{"id":162729,"date":"2021-06-15T14:30:04","date_gmt":"2021-06-15T10:30:04","guid":{"rendered":"http:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=162729"},"modified":"2021-06-15T14:34:11","modified_gmt":"2021-06-15T10:34:11","slug":"15-iyun-milli-qurtulusdan-h%c9%99rbi-z%c9%99f%c9%99r%c9%99-ged%c9%99n-yolun-baslangici","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=162729","title":{"rendered":"15 \u0130YUN- M\u0130LL\u0130 QURTULU\u015eDAN H\u018fRB\u0130 Z\u018fF\u018fR\u018f GED\u018fN YOLUN BA\u015eLAN\u011eICI"},"content":{"rendered":"<h3 class=\"title\"><strong style=\"color: #404040; font-size: 16px;\"><em>\u201cHeyd\u0259r \u018fliyev v\u0259 Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131 bizim siyasi x\u0259ttimizdir. Heyd\u0259r \u018fliyev Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin qurucusudur\u201d.<\/em><\/strong><\/h3>\n<div class=\"texts mt-site\">\n<p><strong><em>\u0130lham \u018fliyev<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Tarix \u015e\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r yeti\u015fdirir. Bu aksiomdur. \u0130sbata ehtiyac\u0131 olmayan dig\u0259r h\u0259qiq\u0259t is\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r d\u0259 \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 Tarix yarad\u0131r. Burada qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 as\u0131l\u0131l\u0131q m\u00f6vcuddur. Bu as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n unikall\u0131\u011f\u0131 ondad\u0131r ki, Tarix \u00f6z\u00fcn\u00fcn m\u00fcr\u0259kk\u0259b \u00e7a\u011flar\u0131n\u0131 ya\u015fayark\u0259n daha s\u0259xav\u0259tli olur, d\u00fchalar do\u011fulur. Onlar da Tarix\u0259 borclu qalm\u0131rlar. Missiyalar\u0131 Xilaskarl\u0131q olur. Tarixin, D\u00f6vl\u0259tin v\u0259 Mill\u0259tin Xilaskar\u0131 missiyas\u0131.<\/p>\n<p>Fransa m\u00fcqavim\u0259t h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n lideri \u015earl de Qoll fa\u015fistl\u0259rin viran qoydu\u011fu v\u0259 xarabazara \u00e7evirdiyi Paris \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 1944-c\u00fc ild\u0259 q\u0259d\u0259m qoyark\u0259n \u00fcr\u0259k a\u011fr\u0131s\u0131 il\u0259 bu s\u00f6zl\u0259ri s\u00f6yl\u0259mi\u015fdi: \u201cFransada d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik yoxdur, dem\u0259li, he\u00e7 n\u0259 yoxdur\u201d. O, frans\u0131zlar\u0131n itirilmi\u015f d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyini b\u0259rpa etdi, \u201casayi\u015f\u0259-h\u0259, xaosa-yox dedi\u201d. Frans\u0131zlar d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik qar\u015f\u0131s\u0131nda bu misilsiz xidm\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259b\u0259di olaraq \u015earl de Qolla minn\u0259tdard\u0131rlar.<\/p>\n<p>\u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev d\u0259 1993-c\u00fc ilin 9 iyununda Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259m qoyark\u0259n \u201cAz\u0259rbaycanda da d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik itirilmi\u015fdi, dem\u0259li, he\u00e7 n\u0259 yox idi\u201d. Heyd\u0259r \u018fliyev ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n itirilmi\u015f d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyini b\u0259rpa etdi, \u00f6lk\u0259ni permanent xaos v\u0259ziyy\u0259tind\u0259n \u00e7\u0131xard\u0131, v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ald\u0131, \u00f6lk\u0259d\u0259 milli bar\u0131\u015f\u0131\u011fa nail oldu, b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 dinamik inki\u015faf tendensiyalar\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu. Az\u0259rbaycanda siyasi sabitlik v\u0259 inki\u015faf d\u00f6vr\u00fc ba\u015fland\u0131. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 da d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u00fcst\u0259sna v\u0259 misilsiz xidm\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 z\u0259man\u0259mizin d\u00fchas\u0131 Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 \u0259b\u0259di olaraq minn\u0259tdard\u0131r.