miyy\u0259t h\u0259yat\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 m\u00fcasir informasiya-kommunikasiya texnologiyalar\u0131n\u0131n, \u015f\u0259ffaf v\u0259 innovativ metodlar\u0131n daha geni\u015f t\u0259tbiqin\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m verir.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi islahatlar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 f\u0259aliyy\u0259tinin elektronla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif texnoloji yenilikl\u0259rin t\u0259tbiqi il\u0259 ba\u011fl\u0131 innovativ add\u0131m atd\u0131 \u2013 &#8220;Elektron m\u0259hk\u0259m\u0259&#8221; informasiya sisteminin yarad\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda 13 fevral 2014-c\u00fc il tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131 bu sah\u0259d\u0259 strateji prioritetl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259kl\u0259 inqilabi t\u0259kam\u00fcl\u00fcn \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu. Yeni sistem insanlara m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259d\u0259n, elektron formada m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k, proses bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar\u0131 elektron da\u015f\u0131y\u0131c\u0131da d\u0259rhal almaq, habel\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 prosesl\u0259rini audio-video v\u0259 dig\u0259r texniki vasit\u0259l\u0259rl\u0259 qeyd\u0259 almaq, proses i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259hk\u0259m\u0259nin gedi\u015fi, q\u0259rarlar v\u0259 onlar\u0131n icra v\u0259ziyy\u0259ti v\u0259 s. m\u0259lumatlar\u0131 \u0259ks etdir\u0259n elektron \u201c\u015f\u0259xsi kabinet\u0259\u201d malik olmaq imkan\u0131 yaratd\u0131.<\/p>\n<p>Art\u0131q m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rd\u0259 elektron s\u0259n\u0259d d\u00f6vriyy\u0259si, i\u015fl\u0259rin elektron qaydada b\u00f6lg\u00fcs\u00fc, elektron idar\u0259etm\u0259 v\u0259 &#8220;Elektron-bildiri\u015f&#8221; informasiya proqramlar\u0131, prosesl\u0259rin elektron qeydiyyat\u0131 sistemi t\u0259tbiq olunur.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, h\u00fcquqi xidm\u0259tin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 sisteminin vahid internet portal\u0131 (<a href=\"https:\/\/courts.gov.az\/az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">www.courts.gov.az<\/a>) t\u0259\u015fkil edildi, h\u0259r bir m\u0259hk\u0259m\u0259 v\u0259 hakim bar\u0259d\u0259 \u0259trafl\u0131 m\u0259lumatlar h\u0259min portalda yerl\u0259\u015fdirildi. Portal vasit\u0259sil\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flara m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259r\u0259 onlayn rejimind\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k v\u0259 cavab almaq, iddia \u0259riz\u0259l\u0259ri v\u0259 dig\u0259r m\u0259hk\u0259m\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259rinin n\u00fcmun\u0259l\u0259rini \u0259ld\u0259 etm\u0259k, q\u0259bul g\u00fcnl\u0259ri v\u0259 s. bar\u0259d\u0259 \u0259trafl\u0131 m\u0259lumat almaq imkan\u0131 yarad\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>&#8220;Elektron m\u0259hk\u0259m\u0259&#8221; informasiya sisteminin yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00e7ox ciddi islahat adland\u0131ran d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 onun t\u0259tbiqinin \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131 t\u0259min etm\u0259kl\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 sistemini daha da m\u00fcasir v\u0259 daha da b\u00f6y\u00fck inama malik olan sistem\u0259 \u00e7evir\u0259c\u0259yini vur\u011fulad\u0131.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n d\u00f6vrd\u0259, h\u0259m\u00e7inin \u0259dal\u0259t m\u00fchakim\u0259sinin s\u0259m\u0259r\u0259liliyinin art\u0131r\u0131lmas\u0131nda m\u0259hk\u0259m\u0259 infrastrukturunun m\u00fcasirl\u0259\u015fdirilm\u0259sinin \u0259h\u0259miyy\u0259ti n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259sasl\u0131 t\u0259mir v\u0259 yenid\u0259nqurma i\u015fl\u0259ri apar\u0131ld\u0131, i\u015f \u015f\u0259raiti m\u00fcasir t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131, d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 il\u0259 paytaxtda v\u0259 b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 yeni m\u0259hk\u0259m\u0259 binalar\u0131 v\u0259 kompleksl\u0259ri in\u015fa olunaraq istifad\u0259y\u0259 verildi, Ali M\u0259hk\u0259m\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259hk\u0259m\u0259 hakimiyy\u0259tinin y\u00fcks\u0259k statusuna uy\u011fun, x\u00fcsusi memarl\u0131q \u00fcslubu il\u0259 yeni \u0259z\u0259m\u0259tli binan\u0131n in\u015fa edilm\u0259si \u00f6lk\u0259mizin h\u00fcquq h\u0259yat\u0131nda \u0259lam\u0259tdar hadis\u0259l\u0259rd\u0259n oldu.