{"id":155350,"date":"2020-11-06T09:39:03","date_gmt":"2020-11-06T05:39:03","guid":{"rendered":"http:\/\/hakimiyyet.info.az\/ombudsman-erm%c9%99nistanin-susa-mes%c9%99l%c9%99rinin-q%c9%99sd%c9%99n-yandirilaraq-m%c9%99hv-edilm%c9%99si-il%c9%99-bagli-beyn%c9%99lxalq-ictimaiyy%c9%99t%c9%99-muraci%c9%99t-edib\/"},"modified":"2020-11-06T09:39:03","modified_gmt":"2020-11-06T05:39:03","slug":"ombudsman-erm%c9%99nistanin-susa-mes%c9%99l%c9%99rinin-q%c9%99sd%c9%99n-yandirilaraq-m%c9%99hv-edilm%c9%99si-il%c9%99-bagli-beyn%c9%99lxalq-ictimaiyy%c9%99t%c9%99-muraci%c9%99t-edib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=155350","title":{"rendered":"Ombudsman Erm\u0259nistan\u0131n \u015eu\u015fa me\u015f\u0259l\u0259rinin q\u0259sd\u0259n yand\u0131r\u0131laraq m\u0259hv edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t\u0259 m\u00fcraci\u0259t edib"},"content":{"rendered":"<p>\u201cHakimiyyet.com\u201d x\u0259b\u0259r verir ki, <\/p>\n<div>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u00fczr\u0259 M\u00fcv\u0259kkili (Ombudsman) S\u0259bin\u0259 \u018fliyeva i\u015f\u011fal alt\u0131nda olan Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rind\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n t\u00f6r\u0259tdiyi ekoloji terror v\u0259 \u015eu\u015fa me\u015f\u0259l\u0259rinin q\u0259sd\u0259n yand\u0131r\u0131laraq m\u0259hv edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t\u0259 m\u00fcraci\u0259t edib.<\/p>\n<p>Ombudsman Aparat\u0131ndan <a href=\"https:\/\/apa.az\" target=\"_blank\" style=\"display: inline !important;\" rel=\"noopener noreferrer\">APA<\/a>-ya veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, m\u00fcraci\u0259td\u0259 deyilir:<\/p>\n<p>\u201cBMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n 2001-ci il 5 noyabr tarixli q\u0259tnam\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n, h\u0259r il 6 noyabr tarixi M\u00fcharib\u0259 v\u0259 Silahl\u0131 M\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r Zaman\u0131 \u018ftraf M\u00fchitin \u0130stismar\u0131n\u0131n Qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n Al\u0131nmas\u0131 Beyn\u0259lxalq G\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunur.\u00a0<\/p>\n<p>T\u0259\u0259ss\u00fcf hissi il\u0259 bildiririk ki, ekoloji terror Az\u0259rbaycandan da yan ke\u00e7m\u0259mi\u015f, 30 il\u0259 yax\u0131n davam ed\u0259n Erm\u0259nistan\u0131n h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u00fc n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n t\u0259bi\u0259tin\u0259, bioloji m\u00fcxt\u0259lifliyin\u0259, su h\u00f6vz\u0259l\u0259rin\u0259, \u00fcmumilikd\u0259 i\u015f\u011fal alt\u0131nda olan \u0259razil\u0259rin ekologiyas\u0131na ciddi ziyan d\u0259ymi\u015f, \u0259traf m\u00fchitin m\u0259hvi v\u0259 ciddi z\u0259r\u0259r g\u00f6rm\u0259si il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259n f\u0259sadlara g\u0259tirib \u00e7\u0131xarm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan Respublikas\u0131 silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin h\u0259rbi f\u0259aliyy\u0259ti v\u0259 qada\u011fan olunmu\u015f silahlardan istifad\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259traf m\u00fchit fiziki v\u0259 kimy\u0259vi \u00e7irkl\u0259nm\u0259y\u0259 m\u0259ruz qalmaqla yana\u015f\u0131, burada m\u00f6vcud olan m\u00fcxt\u0259lif nadir bitki v\u0259 heyvan n\u00f6vl\u0259ri m\u0259hv edilmi\u015f, flora v\u0259 faunaya k\u00fclli miqdarda ziyan vurulmu\u015fdur. T\u0259miz su m\u0259nb\u0259l\u0259rinin kimy\u0259vi \u00e7irkl\u0259nm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00e7ay v\u0259 g\u00f6ll\u0259rd\u0259 \u00f6z\u00fc-\u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259nziml\u0259m\u0259 prosesi dayanm\u0131\u015f, n\u0259tic\u0259d\u0259 su h\u00f6vz\u0259l\u0259ri b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259r\u0259rli, \u00f6l\u00fc bir zonaya \u00e7evrilm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n<p>T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259l\u0259 2006-c\u0131 ild\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f \u201cAz\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rind\u0259 v\u0259ziyy\u0259t\u201d adl\u0131 Q\u0259tnam\u0259sind\u0259 i\u015f\u011fal alt\u0131nda olan Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda t\u00f6r\u0259dilmi\u015f yan\u011f\u0131nlar\u0131n regionun ekoloji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 t\u0259sirinin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259si qald\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Bununla yana\u015f\u0131, 