{"id":127546,"date":"2020-09-21T09:31:00","date_gmt":"2020-09-21T05:31:00","guid":{"rendered":"http:\/\/hakimiyyet.info.az\/t%c9%99bib-vaksinl%c9%99rl%c9%99-bagli-m%c9%99lumat-yaydi\/"},"modified":"2020-09-21T09:31:00","modified_gmt":"2020-09-21T05:31:00","slug":"t%c9%99bib-vaksinl%c9%99rl%c9%99-bagli-m%c9%99lumat-yaydi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=127546","title":{"rendered":"T\u018fB\u0130B vaksinl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumat yayd\u0131"},"content":{"rendered":"<p>\u201cHakimiyy\u0259t&#8221; ictimai-siyasi media portal\u0131 x\u0259b\u0259r verir ki,<\/p>\n<div id=\"xeber_yazi\">\n<p><strong>2019-cu ilin sonundan etibar\u0259n d\u00fcnyada s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131lan SARS-CoV-2 virusuna g\u00f6r\u0259 yaranm\u0131\u015f pandemiya \u0259ks\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin s\u0259hiyy\u0259 v\u0259 iqtisadi sisteml\u0259rini b\u00f6hran v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 sal\u0131b.<\/strong> <\/p>\n<p>T\u018fB\u0130B-d\u0259n Ax\u015fam.az-a veril\u0259n a\u00e7\u0131qlamaya g\u00f6r\u0259, pandemiya davam etdiyi m\u00fcdd\u0259td\u0259 bir \u00e7ox s\u0259rt karantin t\u0259dbirl\u0259ri v\u0259 m\u00fcalic\u0259 metodlar\u0131 t\u0259tbiq edils\u0259 d\u0259, g\u00fccl\u00fc m\u00fcbariz\u0259 sisteml\u0259ri h\u0259l\u0259 d\u0259 haz\u0131r deyil. Yoluxucu x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olan dig\u0259r viruslardan f\u0259rqli olaraq SARS-CoV-2 virusu gec mutasiya olan, lakin yoluxdurucu g\u00fcc\u00fc s\u00fcr\u0259tl\u0259 artan virusdur. Bu \u015f\u0259raitd\u0259 epidemioloji v\u0259ziyy\u0259t\u0259 n\u0259zar\u0259t ed\u0259 bilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n effektiv vasit\u0259 h\u0259ssas \u0259hali qruplar\u0131n\u0131n vaksinasiyas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Hesablamalar g\u00f6st\u0259rir ki, \u0259halinin ilkin olaraq 20%-n\u0259 peyv\u0259ndl\u0259rin vurulmas\u0131 epidemioloji v\u0259ziyy\u0259t\u0259 effektiv n\u0259zar\u0259t etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t ed\u0259 bil\u0259r. \u0130stifad\u0259 oluna bil\u0259c\u0259k vaksinl\u0259r \u00fczr\u0259 vacib t\u0259l\u0259bl\u0259rd\u0259n biri, vaksinin effektiv v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz olmas\u0131d\u0131r. Vaksin virusa qar\u015f\u0131 \u0259n az\u0131 50% qoruyuculuq qabiliyy\u0259tind\u0259 malik olmal\u0131 v\u0259 k\u0259nar m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259ri minimum s\u0259viyy\u0259d\u0259 olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7oxt\u0259r\u0259fli platformalarda \u00f6lk\u0259l\u0259rin i\u015ftirak\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259, GAVI, CEPI v\u0259 \u00dcST t\u0259r\u0259find\u0259n COVAX platformas\u0131 yarad\u0131l\u0131b. COVAX t\u0259\u015fkilat\u0131, geni\u015f sayda peyv\u0259nd namiz\u0259dl\u0259rini m\u00fcxt\u0259lif texnologiyalar vasit\u0259l\u0259ril\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259r\u0259k\u00a0 t\u0259hl\u00fck\u0259siz COVID-19 peyv\u0259nd\u00a0 t\u0259klifl\u0259r portfelini istifad\u0259 etm\u0259 imkan\u0131 yaradan\u00a0\u00a0 \u0259v\u0259zolunmaz\u00a0 mexanizm\u0259 malik sistemdir. COVAX platformas\u0131n\u0131n \u0259sas m\u0259qs\u0259di, COVID-19 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 vaksin istehsal\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259k v\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259dal\u0259tli v\u0259 b\u0259rab\u0259r \u0259l\u00e7atanl\u0131q imkan\u0131 yaratmaqd\u0131r. Haz\u0131rda klinik s\u0131naqlar fazas\u0131nda olan 30 vaksind\u0259n c\u0259mi 6-s\u0131 3-c\u00fc klinik fazada s\u0131naqlardan ke\u00e7irilir. T\u0259dqiqatlar davam etdiyind\u0259n, vaksinl\u0259rin effektivliyi v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi haqq\u0131nda h\u0259l\u0259 fikir s\u00f6yl\u0259m\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil.<\/p>\n<p>Lakin apar\u0131c\u0131 vaksin namiz\u0259dl\u0259ri art\u0131q \u00e7oxsayl\u0131 \u00f6n sifari\u015fl\u0259r q\u0259bul etdikl\u0259rind\u0259n, bu t\u0259l\u0259bin h\u0259cminin onlar\u0131n istehsal potensial\u0131ndan \u00e7ox olmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, n\u00f6vb\u0259ti sifari\u015fl\u0259ri tezlikl\u0259 tam t\u0259min etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmaya bil\u0259r. Bunlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, 18 sentyabr 2020-ci il tarixind\u0259 \u0130cbari Tibbi S\u0131\u011forta \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Agentliyi v\u0259 GAVI (Global Alliance for Vaccines) t\u0259\u015fkilat\u0131 aras\u0131nda sazi\u015f imzalan\u0131b. Sazi\u015f\u0259 g\u00f6r\u0259, \u00dcST (\u00dcm\u00fcmd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131) t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259sdiql\u0259nmi\u015f v\u0259 t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 cavab ver\u0259n peyv\u0259nd istehsal olunduqda tez bir zamanda t\u0259\u015fkilat\u0131n ba\u015fqa \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 b\u0259rb\u0259r, Az\u0259rbaycan da t\u0259sdiql\u0259nmi\u015f peyv\u0259dl\u0259 t\u0259min olunacaq.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 elmin nailiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 v\u0259 d\u00fcnya praktikas\u0131na \u0259saslanaraq \u0259halinin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 ehtiyac olan b\u00fct\u00fcn t\u0259dbirl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 davam ed\u0259c\u0259kdir v\u0259 bu bar\u0259d\u0259 ictimaiyy\u0259t\u0259 \u0259lav\u0259 m\u0259lumat veril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, GAVI t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131 2000-ci ild\u0259 qoyulub. T\u0259\u015fkilat\u0131n m\u0259rk\u0259zi ofisi \u0130sve\u00e7r\u0259nin Cenevr\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015fir.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cHakimiyy\u0259t&#8221; ictimai-siyasi media portal\u0131 x\u0259b\u0259r verir ki, 2019-cu ilin sonundan etibar\u0259n d\u00fcnyada s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131lan SARS-CoV-2 virusuna g\u00f6r\u0259 yaranm\u0131\u015f pandemiya \u0259ks\u0259r&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":127547,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[12,16,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/127546"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=127546"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/127546\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/127547"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=127546"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=127546"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=127546"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}