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131 v\u0259 d\u0259st\u0259yi il\u0259 D\u00fcnya Bank\u0131 il\u0259 birg\u0259 &#8220;\u018fdliyy\u0259 sisteminin m\u00fcasirl\u0259\u015fdirilm\u0259si&#8221; v\u0259 &#8220;M\u00fct\u0259r\u0259qqi \u0259dliyy\u0259 xidm\u0259tl\u0259ri v\u0259 m\u00fcasir m\u0259hk\u0259m\u0259 infrastrukturu&#8221; layih\u0259l\u0259ri u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259r\u0259k bu sah\u0259d\u0259 ard\u0131c\u0131l t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>M\u0259hk\u0259m\u0259 hakimiyy\u0259tin\u0259 verdiyi m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259tin t\u0259zah\u00fcr\u00fc olaraq Prezident \u0130lham \u018fliyevin bir \u00e7ox yeni m\u0259hk\u0259m\u0259 bina v\u0259 kompleksl\u0259rinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015flar\u0131nda \u015f\u0259xs\u0259n i\u015ftirak\u0131 bir daha t\u0259sdiq edir ki, d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 h\u0259r zaman verdiyi tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n icras\u0131 il\u0259 yerind\u0259 maraqlan\u0131r, g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r\u0259 bilavasit\u0259 n\u0259zar\u0259t edir.<\/p>\n<p>Qeyd olunmal\u0131d\u0131r ki, \u00f6lk\u0259 Prezidentinin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 bu sah\u0259d\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n islahatlar beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 t\u0259qdir olunur v\u0259 t\u0259sad\u00fcfi deyil ki, D\u00fcnya Bank\u0131 Az\u0259rbaycanda \u0259dliyy\u0259 sah\u0259sind\u0259ki layih\u0259ni \u0259n u\u011furlu layih\u0259l\u0259rind\u0259n biri kimi qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259r\u0259k &#8220;V\u0259t\u0259nda\u015flara daha y\u00fcks\u0259k keyfiyy\u0259tli xidm\u0259tl\u0259rin g\u00f6st\u0259rilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn innovativ \u00fcsullar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 t\u0259tbiqi&#8221; nominasiyalar\u0131n\u0131n qalibi elan etdi. H\u0259m\u00e7inin \u00f6lk\u0259miz Avropa \u015euras\u0131n\u0131n \u0259dal\u0259t m\u00fchakim\u0259sin\u0259 dair m\u00fcsabiq\u0259sind\u0259 &#8220;M\u0259hk\u0259m\u0259nin N\u0259bzi: \u0130dar\u0259etm\u0259d\u0259 \u0130nqilab&#8221; adl\u0131 layih\u0259 il\u0259 i\u015ftirak ed\u0259r\u0259k m\u0259hk\u0259m\u0259 sistemind\u0259ki nailiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 &#8220;\u018fdliyy\u0259nin Kristal T\u0259r\u0259zisi&#8221; m\u00fckafat\u0131na layiq bilindi.<\/p>\n<p>D\u00fcnya t\u0259cr\u00fcb\u0259si g\u00f6st\u0259rir ki, bu sah\u0259d\u0259 islahatlar davam ed\u0259n bir prosesdir. H\u0259r bir \u00f6lk\u0259nin inki\u015faf\u0131nda m\u0259hk\u0259m\u0259-h\u00fcquq sisteminin t\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259sinin \u00e7ox b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb etdiyini vur\u011fulayan d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n qeyd etdiyi kimi, bu proses h\u0259tta inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 daim gedir. Y\u0259ni, bu prosesin \u0259vv\u0259li var, amma sonu yoxdur.<\/p>\n<p>M\u0259hk\u0259m\u0259-h\u00fcquq sistemind\u0259 islahatlar 2019-cu ild\u0259 m\u00fcasir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara uy\u011fun olaraq yeni m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 ke\u00e7di. Bel\u0259 ki, cari ild\u0259 b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n m\u0259hk\u0259m\u0259-h\u00fcquq sistemind\u0259 m\u00fct\u0259r\u0259qqi islahatlar\u0131n daha intensiv apar\u0131laca\u011f\u0131 v\u0259 yeni m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 ke\u00e7\u0259c\u0259yi anonsunu ver\u0259n m\u00f6ht\u0259r\u0259m Prezidentimiz aprelin 3-d\u0259 &#8220;M\u0259hk\u0259m\u0259-h\u00fcquq sistemind\u0259 islahatlar\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fdirilm\u0259si haqq\u0131nda&#8221; F\u0259rman imzalayaraq onun icras\u0131n\u0131n bu sah\u0259d\u0259 ciddi d\u00f6n\u00fc\u015f\u0259 s\u0259b\u0259b olaca\u011f\u0131n\u0131 vur\u011fulad\u0131. Bu, d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n c\u0259miyy\u0259td\u0259 y\u00fcks\u0259k n\u00fcfuza malik \u0259dal\u0259t m\u00fchakim\u0259sinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na, v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n