{"id":156519,"date":"2020-12-06T23:14:35","date_gmt":"2020-12-06T19:14:35","guid":{"rendered":"http:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=156519"},"modified":"2020-12-06T23:15:08","modified_gmt":"2020-12-06T19:15:08","slug":"h%c9%99kim-pulmonoloq-aciq-havada-maska-taxmaq-agciy%c9%99rl%c9%99rimizin-durumuna-mane-olmur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=156519","title":{"rendered":"H\u0259kim-pulmonoloq: A\u00e7\u0131q havada maska taxmaq a\u011fciy\u0259rl\u0259rimizin durumuna mane olmur"},"content":{"rendered":"<p>Koronavirusa yoluxma saylar\u0131 artd\u0131qca, asimptomatik, y\u00fcng\u00fcl x\u0259st\u0259l\u0259rin evd\u0259 m\u00fcalic\u0259si olunmas\u0131 q\u0259rar\u0131 al\u0131nd\u0131. Bu, h\u0259m insanlar\u0131n x\u0259st\u0259xana fobiyas\u0131n\u0131, h\u0259m d\u0259 s\u0259hiyy\u0259nin y\u00fck\u00fcn\u00fc azaltd\u0131.<\/p>\n<p>Bunu h\u0259kim-pulmonoloq G\u00fcnay \u018fliyeva deyib.<\/p>\n<p>O, son zamanlar koronavirus x\u0259st\u0259l\u0259rinin ya\u015fad\u0131qlar\u0131 yeri t\u0259rk etm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 d\u0259 toxunub: \u201cBir koronavirus x\u0259st\u0259sinin 20-25 n\u0259f\u0259ri yoluxdura bil\u0259c\u0259yini d\u00fc\u015f\u00fcns\u0259k, o, bir d\u0259f\u0259 x\u00fcsusil\u0259 maskas\u0131z \u00e7\u00f6l\u0259 \u00e7\u0131xarsa, \u0259traf\u0131ndak\u0131 sa\u011flam insanlar maska taxmas\u0131na baxmayaraq, 70 faiz halda onlar\u0131 yoluxdura bil\u0259r. Aktiv koronavirus x\u0259st\u0259sinin maska taxmas\u0131 da yoluxma ehtimal\u0131n\u0131 aradan qald\u0131rm\u0131r. Haz\u0131rk\u0131 g\u00fcnd\u0259lik yoluxma say\u0131n\u0131n 4 mind\u0259n \u00e7ox olmas\u0131nda, virusun geni\u015f yay\u0131lmas\u0131nda aktiv x\u0259st\u0259l\u0259rin pay\u0131 \u00e7oxdur. COVID x\u0259st\u0259l\u0259rinin \u00e7\u00f6l\u0259 \u00e7\u0131xmas\u0131 birba\u015fa cinay\u0259t m\u0259suliyy\u0259tidir.<\/p>\n<p>B\u0259zi v\u0259t\u0259nda\u015flar q\u0131zd\u0131rmas\u0131 olan kimi koronavirusdan \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259nir, lakin test verm\u0259k yerin\u0259, he\u00e7 bir h\u0259kim t\u0259yinat\u0131 olmadan komp\u00fcter-tomoqrafiyas\u0131 (KT) m\u00fcayin\u0259sind\u0259n ke\u00e7ir. Bu, \u00e7ox yanl\u0131\u015f q\u0259rard\u0131r. KT yet\u0259ri q\u0259d\u0259r informativ v\u0259 b\u00f6y\u00fck m\u00fcayin\u0259 \u00fcsuludur. Bu, PZR q\u0259d\u0259r z\u0259r\u0259rsiz deyil. PZR m\u00fcayin\u0259 zaman\u0131 burun-bo\u011faz bo\u015flu\u011fundan yaxma g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 koronavirusa yoluxub-yoluxmamaq m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilir. PZR z\u0259r\u0259rsiz m\u00fcayin\u0259 \u00fcsuludur. KT h\u0259r g\u00fcn ed\u0259c\u0259yiniz m\u00fcayin\u0259 \u00fcsulu deyil. H\u0259min m\u00fcayin\u0259 \u00fcsulu hamil\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259tbiq olunmur, 20 ya\u015fad\u0259k v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n KT olunmas\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edilmir. X\u0259st\u0259 yoluxdu\u011fundan \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259nirs\u0259, ilk olaraq h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259li v\u0259 PZR m\u00fcayin\u0259d\u0259n ke\u00e7m\u0259lidir. \u018fg\u0259r PZR testinin n\u0259tic\u0259si neqativdirs\u0259, lakin \u015fikay\u0259tl\u0259ri davam edirs\u0259, o zaman rentgen m\u00fcayin\u0259d\u0259n ke\u00e7\u0259 bil\u0259r. Rentgen \u00f6z\u00fc yet\u0259ri q\u0259d\u0259r informativ m\u00fcayin\u0259 \u00fcsuludur. Rentgen m\u00fcayin\u0259 \u00fcsulu il\u0259 pnevmoniyan\u0131 \u00e7ox rahat a\u015fkar etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Yaln\u0131z h\u0259kimin m\u00fc\u0259yy\u0259n \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259ri qald\u0131\u011f\u0131 zaman, yana\u015f\u0131 h\u0259r hans\u0131 bir v\u0259ziyy\u0259tin d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn KT m\u00fcayin\u0259sin\u0259 h\u0259kim t\u0259yinat\u0131 ola bil\u0259r. V\u0259t\u0259nda\u015f \u00f6zba\u015f\u0131na m\u00fcayin\u0259y\u0259 getm\u0259m\u0259lidir. Koronavirusa yoluxan b\u0259zi x\u0259st\u0259l\u0259rin \u015fikay\u0259tl\u0259ri \u0259sas\u0131nda rentgen m\u00fcayin\u0259 t\u0259yin olunur. M\u00fcayin\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 