{"id":159567,"date":"2021-02-12T14:04:48","date_gmt":"2021-02-12T10:04:48","guid":{"rendered":"http:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=159567"},"modified":"2021-02-12T14:04:48","modified_gmt":"2021-02-12T10:04:48","slug":"ilham-%c9%99liyev-c%c9%99nub-qaz-d%c9%99hlizi-m%c9%99sv%c9%99r%c9%99t-surasi-c%c9%99rciv%c9%99sind%c9%99-nazirl%c9%99rin-videokonfrans-formatinda-vii-iclasinda-cixis-edib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=159567","title":{"rendered":"\u0130lham \u018fliyev C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t \u015euras\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 nazirl\u0259rin videokonfrans format\u0131nda VII iclas\u0131nda \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib"},"content":{"rendered":"<p>Fevral\u0131n 11-d\u0259 C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t \u015euras\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 nazirl\u0259rin videokonfrans format\u0131nda VII iclas\u0131 ke\u00e7irilib.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev iclasda \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib.<\/p>\n<p><b>Prezident \u0130lham \u018fliyevin\u00a0\u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131<\/b><\/p>\n<p>-H\u00f6rm\u0259tli komissar Simson.<\/p>\n<p>H\u00f6rm\u0259tli komissar Varhelyi.<\/p>\n<p>Xan\u0131mlar v\u0259 c\u0259nablar.<\/p>\n<p>\u018fziz dostlar.<\/p>\n<p>C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t \u015euras\u0131n\u0131n VII iclas\u0131 videokonfrans vasit\u0259sil\u0259 ke\u00e7irilir. Bu, pandemiyan\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranm\u0131\u015f yeni reall\u0131qd\u0131r. Buna baxmayaraq, \u0259min\u0259m ki, bizim birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259timizin n\u0259tic\u0259si h\u0259r zaman oldu\u011fu kimi \u0259h\u0259miyy\u0259tli olacaqd\u0131r. M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t \u015euras\u0131n\u0131n ilk iclas\u0131 m\u0259nim xatirimd\u0259dir. O zaman biz birg\u0259 i\u015fimiz\u0259 yeni ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131q v\u0259 bu g\u00fcn ke\u00e7mi\u015f\u0259 n\u0259z\u0259r sald\u0131qda m\u00fch\u00fcm nailiyy\u0259tl\u0259rin \u015fahidi oluruq. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, h\u0259r il Bak\u0131da topla\u015fark\u0259n biz g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259ri n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irir v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k add\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p>\u015eadam ki, bug\u00fcnk\u00fc iclasda i\u015ftirak ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rin say\u0131 \u0259vv\u0259lkind\u0259n art\u0131qd\u0131r. Haz\u0131rda burada 18 \u00f6lk\u0259, 19 \u015firk\u0259t v\u0259 5 apar\u0131c\u0131 beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 t\u0259sisat\u0131 i\u015ftirak edir. Biz vahid komanda olaraq \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q v\u0259 hesab edir\u0259m ki, bu, bizim u\u011furumuzun ba\u015fl\u0131ca s\u0259b\u0259bidir.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259, \u0259vv\u0259lc\u0259 h\u0259r birimizi C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin in\u015fas\u0131n\u0131n ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 t\u0259brik etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. \u00d6t\u0259n ilin sonuncu g\u00fcn\u00fc \u0259lam\u0259tdar olmu\u015fdur. C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin sonuncu seqmenti olan TAP layih\u0259sinin yekunla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 tarixi nailiyy\u0259tdir. \u018fmin\u0259m ki, bizim birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259timiz davam ed\u0259c\u0259kdir, \u00e7\u00fcnki yeni plan v\u0259 ideyalar\u0131m\u0131z var. H\u0259min plan v\u0259 ideyalar bug\u00fcnk\u00fc iclasda m\u00fctl\u0259q m\u00fczakir\u0259 edil\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>M\u0259n b\u00fct\u00fcn t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131za t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Bu n\u0259h\u0259ng layih\u0259nin in\u015fas\u0131nda i\u015ftirak ed\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r &#8211; G\u00fcrc\u00fcstan, T\u00fcrkiy\u0259, Bolqar\u0131stan, Yunan\u0131stan, Albaniya v\u0259 \u0130taliya h\u00f6kum\u0259tl\u0259rin\u0259 minn\u0259tdaram. Avropa Komissiyas\u0131na t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m, \u00e7\u00fcnki Az\u0259rbaycan v\u0259 Avropa Komissiyas\u0131 10 il \u0259vv\u0259l Bak\u0131da C\u0259nub Qaz D\u0259hlizin\u0259 dair Birg\u0259 B\u0259yanat imzalam\u0131\u015fd\u0131r. Bu, bizim f\u0259aliyy\u0259timizin ba\u015flan\u011f\u0131c n\u00f6qt\u0259si idi. Bu 10 il \u0259rzind\u0259 biz Avropa Komissiyas\u0131 il\u0259 f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etmi\u015fik v\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 Avropa Komissiyas\u0131 M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t \u015euras\u0131n\u0131n h\u0259ms\u0259drl\u0259ridir.<\/p>\n<p>M\u0259n AB\u015e v\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniya h\u00f6kum\u0259tl\u0259rin\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. T\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131z olan h\u0259r iki \u00f6lk\u0259nin h\u00f6kum\u0259ti bizim b\u00fct\u00fcn t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rimizi h\u0259r zaman d\u0259st\u0259kl\u0259mi\u015f, Az\u0259rbaycan v\u0259 onun qon\u015fular\u0131 v\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 \u0259vv\u0259ll\u0259r d\u0259 u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irdiyi m\u00fcxt\u0259lif n\u0259h\u0259ng layih\u0259l\u0259rin icras\u0131 zaman\u0131 biz\u0259 \u00e7ox g\u00fccl\u00fc d\u0259st\u0259k vermi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259, \u015firk\u0259tl\u0259r bu layih\u0259y\u0259 g\u00fccl\u00fc sadiqlik n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259s\u0259 idi, onun realla\u015fmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcns\u00fcz olard\u0131. Burada h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 bu n\u0259h\u0259ng enerji layih\u0259sinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 vahid ideya \u0259traf\u0131nda topla\u015fm\u0131\u015f \u015firk\u0259tl\u0259rd\u0259n ibar\u0259t b\u00f6y\u00fck bir qrup m\u00f6vcuddur. Bu m\u0259nada m\u0259n Az\u0259rbaycan v\u0259 BP aras\u0131nda strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tini x\u00fcsusi vur\u011fulamaq ist\u0259yir\u0259m. BP bizim strateji t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131m\u0131zd\u0131r, 27 ildir ki, Az\u0259rbaycanda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n \u015firk\u0259tdir v\u0259 qar\u015f\u0131da h\u0259l\u0259 ne\u00e7\u0259 onillikl\u0259r \u0259rzind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z var. Buraya Az\u0259rbaycanda neft v\u0259 qaz sah\u0259si, o c\u00fcml\u0259d\u0259n resurslar\u0131n n\u0259qli il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u00fct\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tli layih\u0259l\u0259r daxildir.<\/p>\n<p>Buradan apar\u0131c\u0131 beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 t\u0259sisatlar\u0131na \u2013 D\u00fcnya Bank\u0131na, Avropa Yenid\u0259nqurma v\u0259 \u0130nki\u015faf Bank\u0131na, Asiya \u0130nki\u015faf Bank\u0131na, Avropa \u0130nvestisiya Bank\u0131na v\u0259 Asiya \u0130nfrastruktur \u0130nvestisiya Bank\u0131na t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Bu be\u015f b\u00f6y\u00fck beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 institutu layih\u0259d\u0259 i\u015ftirak etmi\u015f v\u0259 onun h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259l\u0259r vermi\u015fdir.<\/p>\n<p>Bu, bir daha onu n\u00fcmayi\u015f etdirir ki, komanda \u015f\u0259klind\u0259 apar\u0131lan i\u015f yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259 verir. Biz \u0259h\u0259miyy\u0259tli ir\u0259lil\u0259yi\u015f\u0259 nail olmu\u015fuq. C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 enerjinin \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si layih\u0259sidir. Bu g\u00fcn enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rin milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259s\u0259l\u0259sidir. Enerjinin \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si d\u0259 istehlak\u00e7\u0131 v\u0259 istehsal\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn vacibdir. Bel\u0259likl\u0259, z\u0259nnimc\u0259, biz misilsiz \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q format\u0131na nail olmu\u015fuq. D\u00fczg\u00fcn hesablanm\u0131\u015f maraqlar balans\u0131 var ki, burada istehsal\u00e7\u0131 olan Az\u0259rbaycan\u0131n maraqlar\u0131 tranzit v\u0259 istehlak\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin maraqlar\u0131 il\u0259 \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr. M\u0259hz bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u0259zil\u0259rinin o q\u0259d\u0259r d\u0259 real hesab etm\u0259dikl\u0259ri bir layih\u0259nin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi layih\u0259sin\u0259 n\u0259z\u0259r sald\u0131qda, onun bir \u00e7ox parametrl\u0259r \u00fczr\u0259 \u00e7ox nadir oldu\u011funu g\u00f6r\u0259 bil\u0259rik. Onun uzunlu\u011fu 3500 kilometrdir v\u0259 layih\u0259 7 \u00f6lk\u0259ni birl\u0259\u015fdirir. H\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q olmasa idi, onu realla\u015fd\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcns\u00fcz olard\u0131. Boru x\u0259tti \u00e7ox m\u00fcr\u0259kk\u0259b co\u011frafi m\u0259kanlardan, h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc 2500 metr olan da\u011flardan, 100 kilometrd\u0259n art\u0131q hiss\u0259si is\u0259 Adriatik d\u0259nizinin dibind\u0259n ke\u00e7ir. C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi m\u00f6vcud olan \u0259n y\u00fcks\u0259k ekoloji standartlara cavab verir v\u0259 bu, h\u0259min layih\u0259nin planla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 icras\u0131 zaman\u0131 bizim \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u015fl\u0131ca \u015f\u0259rt olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Layih\u0259nin d\u0259y\u0259rin\u0259 g\u0259ldikd\u0259, ilkin olaraq d\u0259y\u0259r 44,6 milyard dollar