{"id":14293,"date":"2020-02-28T11:34:51","date_gmt":"2020-02-28T07:34:51","guid":{"rendered":"https:\/\/www.amimb.net\/?p=14293"},"modified":"2020-02-28T11:35:04","modified_gmt":"2020-02-28T07:35:04","slug":"iranda-parlament-seckil%c9%99ri-muhafiz%c9%99karlarin-q%c9%99l%c9%99b%c9%99si-n%c9%99-v%c9%99d-edir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=14293","title":{"rendered":"\u0130randa parlament se\u00e7kil\u0259ri: M\u00fchafiz\u0259karlar\u0131n q\u0259l\u0259b\u0259si n\u0259 v\u0259d edir?"},"content":{"rendered":"<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-style: inherit; font-weight: inherit;\">\u0130ran \u0130slam \u015euras\u0131 M\u0259clisin\u0259 (Parlament) fevral\u0131n 21-d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n yeni se\u00e7kil\u0259rd\u0259 290 deputat k\u00fcrs\u00fcs\u00fcn\u00fcn 223-\u0259 m\u00fchafiz\u0259karlar, 16-na islahat\u00e7\u0131lar, 36-na is\u0259 m\u00fcst\u0259qil namiz\u0259dl\u0259r yiy\u0259l\u0259nib. 15 k\u00fcrs\u00fc u\u011frunda se\u00e7kil\u0259r ikinci tura qal\u0131b.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-style: inherit; font-weight: inherit;\">M\u0259lumata \u0259sas\u0259n, m\u00fcst\u0259qil namiz\u0259dl\u0259rin d\u0259 \u0259ks\u0259riyy\u0259ti m\u00fchafiz\u0259kar y\u00f6n\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n m\u00fchafiz\u0259karlar n\u0259tic\u0259ni b\u00f6y\u00fck q\u0259l\u0259b\u0259 kimi qeyd edirl\u0259r.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-style: inherit; font-weight: inherit;\">Vur\u011fulayaq ki, \u0130ran Parlamentin\u0259 XI \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f se\u00e7kil\u0259rind\u0259 aktivlik daha \u0259vv\u0259l \u00f6lk\u0259d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n b\u00fct\u00fcn se\u00e7kil\u0259rd\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 olub. R\u0259smi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, se\u00e7ki h\u00fcququ olan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n 42.57%-i s\u0259sverm\u0259d\u0259 i\u015ftirak edib. \u0130ndiy\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259n a\u015fa\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rici VII \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f se\u00e7kil\u0259rd\u0259 qeyd\u0259 al\u0131nm\u0131\u015f, o vaxt se\u00e7ici f\u0259all\u0131\u011f\u0131 51% olmu\u015fdu.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-style: inherit; font-weight: inherit;\">Se\u00e7kil\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fchafiz\u0259karlar\u0131n parlamentd\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 qazanmas\u0131 onu dem\u0259y\u0259\u00a0\u00a0\u0259sas verir ki, xarici siyas\u0259td\u0259 hakimiyy\u0259tin ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fc x\u0259tt davam etdiril\u0259c\u0259k. Lakin Tehrana qar\u015f\u0131 t\u0259tbiq olunan sanksiyalar\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259si, eyni zamanda koronavirusun yay\u0131lmas\u0131 \u0130ran iqtisadiyyat\u0131na t\u0259sirsiz \u00f6t\u00fc\u015fm\u0259y\u0259c\u0259k. Bununla bel\u0259, \u0130randa parlament se\u00e7kil\u0259rinin bel\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259c\u0259yi g\u00f6zl\u0259nil\u0259n idi. M\u00fchafiz\u0259karlar\u0131n q\u0259l\u0259b\u0259si parlament v\u0259 prezident aras\u0131ndak\u0131 qar\u015f\u0131durman\u0131 g\u00fccl\u0259ndir\u0259 bil\u0259r. \u018fslind\u0259, parlament se\u00e7kil\u0259rind\u0259 Prezident Ruhani t\u0259r\u0259fdarlar\u0131 m\u0259\u011flub oldu. Prezident H\u0259s\u0259n Ruhani parlamentd\u0259 \u00e7oxluq qazanaca\u011f\u0131na \u00fcmid ets\u0259 d\u0259, g\u00f6zl\u0259ntil\u0259ri do\u011frulmad\u0131 v\u0259 islahat\u00e7\u0131lar ciddi m\u0259\u011flubiyy\u0259t\u0259 u\u011frad\u0131lar.