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev haql\u0131 olaraq qeyd etmi\u015fdir ki, Heyd\u0259r \u018fliyevin 1970-1980-ci ill\u0259rd\u0259 d\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015fl\u0259r, Az\u0259rbaycan\u0131n inki\u015faf\u0131na verdiyi t\u00f6hf\u0259l\u0259r v\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n da\u011f\u0131lma \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259ki f\u0259aliyy\u0259ti, c\u0259sar\u0259tli add\u0131mlar, qanl\u0131 20 Yanvar faci\u0259sini pisl\u0259m\u0259si, Kommunist Partiyas\u0131 s\u0131ralar\u0131n\u0131 t\u0259rk etm\u0259si, Nax\u00e7\u0131vanda Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin bayra\u011f\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t bayra\u011f\u0131 kimi t\u0259sis edilm\u0259si, Nax\u00e7\u0131van Muxtar Sovet Sosialist Respublikas\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131n d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si, Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n saxlanmas\u0131na dair referendumun ke\u00e7irilm\u0259m\u0259si &#8211; b\u00fct\u00fcn bu amill\u0259r \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, xalqda Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 olan m\u0259h\u0259bb\u0259ti bir\u0259 on art\u0131r\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259rlik etdiyi co\u015f\u011fun y\u00fcks\u0259li\u015f ill\u0259ri \u201cMilli intibah d\u00f6vr\u00fc\u201d kimi xarakteriz\u0259 olunur. Bu d\u00f6vr\u00fcn h\u0259r iki m\u0259rh\u0259l\u0259si (1969-1982 v\u0259 1993-2003-c\u00fc ill\u0259r) bir-birind\u0259n zaman v\u0259 ictimai-siyasi formasiya bax\u0131m\u0131ndan f\u0259rql\u0259ns\u0259 d\u0259, z\u0259man\u0259mizin d\u00fchas\u0131n\u0131n Xalqa, V\u0259t\u0259n\u0259 xidm\u0259ti v\u0259 hakimiyy\u0259tin h\u0259r iki m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 b\u00f6y\u00fck u\u011furlar bax\u0131m\u0131ndan olduqca ox\u015fard\u0131rlar. X\u00fcsusil\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tariximizd\u0259 m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik olan ikinci m\u0259rh\u0259l\u0259nin \u0259n ba\u015fl\u0131ca nailiyy\u0259ti odur ki, \u00f6lk\u0259mizin d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyi qorunub saxlanm\u0131\u015f, daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilmi\u015f v\u0259 inki\u015faf etdirilmi\u015fdir. Az\u0259rbaycanda h\u00fcquqi d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu, demokratiyan\u0131n inki\u015faf\u0131, insan h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131, i\u015fl\u0259k bazar iqtisadiyyat\u0131na ke\u00e7id istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm u\u011furlar\u0131n \u0259ld\u0259 edilm\u0259si bu \u00e7ox m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259 son d\u0259r\u0259c\u0259 m\u0259suliyy\u0259tli d\u00f6vr\u00fcn xarakterik c\u0259h\u0259tl\u0259rind\u0259ndir.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu u\u011furlar\u0131n \u0259sas\u0131nda ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin xalq\u0131n t\u0259kidli xahi\u015fi v\u0259 t\u0259l\u0259bi il\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 tarixi qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 v\u0259 1993-c\u00fc il iyunun 15-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Ali Sovetinin s\u0259dri funksiyas\u0131n\u0131 \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 olduqca \u015f\u0259r\u0259fli v\u0259 m\u0259suliyy\u0259tli q\u0259rar\u0131 dayan\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, 15 iyun tariximiz\u0259 Milli Qurtulu\u015f G\u00fcn\u00fc kimi daxil oldu. Xalq\u0131n t\u0259l\u0259bi il\u0259 Milli M\u0259clis 1997-ci ilin iyununda bu g\u00fcn\u00fc bayram elan etdi.<\/p>\n<p>Bu d\u00f6vr ulu \u00f6nd\u0259rin t\u0259birinc\u0259 des\u0259k, \u201cm\u00fcst\u0259qilliyin \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259n daha \u00e7\u0259tin olan onun qorunmas\u0131 v\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si\u201d il\u0259 xarakteriz\u0259 olunurdu. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 Rusiyan\u0131n siyasi-h\u0259rbi elitas\u0131nda formala\u015fm\u0131\u015f m\u00f6vqey\u0259 g\u00f6r\u0259, \u0259razisind\u0259n h\u0259rbi bazalar\u0131 \u00e7\u0131xar\u0131lan v\u0259 birm\u0259nal\u0131 olaraq Q\u0259rb\u0259 inteqrasiya x\u0259ttini se\u00e7\u0259n Az\u0259rbaycan regionda Kremlin uzaqged\u0259n planlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn birba\u015fa t\u0259hl\u00fck\u0259 m\u0259nb\u0259yi rolunu oynay\u0131r. H\u0259min m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 hakimiyy\u0259td\u0259 olan M\u00fcsavat-AXC c\u00fctl\u00fcy\u00fcn\u00fcn h\u0259yata ke\u00e7irdiyi s\u0259bats\u0131z daxili v\u0259 onun davam\u0131 olan xarici siyas\u0259t kursu Rusiyan\u0131n Az\u0259rbaycana m\u00fcnasib\u0259td\u0259 m\u0259lum s\u0259rt m\u00f6vqeyinin formala\u015fmas\u0131nda az rol oynamad\u0131. N\u0259tic\u0259d\u0259 m\u0259hz h\u0259min ill\u0259rd\u0259 Rusiyan\u0131n himay\u0259si il\u0259 torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irildi.