m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 hesablanm\u0131\u015fd\u0131. Lakin s\u0259m\u0259r\u0259li idar\u0259\u00e7ilik v\u0259 d\u00fczg\u00fcn planla\u015fd\u0131rma n\u0259tic\u0259sind\u0259 layih\u0259nin d\u0259y\u0259ri 33 milyard dollara enmi\u015fdir. Bunun \u00f6z\u00fc \u0259h\u0259miyy\u0259tli bir nailiyy\u0259tdir. \u00c7\u00fcnki ad\u0259t\u0259n tikinti layih\u0259l\u0259rinin icras\u0131 zaman\u0131 d\u0259y\u0259r azalm\u0131r, \u0259ksin\u0259, art\u0131r. Onu da qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, Az\u0259rbaycan layih\u0259y\u0259 10 milyard dollar h\u0259cmind\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli maliyy\u0259 t\u00f6hf\u0259si vermi\u015fdir v\u0259 biz C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sinin h\u0259r d\u00f6rd seqmentind\u0259 &#8211; \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d, C\u0259nubi Qafqaz boru k\u0259m\u0259ri, TANAP v\u0259 TAP-da i\u015ftirak etmi\u015fik. Bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131 bizim komanda \u015f\u0259klind\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259yimizin t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>Bir daha 10 il \u0259vv\u0259l Bak\u0131da Avropa Komissiyas\u0131n\u0131n o zamank\u0131 prezidenti c\u0259nab Barrozu v\u0259 m\u0259nim t\u0259r\u0259fimd\u0259n imzalanm\u0131\u015f Birg\u0259 B\u0259yanat\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tini vur\u011fulamaq ist\u0259rdim. C\u0259nub Qaz D\u0259hlizin\u0259 dair Birg\u0259 B\u0259yanat\u0131n imzalanmas\u0131 h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 \u0259lam\u0259tdar hadis\u0259 idi. Ancaq h\u0259min b\u0259yanat\u0131n imzalanmas\u0131 art\u0131q \u0259ld\u0259 edilmi\u015f ir\u0259lil\u0259yi\u015f\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015fdur. O zaman &#8211; 1994-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycan f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 d\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 enerji \u015firk\u0259tl\u0259ri il\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f v\u0259 \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201d imzalam\u0131\u015fd\u0131r. Bu, bizim enerji strategiyam\u0131z\u0131n realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 at\u0131lm\u0131\u015f vacib add\u0131m idi.<\/p>\n<p>T\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131za b\u0259zi m\u00fch\u00fcm tarixi nailiyy\u0259tl\u0259ri xat\u0131rlatmaq ist\u0259yir\u0259m. 1994-c\u00fc il bizim b\u00fct\u00fcn n\u0259h\u0259ng layih\u0259l\u0259rimiz \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u015flan\u011f\u0131c n\u00f6qt\u0259si hesab oluna bil\u0259r. 1996-c\u0131 ild\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 beyn\u0259lxalq enerji \u015firk\u0259tl\u0259rind\u0259n ibar\u0259t konsorsium \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcqavil\u0259 imzalam\u0131\u015fd\u0131r. Haz\u0131rda h\u0259min yataq C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin yegan\u0259 t\u0259bii ehtiyat m\u0259nb\u0259yidir, ancaq \u0259min\u0259m ki, dig\u0259r yataqlardan da \u0259lav\u0259 qaz h\u0259cml\u0259ri olacaqd\u0131r. 1997-ci ild\u0259 xarici \u015firk\u0259tl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n X\u0259z\u0259rd\u0259 ilk neftin hasil edilm\u0259si reall\u0131\u011fa \u00e7evrilmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn xarici neft \u015firk\u0259tl\u0259rini d\u0259v\u0259t ed\u0259n ilk \u00f6lk\u0259 olmu\u015fdur. Daha sonra 1999-cu ild\u0259 biz Bak\u0131dan G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n Supsa liman \u015f\u0259h\u0259rin\u0259d\u0259k uzanan boru k\u0259m\u0259rini istifad\u0259y\u0259 verdik. Bu, g\u0259l\u0259c\u0259k s\u0259rmay\u0259 qoyulu\u015fu bax\u0131m\u0131ndan \u00e7ox vacib idi, \u00e7\u00fcnki buna q\u0259d\u0259r bizim d\u00fcnya bazar\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131m\u0131z yox idi. Az\u0259rbaycan d\u0259niz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 olmayan \u00f6lk\u0259dir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n bizim boru k\u0259m\u0259rl\u0259rin\u0259 ehtiyac\u0131m\u0131z var idi v\u0259 bel\u0259likl\u0259, 1999-cu ild\u0259ki nailiyy\u0259timiz \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259yi\u015fiklik yaratd\u0131.<\/p>\n<p>Daha sonra biz 2006-c\u0131 ild\u0259 istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015f Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan \u0259sas neft boru k\u0259m\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 i\u015fl\u0259rimizi planla\u015fd\u0131rma\u011fa ba\u015flad\u0131q. Bu, X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin Aral\u0131q d\u0259nizi il\u0259 birl\u0259\u015fdirilm\u0259si dem\u0259k idi. Biz art\u0131q t\u0259chizat mar\u015frutlar\u0131n\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 nail olduq. 2007-ci ild\u0259 biz Az\u0259rbaycandan G\u00fcrc\u00fcstana, oradan is\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 uzanan qaz boru k\u0259m\u0259rinin in\u015fas\u0131n\u0131 ba\u015fa \u00e7atd\u0131rd\u0131q. Bunun \u00f6z\u00fc d\u0259 tarixd\u0259 bir ilk idi \u2013 Az\u0259rbaycan qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259ri t\u0259bii qaz il\u0259 t\u0259min etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. N\u0259hay\u0259t, 2012-ci ild\u0259, Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 b\u0259yanat\u0131n imzalanmas\u0131ndan bir il sonra, biz Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda TANAP layih\u0259sinin in\u015fas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcqavil\u0259 imzalad\u0131q. Bu, C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan \u00e7ox m\u00fch\u00fcm hadis\u0259 idi. 2018-ci ild\u0259 TANAP-\u0131n icras\u0131 ba\u015fa \u00e7atd\u0131qdan sonra, 2020-ci ild\u0259 TAP layih\u0259si d\u0259 yekunla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Bunlar\u0131n h\u0259r biri \u0259h\u0259miyy\u0259tli nailiyy\u0259tl\u0259rdir. Bu g\u00fcn ke\u00e7mi\u015f\u0259 n\u0259z\u0259r sald\u0131qda g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, b\u00fct\u00fcn bu nailiyy\u0259tl\u0259r olmasa idi, bir-birimizi t\u0259brik etdiyimiz bug\u00fcnk\u00fc m\u0259rasim m\u00fcmk\u00fcns\u00fcz olard\u0131. Ancaq biz g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 baxmal\u0131y\u0131q. Biz b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259tl\u0259r \u0259ld\u0259 etmi\u015fik, lakin \u0259min\u0259m ki, bu g\u00fcn M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t \u015euras\u0131n\u0131n toplant\u0131s\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131lar g\u0259l\u0259c\u0259k planlar\u0131m\u0131z\u0131 m\u00fczakir\u0259 ed\u0259c\u0259kl\u0259r. Az\u0259rbaycana g\u0259ldikd\u0259, biz enerji resurslar\u0131m\u0131z\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259y\u0259 davam ed\u0259c\u0259yik. Haz\u0131rda k\u0259\u015ffiyyat v\u0259 hasilat m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 olan bir ne\u00e7\u0259 yataqla ba\u011fl\u0131 \u00e7ox \u00fcmidverici perspektivl\u0259r var. X\u00fcsusil\u0259 400 milyard kubmetr qaz ehtiyat\u0131na malik olan \u201cBab\u0259k\u201d yata\u011f\u0131n\u0131 qeyd ed\u0259 bil\u0259r\u0259m. \u201cAb\u015feron\u201d qaz-kondensat yata\u011f\u0131n\u0131n 350 milyard kubmetr ehtiyat\u0131 var v\u0259 \u00fcmid edir\u0259m ki, orada hasilat g\u0259l\u0259n il ba\u015flayacaqd\u0131r. Dig\u0259ri is\u0259 \u201c\u00dcmid\u201d yata\u011f\u0131d\u0131r ki, orada \u0259n az\u0131 200 milyard kubmetr t\u0259bii qaz ehtiyat\u0131 m\u00f6vcuddur. Bunlar t\u0259sdiql\u0259nmi\u015f ehtiyata malik olan yataqlard\u0131r ki, onlar X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin Az\u0259rbaycana m\u0259xsus sektorunda qaz hasilat\u0131na t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259kdir. K\u0259\u015ffiyyat m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 olan dig\u0259r layih\u0259l\u0259r d\u0259 var v\u0259 biz n\u00f6vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 yeni k\u0259\u015ffl\u0259rin olaca\u011f\u0131na \u00fcmid edirik. Bel\u0259likl\u0259, \u015fax\u0259l\u0259ndirilmi\u015f bu neft-qaz k\u0259m\u0259rl\u0259ri \u015f\u0259b\u0259k\u0259mizin hasilat g\u00fcc\u00fcn\u00fcn art\u0131r\u0131lmas\u0131na xidm\u0259t ed\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>Birg\u0259 planlar\u0131m\u0131za g\u0259ldikd\u0259, \u0259min\u0259m ki, bu g\u00fcn siz \u0130onik-Adriatik boru k\u0259m\u0259rin\u0259 dair m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri m\u00fczakir\u0259 ed\u0259c\u0259ksiniz. \u018flb\u0259tt\u0259, TAP-\u0131n ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u0130onik-Adriatik boru k\u0259m\u0259rinin in\u015fas\u0131na imkan yarad\u0131r. Biz Q\u0259rbi Balkan \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 anla\u015fma memorandumlar\u0131n\u0131 art\u0131q imzalam\u0131\u015f\u0131q. \u0130onik-Adriatik boru k\u0259m\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irildikd\u0259n sonra biz t\u0259chizat mar\u015frutlar\u0131m\u0131z\u0131 \u015fax\u0259l\u0259ndirm\u0259k imkan\u0131 \u0259ld\u0259 ed\u0259c\u0259yik v\u0259 Q\u0259rbi Balkan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 yeni imkanlar yaradaca\u011f\u0131q.<\/p>\n<p>\u015eax\u0259l\u0259ndirm\u0259 haqq\u0131nda dan\u0131\u015fark\u0259n qeyd etm\u0259liyik ki, bizim layih\u0259 yaln\u0131z mar\u015frutlar\u0131n deyil, h\u0259m d\u0259 m\u0259nb\u0259l\u0259rin \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259sind\u0259n ibar\u0259tdir. Bu, olduqca vacib m\u0259s\u0259l\u0259dir v\u0259 real \u015fax\u0259l\u0259ndirm\u0259 dem\u0259kdir. Az\u0259rbaycan qaz\u0131 Avropa \u00fc\u00e7\u00fcn yeni, etibarl\u0131 v\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli m\u0259nb\u0259dir. \u00c7\u00fcnki bizim t\u0259sdiql\u0259nmi\u015f t\u0259bii qaz ehtiyat\u0131m\u0131z 2,6 trilyon kubmetr t\u0259\u015fkil edir v\u0259 yeni m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259 bu h\u0259cm daha da art\u0131q ola bil\u0259r. \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201d yata\u011f\u0131nda \u201cd\u0259rin qaz\u201d adlanan layih\u0259ni d\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, bizim potensial\u0131n m\u0259nz\u0259r\u0259si daha da ayd\u0131n olar.