2016-c\u0131 ild\u0259 Avropa \u015euras\u0131 Parlament Assambleyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul olunan Az\u0259rbaycan\u0131n s\u0259rh\u0259dyan\u0131 rayonlar\u0131n\u0131n sakinl\u0259rinin q\u0259sd\u0259n sudan m\u0259hrum edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 2085 n\u00f6mr\u0259li q\u0259tnam\u0259d\u0259 Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin s\u00f6z\u00fcged\u0259n regiondan d\u0259rhal \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131, m\u00fcst\u0259qil m\u00fch\u0259ndis v\u0259 hidroloqlar t\u0259r\u0259find\u0259n yerind\u0259 t\u0259hqiqat apar\u0131lmas\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si t\u0259l\u0259b olunub&#8221;.<\/p>\n<p>M\u00fcraci\u0259td\u0259 qeyd olunur ki, bu m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal alt\u0131nda saxlan\u0131lan \u0259razil\u0259rind\u0259 t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r talan edilmi\u015f, 163 faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131 yata\u011f\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n q\u0131z\u0131l, civ\u0259, mis, qur\u011fu\u015fun, sink, da\u015f k\u00f6m\u00fcr, me\u015f\u0259 \u00f6rt\u00fcy\u00fc, nadir a\u011faclar v\u0259 dig\u0259r s\u0259rv\u0259tl\u0259r qanunsuz istismara m\u0259ruz qal\u0131b: &#8220;2020-ci il 27 sentyabr tarixind\u0259n ba\u015flayaraq Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fclki \u0259halisinin s\u0131x m\u0259skunla\u015fd\u0131\u011f\u0131 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rini, sosial, m\u0259d\u0259ni v\u0259 strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tli obyektl\u0259ri a\u011f\u0131r artilleriya qur\u011fular\u0131ndan, x\u00fcsusi raket sisteml\u0259rind\u0259n v\u0259 qada\u011fan olunmu\u015f silahlardan istifad\u0259 edilm\u0259kl\u0259 intensiv \u015f\u0259kild\u0259 at\u0259\u015f\u0259 tutmaqla s\u00fclh v\u0259 insanl\u0131q \u0259leyhin\u0259 cinay\u0259tl\u0259rini davam etdirirl\u0259r.<\/p>\n<p>C\u0259bh\u0259 b\u00f6lg\u0259sind\u0259n uzaq m\u0259saf\u0259d\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rini v\u0259 h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 olmayan m\u00fclki \u0259halini h\u0259d\u0259f almaq,\u00a0 \u00e7oxsayl\u0131 dinc sakinl\u0259ri, o c\u00fcml\u0259d\u0259n u\u015faq v\u0259 qad\u0131nlar\u0131 q\u0259tl\u0259 yetirm\u0259k, tarixi, m\u0259d\u0259ni v\u0259 dini abid\u0259l\u0259ri, q\u0259biristanl\u0131qlar\u0131 bel\u0259 ballistik raket v\u0259 a\u011f\u0131r artilleriyadan at\u0259\u015f\u0259 tutmaq Erm\u0259nistan h\u0259rbi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rinin t\u00f6r\u0259tdiyi cinay\u0259tl\u0259rin yaln\u0131z bir hiss\u0259sidir&#8221;.<\/p>\n<p>Ombudsman m\u00fcraci\u0259tind\u0259 bildirir ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259r tutdu\u011fu m\u00f6vqeyi is\u0259 BMT Nizamnam\u0259sinin 51-ci madd\u0259sin\u0259, BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n 1993-c\u00fc ild\u0259 q\u0259bul etdiyi 4 q\u0259tnam\u0259y\u0259 v\u0259 beyn\u0259lxalq humanitar h\u00fcquq normalar\u0131na \u0259saslan\u0131r: &#8220;Erm\u0259nistan i\u015f\u011fal etdiyi Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rind\u0259 30 il\u0259 yax\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irdiyi ekoloji terrorun davam\u0131 olaraq haz\u0131rda \u015eu\u015fa me\u015f\u0259l\u0259rind\u0259 z\u0259h\u0259rli v\u0259 \u00e7\u0259tin s\u00f6nd\u00fcr\u00fcl\u0259n madd\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 q\u0259sd\u0259n yan\u011f\u0131nlar t\u00f6r\u0259d\u0259r\u0259k nadir me\u015f\u0259 \u00f6rt\u00fcy\u00fcn\u00fc m\u0259hv etm\u0259kd\u0259 davam edir.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda \u00fcmumi sah\u0259si 8 000 hektardan \u00e7ox olan, qiym\u0259tli v\u0259 \u00e7oxillik pal\u0131d, ard\u0131c, f\u0131st\u0131q, v\u0259l\u0259s, \u015fam, g\u00f6yr\u00fcc, qoz a\u011faclar\u0131ndan ibar\u0259t s\u0131x me\u015f\u0259likl\u0259rd\u0259n ibar\u0259t unikal bir ekosistemin m\u0259hv edilm\u0259si, \u0259sas\u0259n endem xarakterli bioloji m\u00fcxt\u0259lifliy\u0259 ciddi z\u0259rb\u0259 vurmaqdad\u0131r. Bu is\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n qo\u015fuldu\u011fu ekologiya v\u0259 \u0259traf m\u00fchitl\u0259 ba\u011fl\u0131 beyn\u0259lxalq konvensiyalar\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u201c\u018ftraf m\u00fchitin d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si \u00fcsullar\u0131n\u0131n h\u0259rbi v\u0259 ya h\u0259r hans\u0131 ba\u015fqa d\u00fc\u015fm\u0259nsaya\u011f\u0131 istifad\u0259sinin qada\u011fan edilm\u0259si\u201d haqq\u0131nda BMT konvensiyas\u0131n\u0131n pozulmas\u0131 dem\u0259kdir. Ekspertl\u0259rin bildirdikl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 a\u011f fosfor tipli bombalardan istifad\u0259 edilm\u0259kl\u0259 t\u00f6r\u0259dil\u0259n yan\u011f\u0131nlar\u0131n s\u00f6nd\u00fcr\u00fclm\u0259si, el\u0259c\u0259 d\u0259 t\u0259bii yollarla s\u00f6nm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn deyil v\u0259 bel\u0259 yan\u011f\u0131nlar uzun m\u00fcdd\u0259t davam edir. Bu, ekoloji terrordur.