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-style: inherit; font-weight: inherit;\">M\u00fchafiz\u0259karlar \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 indiki se\u00e7kil\u0259rd\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259, onlar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259sinin yax\u0131n ill\u0259rd\u0259 \u0130ran\u0131n siyasi s\u0259hn\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm oyun\u00e7uya \u00e7evril\u0259c\u0259yi perspektivi anlam\u0131na g\u0259lir. M\u00fchafiz\u0259karlar\u0131n q\u0259l\u0259b\u0259si \u0130randa d\u00f6vl\u0259tin \u0259n \u00fcst m\u0259qam\u0131nda dayanan Ali lider Xameneinin d\u0259 maraqlar\u0131na cavab verir. Son se\u00e7kil\u0259r Ali lider\u0259 Prezident H\u0259s\u0259n Ruhaniy\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259sind\u0259 \u0259lav\u0259 dividentl\u0259r qazand\u0131r\u0131r. Baxmayaraq ki, \u0130randa \u00f6lk\u0259nin birinci \u015f\u0259xsi Ali liderdir, lakin prezidentin d\u0259 ciddi s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259ri var. Prezident h\u00f6kum\u0259ti formala\u015fd\u0131r\u0131r, daxili siyas\u0259ti, iqtisadiyyat\u0131, xarici siyas\u0259ti y\u00fcr\u00fcd\u00fcr. T\u0259bii ki, \u0130ran kimi \u0130slam inqilab\u0131 ideyalar\u0131na s\u00f6yk\u0259n\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 xarici siyas\u0259t d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyinin \u0259sas istiqam\u0259ti hesab olunur v\u0259 bu m\u00f6vzularda Ali liderin m\u00f6vqeyi v\u0259 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259ri h\u00f6kum\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas istiqam\u0259tverici amildir.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-style: inherit; font-weight: inherit;\">Buna baxmayaraq, prezident d\u0259 geni\u015f s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malikdir. Parlamentin m\u00fchafiz\u0259karlar\u0131n t\u0259sirin\u0259 ke\u00e7m\u0259si onu dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, Prezident Ruhani bir t\u0259r\u0259fd\u0259n Ali liderl\u0259, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259 parlamentl\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 olacaq. Bel\u0259 v\u0259ziyy\u0259t \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn qa\u00e7\u0131lmaz b\u00f6hran da v\u0259d edir. Bel\u0259 ki, Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 uzun ill\u0259rdir, davam ed\u0259n m\u00fcharib\u0259l\u0259r b\u00f6lg\u0259nin \u00fcmumi v\u0259ziyy\u0259tini a\u011f\u0131rla\u015fd\u0131r\u0131r. Bu bax\u0131mdan, b\u00f6hran\u0131n daha da d\u0259rinl\u0259\u015f\u0259c\u0259yi ehtimal olunur.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-style: inherit; font-weight: inherit;\">\u0130ran\u0131n Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259ki m\u00fctt\u0259fiql\u0259ri Suriya v\u0259 \u0130raq uzun s\u00fcr\u0259n m\u00fcharib\u0259l\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 da\u011f\u0131lm\u0131\u015f durumdad\u0131r, \u00fcst\u0259lik sava\u015f b\u00fct\u00fcn b\u00f6lg\u0259ni b\u00fcr\u00fcy\u00fcb. \u0130ran\u0131n \u0259r\u0259b d\u00fcnyas\u0131, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 K\u00f6rf\u0259z \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 ciddi probleml\u0259r yaran\u0131b. Bir t\u0259r\u0259fd\u0259n d\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 iqtisadi v\u0259ziyy\u0259t a\u011f\u0131rd\u0131r. Bir s\u00f6zl\u0259, Prezident