<\/p>\n<p>Sizl\u0259r\u0259 daha bir vacib t\u0259dbirl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumat verm\u0259k ist\u0259rdim. Bu da Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan aras\u0131nda \u201cDostluq\u201d yata\u011f\u0131na dair Anla\u015fma Memorandumunun imzalanmas\u0131d\u0131r. Bu yataq az\u0259rbaycanl\u0131 geoloq v\u0259 neft\u00e7il\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 k\u0259\u015ff edilmi\u015fdir. Y\u0259ni, k\u0259\u015ff edilmi\u015f yataqd\u0131r. Bu yata\u011f\u0131n i\u015fl\u0259nilm\u0259sin\u0259 dair baza prinsipl\u0259rinin haz\u0131rlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox vaxt t\u0259l\u0259b edildi v\u0259 biz onu \u201cDostluq\u201d adland\u0131rd\u0131q. Bu, X\u0259z\u0259r h\u00f6vz\u0259sind\u0259 \u00e7ox \u0259lam\u0259tdar hadis\u0259dir. Bu ilin yanvar ay\u0131nda h\u0259min memorandum imzaland\u0131 v\u0259 \u0259min\u0259m ki, tezlikl\u0259 biz b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259rtl\u0259ri raz\u0131la\u015fd\u0131raraq yekun m\u00fcqavil\u0259ni imzalayaca\u011f\u0131q. Bu, X\u0259z\u0259r d\u0259nizi v\u0259 onun h\u00fcdudlar\u0131ndan k\u0259narda g\u0259l\u0259c\u0259k enerji \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 \u00e7ox faydal\u0131 olacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Onu da qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, Az\u0259rbaycan art\u0131q X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin \u015f\u0259rq sahilind\u0259 olan enerji ehtiyatlar\u0131n\u0131n n\u0259qli \u00fc\u00e7\u00fcn etibarl\u0131 tranzit \u00f6lk\u0259y\u0259 \u00e7evrilib. Uzun ill\u0259rdir ki, biz X\u0259z\u0259rin \u015f\u0259rqind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan boru k\u0259m\u0259ri v\u0259 \u00f6lk\u0259mizin d\u0259mir yolu sistemi vasit\u0259sil\u0259 vacib n\u0259qliyyat mar\u015frutlar\u0131 \u00fczr\u0259 t\u0259chizat\u0131 t\u0259min edirik. Y\u0259ni, Az\u0259rbaycan \u00f6z\u00fcn\u00fc etibarl\u0131 tranzit \u00f6lk\u0259 kimi t\u0259sdiq etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Diqq\u0259tiniz\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq ist\u0259diyim dig\u0259r bir m\u0259qam, bizim b\u0259rpa edil\u0259n enerjiy\u0259 dair planlar\u0131m\u0131zla ba\u011fl\u0131d\u0131r. Biz haz\u0131rda d\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 enerji \u015firk\u0259tl\u0259ri il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259yik. Biz art\u0131q onlar\u0131n ikisi il\u0259 in\u015faat \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri s\u0259n\u0259dl\u0259ri imzalam\u0131\u015f\u0131q. Bunlar\u0131n biri g\u00fcn\u0259\u015f, dig\u0259ri is\u0259 k\u00fcl\u0259k enerjisi stansiyalar\u0131d\u0131r ki, onlar\u0131n toplam g\u00fcc\u00fc 440 meqavatd\u0131r. Bu layih\u0259l\u0259r 100 faiz xarici s\u0259rmay\u0259 hesab\u0131na icra olunacaq. Az\u0259rbaycan\u0131n s\u0259rmay\u0259 m\u00fchiti olduqca m\u00fcnbitdir. D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n hesabat\u0131na g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycan biznes f\u0259aliyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn imkanlar bax\u0131m\u0131ndan 30 apar\u0131c\u0131 d\u00f6vl\u0259t s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. B\u0259rpa olunan enerji sah\u0259sin\u0259 s\u0259rmay\u0259l\u0259rin c\u0259lb edilm\u0259si bizim b\u0259rpa olunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259 dair strategiyam\u0131za v\u0259 potensial\u0131m\u0131za uy\u011fundur.<\/p>\n<p>Bununla yana\u015f\u0131, i\u015f\u011fal edilmi\u015f \u0259razil\u0259rimizin azad olunmas\u0131ndan sonra h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259 g\u00fcn\u0259\u015f, k\u00fcl\u0259k v\u0259 su ehtiyatlar\u0131 vasit\u0259sil\u0259 elektrik enerjisinin istehsal\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yeni imkanlar yaranm\u0131\u015fd\u0131r. Bu bax\u0131mdan m\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rinizd\u0259n olan \u015firk\u0259tl\u0259ri bizim t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131z olma\u011fa d\u0259v\u0259t edir\u0259m. M\u0259n art\u0131q r\u0259smi olaraq azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259ri \u201cya\u015f\u0131l enerji\u201d il\u0259 t\u0259min edil\u0259c\u0259k b\u00f6lg\u0259 elan etmi\u015f\u0259m. Biz art\u0131q master-plan \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q v\u0259 n\u0259h\u0259ng su, g\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 k\u00fcl\u0259k potensial\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k h\u0259min layih\u0259l\u0259ri icra ed\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p>Daha bir layih\u0259 b\u00fct\u00fcn azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 \u201ca\u011f\u0131ll\u0131 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r\u201din yarad\u0131lmas\u0131d\u0131r ki, bununla ba\u011fl\u0131 da haz\u0131rl\u0131q i\u015fl\u0259ri gedir. \u0130\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rin Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n darmada\u011f\u0131n edilm\u0259sini n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, bu, b\u00f6y\u00fck bir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015fd\u0131r, lakin biz bunun \u00f6hd\u0259sind\u0259n q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 g\u0259lm\u0259k v\u0259 ke\u00e7mi\u015f k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rimizi do\u011fma torpaqlar\u0131na qaytarmaq m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 sadiqik. Bununla da \u00f6lk\u0259nin imkanlar\u0131n\u0131, \u0259zmini v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 bax\u0131\u015f\u0131n\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259k niyy\u0259tind\u0259yik.<\/p>\n<p>Hesab edir\u0259m ki, b\u00f6y\u00fck neft v\u0259 qaz potensial\u0131na sahib, xam neft v\u0259 neft m\u0259hsullar\u0131n\u0131n, t\u0259bii qaz v\u0259 elektrik enerjisi ixracat\u00e7\u0131s\u0131 olan Az\u0259rbaycan b\u00f6y\u00fck m\u0259suliyy\u0259t n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259li v\u0259 \u201cya\u015f\u0131l enerji\u201dy\u0259 f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 s\u0259rmay\u0259 yat\u0131rmal\u0131d\u0131r. Biz m\u0259hz bununla m\u0259\u015f\u011fuluq. Bununla ba\u011fl\u0131 planlar\u0131m\u0131 b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcm v\u0259 \u0259min\u0259m ki, onlar h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259kdir. Sad\u0259c\u0259 olaraq, t\u0259r\u0259fda\u015f v\u0259 dostlar\u0131m\u0131z\u0131 m\u0259lumatland\u0131rmaq ist\u0259dim ki, bel\u0259 imkanlar da m\u00f6vcuddur.<\/p>\n<p>Art\u0131q dediyim kimi, C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 qeyd etdiyimiz bir vaxtda biz g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 baxmal\u0131, yeni plan v\u0259 ideyalar \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259liyik. \u00dcmid edir\u0259m ki, pandemiya bitdikd\u0259n sonra biz yenid\u0259n Bak\u0131da g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259 bil\u0259c\u0259yik, \u00e7\u00fcnki Bak\u0131 \u0259n\u0259n\u0259vi olaraq M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t \u015euras\u0131n\u0131n toplant\u0131lar\u0131n\u0131n ke\u00e7irildiyi \u015f\u0259h\u0259rdir. F\u00fcrs\u0259td\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259timizi davam etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn sizi g\u0259l\u0259n il Bak\u0131ya s\u0259f\u0259r\u0259 d\u0259v\u0259t edir\u0259m. Diqq\u0259tiniz\u0259 g\u00f6r\u0259 sa\u011f olun.<\/p>\n<p>XXX<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n energetika naziri P\u0259rviz \u015eahbazov dedi:<\/p>\n<p>-Zati-alil\u0259ri, c\u0259nab Prezident, biz Siz\u0259 M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t \u015euras\u0131n\u0131n bug\u00fcnk\u00fc iclas\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 ad\u0131ndan d\u0259rin minn\u0259tdarl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bildiririk. Siz \u00e7ox \u0259hat\u0259li v\u0259 t\u0259f\u0259rr\u00fcatl\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdiniz. T\u0259bii ki, Sizin d\u0259st\u0259yiniz C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin u\u011furlu olmas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirdi.<\/p>\n<p>\u0130ndi is\u0259 s\u00f6z\u00fc Avropa Komissiyas\u0131n\u0131n enerji m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 komissar\u0131 xan\u0131m Kadri Simsona verm\u0259k ist\u0259yir\u0259m.<\/p>\n<p>Avropa Komissiyas\u0131n\u0131n enerji m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 komissar\u0131 xan\u0131m Kadri Simson dedi:<\/p>\n<p>-Zati-alil\u0259ri Prezident \u018fliyev, nazir \u015eahbazov, Br\u00fcsseld\u0259n siz\u0259 salamlar. M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t \u015euras\u0131n\u0131n builki iclas\u0131 x\u00fcsusidir. \u00c7\u00fcnki bizim bu g\u00fcn\u00fc qeyd etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas\u0131m\u0131z var. C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi ba\u015fa \u00e7at\u0131b. M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t \u015euras\u0131 siyasi liderl\u0259ri, \u015firk\u0259tl\u0259ri v\u0259 maliyy\u0259 t\u0259sisatlar\u0131n\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131 bir masa arxas\u0131nda toplay\u0131b. Bu c\u00fcr dig\u0259r forumlardan f\u0259rqli olaraq, bu, g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f hadis\u0259dir. Bu u\u011furun miqyas\u0131n\u0131 \u0259slind\u0259 anlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn biz layih\u0259nin \u00fczl\u0259\u015fdiyi iki g\u00f6z\u0259\u00e7arpan \u00e7\u0259tinliyi qavramal\u0131 idik. Birincisi, inam. \u015eura ham\u0131m\u0131z\u0131 vahid ideya \u0259traf\u0131nda birl\u0259\u015fdirdi. O, ham\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox ist\u0259nil\u0259n etimad\u0131 qurma\u011fa, icra olunacaq m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u0259traf\u0131nda konsensus \u0259ld\u0259 etm\u0259y\u0259 v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k layih\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259lm\u0259y\u0259 yard\u0131m etdi. \u0130kincisi texniki t\u0259r\u0259fdir. Burada n\u0259inki \u201c\u015eahd\u0259niz-2\u201d yata\u011f\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259nilm\u0259si, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 \u0259razil\u0259rd\u0259, f\u0259rqli co\u011frafi m\u0259kanlarda, h\u0259m quruda, h\u0259m d\u0259nizd\u0259 borular\u0131n yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 birl\u0259\u015fdirilm\u0259sind\u0259 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xan \u00e7\u0259tinlikl\u0259r n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. B\u00fct\u00fcn bunlara baxmayaraq, biz qalib g\u0259ldik. Bu g\u00fcn biz f\u0259r\u0259hl\u0259 dey\u0259 bil\u0259rik ki, mandat\u0131m\u0131z icra olunub.