<\/p>\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, burada bir h\u0259qiq\u0259ti d\u0259 x\u00fcsusi olaraq qeyd ed\u0259k ki, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u0259n a\u011f\u0131r d\u0259rdi olan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f problemi il\u0259 ba\u011fl\u0131 ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin 1969-1982-ci ill\u0259rd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi siyas\u0259tin n\u0259tic\u0259sind\u0259 bu d\u00f6vrd\u0259 erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri bir d\u0259f\u0259 d\u0259 olsun, \u00f6lk\u0259miz\u0259 qar\u015f\u0131 \u0259razi iddialar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 dil\u0259 g\u0259tirm\u0259y\u0259 c\u0259sar\u0259t etm\u0259dil\u0259r v\u0259 buna imkan verilm\u0259di.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin Sumqay\u0131t\u0131n 70 illiyin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f t\u0259dbird\u0259 qeyd etdiyi kimi, \u201c1987-ci ild\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev v\u0259zif\u0259d\u0259n ged\u0259nd\u0259n sonra iki h\u0259ft\u0259 ke\u00e7m\u0259mi\u015f erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131 Az\u0259rbaycandan ay\u0131r\u0131b Erm\u0259nistana verm\u0259k haqq\u0131nda beyn\u0259lxalq m\u0259tbuatda v\u0259 sovet m\u0259tbuat\u0131nda m\u0259s\u0259l\u0259 qald\u0131rm\u0131\u015flar. Art\u0131q Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda separat\u00e7\u0131 meyll\u0259r\u0259 el\u0259 bil ki, ya\u015f\u0131l i\u015f\u0131q yand\u0131r\u0131ld\u0131. Heyd\u0259r \u018fliyev v\u0259zif\u0259d\u0259n ged\u0259nd\u0259n 3 ay sonra Sumqay\u0131t hadis\u0259l\u0259ri ba\u015f vermi\u015fdir. Sumqay\u0131t hadis\u0259l\u0259ri d\u0259 m\u0259krli plan\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259si idi. Plan ondan ibar\u0259t idi ki, Heyd\u0259r \u018fliyev hakimiyy\u0259td\u0259n getsin. \u00c7\u00fcnki onun Siyasi B\u00fcronun \u00fczv\u00fc kimi f\u0259aliyy\u0259ti erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259r\u0259 imkan vermirdi ki, m\u0259s\u0259l\u0259 qald\u0131rs\u0131nlar\u201d.<\/p>\n<p>Bundan savay\u0131, AXC-M\u00fcsavat c\u00fctl\u00fcy\u00fcn\u00fcn m\u00f6vcud \u015f\u0259rait\u0259 adekvat olmayan m\u0259qamda \u201cC\u0259nubi Az\u0259rbaycan\u201d problemini qald\u0131rmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0130ranla da m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r son d\u0259r\u0259c\u0259 k\u0259skinl\u0259\u015fdi. Bu siyas\u0259tin n\u0259tic\u0259sind\u0259 faktiki olaraq Az\u0259rbaycan h\u0259m \u015fimaldan, h\u0259m d\u0259 c\u0259nubdan a\u011f\u0131r t\u0259zyiq alt\u0131na d\u00fc\u015fd\u00fc. AB\u015e Konqresi is\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 h\u0259r c\u00fcr yard\u0131mdan m\u0259hrum ed\u0259n \u201c907-ci \u0259lav\u0259\u201dni q\u0259bul etdi.<\/p>\n<p>Bu \u015f\u0259raitd\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimiz \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259li proses separatizm v\u0259 onun n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz n\u00f6vb\u0259ti d\u0259f\u0259 pozulmas\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 idi. Erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n arams\u0131z h\u00fccumlar\u0131, C\u0259nubda \u201cTal\u0131\u015f Mu\u011fan Respublikas\u0131\u201dn\u0131n elan edilm\u0259si, \u015fimalda \u201cSadval\u201d t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u0259razi iddialar\u0131 v\u0259 G\u0259nc\u0259d\u0259 Sur\u0259t H\u00fcseynova m\u0259xsus h\u0259rbi hiss\u0259nin qiyam qald\u0131rmas\u0131 h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 \u00f6lk\u0259mizin d\u0259h\u015f\u0259tli siyasi kataklizml\u0259r m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 oldu\u011funu bir daha t\u0259sdiql\u0259yir. \u018fslind\u0259 respublikam\u0131z real v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si astanas\u0131nda idi. \u00d6lk\u0259d\u0259 hakimiyy\u0259tsizlik v\u0259 xaos h\u00f6km s\u00fcr\u00fcrd\u00fc. \u0130nflyasiya 1992-ci ild\u0259 1174%, 1993-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 1080%-\u0259 \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131. Yuxar\u0131da qeyd etdiyimiz kimi, yaln\u0131z \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin 1993-c\u00fc ild\u0259 xalq\u0131n t\u0259l\u0259bi v\u0259 xahi\u015fi il\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131ndan sonra h\u0259d\u0259fin\u0259 \u00e7evrildiyimiz bu a\u011f\u0131r probleml\u0259r \u00f6z h\u0259llini