Ruhaninin v\u0259ziyy\u0259ti o q\u0259d\u0259r d\u0259 \u00fcr\u0259ka\u00e7an deyil. B\u00f6lg\u0259d\u0259 anti-Amerika ritorikas\u0131n\u0131n m\u00f6vcud oldu\u011fu bir zamanda \u0130ran parlamentind\u0259 s\u0259rt x\u0259tt t\u0259r\u0259fdar\u0131n\u0131n q\u0259l\u0259b\u0259si ist\u0259r-ist\u0259m\u0259z Tehran-Va\u015finqton m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259 d\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k. Onu da vur\u011fulamaq laz\u0131m g\u0259lir ki, son zamanlar \u0130ran\u0131n \u0130slam d\u00fcnyas\u0131ndak\u0131 n\u00fcfuzu z\u0259ifl\u0259yib. Bu bax\u0131mdan, yeni parlamentin d\u0259st\u0259yi il\u0259 Ali liderin s\u0259rt ritorikas\u0131 il\u0259 m\u00fcs\u0259lman d\u00fcnyas\u0131nda ciddi n\u00fcfuz qazanmaq c\u0259hdinin \u015fahidi ola bil\u0259rik.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-style: inherit; font-weight: inherit;\">Q\u0259rbl\u0259 anla\u015fmaya meylli, g\u00fccl\u00fc diplomatik t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 malik olan Prezident H\u0259s\u0259n Ruhaninin manevr imkanlar\u0131 daral\u0131r. Ruhani Q\u0259rbl\u0259 anla\u015fmaya c\u0259hd edirdi,<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-style: inherit; font-weight: inherit;\">Lakin son se\u00e7kil\u0259r y\u0259qin ki, bu perspektivi d\u0259 he\u00e7\u0259 endir\u0259c\u0259k. Onu da unutmaq olmaz ki, \u0130randak\u0131 son etirazlarda \u0259sas h\u0259d\u0259f kimi m\u0259hz Prezident Ruhani se\u00e7ilmi\u015fdi. Ali lider prezidentin islahat\u00e7\u0131 olmas\u0131 il\u0259 bar\u0131\u015fmaq ist\u0259mir. M\u0259s\u0259l\u0259 bundad\u0131r ki, Xamenei 1989-cu ild\u0259 \u0130ran\u0131n Ali r\u0259hb\u0259ri olduqdan sonra b\u00fct\u00fcn prezidentl\u0259r &#8211; \u018fli \u018fkb\u0259r Ha\u015fimi R\u0259fs\u0259ncani, M\u0259h\u0259mm\u0259d Xat\u0259mi, Mahmud \u018fhm\u0259dinejad v\u0259 H\u0259s\u0259n Ruhani onunla m\u00fc\u0259yy\u0259n probleml\u0259r ya\u015fay\u0131blar. Bu bax\u0131mdan, parlamentd\u0259ki q\u00fcvv\u0259l\u0259r nisb\u0259ti b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m k\u0259sb edir. M\u00fchafiz\u0259karlar\u0131n q\u0259l\u0259b\u0259si onu g\u00f6st\u0259rdi ki, bu qanad indiy\u0259 q\u0259d\u0259r \u00f6lk\u0259d\u0259 b\u00f6y\u00fck g\u00fcc\u0259 sahibdir. Xat\u0131rladaq ki, m\u00fchafiz\u0259karlar 1980-ci ill\u0259rd\u0259 \u0130ran-\u0130raq m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra iqtisadi g\u00fcc \u0259ld\u0259 edibl\u0259r. O zaman onlar\u0131n \u0130ran iqtisadiyyat\u0131na s\u0259rmay\u0259 qoymas\u0131na izn verildi. Mahmud \u018fhm\u0259dinejad\u0131n prezidentliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 is\u0259 m\u00fchafiz\u0259karlar daha da g\u00fccl\u0259n\u0259 bildil\u0259r. Bu g\u00fcn \u00f6lk\u0259d\u0259 k\u0259\u015ffiyyat, maliyy\u0259, polis kimi sah\u0259l\u0259rd\u0259 g\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 daha \u00e7ox r\u0131\u00e7aqlar \u0259l\u0259 ke\u00e7ir\u0259n m\u00fchafiz\u0259karlar indi d\u0259 parlamentd\u0259 inaml\u0131 q\u0259l\u0259b\u0259 qazand\u0131lar.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-style: inherit; font-weight: inherit;\">N\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r ki, \u0130ran hakimiyy\u0259ti m\u0259hz m\u00fchafiz\u0259karlara g\u00f6r\u0259 dayan\u0131ql\u0131q g\u00f6st\u0259r\u0259 bilib. Tehran d\u00fcnyan\u0131n super g\u00fcc\u00fc olan AB\u015e-a 1979-cu ild\u0259n m\u00fcqavim\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Lakin \u0130ran \u0259traf\u0131nda h\u0259lq\u0259 get-ged\u0259 daralmaqdad\u0131r. \u0130slahat\u00e7\u0131lar siyasi kataklizml\u0259rd\u0259n qa\u00e7maq \u00fc\u00e7\u00fcn Q\u0259rbl\u0259 yax\u0131nla\u015fmaq, m\u00fchafiz\u0259karlar is\u0259 daha s\u0259rt m\u00f6vqe t\u0259r\u0259fdar\u0131d\u0131rlar.