m\u0259hk\u0259m\u0259 m\u00fcdafi\u0259sinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259, m\u0259hk\u0259m\u0259 hakimiyy\u0259tinin m\u00fcst\u0259qilliyinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 verdiyi m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259tin n\u00f6vb\u0259ti t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259 Prezidentinin m\u0259hk\u0259m\u0259 sistemin\u0259 qay\u011f\u0131s\u0131, bu sah\u0259d\u0259 atd\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn add\u0131mlar, m\u00fch\u00fcm q\u0259rarlar \u0259hali t\u0259r\u0259find\u0259n y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilir v\u0259 bu d\u0259st\u0259k v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131na \u00fcnvanlad\u0131\u011f\u0131 m\u0259ktub v\u0259 m\u00fcraci\u0259tl\u0259rd\u0259 d\u0259 ayd\u0131n ifad\u0259 olunur.<\/p>\n<p>\u018fdliyy\u0259 v\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 sistemi \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm &#8220;yol x\u0259rit\u0259si&#8221; olan F\u0259rman\u0131n aidiyy\u0259ti qurumlarla birg\u0259 t\u0259xir\u0259sal\u0131nmadan icras\u0131na ba\u015flan\u0131laraq q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 kompleks qanunvericilik, institusional v\u0259 praktiki t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcld\u00fc. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, kommersiya m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rinin t\u0259\u015fkili, c\u0259za siyas\u0259tinin humanistl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 cinay\u0259tl\u0259rin dekriminalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, m\u0259hk\u0259m\u0259 q\u0259rarlar\u0131n\u0131n icras\u0131 i\u015finin v\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 ekspertizas\u0131 f\u0259aliyy\u0259tinin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si, o c\u00fcml\u0259d\u0259n alternativ \u2013 \u00f6z\u0259l ekspertizan\u0131n t\u0259tbiqi, vahid m\u0259hk\u0259m\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259sinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 qabaqc\u0131l beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259 \u00f6yr\u0259nilm\u0259kl\u0259, h\u0259m\u00e7inin ictimaiyy\u0259tin t\u0259klifl\u0259ri v\u0259 r\u0259yl\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla 40-d\u0259k normativ akt\u0131n layih\u0259si i\u015fl\u0259nib haz\u0131rland\u0131.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n qanunvericilik t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 \u0259dliyy\u0259 v\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 sisteminin daha s\u0259m\u0259r\u0259li f\u0259aliyy\u0259tinin t\u0259min edilm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynayan bir s\u0131ra yeni qanunlar q\u0259bul edildi. Bu ilin iyul ay\u0131nda q\u0259bul olunmu\u015f ilk qanunvericilik aktlar\u0131 paketi islahatlar\u0131n institusional komponentini \u0259hat\u0259 etdi. Sahibkarl\u0131q f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcbahis\u0259l\u0259r\u0259 daha d\u0259rin h\u00fcquqi bilik v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259si olan hakiml\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n v\u0259 \u00e7evik bax\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u00f6lk\u0259 Prezidentinin 2019-cu il 19 iyul tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 yeni regional kommersiya v\u0259 inzibati m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259r yarad\u0131ld\u0131. 2020-ci il yanvar\u0131n 1-d\u0259n f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flayacaq h\u0259min m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rin \u0259razi yurisdiksiyas\u0131, apar\u0131lm\u0131\u015f t\u0259hlill\u0259r\u0259 uy\u011fun olaraq hakim v\u0259 aparat i\u015f\u00e7il\u0259rinin \u015ftat say\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edildi, infrastruktur, maddi-texniki t\u0259minatla ba\u011fl\u0131 z\u0259ruri t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, hakiml\u0259rin sosial m\u00fcdafi\u0259si \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 g\u00fccl\u0259ndirildi, m\u0259hk\u0259m\u0259 f\u0259aliyy\u0259tinin t\u0259minat\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n qanunvericilik t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc \u0259sas\u0131nda ikinci qanun layih\u0259l\u0259ri paketi is\u0259 bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 q\u0259bul olundu. 