tapma\u011fa ba\u015flad\u0131. Lakin bu prosesin \u00f6z\u00fc d\u0259 hamar yol il\u0259 getm\u0259di. 1994-c\u00fc ilin oktyabr v\u0259 1995-ci ilin mart aylar\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyini ist\u0259m\u0259y\u0259n xarici q\u00fcvv\u0259l\u0259rin himay\u0259si il\u0259 respublikam\u0131zda d\u00f6vl\u0259t \u00e7evrili\u015fl\u0259rin\u0259 c\u0259hdl\u0259r edildi. Prezident Heyd\u0259r \u018fliyevl\u0259 xalq\u0131n sars\u0131lmaz birliyi bu s\u0131naqlardan da u\u011furlu \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 t\u0259min etdi. Z\u0259man\u0259mizin d\u00fchas\u0131 olan Heyd\u0259r \u018fliyev xalq\u0131m\u0131z\u0131n v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizin tarixind\u0259, \u0259g\u0259r bir s\u00f6zl\u0259 ifad\u0259 etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcns\u0259, m\u0259hz Xilaskar missiyas\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetirdi.<\/p>\n<p>Burada bir ha\u015fiy\u0259 \u00e7\u0131xmaq ist\u0259yirik. M\u0259lum oldu\u011fu kimi, 1997-ci ild\u0259 Prezident Heyd\u0259r \u018fliyevin AB\u015e-a ilk r\u0259smi s\u0259f\u0259ri zaman\u0131 ona bu d\u00f6vl\u0259tin \u0259n m\u0259\u015fhur 4 prezidentind\u0259n biri olan (C.Va\u015finqton, T.Cefferson v\u0259 F.D.Ruzveltl\u0259 birlikd\u0259) Avraam Linkolnun b\u00fcst\u00fc ba\u011f\u0131\u015flanm\u0131\u015fd\u0131. Bu, t\u0259sad\u00fcfi olmay\u0131b, r\u0259mzi m\u0259nas\u0131 olan bir hadis\u0259 idi. Prezident A.Linkolun AB\u015e-\u0131n b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn qorunmas\u0131 namin\u0259 separat\u00e7\u0131 C\u0259nub \u015ftatlar\u0131 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparmal\u0131 olmu\u015f v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 \u00f6lk\u0259 miqyas\u0131nda 600 mind\u0259n art\u0131q itkil\u0259rin verilm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyin m\u0259hvinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ala bilmi\u015fdi. Amerikal\u0131lar indiy\u0259d\u0259k se\u00e7dikl\u0259ri b\u00fct\u00fcn prezidentl\u0259r i\u00e7\u0259risind\u0259 yaln\u0131z 4-n\u0259 heyk\u0259l qoyublar. H\u0259min prezidentl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 m\u0259hz A.Linkolndur. Z\u0259nnimizc\u0259, amerikal\u0131lar\u0131n Heyd\u0259r \u018fliyevl\u0259 Avraam Linkolun aras\u0131nda paralel aparmalar\u0131n\u0131n motivi g\u00fcn kimi ayd\u0131nd\u0131r. H\u0259r ikisi \u00f6z xalqlar\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin xilaskarlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dcmummilli lider Az\u0259rbaycanda demokratik inki\u015faf prosesl\u0259rinin d\u0259 \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu. M\u0259hz onun t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 siyasi irad\u0259sinin n\u0259tic\u0259si olaraq q\u0259bul edilmi\u015f 1995-ci il konstitusiyas\u0131 v\u0259 ona edilmi\u015f \u0259lav\u0259 v\u0259 d\u00fcz\u0259li\u015fl\u0259r \u00f6lk\u0259mizd\u0259 h\u00fcquqi d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259tinin formala\u015fmas\u0131 prosesind\u0259 m\u00fcst\u0259sna rol oynad\u0131. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259tin azadl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 toxunulmazl\u0131\u011f\u0131, habel\u0259 onlar\u0131n h\u00fcquqi m\u00fcdafi\u0259si t\u0259min edildi, \u00e7oxpartiyal\u0131 sistem \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259saslar yarad\u0131ld\u0131, siyasi pl\u00fcralizm, vicdan v\u0259 etiqad azadl\u0131\u011f\u0131, azl\u0131qlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131, qanun qar\u015f\u0131s\u0131nda b\u0259rab\u0259rlik t\u0259min edildi. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n qanunvericilik aktlar\u0131nda \u0259ks olunan, onun ayr\u0131lmaz komponenti olan t\u0259qsirsizlik prezumpsiyas\u0131 t\u0259min edildi. Bundan savay\u0131, Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259si, \u00fc\u00e7pill\u0259li m\u0259hk\u0259m\u0259 sistemi, yeni m\u0259hk\u0259m\u0259 korpusu yarad\u0131ld\u0131, m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rin m\u00fcst\u0259qilliyi v\u0259 prosedur qaydalar\u0131n\u0131n \u015f\u0259ffafla\u015fmas\u0131 t\u0259min edildi, on minl\u0259rl\u0259 insan amnistiya edildi v\u0259 b\u00f6y\u00fck sayda m\u0259hkum ba\u011f\u0131\u015fland\u0131, senzura l\u0259\u011fv edildi, K\u0130V-in azadl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 QHT-l\u0259rin s\u0259rb\u0259st f\u0259aliyy\u0259ti t\u0259min edildi.