<\/p>\n<p>C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi Avropa \u0130ttifaq\u0131na \u00f6z enerji t\u0259chizat\u0131n\u0131 \u015fax\u0259l\u0259ndirm\u0259k, v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131za daha \u00e7ox se\u00e7im v\u0259 r\u0259qab\u0259ti t\u0259min etm\u0259kd\u0259 k\u00f6m\u0259k edir. Faktiki olaraq, biz \u0130taliyada bu ilin \u0259vv\u0259lind\u0259 qaz qiym\u0259tl\u0259rinin art\u0131q a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Bu, u\u011furumuzun, h\u0259m\u00e7inin yeni t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n ba\u015flanmas\u0131 dem\u0259kdir. Bu d\u0259hliz vasit\u0259sil\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan haz\u0131rda strateji enerji t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131d\u0131r. Biz bu n\u00f6qt\u0259y\u0259 t\u0259sad\u00fcf\u0259n, yaxud hans\u0131sa \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 g\u0259lm\u0259mi\u015fik. Tam \u0259ksin\u0259. Biz bu n\u00f6qt\u0259y\u0259 bu g\u00fcn ona g\u00f6r\u0259 \u00e7atm\u0131\u015f\u0131q ki, bu iclasda i\u015ftirak ed\u0259n h\u0259r bir \u015f\u0259xs yorulmadan \u00e7al\u0131\u015f\u0131b v\u0259 sadiqliyini n\u00fcmayi\u015f etdirib. M\u0259n, \u0259vv\u0259lc\u0259, Prezident \u018fliyev\u0259 b\u00fct\u00fcn bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirdiyi m\u00f6vqeyin\u0259, q\u0259tiyy\u0259tin\u0259 v\u0259 strateji idar\u0259\u00e7iliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. M\u0259n, h\u0259m\u00e7inin G\u00fcrc\u00fcstan, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Albaniyaya t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. D\u0259hlizimiz Sizin \u0259razil\u0259rd\u0259n ke\u00e7ir. Siz olmadan C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi layih\u0259si olmazd\u0131. Siyas\u0259t\u0259 d\u0259st\u0259k bu c\u00fcr layih\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259r hans\u0131 boru k\u0259m\u0259ri \u00e7\u0259kilm\u0259d\u0259n t\u0259m\u0259l rolunu oynay\u0131r. Bir s\u00f6zl\u0259, m\u0259n bu m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 verdiyi siyasi d\u0259st\u0259yin\u0259 g\u00f6r\u0259 Amerika Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131na v\u0259 Birl\u0259\u015fmi\u015f Krall\u0131\u011fa t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Biz bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 i\u015finiz\u0259 v\u0259 d\u0259st\u0259yiniz\u0259 g\u00f6r\u0259 Siz\u0259 minn\u0259tdar\u0131q. Sonuncu, lakin m\u00fch\u00fcm m\u0259qam maliyy\u0259l\u0259\u015fm\u0259dir. Maliyy\u0259l\u0259\u015fm\u0259 bu layih\u0259nin icras\u0131nda \u00e7ox vacib idi. M\u0259n layih\u0259nin maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 t\u00f6hf\u0259 vermi\u015f Avropa \u0130nvestisiya Bank\u0131na, Avropa Yenid\u0259nqurma v\u0259 \u0130nki\u015faf Bank\u0131na, D\u00fcnya Bank\u0131na v\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00f6z\u0259l qurumlara minn\u0259tdarl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bildirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. M\u0259hz bel\u0259c\u0259 biz bu n\u00f6qt\u0259y\u0259 \u00e7atd\u0131q.<\/p>\n<p>\u0130ndi is\u0259 g\u0259lin, i\u015fi nec\u0259 davam etdir\u0259c\u0259yimiz\u0259 n\u0259z\u0259r salaq. Ham\u0131m\u0131z bilirik ki, Avropa iqlim neytrall\u0131\u011f\u0131na do\u011fru qlobal ke\u00e7idd\u0259 apar\u0131c\u0131 c\u0259rg\u0259d\u0259dir. \u201cYa\u015f\u0131l raz\u0131la\u015fma\u201d \u0259sas\u0131nda ayd\u0131n m\u0259qs\u0259dl\u0259r dayan\u0131r. 2050-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r Avropada iqlim neytrall\u0131\u011f\u0131 olmal\u0131d\u0131r v\u0259 g\u0259l\u0259n 10 il \u0259rzind\u0259 emissiyalar\u0131n azald\u0131lmas\u0131 \u0259n az\u0131 55 faiz\u0259 \u00e7atmal\u0131d\u0131r. Bu, de-karbonla\u015fm\u0131\u015f enerji sistemin\u0259 do\u011fru h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259k dem\u0259kdir. \u018flb\u0259tt\u0259, iqlim neytrall\u0131\u011f\u0131na do\u011fru yol uzundur. M\u00fcxt\u0259lif ba\u015flan\u011f\u0131c n\u00f6qt\u0259l\u0259rind\u0259 f\u0259rqli yana\u015fmalar\u0131 t\u0259l\u0259b edir. Bu bax\u0131mdan biz qaz\u0131n rolunu \u0259v\u0259zedici yanacaq kimi g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u015euras\u0131 bu yax\u0131nlarda etiraf etmi\u015fdir ki, qaz ke\u00e7id yanaca\u011fa kimi enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini v\u0259 \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131 saxlanmaqla qara k\u00f6m\u00fcr kimi havan\u0131 \u00e7irkl\u0259ndir\u0259n enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n t\u0259dric\u0259n uzaqla\u015fman\u0131n t\u0259min edilm\u0259sind\u0259 \u00f6z rolunu oynayacaqd\u0131r. Eyni zamanda, g\u0259l\u0259c\u0259k \u201cya\u015f\u0131l raz\u0131la\u015fma\u201d il\u0259 d\u00fcnyada qaz de-karbonla\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r v\u0259 \u00f6z yerini hidrogenin v\u0259 dig\u0259r de-karbonla\u015fm\u0131\u015f yanaca\u011f\u0131n t\u0259tbiqi \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hvil verm\u0259lidir. T\u0259miz enerjiy\u0259 ke\u00e7id zaman\u0131 qaz\u0131n rolunu etiraf etdiyimiz zaman biz, h\u0259m\u00e7inin ayd\u0131n anlay\u0131r\u0131q ki, bu rol yeni m\u0259suliyy\u0259ti ehtiva edir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n Avropa \u0130ttifaq\u0131 metan emissiyalar\u0131 say\u0259sind\u0259 t\u0259dbirl\u0259r\u0259 x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m verir. Biz bilirik ki, metan q\u0131sa perspektivd\u0259 CO2-d\u0259n qat-qat z\u0259r\u0259rlidir. Metan emissiyalar\u0131 b\u00fct\u00fcn istilik qazlar\u0131n emissiyas\u0131n\u0131n 50 faiz\u0259 yax\u0131n hiss\u0259sini t\u0259\u015fkil edir. Lakin biz, h\u0259m\u00e7inin bilirik ki, qaz hasilat\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 havaya qalxan metan dem\u0259k olar ki, s\u0131f\u0131r x\u0259rcl\u0259 azald\u0131la bil\u0259r. Bu, el\u0259 bir sah\u0259dir ki, Avropa \u0130ttifaq\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259 add\u0131mlama\u011f\u0131 \u00e7ox arzu edir. M\u0259n\u0259 m\u0259lumdur ki, Az\u0259rbaycan\u0131n D\u00f6vl\u0259t Neft \u015eirk\u0259ti art\u0131q BMT-nin \u018ftraf m\u00fchit proqram\u0131 il\u0259 ilk t\u0259maslar\u0131 qurub. Biz Avropa \u0130ttifaq\u0131nda metan\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar, h\u0259m\u00e7inin BMT-nin \u018ftraf m\u00fchit proqram\u0131 il\u0259 yax\u0131ndan \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edirik. B\u00f6y\u00fck i\u015fin bir hiss\u0259si olaraq \u00f6t\u0259n ilin oktyabr\u0131nda biz antropogen metan emissiyalar\u0131n\u0131 azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n strategiyas\u0131n\u0131 q\u0259bul etmi\u015fik v\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k arzusunday\u0131q. Q\u0131sa perspektivd\u0259 biz emissiyalar\u0131n monitorinqi, yoxlan\u0131lmas\u0131 v\u0259 m\u0259ruz\u0259 edilm\u0259sind\u0259 bo\u015fluqlar\u0131 doldurmaq, el\u0259c\u0259 d\u0259 metan emissiyalar\u0131n\u0131 azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri h\u0259v\u0259sl\u0259ndirm\u0259k ist\u0259yirik. N\u00f6vb\u0259ti add\u0131m\u0131m\u0131z BMT-nin \u018ftraf m\u00fchit proqram\u0131 il\u0259 beyn\u0259lxalq metan emissiyas\u0131 abservatoriyas\u0131n\u0131 yaratmaq v\u0259 metan emissiyalar\u0131n\u0131n azald\u0131lmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n qaydalar\u0131n\u0131 haz\u0131rlamaqdan ibar\u0259t olacaq. Biz qlobal peykl\u0259 monitorinq m\u0259lumatlar\u0131n\u0131z\u0131 b\u00f6l\u00fc\u015fm\u0259y\u0259 haz\u0131r\u0131q v\u0259 onlar bu g\u00fcn art\u0131q \u0259n \u00e7ox emissiya t\u0259r\u0259fl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259 bilir.<\/p>\n<p>Bu c\u00fcr d\u0259yi\u015fk\u0259n enerji x\u0259rit\u0259sind\u0259 bug\u00fcnk\u00fc iclasda, h\u0259m\u00e7inin C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin u\u011furunu nec\u0259 davaml\u0131 etm\u0259k v\u0259 onun perspektivl\u0259rini t\u0259min etm\u0259k kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri d\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7ir\u0259c\u0259yik. Sual olunur: Bu layih\u0259 Q\u0259rbi Balkan regionu \u00fc\u00e7\u00fcn etibarl\u0131 v\u0259 enerji \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259sin\u0259 nec\u0259 t\u00f6hf\u0259 ver\u0259 bil\u0259r? \u00c7\u00fcnki h\u0259min region de-karbonla\u015fm\u0131\u015f sistem\u0259 do\u011fru t\u0259dric\u0259n add\u0131mlay\u0131r, k\u00f6m\u00fcrd\u0259n uzaqla\u015f\u0131r v\u0259 \u00f6z g\u00fccl\u00fc potensial\u0131n\u0131 inki\u015fafda olan, b\u0259rpaolunan enerji \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edir. Avropa \u0130ttifaq\u0131 Q\u0259rbi Balkanlara enerji ke\u00e7idi zaman\u0131 praqmatik formada \u0259sl t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q ruhunda k\u00f6m\u0259k etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yard\u0131m \u0259lini uzad\u0131r. Biz enerji v\u0259 ba\u011flant\u0131n\u0131 \u00f6t\u0259n il q\u0259bul olunmu\u015f Q\u0259rbi Balkanlar \u00fc\u00e7\u00fcn iqtisadi v\u0259 investisiya proqram\u0131n\u0131n \u0259sas hiss\u0259sind\u0259 \u0259ks etdirdik. \u018flb\u0259tt\u0259, Az\u0259rbaycan qaz\u0131n\u0131n g\u00fcnl\u0259rin bir g\u00fcn\u00fcnd\u0259 Q\u0259rbi Balkanlara \u00e7atmas\u0131 bir s\u0131ra aspektl\u0259rd\u0259n as\u0131l\u0131 olacaq. \u018fsas apar\u0131c\u0131 q\u00fcvv\u0259 bazara \u0259saslanan investisiya q\u0259rarlar\u0131 olacaq. Bu yay TAP Konsorsiumu ilkin icbari bazar t\u0259dqiqat\u0131n\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131r. \u0130nfrastruktur da n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irilir. H\u0259r bir yeni infrastruktur layih\u0259si ayr\u0131ca olaraq qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259lidir. Onun dayan\u0131ql\u0131\u011fa t\u0259siri n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irilm\u0259lidir. B\u00fct\u00fcn bunlar m\u00fch\u00fcm texniki i\u015fi t\u0259l\u0259b edir. Fikrimizc\u0259, bu i\u015f enerji birliyi, M\u0259rk\u0259zi v\u0259 C\u0259nub \u015e\u0259rqi Avropada enerji ba\u011flant\u0131s\u0131 kimi regional forumlardan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, bug\u00fcnk\u00fc g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz n\u0259inki haz\u0131rk\u0131 u\u011furu qeyd etm\u0259k, el\u0259c\u0259 d\u0259 perspektivl\u0259r v\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar \u0259traf\u0131nda fikir m\u00fcbadil\u0259si aparmaq bax\u0131m\u0131ndan vacibdir.