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-style: inherit; font-weight: inherit;\">\u018fsas problem ondan ibar\u0259tdir ki, Tehran ciddi sanksiyalarla \u00fcz-\u00fcz\u0259dir. \u00d6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131 sanksiyalardan ciddi z\u0259r\u0259r g\u00f6r\u00fcr. Bununla bel\u0259, sanksiyalara baxmayaraq, \u0130ran \u00f6z neftini Hindistan, \u00c7in, Yaponiya, C\u0259nubi Koreya kimi \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 satma\u011fa davam etdirir. \u0130lkin t\u0259dbir olaraq yerli h\u00f6kum\u0259t valyuta b\u00f6hran\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq m\u0259qs\u0259di il\u0259 xarici valyutan\u0131n verilm\u0259si v\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259 kursu il\u0259 ba\u011fl\u0131 limit t\u0259tbiq edib. H\u0259r bir \u0130ran v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131na 10.000 AB\u015e dollar\u0131na q\u0259d\u0259r xarici valyuta almaq icaz\u0259si verilib. Lakin b\u00f6hran\u0131 aradan qald\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcn olmay\u0131b. \u0130qtisadi b\u00f6hran is\u0259 sosial naraz\u0131l\u0131qlar\u0131 da g\u00fccl\u0259ndirir. \u0130randa m\u00fct\u0259madi etiraz aksiyalar\u0131 ke\u00e7irilir. G\u00f6r\u00fcn\u0259n odur ki, \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 hakimiyy\u0259tin sad\u0259 xalq k\u00fctl\u0259sin\u0259 olan t\u0259sir mexanizml\u0259ri \u00f6z effektivliyini \u0259vv\u0259lki kimi g\u00f6st\u0259r\u0259 bilmir. Bunun\u00a0\u00a0n\u0259tic\u0259sidir ki, \u0259vv\u0259ll\u0259r ki\u00e7ik \u0259yal\u0259tl\u0259rd\u0259 ba\u015f ver\u0259n etiraz dal\u011falar\u0131 art\u0131q Tehran, \u015eiraz, \u0130sfahan kimi iri \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r\u0259 d\u0259 ke\u00e7ir.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-style: inherit; font-weight: inherit;\">Lakin son se\u00e7kil\u0259r s\u00fcbuta yetirdi ki, \u00f6lk\u0259 \u0259halisinin m\u00fch\u00fcm hiss\u0259si m\u00f6vcud siyasi kursun davam etm\u0259sind\u0259, lakin sosial a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n olmas\u0131nda maraql\u0131d\u0131r. \u0130st\u0259nil\u0259n halda, \u0130ran hakimiyy\u0259ti bu se\u00e7kil\u0259rd\u0259 z\u0259ruri olan d\u0259st\u0259yi qazana bildi. Ehtimal etm\u0259k olar ki, Va\u015finqton Tehrana qar\u015f\u0131 sanksiyalar\u0131 g\u00fccl\u0259ndir\u0259r\u0259k, naraz\u0131l\u0131qlar\u0131 art\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015facaq, Tehran is\u0259 buna k\u0259skin m\u00fcqavim\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130ran \u0130slam \u015euras\u0131 M\u0259clisin\u0259 (Parlament) fevral\u0131n 21-d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n yeni se\u00e7kil\u0259rd\u0259 290 deputat k\u00fcrs\u00fcs\u00fcn\u00fcn 223-\u0259 m\u00fchafiz\u0259karlar, 16-na islahat\u00e7\u0131lar, 36-na is\u0259 m\u00fcst\u0259qil&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14293"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14293"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14293\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14294,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14293\/revisions\/14294"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14293"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14293"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14293"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}