<\/p>\n<p>Bu prosesd\u0259-demokratik d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu istiqam\u0259tind\u0259 \u00fcmummilli liderin miras qoydu\u011fu irsin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si, t\u0259bli\u011fi v\u0259 t\u0259tbiqind\u0259 unikal genetik irs\u0259, z\u0259ngin t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259, b\u00f6y\u00fck intellekt\u0259 v\u0259 geni\u015f t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131q qabiliyy\u0259tin\u0259 malik Az\u0259rbaycan\u0131n Birinci vitse-prezidenti, UNESCO v\u0259 \u0130SESKO-nun xo\u015fm\u0259raml\u0131 s\u0259firi Mehriban xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n r\u0259hb\u0259rlik etdiyi Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun xidm\u0259tl\u0259ri m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, ulu \u00f6nd\u0259rin irsinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 irimiqyasl\u0131 proqramlar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sini d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n rifah\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259ldilm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259ldilmi\u015f t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri himay\u0259 etm\u0259k, \u00f6lk\u0259d\u0259 elm, t\u0259hsil, m\u0259d\u0259niyy\u0259t, s\u0259hiyy\u0259 v\u0259 idman\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n layih\u0259l\u0259r\u0259 yard\u0131m\u00e7\u0131 olmaq, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 sadiq g\u0259ncl\u0259rin yeti\u015fdirilm\u0259sin\u0259 v\u0259 dig\u0259r m\u00fch\u00fcm v\u0259zif\u0259l\u0259rin yerin\u0259 yetirilm\u0259sin\u0259 nail olmaq \u00f6lk\u0259nin birinci xan\u0131m\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rlik etdiyi t\u0259\u015fkilat\u0131n geni\u015fmiqyasl\u0131 f\u0259aliyy\u0259tinin prioritet istiqam\u0259tl\u0259rini t\u0259\u015fkil edir v\u0259 geni\u015f ictimaiyy\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n olduqca y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilir. H\u00f6rm\u0259tli Mehriban xan\u0131m\u0131n qazand\u0131\u011f\u0131 \u00fcmumxalq sevgisinin k\u00f6k\u00fcnd\u0259 dayanan \u0259sas amil insanlar\u0131n inam\u0131n\u0131 qazanmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Mehriban xan\u0131m \u018fliyeva Rusiyan\u0131n n\u00fcfuzlu \u201cRossiya-24\u201d kanal\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 bu x\u00fcsusda haql\u0131 olaraq vur\u011fulay\u0131r ki, \u201c\u00dcz\u0259rim\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n m\u0259suliyy\u0259t olduqca b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. M\u0259n Prezidentin etimad\u0131n\u0131 do\u011frultmal\u0131yam v\u0259 \u0259n ba\u015fl\u0131cas\u0131 is\u0259 inam\u0131, \u00fcmidi olan insanlar\u0131n etimad\u0131n\u0131 do\u011frultmal\u0131yam\u201d.<\/p>\n<p>1993-c\u00fc ild\u0259n etibar\u0259n \u00fcmummilli liderimiz Heyd\u0259r \u018fliyevin uzaqg\u00f6r\u0259n siyas\u0259ti v\u0259 g\u0259rgin f\u0259aliyy\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 1995-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq \u00f6lk\u0259mizin sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 v\u0259 d\u00fcnya iqtisadi sistemin\u0259 inteqrasiyas\u0131 sah\u0259sind\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259tl\u0259r\u0259 imza at\u0131ld\u0131. \u018fn b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259t is\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, bu d\u00f6vrd\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 apar\u0131lan m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu prosesind\u0259 iqtisadi islahatlar\u0131n v\u0259 inki\u015faf\u0131n mahiyy\u0259t etibaril\u0259 yeni bir modeli &#8211; Az\u0259rbaycan modeli yarad\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Dayan\u0131ql\u0131 v\u0259 dinamik inki\u015faf tempin\u0259 \u0259saslanan bu modeli 3 m\u00fch\u00fcm parametrl\u0259 xarakteriz\u0259 etm\u0259k olar: 1) s\u0259rb\u0259st bazar m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259 \u0259saslanan v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcinki\u015faf qabiliyy\u0259tin\u0259 malik olan sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc b\u00fct\u00f6v iqtisadi sistemin &#8211; m\u00fcst\u0259qil milli iqtisadiyyat\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131; 2) \u00f6lk\u0259d\u0259 m\u00f6vcud olan t\u0259bii-iqtisadi, texniki-istehsal v\u0259 elmi-texniki potensial\u0131n f\u0259al sur\u0259td\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfat d\u00f6vriyy\u0259sin\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131; 3) milli iqtisadiyyat\u0131n d\u00fcnya t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sistemin\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 inteqrasiyas\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131.