2020-ci il mart\u0131n 1-d\u0259n q\u00fcvv\u0259y\u0259 min\u0259c\u0259k h\u0259min d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r m\u0259hk\u0259m\u0259-h\u00fcquq islahatlar\u0131n\u0131n iki m\u00fch\u00fcm istiqam\u0259tini \u0259hat\u0259 edir.<\/p>\n<p>M\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rd\u0259 h\u00fcquqi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259llin\u0259 yana\u015fman\u0131n sabitliyini v\u0259 \u0259dal\u0259t m\u00fchakim\u0259si h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259rk\u0259n maddi v\u0259 prosessual h\u00fcquq normalar\u0131n\u0131n eyni c\u00fcr t\u0259tbiq edilm\u0259sini t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 vahid m\u0259hk\u0259m\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259sinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. M\u0259lum oldu\u011fu kimi, bu g\u00fcn\u0259d\u0259k vahid m\u0259hk\u0259m\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259sini formala\u015fd\u0131rma\u011fa imkan ver\u0259n mexanizml\u0259r qanunvericilikd\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r t\u0259nziml\u0259nmirdi.<\/p>\n<p>Bununla \u0259laq\u0259dar, yeni qanunvericiliy\u0259 \u0259sas\u0259n Ali M\u0259hk\u0259m\u0259nin vahid m\u0259hk\u0259m\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259si formala\u015fd\u0131rmaq v\u0259zif\u0259si \u201cM\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259r v\u0259 hakiml\u0259r haqq\u0131nda\u201d Qanunda birba\u015fa t\u0259sbit edilir, Ali M\u0259hk\u0259m\u0259 Plenumunun m\u0259hk\u0259m\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 dair verdiyi izahlar\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259ti art\u0131r\u0131l\u0131r, h\u0259min izahlardan f\u0259rqli q\u0259rarlar\u0131n q\u0259bul edilm\u0259sinin konkret h\u00fcquqi n\u0259tic\u0259l\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edilir.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, yeni qanunvericilikd\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259sinin \u00fcmumil\u0259\u015fdirilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 maddi v\u0259 prosessual h\u00fcquq normalar\u0131n\u0131n t\u0259tbiqind\u0259 sistemli xarakter da\u015f\u0131yan n\u00f6qsanlar m\u00fc\u0259yy\u0259n edildikd\u0259, Ali M\u0259hk\u0259m\u0259nin Plenumunun m\u00fcvafiq izahlar verm\u0259si, sonra bu sah\u0259d\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 f\u0259aliyy\u0259tinin monitorinqinin t\u0259\u015fkil edilm\u0259si v\u0259 monitorinq zaman\u0131 n\u00f6qsanlar a\u015fkar edildiyi t\u0259qdird\u0259 bunun hakiml\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcvafiq m\u0259suliyy\u0259t yaratmas\u0131 t\u0259sbit olunur.<\/p>\n<p>Qanunvericilik paketinin dig\u0259r m\u00fch\u00fcm istiqam\u0259ti keyfiyy\u0259tli m\u0259hk\u0259m\u0259 xidm\u0259tl\u0259rinin g\u00f6st\u0259rilm\u0259sind\u0259, \u0259dal\u0259tli m\u0259hk\u0259m\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 h\u00fcququnun t\u0259min edilm\u0259sind\u0259 x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n m\u0259hk\u0259m\u0259 ekspertizas\u0131 f\u0259aliyy\u0259tini \u0259hat\u0259 edir. M\u00fch\u00fcm yenilikl\u0259ri n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan bu d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 ekspertizas\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k, habel\u0259 ekspertizan\u0131n ke\u00e7irilm\u0259sini t\u0259yin (sifari\u015f) etm\u0259k h\u00fcququ olan subyektl\u0259rin dair\u0259si geni\u015fl\u0259ndirilir. T\u0259cr\u00fcb\u0259d\u0259 bir s\u0131ra hallarda haql\u0131 \u015fikay\u0259tl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olan ekspertizan\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si v\u0259 ekspert r\u0259yinin verilm\u0259si m\u00fcdd\u0259tl\u0259ri d\u0259qiql\u0259\u015fdirilir. D\u0259yi\u015fiklikl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 t\u0259tbiq edil\u0259n \u00f6z\u0259l ekspertiza institutu b\u00fct\u00fcn fiziki v\u0259 ya h\u00fcquqi \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259, h\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259rin v\u0259kill\u0259ri v\u0259 n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rin\u0259 imkan ver\u0259c\u0259k ki, onlar \u00f6z\u0259l m\u0259hk\u0259m\u0259 ekspertl\u0259ri il\u0259 ba\u011flanan m\u00fcqavil\u0259 \u0259sas\u0131nda m\u0259hk\u0259m\u0259 ekspertizas\u0131n\u0131 sifari\u015f etsinl\u0259r.