<\/p>\n<p>Xan\u0131mlar v\u0259 c\u0259nablar, m\u0259n bug\u00fcnk\u00fc iclasda n\u00fcmayi\u015f etdiril\u0259n kollektiv s\u0259yl\u0259rd\u0259n f\u0259r\u0259h hissi duyuram. Biz bu u\u011furdan qar\u015f\u0131m\u0131zda olan i\u015f zaman\u0131 ruhland\u0131r\u0131c\u0131 amil kimi istifad\u0259 etm\u0259liyik. Sa\u011f olun.<\/p>\n<p>XXX<\/p>\n<p>Nazir P\u0259rviz \u015eahbazov dedi:<\/p>\n<p>-Xan\u0131m Simson, xo\u015f s\u00f6zl\u0259r\u0259 v\u0259 \u0259trafl\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131za g\u00f6r\u0259 sa\u011f olun.<\/p>\n<p>\u0130ndi is\u0259 m\u0259n sizin ham\u0131n\u0131z\u0131 nazirl\u0259rin VII iclas\u0131n\u0131n birinci sessiyas\u0131na d\u0259v\u0259t edir\u0259m.<\/p>\n<p>Zati-alil\u0259ri c\u0259nab Prezident.<\/p>\n<p>H\u00f6rm\u0259tli komissarlar.<\/p>\n<p>H\u00f6rm\u0259tli nazirl\u0259r.<\/p>\n<p>AB\u015e, Birl\u0259\u015fmi\u015f Krall\u0131q v\u0259 \u0130taliya h\u00f6kum\u0259tinin y\u00fcks\u0259k r\u00fctb\u0259li n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri.<\/p>\n<p>Xan\u0131mlar v\u0259 c\u0259nablar.<\/p>\n<p>M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t \u015euras\u0131 beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n n\u00fcmun\u0259vi bir format\u0131 kimi \u00f6z m\u0259qs\u0259din\u0259 nail oldu. C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi haz\u0131rda Avropan\u0131 X\u0259z\u0259r d\u0259nizi il\u0259 ba\u011flay\u0131r v\u0259 bu, d\u00fcnya miqyasl\u0131 infrastruktur vasit\u0259sil\u0259 ba\u015f tutur, enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini g\u00fccl\u0259ndirir, eyni zamanda, iqlim, iqtisadi v\u0259 kommersiya m\u0259qs\u0259dl\u0259rimiz\u0259 nail olunmas\u0131na t\u00f6hf\u0259 verir. \u0130lk d\u0259f\u0259 olaraq Az\u0259rbaycan qaz\u0131 Avropa bazar\u0131na 3500 kilometrlik m\u0259saf\u0259ni q\u0259t ed\u0259r\u0259k daxil olub. C\u0259nab Prezidentin qeyd etdiyi kimi, layih\u0259 vaxt\u0131nda tamamland\u0131 v\u0259 b\u00fcdc\u0259y\u0259 d\u0259 q\u0259na\u0259t edildi. M\u0259n sizin ham\u0131n\u0131z\u0131 bel\u0259 bir \u00fcmumi tarixi nailiyy\u0259t m\u00fcnasib\u0259til\u0259 t\u0259brik edir v\u0259 strateji m\u0259qs\u0259dl\u0259rimiz\u0259 do\u011fru daimi olaraq ir\u0259lil\u0259m\u0259yimizi arzulay\u0131ram, s\u0259m\u0259r\u0259li t\u0259dbirl\u0259r arzu edir\u0259m. Biz y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 d\u0259st\u0259yin v\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n t\u0259r\u0259fdar\u0131y\u0131q.<\/p>\n<p>H\u00f6rm\u0259tli i\u015ftirak\u00e7\u0131lar, bel\u0259 bir meqalayih\u0259 \u00f6z \u015fax\u0259l\u0259ndirm\u0259 missiyas\u0131n\u0131n da n\u0259tic\u0259l\u0259rini art\u0131q g\u00f6st\u0259rdi. Cari ild\u0259 Az\u0259rbaycandan G\u00fcrc\u00fcstana t\u0259xmin\u0259n 1 milyard kubmetr, T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 \u0259n az\u0131 8 milyard kubmetr, Avropaya 5 milyard kubmetrd\u0259n \u00e7ox t\u0259bii qaz\u0131n ixrac edilm\u0259si g\u00f6zl\u0259nilir. N\u00f6vb\u0259ti ild\u0259 C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin \u0259sas seqmentl\u0259rind\u0259n biri olan TAP vasit\u0259sil\u0259 bizim \u0130taliyaya 13 faiz, Yunan\u0131stana 20 faiz, Bolqar\u0131stana is\u0259 33 faiz t\u0259bii qaz\u0131m\u0131z \u00e7atd\u0131r\u0131lacaq. H\u0259m TANAP-\u0131n, h\u0259m d\u0259 TAP-\u0131n 2023-c\u00fc il\u0259 q\u0259d\u0259r tam burax\u0131l\u0131\u015f qabiliyy\u0259ti il\u0259 istifad\u0259 olunmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Art\u0131q \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131ndan 137 milyard kubmetrlik qaz hasil edilmi\u015fdir v\u0259 haz\u0131rda bu, \u0259slind\u0259, C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin \u0259sas m\u0259nb\u0259yidir. Bel\u0259likl\u0259, C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi Az\u0259rbaycan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini g\u00fccl\u0259ndirir, bazarlar\u0131, istehlak\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259nb\u0259l\u0259ri v\u0259 mar\u015frutlar\u0131 \u015fax\u0259l\u0259ndirir. X\u00fcsusi olaraq m\u0259hz Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n Karbon Neytrall\u0131\u011f\u0131 Prioriteti \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi yanaca\u011f\u0131n iqlim\u0259 \u0259n az t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k t\u0259chiz edilm\u0259si imkanlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131r. Bu, karbohidrogenin n\u0259qlini n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur v\u0259 bununla ba\u011fl\u0131 C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi sisteminin seqmentin\u0259 art\u0131q t\u0259tbiq edilir.<\/p>\n<p>Xan\u0131mlar v\u0259 c\u0259nablar, TAP-\u0131n istismara verilm\u0259si C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi layih\u0259sinin sonu deyil, \u0259ksin\u0259, bu, yeni imkanlar\u0131n ba\u015flanmas\u0131 dem\u0259kdir. Biz \u00f6z t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131zla birg\u0259 yeni geoiqtisadi m\u00fchiti v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf\u0131, qlobal \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 t\u0259\u015fviq ed\u0259n Avrasiyan\u0131n yeni x\u0259rit\u0259sini yarad\u0131r\u0131q. H\u0259m\u00e7inin qeyd edilm\u0259lidir ki, Az\u0259rbaycan enerji d\u0259hlizinin fiziki t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini art\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 bu layih\u0259y\u0259 h\u0259rbi h\u0259d\u0259l\u0259ri aradan qald\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r, \u00f6z \u0259razil\u0259rini Erm\u0259nistan Respublikas\u0131n\u0131n 30 illik i\u015f\u011fal\u0131ndan azad ed\u0259r\u0259k \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc b\u0259rpa etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u0130ndi is\u0259 biz C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin birinci fazas\u0131n\u0131 ba\u015fa \u00e7atd\u0131rd\u0131qdan sonra n\u00f6vb\u0259ti faza \u00fcz\u0259rind\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fck. \u0130kinci faza n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan qaz\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259nilm\u0259y\u0259n yataqlardan hasilat\u0131 t\u0259min edil\u0259c\u0259kdir v\u0259 bu da art\u0131q yeni t\u0259chizat\u00e7\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn yeni tranzit imkanlar\u0131 yaradacaq. \u018fmin\u0259m ki, M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t \u015euras\u0131n\u0131n bug\u00fcnk\u00fc iclas\u0131nda biz n\u0259inki \u00fcmumi nailiyy\u0259tl\u0259rimizi qeyd ed\u0259c\u0259yik, o c\u00fcml\u0259d\u0259n g\u0259l\u0259c\u0259k imkanlarla ba\u011fl\u0131 birg\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259r aparaca\u011f\u0131q. \u00c7ox sa\u011f olun.<\/p>\n<p>\u0130ndi is\u0259 m\u0259n s\u00f6z\u00fc c\u0259nab Oliver Varhelyiy\u0259 verm\u0259k ist\u0259yir\u0259m.<\/p>\n<p>Avropa Komissiyas\u0131n\u0131n qon\u015fuluq siyas\u0259ti v\u0259 geni\u015fl\u0259nm\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131 \u00fczr\u0259 komissar\u0131 Oliver Varhelyi dedi:<\/p>\n<p>-\u00c7ox sa\u011f olun.<\/p>\n<p>&#8211; H\u00f6rm\u0259tli c\u0259nab Prezident.<\/p>\n<p>-H\u00f6rm\u0259tli nazirl\u0259r, xan\u0131mlar v\u0259 c\u0259nablar.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn sizin aran\u0131zda olmaqdan \u00e7ox \u015fadam. Biz bel\u0259 \u00e7ox m\u00fch\u00fcm bir qaz \u015fax\u0259l\u0259ndirm\u0259 layih\u0259sinin iclas\u0131n\u0131 qeyd edirik. \u00dcmid edir\u0259m ki, bu, h\u0259m\u00e7inin bizim \u00fc\u00e7\u00fcn yeni bir s\u0259hif\u0259dir v\u0259 bizim Q\u0259rb t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131zla apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si dem\u0259kdir. Biz bu il u\u011furu qeyd edirik, lakin, eyni zamanda, yeni planlar\u0131 t\u0259rtib edirik. \u0130caz\u0259 verin, \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri diqq\u0259tiniz\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131m. Bu, \u015e\u0259rq t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 olan \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qd\u0131r v\u0259 bizim Balkanlarda olan t\u0259dbirl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 planlar\u0131m\u0131zd\u0131r. \u018fvv\u0259lc\u0259, icaz\u0259 verin, Trans-Adriatik boru k\u0259m\u0259rinin tamamlanmas\u0131 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 sizi t\u0259brik edim v\u0259 Az\u0259rbaycanda hasil edil\u0259n t\u0259bii qaz\u0131n Avropaya daxil olmas\u0131n\u0131 x\u00fcsusi olaraq qeyd edim. Bildiyiniz kimi, bu layih\u0259 \u00f6t\u0259n il ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131ld\u0131. Bu, b\u00f6y\u00fck bir nailiyy\u0259tdir. Bu, \u0259slind\u0259, bizim q\u0259tiyy\u0259timizin, d\u00f6vl\u0259tl\u0259rimizin v\u0259 \u00f6z\u0259l i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259zah\u00fcr\u00fc oldu. \u00c7\u00fcnki bu real \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259 Avropaya g\u0259tirildi v\u0259 bizim qon\u015fulu\u011fumuzda bu imkanlar\u0131 a\u00e7d\u0131. Bir s\u00f6zl\u0259, ham\u0131n\u0131z\u0131 t\u0259brik edir\u0259m v\u0259 minn\u0259tdaram.<\/p>\n<p>C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi bizim \u015e\u0259rq t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnd\u0259liyimizin bir hiss\u0259si idi v\u0259 2020-ci ild\u0259 onun ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulurdu. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, sonuncu d\u0259f\u0259 \u00f6t\u0259n ilin mart\u0131nda biz bu istiqam\u0259td\u0259 &#8211; \u015e\u0259rq t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131 prioritetl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 iclas ke\u00e7irdik. Bu, bizim \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n m\u00fcxt\u0259lif m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rini, t\u0259r\u0259fl\u0259rini n\u00fcmayi\u015f etdirdi, biz iqtisadiyyatlar\u0131m\u0131z\u0131n m\u00fcqavim\u0259t g\u00fcc\u00fcn\u00fc m\u00fczakir\u0259 etdik. Haz\u0131rda biz bu prioritetl\u0259rin icras\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 planlar\u0131 t\u0259rtib etm\u0259k \u00fczr\u0259yik. Bizim qar\u015f\u0131m\u0131zda realla\u015fd\u0131r\u0131lan m\u0259qs\u0259dl\u0259r dayan\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu bax\u0131mdan d\u0259hliz bizi ruhland\u0131r\u0131r v\u0259 enerji ba\u011flant\u0131s\u0131, t\u0259chizat\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi bizim iqtisadiyyatlar\u0131m\u0131z\u0131n m\u00fcqavim\u0259t g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131r\u0131r. T\u0259bii qaz Avropada v\u0259 onun qon\u015fular\u0131nda dekarbonla\u015fm\u0131\u015f iqtisadiyyata ke\u00e7idd\u0259 vacib rol oynay\u0131r. T\u0259bii ki, bu, bizim m\u0259qs\u0259dimizdir, h\u0259m\u00e7inin siyas\u0259timizd\u0259 m\u00f6vcuddur, burada h\u0259m d\u0259 \u0259dal\u0259tlilik prinsipi var. \u0130ndi s\u0259rmay\u0259l\u0259r davam etm\u0259lidir v\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 bu bax\u0131mdan Az\u0259rbaycana v\u0259 dig\u0259r region \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 enerji ba\u011flant\u0131s\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 \u00f6z d\u0259st\u0259yini verib. Biz bu istiqam\u0259td\u0259 i\u015fimizi bundan sonra da davam etdir\u0259c\u0259yik v\u0259 \u201cya\u015f\u0131l enerji\u201dy\u0259 ke\u00e7idd\u0259, \u00e7irkl\u0259nm\u0259nin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131nda yard\u0131m ed\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p>COVID-19 pandemiyas\u0131 b\u00fct\u00fcn iqtisadiyyatlar\u0131m\u0131za b\u00f6y\u00fck t\u0259sir g\u00f6st\u0259rdi, biz bu \u015f\u0259raitd\u0259 m\u00fcqavim\u0259t g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc art\u0131rmal\u0131y\u0131q v\u0259 b\u0259rpa i\u015fl\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259liyik. \u0130nvestisiyalar \u00fc\u00e7\u00fcn yollar a\u00e7\u0131lmal\u0131d\u0131r v\u0259 onlar realla\u015fmal\u0131d\u0131r ki, xalqlar\u0131m\u0131z\u0131n h\u0259yat\u0131 daha da yax\u015f\u0131la\u015fs\u0131n.<\/p>\n<p>\u0130caz\u0259 verin, indi dig\u0259r bir aspekt\u0259 toxunum. Bu da bizim \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u00e7ox vacib bir m\u0259qamd\u0131r v\u0259 m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259xs\u0259n \u00e7ox vacibdir ki, \u00f6t\u0259n ilin oktyabr\u0131nda Avropa Komissiyas\u0131 Q\u0259rbi Balkan regionu \u00fczr\u0259 iqtisadi investisiya plan\u0131n\u0131 q\u0259bul etdi. \u0130qtisadi b\u0259rpa planlar\u0131n\u0131n t\u0259rtibat\u0131, onun icras\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 y\u00f6n\u0259ldil\u0259n 9 milyon avro v\u0259 \u0259lav\u0259 20 milyon avro Avropa Komissiyas\u0131n\u0131n yard\u0131m\u0131d\u0131r. Burada enerji ba\u011flant\u0131s\u0131, da\u015f\u0131malar v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259r n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Bu s\u0259n\u0259din m\u0259qs\u0259di h\u0259min regionun istifad\u0259 olunmam\u0131\u015f iqtisadi potensial\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259kd\u0259n ibar\u0259tdir v\u0259 h\u0259min d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin h\u00f6kum\u0259tl\u0259rin\u0259 bu i\u015fl\u0259rin icras\u0131nda onlar \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259st\u0259k olmaqd\u0131r. T\u0259bii ki, da\u015f\u0131malar sah\u0259si bu plan\u0131n bir hiss\u0259sidir. Bu da bizim bir s\u0131ra t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rimiz\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. Birincisi, b\u0259rpa olunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ri, ikincisi, dekarbonla\u015fma, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc is\u0259 innovativ yollar\u0131n t\u0259tbiqi. B\u00fct\u00fcn bunlar Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n enerji siyas\u0259tini \u0259ks etdirir v\u0259 Q\u0259rbi Balkanlar \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259l\u0259n ill\u0259rin art\u0131m\u0131nda real g\u00fcnd\u0259liyi ehtiva edir. Ham\u0131n\u0131z bildiyiniz kimi, t\u0259bii qaz\u0131n Q\u0259rbi Balkanlarda faydal\u0131 enerjiy\u0259 ke\u00e7id sah\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rolu var. Haz\u0131rda h\u0259min regionda bununla ba\u011fl\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259r m\u00f6vcuddur, bu da regionun iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131 \u0259ng\u0259ll\u0259yir. Qaz istehlak\u0131na g\u0259ldikd\u0259, \u0259g\u0259r bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r h\u0259min regionda h\u0259ll olunarsa, bel\u0259 bir ke\u00e7id daha asanl\u0131qla ba\u015f tutacaq. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fikliyi m\u0259qs\u0259dl\u0259rind\u0259n \u0259lav\u0259 olaraq, h\u0259m\u00e7inin \u00e7irkl\u0259nm\u0259nin qar\u015f\u0131s\u0131 dayand\u0131r\u0131lacaq v\u0259 h\u0259min regionda sa\u011flaml\u0131q s\u0259viyy\u0259si d\u0259 artacaq. T\u0259bii ki, qaza \u0259saslanaraq biz regionda 60 faiz\u0259d\u0259k emissiyalar\u0131 azalda bil\u0259rik. Bunun ba\u015f verm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn biz\u0259 infrastruktur laz\u0131md\u0131r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n iqtisadi investisiya plan\u0131 bir-biri il\u0259 ba\u011fl\u0131 5 sah\u0259y\u0259 y\u00f6n\u0259lib v\u0259 orada Q\u0259rbi Balkanlara qaz\u0131n t\u0259chizat\u0131 x\u00fcsusi yer tutur. T\u0259bii ki, burada t\u0259chizat\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 r\u0259qab\u0259t n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7iril\u0259c\u0259k, m\u00fcvafiq bazarlarda daha etibarl\u0131 v\u0259 qiym\u0259t bax\u0131m\u0131ndan daha \u0259l\u00e7atan \u015f\u0259rait yarad\u0131lacaq. Eyni zamanda, k\u00f6m\u00fcrd\u0259n t\u0259dric\u0259n imtina etm\u0259k imperativdir. Yeni qaz t\u0259chizat m\u0259nb\u0259l\u0259ri h\u0259min regionda qaz bazar\u0131n\u0131n canlanmas\u0131 dem\u0259kdir. G\u0259l\u0259n aylar \u0259rzind\u0259 biz bu istiqam\u0259td\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259rimizi davam etdir\u0259c\u0259yik. Biz ist\u0259yirik az\u0259rbaycanl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131zla bu yay bununla ba\u011fl\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259r aparaq ki, m\u00fcvafiq infrastruktur yarad\u0131ls\u0131n v\u0259 Az\u0259rbaycan qaz\u0131 m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r tez zaman \u0259rzind\u0259 Q\u0259rbi Balkanlara da \u00e7atd\u0131r\u0131ls\u0131n.<\/p>\n<p>Yekun olaraq icaz\u0259 verin onu bildirim ki, bu \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 biz ir\u0259liy\u0259 do\u011fru ged\u0259c\u0259yik v\u0259 bu qaz layih\u0259si bizd\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli dekarbonla\u015fma strategiyas\u0131n\u0131n icras\u0131na \u0259sas yaradacaq. T\u0259bii ki, bu strategiyaya d\u0259qiq planlar daxil edilm\u0259lidir, dekarbonla\u015fma, etibarl\u0131 enerji t\u0259chizat\u0131 Q\u0259rbi Balkanlarda h\u0259min planlar\u0131n icras\u0131na \u015f\u0259rait yaradacaq v\u0259 bizim planlar\u0131m\u0131z tam ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259min edil\u0259c\u0259k. \u0130nan\u0131ram ki, bu il bu i\u015fl\u0259r davam ed\u0259c\u0259k. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 m\u0259n bizim ham\u0131m\u0131za m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k sizi iqlim d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6hd\u0259likl\u0259rin icras\u0131na daha ciddi \u015f\u0259kild\u0259 yana\u015fma\u011fa d\u0259v\u0259t edir\u0259m. M\u0259n, h\u0259m\u00e7inin bildirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, Prezidentin verdiyi mesaj bizi ruhland\u0131rd\u0131. H\u0259ms\u0259dr d\u0259 burada bildirdi ki, Az\u0259rbaycan\u0131n regionu t\u0259chiz etm\u0259k potensial\u0131 var. Bu da \u015fax\u0259l\u0259ndirm\u0259 dem\u0259kdir. Qar\u015f\u0131m\u0131zdak\u0131 yol uzundur, lakin ayd\u0131nd\u0131r. M\u0259n inan\u0131ram ki, biz ham\u0131m\u0131z m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 bunun \u00f6hd\u0259sind\u0259n g\u0259l\u0259c\u0259yik. \u00c7ox sa\u011f olun.<\/p>\n<p>P\u0259rviz \u015eahbazov: Komissar Varhelyi, \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131za g\u00f6r\u0259 \u00e7ox sa\u011f olun. C\u0259nab Prezidentin bildirdiyi kimi, Avropa Komissiyas\u0131n\u0131n C\u0259nub Qaz D\u0259hlizin\u0259 verdiyi d\u0259st\u0259k lap ba\u015flan\u011f\u0131cdan \u00e7ox vacib idi. Biz arzu edirik ki, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 d\u0259 dialoqu davam etdir\u0259k.<\/p>\n<p>XXX<\/p>\n<p>Sonra konsorsium \u00fczvl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin tamamlanmas\u0131 hesabat\u0131 t\u0259qdim olundu.<\/p>\n<p>TAP-\u0131n icra\u00e7\u0131 direktoru Luka \u015eerpatti TAP-\u0131n vaxt\u0131nda istismara verilm\u0259sini m\u00fch\u00fcm hadis\u0259 adland\u0131rd\u0131. Bildirdi ki, m\u0259hz bu layih\u0259 Az\u0259rbaycan t\u0259bii qaz\u0131n\u0131 Avropaya \u00e7atd\u0131r\u0131r. O dedi:<\/p>\n<p>-F\u00fcrs\u0259td\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, Trans-Adriatik boru k\u0259m\u0259rinin vaxt\u0131nda realla\u015fmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fcz\u0259rin\u0259 q\u0259ti \u00f6hd\u0259lik g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 Zati-alil\u0259ri Prezident \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259tin\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131na, layih\u0259d\u0259 i\u015ftirak etmi\u015f h\u00f6kum\u0259tl\u0259r\u0259, s\u0259hmdarlar\u0131m\u0131za, kreditorlara v\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131za t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. H\u0259qiq\u0259t\u0259n TAP-\u0131n bu c\u00fcr u\u011furlu olmas\u0131 m\u0259hz Sizin yorulmadan verdiyiniz d\u0259st\u0259k say\u0259sind\u0259 m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Trans-Anadolu qaz boru k\u0259m\u0259rinin ba\u015f icra\u00e7\u0131 direktoru Saltuk D\u00fczyol layih\u0259nin m\u00f6vcud statusu bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat verdi.