<\/p>\n<p>M\u0259hz ulu \u00f6nd\u0259rin siyasi irad\u0259si v\u0259 s\u0259ri\u015ft\u0259li r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda Az\u0259rbaycanda qeyd edil\u0259n modelin ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fm\u0259sinin r\u0259smi bazas\u0131 kimi bir \u00e7ox irimiqyasl\u0131 konsepsiya v\u0259 proqramlar &#8211; &#8221;Az\u0259rbaycanda Ki\u00e7ik v\u0259 Orta Sahibkarl\u0131\u011fa D\u00f6vl\u0259t Yard\u0131m\u0131 Proqram\u0131 (1997-2000-ci ill\u0259r)&#8221;, &#8220;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda ki\u00e7ik v\u0259 orta sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131n D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131 (2002-2005-ci ill\u0259r)&#8221;, &#8220;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda ma\u015f\u0131nqay\u0131rma s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131n\u0131n D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131 (2002-2005-ci ill\u0259r)&#8221;, &#8220;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda aqrar b\u00f6lm\u0259nin inki\u015faf\u0131n\u0131n D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131 (2002-2006-c\u0131 ill\u0259r)&#8221;, &#8220;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n demoqrafik inki\u015faf konsepsiyas\u0131&#8221;, &#8220;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda 2002-2005-ci ill\u0259rd\u0259 turizmin inki\u015faf\u0131na dair D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131&#8221; q\u0259bul olunmu\u015f v\u0259 u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Daxili siyasi sabitlik v\u0259 iqtisadi inki\u015fafa nail olan Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259kc\u0259 d\u00fczg\u00fcn daxili siyas\u0259t kursunu deyil, h\u0259m d\u0259 onun davam\u0131 v\u0259 tamamlanmas\u0131 olan u\u011furlu xarici siyas\u0259t strategiyas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirdi. Balansl\u0131 v\u0259 \u00e7oxvektorlu xarici siyas\u0259t kursu kimi xarakteriz\u0259 olunan bu siyas\u0259tin prioritet istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n birini d\u0259 \u201cyeni neft diplomatiyas\u0131\u201d t\u0259\u015fkil edirdi.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n yeni enerji strategiyas\u0131n\u0131n memar\u0131 \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin ot\u0259n \u0259srin 90-c\u0131 ill\u0259rind\u0259 m\u00fc\u0259llifi oldu\u011fu iki siyasi q\u0259rar \u00f6lk\u0259mizin neft-qaz siyas\u0259tinin formala\u015fmas\u0131nda h\u0259lledici \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik oldu, eyni zamanda respublikam\u0131z\u0131n Avropan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 t\u00f6hf\u0259 verm\u0259y\u0259 haz\u0131r oldu\u011funu n\u00fcmayi\u015f etdirdi. Daha d\u0259qiq des\u0259k, 1994-c\u00fc il sentyabr\u0131n 20-d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n 8 \u00f6lk\u0259sinin 12 \u015firk\u0259tinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201dnin imzalanmas\u0131 \u00f6lk\u0259mizin yeni neft strategiyas\u0131n\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 oldu. 1996-c\u0131 il iyunun 6-da regionun enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi sah\u0259sind\u0259 olduqca m\u00fch\u00fcm rol oynayan v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 Avropan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyind\u0259 vacib rol oynayan \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d qaz yata\u011f\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259 dair m\u00fcqavil\u0259nin imzalanmas\u0131 il\u0259 bu proses d\u00f6nm\u0259z xarakter ald\u0131.