<\/p>\n<p>Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, \u00f6z\u0259l m\u0259hk\u0259m\u0259 eksperti qismind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259k ist\u0259y\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r qanunvericilikl\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 cavab verdikl\u0259ri t\u0259qdird\u0259 \u018fdliyy\u0259 Nazirliyi t\u0259r\u0259find\u0259n onlara \u015f\u0259had\u0259tnam\u0259 veril\u0259c\u0259k v\u0259 reyestrl\u0259ri apar\u0131lacaq. \u015e\u0259xs yaln\u0131z \u015f\u0259had\u0259tnam\u0259 ald\u0131qdan v\u0259 bar\u0259sind\u0259 m\u0259lumat Reyestr\u0259 daxil edildikd\u0259n sonra m\u0259hk\u0259m\u0259 eksperti qismind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>F\u0259rman\u0131n icras\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259, h\u0259m\u00e7inin icra sah\u0259sind\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti t\u0259nziml\u0259y\u0259n normativ aktlar\u0131n sisteml\u0259\u015fdirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq \u0130cra M\u0259c\u0259ll\u0259sinin layih\u0259si i\u015fl\u0259nib haz\u0131rland\u0131. &#8220;Elektron icra&#8221; informasiya sisteminin t\u0259tbiqinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, s\u00fcr\u00fcnd\u00fcrm\u0259\u00e7ilik v\u0259 sui-istifad\u0259 hallar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na dair konkret add\u0131mlar at\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>\u0130cran\u0131n alternativ mexanizml\u0259ri, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u00f6z\u0259l icra institutu il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259si il\u0259 yerind\u0259 tan\u0131\u015f olundu, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 onun pilot qaydada t\u0259tbiqi m\u0259qs\u0259d\u0259m\u00fcvafiq bilin\u0259r\u0259k m\u00fcvafiq haz\u0131rl\u0131q i\u015fl\u0259ri g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n d\u00f6vrd\u0259 hakiml\u0259rin say\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na baxmayaraq, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 onlar\u0131n \u0259haliy\u0259 nisb\u0259td\u0259 say\u0131 Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 az olmaqda qal\u0131rd\u0131 &#8211; b\u0259zi Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rind\u0259 h\u0259r 100 min n\u0259f\u0259r\u0259 20-d\u0259n art\u0131q hakim d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc halda Az\u0259rbaycanda bu g\u00f6st\u0259rici c\u0259mi 6 hakim t\u0259\u015fkil edirdi. M\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rd\u0259 a\u011f\u0131r i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fcn olmas\u0131 v\u0259 hakiml\u0259rin say\u0131n\u0131n kifay\u0259t q\u0259d\u0259r olmamas\u0131, t\u0259bii ki, i\u015fl\u0259rin bax\u0131lma m\u00fcdd\u0259tin\u0259 v\u0259 keyfiyy\u0259t\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Bu bax\u0131mdan d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n F\u0259rmanla hakiml\u0259rin say\u0131 m\u00f6vcud korpusun \u00fc\u00e7d\u0259biri q\u0259d\u0259r &#8211; 200 vahid art\u0131r\u0131ld\u0131 v\u0259 yeni ayr\u0131lan \u015ftatlar\u0131n doldurulmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 M\u0259hk\u0259m\u0259-H\u00fcquq \u015euras\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n hakiml\u0259rin se\u00e7im qaydas\u0131 t\u0259kmill\u0259\u015fdiril\u0259r\u0259k bu prosesd\u0259 \u00e7eviklik art\u0131r\u0131ld\u0131. \u0130mtahanlar\u0131n m\u00fcasir texnologiyalar t\u0259tbiq edilm\u0259kl\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si, h\u0259r bir namiz\u0259din suallar\u0131 komp\u00fcter vasit\u0259sil\u0259, f\u0259rdi qaydada cavabland\u0131rmas\u0131 v\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259rin d\u0259rhal elan olunmas\u0131 t\u0259sbit edildi.<\/p>\n<p>Cari ild\u0259 hakimliy\u0259 namiz\u0259dl\u0259rin s\u0259n\u0259dl\u0259rinin q\u0259bulu davaml\u0131 xarakter alaraq s\u0259n\u0259dl\u0259rini t\u0259qdim etmi\u015f namiz\u0259dl\u0259rl\u0259 qeyd olunan \u00fcsullarla test v\u0259 yaz\u0131l\u0131 imtahanlar ke\u00e7irildi. H\u0259r iki m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259n u\u011fur qazanm\u0131\u015f 81 n\u0259f\u0259r namiz\u0259dl\u0259 haz\u0131rda Hakiml\u0259rin Se\u00e7ki Komit\u0259si t\u0259r\u0259find\u0259n \u015fifahi imtahanlar ke\u00e7irilir. N\u00f6vb\u0259ti test imtahan\u0131nda u\u011fur qazanm\u0131\u015f 108 n\u0259f\u0259r namiz\u0259dl\u0259 is\u0259 bu \u0259r\u0259f\u0259d\u0259 yaz\u0131l\u0131 imtahan ke\u00e7irilib.