COVID-19 s\u0259b\u0259bli pnevmoniya a\u015fkarlan\u0131rsa, ona uy\u011fun m\u00fcalic\u0259 t\u0259yin olunur. M\u00fcalic\u0259 bitdikd\u0259n sonra t\u0259krar test verilir. Test neqativ olsa bel\u0259, t\u0259krar rentgen \u00e7\u0259kilm\u0259lidir ki, ciy\u0259rl\u0259rin v\u0259ziyy\u0259ti qiym\u0259tl\u0259ndirilsin. Pnevmoniyan\u0131n tam sorulmas\u0131 v\u0259 ya orda qal\u0131q qalmas\u0131, k\u00f6m\u0259k\u00e7i \u0259lav\u0259 m\u00fcalic\u0259y\u0259 ehtiyac olub-olmamas\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259lidir. Pnevmoniya a\u011fciy\u0259r toxumas\u0131n\u0131n z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259si dem\u0259kdir. Bu, he\u00e7 d\u0259 asan bir diaqnoz deyil\u201d.<\/p>\n<p>H\u0259kim-pulmonoloqun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, a\u011fciy\u0259rl\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 KT zaman\u0131 a\u015fkarlanan z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259 zonas\u0131n\u0131n faizi x\u0259st\u0259nin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tam ifad\u0259 etmir. \u0130yirmi faiz z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259 il\u0259 bel\u0259 daha a\u011f\u0131r klinik g\u00f6st\u0259ricil\u0259r\u0259 malik x\u0259st\u0259l\u0259r ola bil\u0259r. Onu a\u011f\u0131rla\u015fd\u0131ran amill\u0259r var. X\u0259st\u0259nin v\u0259ziyy\u0259ti sad\u0259c\u0259 z\u0259d\u0259l\u0259n\u0259n sah\u0259nin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259m\u0259lidir.<\/p>\n<p>G.\u018fliyeva a\u00e7\u0131q havada maska taxmaq m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 d\u0259 toxunub: \u201cA\u00e7\u0131q havada maska taxmaq ciy\u0259rl\u0259rimizin durumuna mane olmur. Bizim yan\u0131m\u0131zdan ke\u00e7\u0259n h\u0259r bir k\u0259s potensial COVID x\u0259st\u0259sidir. Pandemiya d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0259ksi s\u00fcbut olunana q\u0259d\u0259r h\u0259r bir hal COVID-19-dur. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n a\u00e7\u0131q havada da maska taxmaq m\u0259cburi oldu. Maskalar insanlar\u0131 bo\u011fmur, bu, psixoloji faktordur. Saturasiyan\u0131 yoxlasaq, h\u0259r birimizd\u0259 maska tax\u0131ld\u0131\u011f\u0131 halda bel\u0259 98 faizdir. Maska he\u00e7 kim\u0259 n\u0259f\u0259s alma\u011fa mane olmur, sad\u0259c\u0259 allergiyas\u0131 olanlarda hava qurulu\u011fu, bo\u011fazda q\u0131c\u0131qlanma kimi \u015fikay\u0259tl\u0259r yarana bil\u0259r. Bunu da h\u0259min \u015f\u0259xs tam t\u0259k oldu\u011fu m\u0259kanda su i\u00e7\u0259r\u0259k b\u0259rpa ed\u0259 bil\u0259r. Bu, maska taxmamaq \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259b\u0259b deyil, b\u0259han\u0259dir.<\/p>\n<p>H\u0259r zaman deyirik ki, ola bil\u0259r peyv\u0259ndd\u0259n sonra da maskaya ehtiyac qals\u0131n. Avropada qapal\u0131 m\u0259kanda h\u0259r k\u0259sin maskataxma m\u0259cburiyy\u0259ti olan ara\u015fd\u0131rma apar\u0131blar. Bunun yoluxma say\u0131na ciddi t\u0259siri g\u00f6r\u00fcnm\u00fc\u015fd\u00fc. \u0130ki insan maska tax\u0131rsa yoluxma ehtimal\u0131 1 faiz t\u0259\u015fkil ed\u0259 bil\u0259r. Y\u0259ni, 100 insandan biri yoluxa bil\u0259r. Bu, b\u00f6y\u00fck r\u0259q\u0259mdir\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Koronavirusa yoluxma saylar\u0131 artd\u0131qca, asimptomatik, y\u00fcng\u00fcl x\u0259st\u0259l\u0259rin evd\u0259 m\u00fcalic\u0259si olunmas\u0131 q\u0259rar\u0131 al\u0131nd\u0131. Bu, h\u0259m insanlar\u0131n x\u0259st\u0259xana fobiyas\u0131n\u0131, h\u0259m d\u0259 s\u0259hiyy\u0259nin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":156520,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,2,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/156519"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=156519"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/156519\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":156522,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/156519\/revisions\/156522"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/156520"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=156519"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=156519"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=156519"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}