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn \u00f6lk\u0259nin t\u0259sdiq edilmi\u015f enerji ehtiyatlar\u0131 1,5-2 mlrd. tondan art\u0131q neft v\u0259 2,6 trln. kubmetr qazdan ibar\u0259tdir v\u0259 7 k\u0259m\u0259rl\u0259 Avropa v\u0259 d\u00fcnya bazarlar\u0131na \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131r. Bunlardan 3-\u00fc neft (Rusiya, G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 istiqam\u0259tl\u0259ri) 4-\u00fc is\u0259 qaz ( T\u00fcrkiy\u0259, G\u00fcrc\u00fcstan, Rusiya v\u0259 \u0130ran istiqam\u0259tl\u0259ri) k\u0259m\u0259rl\u0259ridir. Bunlar\u0131n i\u00e7\u0259risind\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131yan Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan (BTC) neft k\u0259m\u0259ri v\u0259 Bak\u0131-Tbilisi-\u018frzurum (BT\u018f) qaz boru k\u0259m\u0259rl\u0259rinin istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si h\u0259m regional, h\u0259m d\u0259 Avropan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi bax\u0131m\u0131ndan x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb etmi\u015fdir. BTC sutkada 1 mln. barrel, ild\u0259 50 mln ton neftin ixrac\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k potensial\u0131ndad\u0131r BT\u018f qaz boru k\u0259m\u0259rinin anoloji g\u00f6st\u0259ricisi is\u0259 ild\u0259 25 mlrd kubmetr qaz t\u0259\u015fkil edir. T\u0259kc\u0259 \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131nda t\u0259sdiql\u0259nmi\u015f qaz yaraqlar\u0131 1,2 trln. kubmetr t\u0259\u015fkil edir. T\u0259xmin\u0259n, \u00dcmid\u201d yata\u011f\u0131nda 200 milyard kubmetr, \u201cBab\u0259k\u201d yata\u011f\u0131nda 400 milyard kubmetr, \u201cAb\u015feron\u201d blokunda a\u015fkar edilmi\u015f yeni b\u00f6y\u00fck qaz yata\u011f\u0131nda is\u0259 350 milyard kubmetr\u0259 b\u0259rab\u0259r qaz ehtiyat\u0131 var. Bu reall\u0131qlar fonunda Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti qar\u015f\u0131s\u0131nda ya yeni qaz bazarlar\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f yollar\u0131 axtarmaq, ya da \u0259n\u0259n\u0259vi istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 ixrac\u0131 art\u0131rmaq v\u0259zif\u0259si dururdu. El\u0259 bu v\u0259zif\u0259d\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259r\u0259k ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fc\u0259llifi oldu\u011fu neft diplomatiyas\u0131n\u0131 u\u011furla davam etdir\u0259n c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev m\u00fcxt\u0259lif obyektiv v\u0259 subyektiv \u00e7\u0259tinlikl\u0259rin \u00f6hd\u0259sind\u0259n g\u0259l\u0259r\u0259k 2006-c\u0131 il\u0259 \u201cBak\u0131-Tbilisi-Ceyhan, 2007-ci ild\u0259 \u201cBak\u0131-Tbilisi-\u018frzurum\u201d kimi n\u0259h\u0259ng neft v\u0259 qaz mar\u015frutlar\u0131n\u0131n realla\u015fmas\u0131na nail oldu. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n qeyd etdiyi kimi, \u201cneft k\u0259m\u0259rl\u0259rinin, x\u00fcsusil\u0259 Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan neft k\u0259m\u0259rinin tikintisi d\u0259 tarixi hadis\u0259 idi. T\u0259kc\u0259 ona g\u00f6r\u0259 yox ki, ilk d\u0259f\u0259 olaraq X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin nefti Aral\u0131q d\u0259nizinin bazarlar\u0131na \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131rd\u0131. Eyni zamanda, ona g\u00f6r\u0259 ki, bu k\u0259m\u0259r yeni bir yol, yeni bir d\u0259hliz a\u00e7d\u0131\u201d. S\u00f6hb\u0259t ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 \u201cC\u0259nub\u201d qaz d\u0259hlizind\u0259n gedir. Onun yarad\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 ilk add\u0131m olaraq 2011-ci ild\u0259 Avropa Komissiyas\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda Strateji \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 enerji sah\u0259sind\u0259 Anla\u015fma Memorandumu, n\u00f6vb\u0259ti ild\u0259 is\u0259 TANAP-\u0131n \u00e7\u0259kili\u015fin\u0259 dair Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda tarixi sazi\u015f imzaland\u0131. Bu prosesd\u0259 \u0259n \u0259sas halqalardan biri s\u0259rmay\u0259 qoyulu\u015fu il\u0259 ba\u011fl\u0131 idi. 2013-c\u00fc ild\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 d\u0259 \u00f6z m\u00fcsb\u0259t h\u0259llini tapd\u0131. \u201c\u015eahd\u0259niz-2\u201d layih\u0259sin\u0259 investisiya qoyulu\u015funa dair q\u0259rar q\u0259bul edildi. 2014-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 \u201cC\u0259nub\u201d qaz d\u0259hlizinin Bak\u0131da t\u0259m\u0259lqoyma m\u0259rasimi ke\u00e7irildi. 2015-ci ild\u0259 Qarsda TANAP-\u0131n t\u0259m\u0259lqoyma m\u0259rasimi oldu. 2016-c\u0131 ild\u0259 analoji add\u0131m TAP layih\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 at\u0131ld\u0131. N\u0259hay\u0259t, 2018-ci il may\u0131n 29-da \u201cC\u0259nub\u201d qaz d\u0259hlizinin, iyunun 12-d\u0259 is\u0259 TANAP-\u0131n r\u0259smi a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasiml\u0259ri oldu. 2019-cu ilin 30 noyabr tarixind\u0259 is\u0259 TANAP-\u0131n Avropa il\u0259 birl\u0259\u015f\u0259n hiss\u0259sinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 oldu. C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin son hiss\u0259si olan TAP k\u0259m\u0259ri \u00fczr\u0259 i\u015fl\u0259r 2020-ci ilin 15 noyabr tarixind\u0259 tamamland\u0131. Az\u0259rbaycan qaz\u0131n\u0131n birba\u015fa olaraq Avropa bazar\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 tam t\u0259min olundu.