<\/p>\n<p>\u015e\u00fcbh\u0259siz ki, hakim \u015ftatlar\u0131n\u0131n komplektl\u0259\u015fdirilm\u0259si m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fcn azalmas\u0131na, i\u015fl\u0259r\u0259 keyfiyy\u0259tl\u0259 bax\u0131lmas\u0131na xidm\u0259t ed\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>Bununla yana\u015f\u0131, hakiml\u0259rin i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fcn dig\u0259r vasit\u0259l\u0259rl\u0259 azald\u0131lmas\u0131 diqq\u0259td\u0259 saxlan\u0131laraq cari ild\u0259n qanunvericiliy\u0259 edilmi\u015f d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259dar m\u0259hk\u0259m\u0259 bax\u0131\u015f\u0131n\u0131n tezliyinin t\u0259min olunmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 ki\u00e7ik iddialara dair i\u015fl\u0259r \u00fczr\u0259 sad\u0259l\u0259\u015fdirilmi\u015f icraat proseduru t\u0259sbit olundu, iqtisadi i\u015fl\u0259r \u00fczr\u0259 icraat\u0131n yaln\u0131z elektron qaydada &#8211; &#8220;Elektron m\u0259hk\u0259m\u0259&#8221; informasiya sistemi vasit\u0259sil\u0259 apar\u0131lmas\u0131 v\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 prosesl\u0259rinin fasil\u0259siz audio-video yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131 t\u0259min edildi, m\u00fcbahis\u0259siz pul v\u0259 \u0259mlak t\u0259l\u0259bl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 i\u015fl\u0259rin m\u0259hk\u0259m\u0259d\u0259n k\u0259nar, elektron qaydada notariusun icra qeydi il\u0259 asan h\u0259lli imkan\u0131 yarad\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>F\u0259rman\u0131n icras\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 m\u00fcbahis\u0259l\u0259rin m\u0259hk\u0259m\u0259d\u0259n k\u0259nar h\u0259llind\u0259 m\u00fch\u00fcm vasit\u0259 olan mediasiyan\u0131n respublikam\u0131zda t\u0259tbiqi il\u0259 ba\u011fl\u0131 Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 birg\u0259 yeni layih\u0259nin icras\u0131na ba\u015flan\u0131ld\u0131, n\u00f6vb\u0259ti ild\u0259n t\u0259tbiq edil\u0259c\u0259k &#8220;Mediasiya haqq\u0131nda&#8221; Qanunun implementasiyas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar nazirlik t\u0259r\u0259find\u0259n \u00e7oxsayl\u0131 normativ s\u0259n\u0259d layih\u0259l\u0259ri haz\u0131rlanaraq q\u0259bul olundu. H\u0259m\u00e7inin \u00f6lk\u0259mizd\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li beyn\u0259lxalq arbitraj prosedurlar\u0131n\u0131n t\u0259\u015fviqi il\u0259 ba\u011fl\u0131 Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 birg\u0259 &#8220;Biznes m\u00fchitinin inki\u015faf\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar normativ h\u00fcquqi bazan\u0131n d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si&#8221; layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 yerli v\u0259 beyn\u0259lxalq qanunvericilik t\u0259hlil olundu, qabaqc\u0131l t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla yol x\u0259rit\u0259si haz\u0131rland\u0131.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, hakiml\u0259rin m\u00fcst\u0259qilliyinin t\u0259min edilm\u0259si, m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rin f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 m\u00fcdaxil\u0259l\u0259rin v\u0259 dig\u0259r neqativ hallar\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 s. m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 m\u00fch\u00fcm qanunvericilik v\u0259 institusional t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irildi, o c\u00fcml\u0259d\u0259n F\u0259rmanla qar\u015f\u0131ya qoyulmu\u015f m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin icras\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 M\u0259hk\u0259m\u0259-H\u00fcquq \u015euras\u0131nda &#8220;qaynar x\u0259tt&#8221; v\u0259 monitorinq sektorlar\u0131 yarad\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>\u018fdliyy\u0259 Nazirliyi v\u0259 M\u0259hk\u0259m\u0259-H\u00fcquq \u015euras\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n F\u0259rmandan sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 50-y\u0259 yax\u0131n m\u0259hk\u0259m\u0259d\u0259 monitorinql\u0259r apar\u0131ld\u0131, yol veril\u0259n pozuntular 100-d\u0259n art\u0131q hakimin v\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 s\u0259drinin diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131ld\u0131, daha kobud pozuntularla ba\u011fl\u0131 is\u0259 39 hakim bar\u0259sind\u0259 intizam icraatlar\u0131na bax\u0131laraq onlardan 6-s\u0131 tutdu\u011fu v\u0259zif\u0259d\u0259n azad olundu, 2 n\u0259f\u0259rin hakimlik s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 vaxt\u0131ndan \u0259vv\u0259l xitam verildi, dig\u0259rl\u0259ri bar\u0259sind\u0259 is\u0259 m\u00fcxt\u0259lif intizam