{"id":159764,"date":"2021-02-17T14:29:56","date_gmt":"2021-02-17T10:29:56","guid":{"rendered":"http:\/\/www.hakimiyyet.com\/?p=159764"},"modified":"2021-02-17T14:30:30","modified_gmt":"2021-02-17T10:30:30","slug":"az%c9%99rbaycan-ucun-yeni-dovr-basladi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=159764","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn yeni d\u00f6vr ba\u015flad\u0131"},"content":{"rendered":"<blockquote><p><strong>&#8220;C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi&#8221; layih\u0259sinin in\u015fas\u0131n\u0131n ba\u015fa \u00e7atmas\u0131, bu layih\u0259nin sonuncu seqmenti olan TAP layih\u0259sinin yekunla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn yeni bir d\u00f6vr\u00fcn ba\u015flanmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu&#8221;.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p>Bunu Milli.Az-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda iqtisad elml\u0259ri \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru\u00a0<strong>Elmir S\u0259f\u0259rli<\/strong>\u00a0deyib.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft\" src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/02\/17\/923265_01.png\" alt=\"\" width=\"456\" height=\"389\" \/><\/p>\n<p><strong>Ekspert bildirib ki,\u00a0C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi\u00a0bir \u00e7ox parametrl\u0259ri \u00fczr\u0259\u00a0nadir layih\u0259l\u0259rd\u0259n hesab olunur:<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259 bu layih\u0259nin \u0259sas m\u0259qs\u0259di &#8220;\u015eahd\u0259niz&#8221; qaz-kondensat yata\u011f\u0131n\u0131n istismar\u0131n\u0131n ikinci m\u0259rh\u0259l\u0259si il\u0259 i\u015fl\u0259nil\u0259c\u0259k qaz\u0131n C\u0259nub\u00a0Qafqaz Boru k\u0259m\u0259ri, TANAP v\u0259 TAP vasit\u0259sil\u0259 Avropaya ixrac edilm\u0259sidir.<\/p>\n<p>C\u0259nubi Qaz D\u0259hlizi layih\u0259sinin \u00fcmumi d\u0259y\u0259ri 44,6 milyard dollar m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 hesablansa da, layih\u0259nin icras\u0131 zaman\u0131 \u00fcmumi d\u0259y\u0259ri 33 milyard dollara enmi\u015fdir. Layih\u0259 \u0259slind\u0259 bir \u00e7ox parametrl\u0259ri \u00fczr\u0259 nadir layih\u0259l\u0259rd\u0259n hesab olunur. T\u0259bii ki, stratejik olaraq Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259tli m\u00f6vqey\u0259 sahib olan bu layih\u0259nin \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn bir \u00e7ox faydalar\u0131 m\u00f6vcuddur:<\/p>\n<p>I. \u0130lkin olaraq qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, bu layih\u0259 \u00fczr\u0259 \u00e7\u0259kil\u0259n boru x\u0259tl\u0259rinin \u00fcmumi uzunlu\u011fu 3500 kilometrdir v\u0259 7 \u00f6lk\u0259ni birl\u0259\u015fdirir. Bu layih\u0259 ticari \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qla b\u0259rab\u0259r h\u0259m d\u0259, 7 \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda siyasi v\u0259 iqtisadi i\u015fbirlikl\u0259rinin g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olacaqd\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 vur\u011fulanmal\u0131d\u0131r ki, Avropan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin v\u0259 enerji t\u0259minat\u0131 sabitliyinin qorunmas\u0131nda, Avropan\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n enerji as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n azald\u0131lmas\u0131nda art\u0131q Az\u0259rbaycan x\u00fcsusi rola malik olacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>II. Avropaya birba\u015fa qaz ixrac\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131 eyni zamanda, dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 ixrac\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na paralel olaraq t\u0259sir ed\u0259c\u0259k, Az\u0259rbaycanla Avropa aras\u0131nda olan ixrac-idxal \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xardacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>III. Az\u0259rbaycan\u0131n enerji resurslar\u0131n\u0131n inki\u015faf etdirilm\u0259si, k\u0259\u015ffiyyat v\u0259 t\u0259dqiqat m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 olan yeni yataqlar\u0131n a\u015fkarlanmas\u0131 bu layih\u0259nin uzun m\u00fcdd\u0259tli v\u0259 davaml\u0131 olaca\u011f\u0131na, eyni zamanda \u015fax\u0259l\u0259ndirilmi\u015f neft qaz k\u0259m\u0259rl\u0259ri \u015f\u0259b\u0259k\u0259sinin hasilat\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na xidm\u0259t ed\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>IV. Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259lveri\u015fli co\u011frafi m\u00f6vqey\u0259 sahib olmas\u0131 bu layih\u0259nin \u00f6n\u0259mini x\u00fcsusi il\u0259 art\u0131r\u0131r. Bel\u0259 ki, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259, stratejik olaraq tranzit boru k\u0259m\u0259ri statusunda dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 hasil olunan qaz-kondensant resurlar\u0131n\u0131n bu boru \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259ri vasit\u0259si il\u0259 Avropaya ixrac\u0131 asanla\u015fd\u0131r\u0131lacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>V. Layih\u0259 \u00fczr\u0259 \u0259ld\u0259 olunan g\u0259lirl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi m\u00fcst\u0259qilliyinin v\u0259 iqtisadi g\u00fcc\u00fcn\u00fcn art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259slind\u0259 b\u00f6y\u00fck \u015fansd\u0131r. Qaz ixrac\u0131ndan \u0259ld\u0259 olunan g\u0259lirl\u0259rin, iqtisadiyyat\u0131n dig\u0259r sah\u0259l\u0259rin\u0259 y\u00f6n\u0259ldilm\u0259si il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn sosial iqtisadi rifah durumunu art\u0131rmaq imkan\u0131 \u0259ld\u0259 ed\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>VI.\u00a0Bu layih\u0259 h\u0259m d\u0259 b\u00f6lg\u0259d\u0259 h\u0259rbi t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin t\u0259minat\u0131 statusuna sahib olacaqd\u0131r. Bel\u0259 ki, bu layih\u0259 vasit\u0259sil\u0259 il\u0259 ciddi investisiyalar yat\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. V\u0259 layih\u0259nin davam\u0131 olaraq, m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 investisiyalar\u0131n m\u0259bl\u0259\u011fi\u00a0daha da art\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr. Bu halda ist\u0259r Avropa, ist\u0259r t\u0259r\u0259fda\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 investor \u015firk\u0259tl\u0259r v\u0259 maliyy\u0259 qurumlar\u0131 \u0259razil\u0259rd\u0259 h\u0259rbi t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin yaranmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi d\u0259st\u0259k ver\u0259c\u0259kl\u0259r. Bu bax\u0131mdan, \u0259slind\u0259 i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sinin h\u0259rbi t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi, regiona xarici investisiyalar\u0131n c\u0259lb olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir&#8221;.<\/p>\n<p><strong>T\u0259hm\u0259z \u018fs\u0259dov<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi&#8221; layih\u0259sinin in\u015fas\u0131n\u0131n ba\u015fa \u00e7atmas\u0131, bu layih\u0259nin sonuncu seqmenti olan TAP layih\u0259sinin yekunla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn yeni bir d\u00f6vr\u00fcn&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":159765,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,6,2,7,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/159764"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=159764"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/159764\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":159767,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/159764\/revisions\/159767"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/159765"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=159764"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=159764"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=159764"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}