{"id":16041,"date":"2020-03-22T11:41:06","date_gmt":"2020-03-22T07:41:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hakimiyyet.com\/?p=16041"},"modified":"2020-03-22T11:41:06","modified_gmt":"2020-03-22T07:41:06","slug":"bu-gun-umumdunya-su-v%c9%99-ya-su-resurslari-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=16041","title":{"rendered":"Bu g\u00fcn \u00dcmumd\u00fcnya Su v\u0259 ya Su Resurslar\u0131 G\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p>22 mart &#8211; \u00dcmumd\u00fcnya Su v\u0259 ya Su Resurslar\u0131 G\u00fcn\u00fcd\u00fcr. \u00dcmumd\u00fcnya Su Resurslar\u0131 G\u00fcn\u00fcn\u00fcn ke\u00e7irilm\u0259si haqq\u0131nda ilk t\u0259klif 1992-ci ilin iyununda Braziliyan\u0131n Rio-de-Janeyro \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f BMT-nin \u018ftraf M\u00fchitin M\u00fchafiz\u0259si v\u0259 \u0130nki\u015faf\u0131 Konfrans\u0131nda (UNCED) ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u00fcb. BMT-nin Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n 1993-c\u00fc il 22 fevral tarixli q\u0259rar\u0131na \u0259sas\u0259n is\u0259 qeyd olunma\u011fa ba\u015flan\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p><a class=\"azertac-link\" href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">AZ\u018fRTAC<\/a>\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, bu il \u00dcmumd\u00fcnya Su G\u00fcn\u00fc &#8220;Su v\u0259 \u0130qlim D\u0259yi\u015fikliyi&#8221; devizi il\u0259 qeyd olunur. Bu g\u00fcn\u00fcn ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 m\u0259qs\u0259d h\u0259r bir k\u0259sin vaxtl\u0131-vaxt\u0131nda v\u0259 laz\u0131mi miqdarda t\u0259miz su il\u0259 t\u0259min edilm\u0259si v\u0259 su ekosisteml\u0259rinin m\u00fchafiz\u0259sind\u0259 ham\u0131n\u0131 f\u0259al olma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131rmaqd\u0131r. H\u0259min m\u0259qs\u0259dl\u0259 d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif yerl\u0259rind\u0259 beyn\u0259lxalq, milli v\u0259 yerli s\u0259viyy\u0259l\u0259rd\u0259 su resurslar\u0131ndan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 sah\u0259sind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif proqramlar h\u0259yata ke\u00e7irilir.<\/p>\n<p>Yer k\u00fcr\u0259si s\u0259thinin \u00fc\u00e7d\u0259 ikisi su il\u0259 \u00f6rt\u00fcl\u00fcd\u00fcr. Planetin \u00fcmumi su ehtiyatlar\u0131n\u0131n yaln\u0131z bir faizi insan istifad\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259l\u00e7atand\u0131r. Bu g\u00fcn 663 milyondan \u00e7ox insan\u0131n ya\u015fay\u0131\u015f yerl\u0259rinin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda i\u00e7m\u0259li su m\u0259nb\u0259l\u0259ri yoxdur. 1990-c\u0131 ild\u0259n b\u0259ri yaln\u0131z 2.6 milyard insan yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f i\u00e7m\u0259li su m\u0259nb\u0259l\u0259ri il\u0259 t\u0259min olunub.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n \u0259srd\u0259 sudan istifad\u0259 6 d\u0259f\u0259 art\u0131b ki, bu da d\u00fcnya \u0259halisinin art\u0131m tempind\u0259n 2 d\u0259f\u0259 \u00e7oxdur. Haz\u0131rda inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 s\u0131zma s\u0259b\u0259bind\u0259n \u015firin su ehtiyatlar\u0131n\u0131n t\u0259xmin\u0259n 30 faizi itirilir. H\u0259tta b\u0259zi b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 su itkisi 70 faiz\u0259 \u00e7ata bilir.<\/p>\n<p>D\u00fcnya Resurslar\u0131 \u0130nstitutunun m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, d\u00fcnya \u0259halisinin t\u0259qrib\u0259n d\u00f6rdd\u0259bir hiss\u0259si su q\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259k h\u0259dd\u0259 \u00e7atd\u0131\u011f\u0131 17 \u00f6lk\u0259d\u0259 ya\u015fay\u0131r.<\/p>\n<p>Su q\u0131tl\u0131\u011f\u0131ndan \u0259n \u00e7ox \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r bunlard\u0131r: Q\u0259t\u0259r, \u0130srail, Livan, \u0130ran, \u0130ordaniya, Liviya, K\u00fcveyt, S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131, Eritreya, B\u018f\u018f, San-Marino, B\u0259hreyn, Hindistan, Pakistan, T\u00fcrkm\u0259nistan, Oman v\u0259 Botsvana. Bu \u00f6lk\u0259l\u0259r Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 v\u0259 \u015eimali Afrikada yerl\u0259\u015fir. H\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 v\u0259 s\u0259naye sah\u0259l\u0259ri, habel\u0259 b\u0259l\u0259diyy\u0259l\u0259r istifad\u0259d\u0259 olan s\u0259th v\u0259 yeralt\u0131 sular\u0131n ild\u0259 orta hesabla 80 faizini istehlak edir.<\/p>\n<p>Planetin sakinl\u0259rinin t\u0259xmin\u0259n 40 faizi bu v\u0259 ya dig\u0259r d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 i\u00e7m\u0259li su \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131ndan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kir. 2030-cu ild\u0259 700 milyon insan i\u00e7m\u0259li su \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131ndan qa\u00e7q\u0131na \u00e7evril\u0259 bil\u0259r. Haz\u0131rda iki milyard insan \u00e7irkli su i\u00e7m\u0259y\u0259 m\u0259cbur olur. Su q\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri bu t\u0259bii resursun laz\u0131mi qaydada idar\u0259 edilm\u0259m\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>2050-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r d\u00fcnyada h\u0259r d\u00f6rd n\u0259f\u0259rd\u0259n \u0259n az\u0131 birinin xroniki v\u0259 ya vaxta\u015f\u0131r\u0131 \u015firin su \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 ya\u015fayaca\u011f\u0131 ehtimal olunur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>22 mart &#8211; \u00dcmumd\u00fcnya Su v\u0259 ya Su Resurslar\u0131 G\u00fcn\u00fcd\u00fcr. \u00dcmumd\u00fcnya Su Resurslar\u0131 G\u00fcn\u00fcn\u00fcn ke\u00e7irilm\u0259si haqq\u0131nda ilk t\u0259klif 1992-ci ilin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16041"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16041"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16041\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16042,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16041\/revisions\/16042"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16041"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16041"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16041"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}