t\u0259nbehi t\u0259dbirl\u0259ri g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131na uy\u011fun olaraq &#8220;Elektron m\u0259hk\u0259m\u0259&#8221; informasiya sisteminin respublikan\u0131n b\u00fct\u00fcn \u0259razisind\u0259 \u0259hat\u0259 olunmas\u0131 v\u0259 sistemin b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 ah\u0259ngdar i\u015fl\u0259m\u0259sinin t\u0259min edilm\u0259si, funksionall\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 \u0259m\u0259li t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcld\u00fc, o c\u00fcml\u0259d\u0259n m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131n asanla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 komp\u00fcter\u0259 qo\u015fulmadan m\u0259lumatlar\u0131 d\u0259rhal \u0259ld\u0259 etm\u0259y\u0259, prosesd\u0259 mobil qaydada i\u015ftirak etm\u0259y\u0259 v\u0259 s. imkan ver\u0259n &#8220;Mobil m\u0259hk\u0259m\u0259&#8221; proqram t\u0259minat\u0131 i\u015fl\u0259nib haz\u0131rland\u0131. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 r\u0259q\u0259msal transformasiyan\u0131n daha bir n\u00fcmun\u0259si olaraq, yarad\u0131lan &#8220;Mobil m\u0259hk\u0259m\u0259&#8221;nin d\u00fcnyada t\u0259tbiqin\u0259 \u00e7ox az rast g\u0259linir v\u0259 dem\u0259k olar ki, Az\u0259rbaycan bu sah\u0259d\u0259 birincil\u0259r s\u0131ras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fdal\u0259t m\u00fchakim\u0259sin\u0259 \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131n asanla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 yolunda n\u00f6vb\u0259ti m\u00fch\u00fcm add\u0131m v\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 istifad\u0259\u00e7il\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox faydal\u0131 h\u0259diyy\u0259 olan &#8220;Mobil m\u0259hk\u0259m\u0259&#8221; m\u0259hz bu g\u00fcnd\u0259n \u2013 24 dekabr tarixind\u0259n istifad\u0259y\u0259 verilir. Art\u0131q bu tarixd\u0259n etibar\u0259n v\u0259t\u0259nda\u015flar &#8220;Elektron m\u0259hk\u0259m\u0259&#8221; informasiya sisteminin imkanlar\u0131ndan mobil qaydada istifad\u0259 ed\u0259c\u0259k v\u0259 faydalana bil\u0259c\u0259kl\u0259r. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 \u201cFairmont\u201d otelind\u0259 mill\u0259t v\u0259kill\u0259rinin, hakim, prokuror v\u0259 v\u0259kill\u0259rin, habel\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti v\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 K\u0130V n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 h\u0259min proqram t\u0259minat\u0131n\u0131n ictimaiyy\u0259t\u0259 geni\u015f t\u0259qdimat\u0131 ke\u00e7irilir.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259 Prezidentinin F\u0259rmanda verdiyi m\u00fch\u00fcm tap\u015f\u0131r\u0131qlardan biri m\u0259hk\u0259m\u0259 hakimiyy\u0259tinin n\u00fcfuzunun art\u0131r\u0131lmas\u0131, c\u0259miyy\u0259td\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259r\u0259 ictimai etimad\u0131n m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259si, \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu sah\u0259d\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti bar\u0259d\u0259 ictimaiyy\u0259tin m\u0259lumatland\u0131r\u0131lmas\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259ri il\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259rin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rd\u0259 media il\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259c\u0259k hakiml\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n edildi. Bununla ba\u011fl\u0131 M\u0259hk\u0259m\u0259-H\u00fcquq \u015euras\u0131 v\u0259 \u018fdliyy\u0259 Nazirliyinin t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 K\u0130V r\u0259hb\u0259rl\u0259ri v\u0259 n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f ke\u00e7iril\u0259r\u0259k m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rl\u0259 media orqanlar\u0131 aras\u0131nda s\u0259m\u0259r\u0259li \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q, m\u0259hk\u0259m\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti bar\u0259d\u0259 \u0259halinin m\u00fct\u0259madi, dol\u011fun v\u0259 d\u00fczg\u00fcn m\u0259lumatland\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri m\u00fczakir\u0259 olundu, h\u0259min spiker-hakiml\u0259r K\u0130V t\u0259msil\u00e7il\u0259rin\u0259 t\u0259qdim edildi.