<\/p>\n<p>BP \u015firk\u0259tinin Az\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 \u00fczr\u0259 regional prezidenti Q\u0259ri Conz tarixd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq Az\u0259rbaycan qaz\u0131n\u0131n X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259n birba\u015fa Avropaya n\u0259ql olundu\u011funu bildirdi, bu strateji u\u011fur m\u00fcnasib\u0259til\u0259 t\u0259brikl\u0259rini \u00e7atd\u0131raraq dedi:<\/p>\n<p>-Prezident \u018fliyevin liderliyi, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u00f6lk\u0259si v\u0259 b\u00fct\u00fcn region \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 bax\u0131\u015f\u0131 bu tarixi nailiyy\u0259tin ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u0259kan verdi. Onun \u015f\u0259xsi s\u0259yl\u0259ri d\u00fcnya neft v\u0259 qaz s\u0259nayesind\u0259 \u0259n m\u00fcr\u0259kk\u0259b layih\u0259l\u0259rd\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilmi\u015f bir layih\u0259nin u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259lledici rol oynay\u0131b. BP \u015firk\u0259ti olaraq biz qar\u015f\u0131dan g\u0259l\u0259n onillikl\u0259r boyunca regiondak\u0131 v\u0259 Avropadak\u0131 insanlara fayda g\u0259tir\u0259c\u0259k bu layih\u0259nin b\u00fct\u00fcn hiss\u0259l\u0259rind\u0259 i\u015ftirak etm\u0259kd\u0259n b\u00f6y\u00fck q\u00fcrur duyuruq.<\/p>\n<p>Sonra nazirl\u0259r v\u0259 n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tl\u0259rinin r\u0259hb\u0259rl\u0259ri \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdil\u0259r.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiy\u0259nin enerji v\u0259 t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r naziri Fatih D\u00f6nm\u0259z vur\u011fulad\u0131 ki, C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi b\u00fct\u00fcn regiona fayda g\u0259tirir v\u0259 bu enerji d\u0259hlizi regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n onur\u011fa s\u00fctunudur. Fatih D\u00f6nm\u0259z dedi:<\/p>\n<p>-H\u00f6rm\u0259tli i\u015ftirak\u00e7\u0131lar, bel\u0259 bir y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li VII iclasda i\u015ftirak g\u00f6st\u0259rir ki, \u00f6lk\u0259l\u0259r bu i\u015f\u0259 q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 yana\u015f\u0131r v\u0259 regionlar aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa sadiqlik var, baxmayaraq ki, biz \u00e7\u0259tin d\u00f6vrd\u0259 ya\u015fay\u0131r\u0131q. Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda siyasi d\u0259st\u0259k olmadan C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi reall\u0131\u011fa \u00e7evrilm\u0259zdi. Az\u0259rbaycandan Avropaya ged\u0259n bu boru k\u0259m\u0259ri siyasi d\u0259st\u0259k olmadan h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259 bilm\u0259zdi. N\u0259tic\u0259d\u0259 biz b\u00fct\u00fcn regiona fayda g\u0259tirdik.<\/p>\n<p>AB\u015e d\u00f6vl\u0259t katibinin enerji diplomatiyas\u0131 \u00fczr\u0259 m\u00fcavininin m\u00fc\u015faviri Kurt Donelli t\u0259dbird\u0259 i\u015ftirak etm\u0259kd\u0259n f\u0259r\u0259h hissi duydu\u011funu bildirdi. AB\u015e-\u0131n C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tini vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd ed\u0259n Kurt Donelli dedi:<\/p>\n<p>-X\u0259z\u0259r d\u0259nizi karbohidrogenl\u0259rinin Q\u0259rb bazarlar\u0131na n\u0259qli onillikl\u0259r boyu icra edilmi\u015fdir. M\u0259mnunam ki, Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131n h\u00f6kum\u0259ti v\u0259 enerji \u015firk\u0259tl\u0259ri h\u0259min davaml\u0131 s\u0259yl\u0259rd\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131blar. C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi enerji sah\u0259sind\u0259 h\u0259qiq\u0259t\u0259n \u00e7ox\u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc v\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259fli nailiyy\u0259tdir. Burada bu g\u00fcn t\u0259msil olunan b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00f6z rolunu oynay\u0131b. O c\u00fcml\u0259d\u0259n layih\u0259d\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u00e7oxsayl\u0131 \u015firk\u0259tl\u0259ri d\u0259 var. Bu bax\u0131mdan \u0130taliya, Yunan\u0131stan v\u0259 Bolqar\u0131standa Avropa istehlak\u00e7\u0131lar\u0131 haz\u0131rda bu q\u0131\u015f ilk d\u0259f\u0259 olaraq Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259bii qaz\u0131ndan istifad\u0259 edirl\u0259r. Biz bu ilin sonrak\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 ba\u015flanmas\u0131 g\u00f6zl\u0259nil\u0259n Trans-Adriatik boru k\u0259m\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn bazarda s\u0131naqlar\u0131 alq\u0131\u015flay\u0131r\u0131q v\u0259 2021-ci ilin sonuna q\u0259d\u0259r n\u0259tic\u0259l\u0259ri g\u00f6rm\u0259yi s\u0259mimiyy\u0259tl\u0259 arzulay\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p>X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin karbohidrogen ehtiyatlar\u0131n\u0131n n\u0259qlind\u0259 AB\u015e \u015firk\u0259tl\u0259rinin d\u0259 i\u015ftirak etdiyini dey\u0259n Kurt Donelli Az\u0259rbaycanla T\u00fcrkm\u0259nistan\u0131n X\u0259z\u0259rd\u0259 \u201cDostluq\u201d yata\u011f\u0131n\u0131n karbohidrogen resurslar\u0131n\u0131n birg\u0259 k\u0259\u015ffiyyat\u0131, i\u015fl\u0259nilm\u0259si v\u0259 m\u0259nims\u0259nilm\u0259si haqq\u0131nda Anla\u015fma Memorandumunun imzalanmas\u0131 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 t\u0259brikl\u0259rini \u00e7atd\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>B\u00f6y\u00fck Britaniya Ba\u015f nazirinin Az\u0259rbaycan \u00fczr\u0259 ticar\u0259t el\u00e7isi Baronessa Emma Nikolson bu t\u0259dbird\u0259 Birl\u0259\u015fmi\u015f Krall\u0131\u011f\u0131 t\u0259msil etm\u0259kd\u0259n m\u0259mnun oldu\u011funu bildirdi. \u0130ndiy\u0259d\u0259k M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t \u015euras\u0131n\u0131n be\u015f iclas\u0131nda i\u015ftirak etdiyini dey\u0259n Baronessa Emma Nikolson layih\u0259nin u\u011furla ba\u015fa \u00e7atmas\u0131 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevi v\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131 t\u0259brik ed\u0259r\u0259k dedi:<\/p>\n<p>-Az\u0259rbaycan v\u0259 onun t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131n\u0131n birg\u0259 i\u015fi n\u0259tic\u0259sind\u0259 C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi b\u00fct\u00fcn Avropada enerjinin \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 g\u00fccl\u00fc olma\u011f\u0131n r\u0259mzin\u0259 \u00e7evrildi. F\u0259xr edir\u0259m ki, BP bu layih\u0259d\u0259 apar\u0131c\u0131 rol oynay\u0131r v\u0259 Birl\u0259\u015fmi\u015f Krall\u0131q bu layih\u0259y\u0259 tam d\u0259st\u0259yini davam etdir\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Baronessa Emma Nikolson Prezident \u0130lham \u018fliyevin elan etdiyi \u201cya\u015f\u0131l enerji\u201d konsepsiyas\u0131n\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tini vur\u011fulayaraq dedi:<\/p>\n<p>-Az\u0259rbaycan\u0131n bu sah\u0259d\u0259 q\u0259bul etdiyi t\u0259limatlara g\u0259ldikd\u0259, bu, onu g\u00f6st\u0259rir ki, h\u00f6kum\u0259tin \u00f6hd\u0259liyi v\u0259 mara\u011f\u0131 ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6z qaba\u011f\u0131ndad\u0131r. Birl\u0259\u015fmi\u015f Krall\u0131q Az\u0259rbaycan\u0131n enerji ke\u00e7idini f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259yir v\u0259 eynilikl\u0259 biz son \u00fc\u00e7 onillik \u0259rzind\u0259 C\u0259nub Qaz D\u0259hlizini v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n dig\u0259r enerji prioritetl\u0259rini d\u0259st\u0259kl\u0259mi\u015fik.<\/p>\n<p>\u0130taliyan\u0131n \u0130qtisadi \u0130nki\u015faf Nazirliyinin infrastruktur v\u0259 enerji sisteml\u0259ri \u00fczr\u0259 ba\u015f direktoru Gilberto Diyalu\u00e7e C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi layih\u0259sinin qlobal \u0259h\u0259miyy\u0259tind\u0259n dan\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 onun enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min olunmas\u0131ndak\u0131 rolunu vur\u011fulayaraq dedi:<\/p>\n<p>-Bu g\u00fcn \u015fadam ki, C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 art\u0131q reall\u0131qd\u0131r v\u0259 o qaz t\u0259chizat\u0131n\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini v\u0259 \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259sini t\u0259min ed\u0259n, istehlak\u00e7\u0131lara qaz qiym\u0259tl\u0259rini azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn r\u0259qab\u0259ti g\u00fccl\u0259ndir\u0259n v\u0259 pik saatlarda istismar olunan qaz enerji stansiyalar\u0131 vasit\u0259sil\u0259 elektrik \u015f\u0259b\u0259k\u0259sin\u0259 t\u0259dric\u0259n m\u00fcxt\u0259lif b\u0259rpa olunan enerjinin daxil edilm\u0259sin\u0259 t\u00f6hf\u0259 ver\u0259n \u0259sas infrastrukturdur. Dekabr\u0131n 31-d\u0259 TANAP boru k\u0259m\u0259ri il\u0259 qaz interkonnektor vasit\u0259sil\u0259 h\u0259m Yunan\u0131stana, h\u0259m Bolqar\u0131stana \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b, bu iki \u00f6lk\u0259ni ke\u00e7\u0259r\u0259k TAP il\u0259 \u201cSnam Rete Gas\u201d aras\u0131nda interkonnektor n\u00f6qt\u0259sind\u0259 \u0130taliyaya daxil olub. Haz\u0131rda \u0130taliya v\u0259 Avropa \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan kimi yeni qaz t\u0259chizat\u0131 m\u0259nb\u0259yinin i\u015f\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fc v\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq q\u0259dim qit\u0259ni T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Balkanlar vasit\u0259sil\u0259 X\u0259z\u0259rl\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi kimi yeni mar\u015frut oldu\u011funu n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq bu, qaz sektoru \u00fc\u00e7\u00fcn tarixi g\u00fcnd\u00fcr. Ax\u0131n h\u0259cmi g\u00fcnd\u0259lik t\u0259xmin\u0259n 11 milyon kubmetr t\u0259\u015fkil