\u00a0<\/p>\n<p>Qeyd olunan faktlara \u0259saslanaraq, 6 noyabr &#8211; M\u00fcharib\u0259 v\u0259 Silahl\u0131 M\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r Zaman\u0131 \u018ftraf M\u00fchitin \u0130stismar\u0131n\u0131n Qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n Al\u0131nmas\u0131 Beyn\u0259lxalq G\u00fcn\u00fc \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlara, o c\u00fcml\u0259d\u0259n ekoloji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin t\u0259mini v\u0259 \u0259traf m\u00fchitin m\u00fchafiz\u0259si sah\u0259sind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n beyn\u0259lxalq qurumlara m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k, Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n t\u00f6r\u0259dilmi\u015f v\u0259 hal-haz\u0131rda davam etdiril\u0259n ekoloji terrorun dayand\u0131r\u0131lmas\u0131, qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 ba\u015f verm\u0259m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259cav\u00fczkar \u00f6lk\u0259y\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquqi m\u0259suliyy\u0259t m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259n t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r\u0131q\u201d, &#8211; dey\u0259 m\u00fcraci\u0259td\u0259 vur\u011fulan\u0131r.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, m\u00fcraci\u0259t BMT-nin Ba\u015f Katibin\u0259, BMT-nin T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131na, BMT-nin \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u00fczr\u0259 Ali Komissar\u0131na, BMT-nin Qa\u00e7q\u0131nlar \u00fczr\u0259 Ali Komissar\u0131na, BMT-nin \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u015euras\u0131na, YUN\u0130SEF-\u0259, YUNESKO-ya, BMT-nin \u0130qtisadi v\u0259 Sosial \u015euras\u0131na, BMT-nin \u0130nki\u015faf Fonduna, Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n, Avropa \u015euras\u0131n\u0131n, AT\u018fT-in r\u0259hb\u0259rl\u0259rin\u0259, Beyn\u0259lxalq v\u0259 Avropa Ombudsmanlar \u0130nstitutlar\u0131na, Asiya Ombudsmanlar Assosiasiyas\u0131na, \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131na v\u0259 bu quruma \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin Ombudsmanlar Assosiasiyas\u0131na, \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n M\u00fcst\u0259qil Daimi \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 Komissiyas\u0131na, Avropa U\u015faq H\u00fcquqlar\u0131 Ombudsmanlar\u0131 \u015e\u0259b\u0259k\u0259sin\u0259, Beyn\u0259lxalq S\u00fclh B\u00fcrosuna, m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rin ombudsmanlar\u0131na v\u0259 milli insan h\u00fcquqlar\u0131 institutlar\u0131na, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ki v\u0259 xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rin respublikam\u0131zdak\u0131 s\u0259firlikl\u0259rin\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n diaspor t\u0259\u015fkilatlar\u0131na, h\u0259m\u00e7inin \u0259traf m\u00fchitin m\u00fchafiz\u0259si sah\u0259sind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlara g\u00f6nd\u0259rilib.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cHakimiyyet.com\u201d x\u0259b\u0259r verir ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u00fczr\u0259 M\u00fcv\u0259kkili (Ombudsman) S\u0259bin\u0259 \u018fliyeva i\u015f\u011fal alt\u0131nda olan Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rind\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n t\u00f6r\u0259tdiyi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":155351,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/155350"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=155350"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/155350\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/155351"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=155350"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=155350"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=155350"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}