<\/p>\n<p>F\u0259rman\u0131n icras\u0131 \u00fczr\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259-h\u00fcquq sistemind\u0259 apar\u0131lan islahatlar v\u0259 t\u0259tbiq olunan yenilikl\u0259r beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 t\u0259qdir olunur, o c\u00fcml\u0259d\u0259n D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n &#8220;Doing Business 2020&#8221; hesabat\u0131nda yeni ixtisasla\u015fm\u0131\u015f m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131, m\u0259hk\u0259m\u0259 f\u0259aliyy\u0259tinin r\u0259q\u0259msalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, elektron m\u0259hk\u0259m\u0259 sisteminin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si, mediasiya institutunun t\u0259tbiqi \u00fczr\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n t\u0259dbirl\u0259r m\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259l\u0259r kimi \u0259ks olunub.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n &#8220;\u0130slahatlar t\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259, yeni d\u00f6vr\u0259 uy\u011funla\u015fma, t\u0259r\u0259qqi dem\u0259kdir&#8221; fikrin\u0259 \u0259saslanaraq dey\u0259 bil\u0259rik ki, m\u0259hk\u0259m\u0259-h\u00fcquq sistemi d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n qay\u011f\u0131s\u0131 il\u0259 daim t\u0259kmill\u0259\u015fir v\u0259 inki\u015faf edir. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n h\u0259rt\u0259r\u0259fli, o c\u00fcml\u0259d\u0259n m\u0259hk\u0259m\u0259-h\u00fcquq islahat\u0131n\u0131n apar\u0131lmas\u0131nda d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259rdiyi g\u00fccl\u00fc siyasi irad\u0259, islahatlara verdiyi m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259t v\u0259 d\u0259st\u0259k h\u0259r birimizi \u00fcz\u0259rimiz\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n v\u0259zif\u0259l\u0259ri bundan sonra da b\u00f6y\u00fck m\u0259suliyy\u0259t v\u0259 \u015f\u0259r\u0259fl\u0259 yerin\u0259 yetirm\u0259y\u0259 s\u0259f\u0259rb\u0259r edir.<\/p>\n<p>F\u00fcrs\u0259td\u0259n istifad\u0259 edib, do\u011fum g\u00fcn\u00fc, qar\u015f\u0131dan g\u0259l\u0259n D\u00fcnya Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n H\u0259mr\u0259yliyi G\u00fcn\u00fc v\u0259 Yeni il m\u00fcnasib\u0259til\u0259 d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131, Birinci vitse-prezident Mehriban xan\u0131m \u018fliyevan\u0131 v\u0259 onlar\u0131n \u00f6lk\u0259mizin h\u0259rt\u0259r\u0259fli t\u0259r\u0259qqisin\u0259 d\u0259y\u0259rli t\u00f6hf\u0259l\u0259r ver\u0259n b\u00fct\u00fcn ail\u0259 \u00fczvl\u0259rini \u0259dliyy\u0259 i\u015f\u00e7il\u0259ri ad\u0131ndan t\u0259brik edir, m\u00f6hk\u0259m cansa\u011fl\u0131\u011f\u0131, xo\u015fb\u0259xtlik v\u0259 s\u0259ad\u0259t, do\u011fma V\u0259t\u0259nimizin daha da \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259nm\u0259si namin\u0259 yorulmaz f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rind\u0259 u\u011furlar arzulay\u0131r\u0131q. Q\u0259ti \u0259minik ki, q\u0259dirbil\u0259n xalq\u0131m\u0131z d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin m\u00fcdrik r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 h\u0259l\u0259 uzun ill\u0259r yeni-yeni m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m q\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin \u015fahidi olacaq, m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259timiz g\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 inki\u015faf ed\u0259r\u0259k daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259n\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<div><strong>Fikr\u0259t M\u0259mm\u0259dov<\/strong><\/div>\n<div><strong>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u018fdliyy\u0259 naziri,<\/strong><\/div>\n<div><strong>M\u0259hk\u0259m\u0259-H\u00fcquq \u015euras\u0131n\u0131n s\u0259dri<\/strong><\/div>\n<div><strong>I d\u0259r\u0259c\u0259li d\u00f6vl\u0259t \u0259dliyy\u0259 m\u00fc\u015faviri<\/strong><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n \u0259sasl\u0131 islahatlar \u00f6lk\u0259 h\u0259yat\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259ri kimi, m\u0259hk\u0259m\u0259-h\u00fcquq sistemini d\u0259 \u0259hat\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[7,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10484"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10484"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10484\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10486,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10484\/revisions\/10486"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10484"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10484"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10484"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}