edir. Yanvarda TAP il\u0259 \u0130taliyaya 340 milyon kubmetr qaz idxal edilmi\u015fdir. Onun t\u0259xmin\u0259n 70 milyon kubmetri revers ax\u0131n formas\u0131nda interkonnektor n\u00f6qt\u0259si il\u0259 Avropaya ixrac olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n iqtisadiyyat v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf naziri Natela Turnava bu t\u0259dbiri regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n g\u00f6st\u0259ricisi kimi qiym\u0259tl\u0259ndirdi. O bildirdi ki, G\u00fcrc\u00fcstan \u00f6z t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycanla birg\u0259 C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi konsepsiyas\u0131n\u0131 daha da inki\u015faf etdirm\u0259kd\u0259 q\u0259rarl\u0131d\u0131r, bu da \u00f6lk\u0259l\u0259rimizin uzunm\u00fcdd\u0259tli t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan qaynaqlan\u0131r. Nazir Natela Turnava dedi:<\/p>\n<p>-M\u00fcxt\u0259lif platformalardan v\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyimiz h\u0259r imkandan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k biz h\u0259min geni\u015fmiqyasl\u0131 n\u0259qletm\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn\u0259 yekdil d\u0259st\u0259yi b\u0259yan etdik. M\u0259n qlobal maraq do\u011furan bu c\u00fcr \u00e7ox vacib layih\u0259nin icras\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn diqq\u0259tli, add\u0131m-add\u0131m yana\u015fman\u0131 t\u0259tbiq etmi\u015f Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rliyini v\u0259 h\u0259r bir i\u015ftirak\u00e7\u0131n\u0131 alq\u0131\u015flay\u0131ram. \u0130ndi is\u0259 ilk d\u0259f\u0259dir ki, art\u0131q s\u00f6zl\u0259r\u0259 ehtiyac qalm\u0131r. Bu vaxtdan etibar\u0259n bizim ad\u0131m\u0131zdan art\u0131q r\u0259q\u0259ml\u0259r dan\u0131\u015facaq. Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 yenic\u0259 \u0259ld\u0259 edilmi\u015f bazarlara v\u0259 bu mar\u015frut boyunca minl\u0259rl\u0259 yeni istehlak\u00e7\u0131ya milyardlarla kubmetr qaz \u00e7atd\u0131r\u0131lacaq. Daha b\u00f6y\u00fck Avropa ail\u0259sin\u0259 inteqrasiyan\u0131 arzulayan G\u00fcrc\u00fcstan h\u0259r zaman \u00f6z rolundan f\u0259r\u0259hl\u0259nib v\u0259 tranzit \u00f6lk\u0259 kimi bel\u0259 bir strateji vacib layih\u0259d\u0259 i\u015ftirak edib.<\/p>\n<p>T\u00fcrkm\u0259nistan\u0131n d\u00f6vl\u0259t naziri, \u201cT\u00fcrkm\u0259nqaz\u201d D\u00f6vl\u0259t Konserninin s\u0259dri Bat\u0131r Amanov C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn enerji t\u0259chizat\u0131n\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi. C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irildiyini qeyd ed\u0259n Bat\u0131r Amanov dedi:<\/p>\n<p>&#8211; C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn enerji t\u0259chizat\u0131n\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 x\u00fcsusi rol oynay\u0131r. Bildiyiniz kimi, X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259n T\u00fcrkiy\u0259y\u0259, daha sonra Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 qaz n\u0259ql olunur. Bildirm\u0259k ist\u0259yirik ki, haz\u0131rk\u0131 s\u0259yl\u0259r v\u0259 bizim davaml\u0131, m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun add\u0131mlar\u0131m\u0131z bug\u00fcnk\u00fc beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n x\u00fcsusi format\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131na \u0259sas kimi xidm\u0259t etdi. Bu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vl\u0259tl\u0259r, \u015firk\u0259tl\u0259r v\u0259 maliyy\u0259 strukturlar\u0131 aras\u0131nda u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irilir. Haz\u0131rda h\u0259min qaz boru k\u0259m\u0259ri v\u0259 b\u00fct\u00fcn seqmentl\u0259r g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin v\u0259 Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin art\u0131r\u0131lmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynaya bil\u0259r. T\u00fcrkm\u0259nistan beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sisteminin f\u0259al i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 kimi qlobal enerji \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131na \u00f6z t\u0259r\u0259find\u0259n layiqli t\u00f6hf\u0259 verir.<\/p>\n<p>Bolqar\u0131stan\u0131n energetika naziri xan\u0131m Temenu\u015fka Petkova M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t \u015euras\u0131n\u0131n bud\u0259f\u0259ki iclas\u0131n\u0131n son ill\u0259rd\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r\u0259 n\u0259z\u0259r salmaq bax\u0131m\u0131ndan \u0259h\u0259miyy\u0259tli oldu\u011funu dedi:<\/p>\n<p>-Bolqar\u0131stan C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin inki\u015faf\u0131ndan olduqca m\u0259mnundur. Biz Yunan\u0131stanla interkonnektor vasit\u0259sil\u0259 h\u0259min d\u0259hliz\u0259 \u00e7\u0131xa bilirik. Biz bunu Bolqar\u0131stana qaz t\u0259chizat\u0131n\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259sinin, regionda bu \u015fax\u0259l\u0259ndirm\u0259nin \u0259ks olunmas\u0131n\u0131n vacib meyar\u0131 hesab edirik. Bu, bizim \u00fc\u00e7\u00fcn qaz t\u0259chizat\u0131n\u0131 etibarl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259min ed\u0259c\u0259k ki, g\u0259l\u0259n \u00fc\u00e7 il \u0259rzind\u0259 \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131nda hasil olunan qaz\u0131 ild\u0259 bir milyard kubmetr h\u0259cmind\u0259 q\u0259bul ed\u0259k.<\/p>\n<p>Yunan\u0131stan\u0131n \u0259traf m\u00fchit v\u0259 energetika naziri Kostas Skrekas t\u0259dbirin \u00e7ox b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 vur\u011fulad\u0131. Qeyd etdi ki, C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin tamamlanmas\u0131 Az\u0259rbaycan qaz\u0131n\u0131n ilk d\u0259f\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131na daxil olmas\u0131na imkan verib. O dedi:<\/p>\n<p>-Bu, h\u0259m Yunan\u0131stan, h\u0259m Az\u0259rbaycan, h\u0259m Avropa \u0130ttifaq\u0131 v\u0259 m\u00fcvafiq t\u0259r\u0259fl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn vacib bir hadis\u0259dir. Yunan\u0131stan C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi strategiyas\u0131n\u0131n t\u0259r\u0259fdar\u0131 olub. 2013-c\u00fc ild\u0259 \u0259lind\u0259n g\u0259l\u0259ni etdi ki, Trans-Adriatik boru k\u0259m\u0259ri vaxt\u0131nda v\u0259 u\u011furlu \u015f\u0259kild\u0259 tamamlans\u0131n v\u0259 x\u00fcsus\u0259n d\u0259 \u015eimali Makedoniya Respublikas\u0131na v\u0259 Albaniyaya \u00e7\u0131x\u0131\u015f olsun. T\u0259bii ki, biz bununla enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyimizi g\u00fccl\u0259ndiririk v\u0259 enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rimiz d\u0259 \u015fax\u0259l\u0259ndirilir.<\/p>\n<p>Albaniyan\u0131n infrastruktur v\u0259 energetika nazirinin m\u00fcavini \u0130lir Betiya bildirdi ki, \u00f6lk\u0259si C\u0259nub Qaz D\u0259hlizind\u0259n faydalan\u0131r. O, Albaniyada m\u00fcasir qaz t\u0259chizat\u0131n\u0131n qurulmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259rd\u0259n dan\u0131\u015fd\u0131, \u00f6lk\u0259sinin bundan sonra da regional enerji sektoruna t\u00f6hf\u0259 verm\u0259y\u0259 haz\u0131r oldu\u011funu bildir\u0259r\u0259k dedi:<\/p>\n<p>-Albaniya bu M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t \u015euras\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fcd\u00fcr v\u0259 eyni zamanda, \u00e7ox vacib olan C\u0259nub Qaz D\u0259hlizind\u0259n faydalanan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Tam inteqrasiyan\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn biz vacib add\u0131mlar atm\u0131\u015f\u0131q. Avropa Enerji Birliyinin m\u00fcqavil\u0259 t\u0259r\u0259fi kimi v\u0259 enerji xartiyas\u0131n\u0131 imzalayan t\u0259r\u0259f kimi biz Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 2005-ci ilin m\u00fcqavil\u0259sini imzalamaqla enerji birliyinin qurulmas\u0131n\u0131 \u0259sas\u0259n Balkan \u00f6lk\u0259l\u0259rini \u0259hat\u0259 ed\u0259n m\u00fcqavil\u0259 t\u0259r\u0259fl\u0259rinin enerji sektorunun inki\u015faf\u0131nda v\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 s\u0259viyy\u0259sind\u0259 bu sektorun inteqrasiyas\u0131nda m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n hadis\u0259 hesab edirik.<\/p>\n<p>Sonra Serbiya Ba\u015f nazirinin m\u00fcavini, m\u0259d\u0259n v\u0259 energetika naziri Zorana Mihaylovi\u00e7, Macar\u0131stan\u0131n xarici i\u015fl\u0259r v\u0259 ticar\u0259t naziri Peter Siyarto, Rum\u0131niyan\u0131n energetika naziri Virgil Daniel Papesku, Monteneqronun kapital investisiyalar naziri Mladen Boyani\u00e7, \u015eimali Makedoniya Respublikas\u0131n\u0131n iqtisadiyyat naziri Kre\u015fnik Bekte\u015fi, Xorvatiyan\u0131n \u0130qtisadiyyat v\u0259 Dayan\u0131ql\u0131 \u0130nki\u015faf Nazirliyinin d\u00f6vl\u0259t katibi \u0130vo Milati\u00e7 v\u0259 Avropa Komissiyas\u0131n\u0131n energetika m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 ba\u015f direktorunun n\u00fcmay\u0259nd\u0259si Kristina Lobillo \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdil\u0259r.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, iclasda d\u00fcnyan\u0131n 5 apar\u0131c\u0131 beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 qurumunun v\u0259 18 apar\u0131c\u0131 \u015firk\u0259tinin r\u0259hb\u0259rl\u0259ri d\u0259 i\u015ftirak edibl\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fevral\u0131n 11-d\u0259 C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t \u015euras\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 nazirl\u0259rin videokonfrans format\u0131nda VII iclas\u0131 ke\u00e7irilib. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev iclasda&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":159568,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,2,34,7,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/159567"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=159567"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/159567\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":159569,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/159567\/revisions\/159569"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/159568"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=159567"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=159567"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=159567"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}