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev \u201cC\u0259nub\u201d qaz d\u0259hlizi layih\u0259sinin u\u011furunu t\u0259min ed\u0259n s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n b\u0259hs ed\u0259rk\u0259n x\u00fcsusi olaraq a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 amill\u0259ri \u00f6n plana \u00e7\u0259kmi\u015fdir: \u201cBirincisi, bu layih\u0259 enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi, enerji \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 azad r\u0259qab\u0259ti \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva edir. \u0130kincisi, bu layih\u0259d\u0259 istehsal\u00e7\u0131, istehlak\u00e7\u0131 v\u0259 tranzit d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda balans yaratma\u011fa nail olmu\u015fuq. Y\u0259ni burada uduzan t\u0259r\u0259f yoxdur. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, siyas\u0259t v\u0259 enerji bir-birind\u0259n ayr\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Enerji siyasi al\u0259t kimi istifad\u0259 edilm\u0259m\u0259lidir. Hesab edir\u0259m ki, \u201cC\u0259nub\u201d qaz d\u0259hlizi sazi\u015find\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyimiz n\u00fcmun\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirir ki, enerji il\u0259 siyas\u0259t ayr\u0131landa u\u011fur \u0259ld\u0259 edil\u0259 bil\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>2017-ci il sentyabr\u0131n 14-d\u0259 beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t Az\u0259rbaycan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi sah\u0259sind\u0259 yeni v\u0259 tarixi bir s\u0259hif\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131na \u015fahidlik etdi. H\u0259min g\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n unikal enerji strategiyas\u0131n\u0131n memar\u0131 olan Heyd\u0259r \u018fliyevin ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131yan m\u0259rk\u0259zd\u0259 \u201cAz\u0259ri\u201d, \u201c\u00c7\u0131raq\u201d v\u0259 \u201cG\u00fcn\u0259\u015fli\u201d yataqlar\u0131 \u00fczr\u0259 yeni sazi\u015fin imzalanmas\u0131 il\u0259 bu yataqlar\u0131n i\u015fl\u0259nilm\u0259si 2050-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r uzad\u0131ld\u0131<\/p>\n<p>Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fc\u0259llifi oldu\u011fu v\u0259 c\u0259nab Prezident \u0130lham \u018fliyevin u\u011furla davam etdirdiyi \u201cyeni neft diplomatiyas\u0131\u201dn\u0131n m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m nailiyy\u0259tl\u0259rinin yuxar\u0131dak\u0131 t\u0259qdimat\u0131 s\u00fcbut edir ki, Az\u0259rbaycan b\u00fct\u00fcn sferalarda, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 enerji sah\u0259sind\u0259 regionun h\u0259lledici aktoruna \u00e7evrilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131 art\u0131q 18 il\u0259 yax\u0131nd\u0131r ki, q\u0259lbind\u0259 \u0259b\u0259di heyk\u0259lini qoydu\u011fu ulu \u00f6nd\u0259rin cismani yoxlu\u011funu onun siyasi x\u0259tti \u0259traf\u0131nda daha s\u0131x v\u0259 monolit birlik n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259r\u0259k yad edir. Xalq\u0131m\u0131z Heyd\u0259r \u018fliyevin fiziki itkisind\u0259n n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox k\u0259d\u0259rl\u0259ns\u0259 d\u0259, t\u0259skinliyini onda tap\u0131r ki, bu g\u00fcn ulu \u00f6nd\u0259rin \u015fah \u0259s\u0259ri olan m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan etibarl\u0131 \u0259ll\u0259rd\u0259dir, davaml\u0131 v\u0259 dinamik inki\u015faf tempin\u0259 malikdir. Z\u0259man\u0259mizin d\u00fchas\u0131ndan \u201cOna \u00f6z\u00fcm q\u0259d\u0259r inan\u0131ram v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00fcmidl\u0259r b\u0259sl\u0259yir\u0259m\u201d, &#8211; qiym\u0259tini alan Prezident \u0130lham \u018fliyev Az\u0259rbaycan\u0131n bug\u00fcnk\u00fc v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131n\u0131n t\u0259minat\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r. O, Az\u0259rbaycan\u0131n \u00e7a\u011fda\u015f tarixin\u0259 yeni missiya il\u0259 daxil olmu\u015fdur. C\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda Az\u0259rbaycan son 18 il \u0259rzind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn milli d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu v\u0259 idar\u0259\u00e7iliyinin n\u00f6vb\u0259ti \u015f\u0259r\u0259fli m\u0259rh\u0259l\u0259sini ya\u015fay\u0131r. Bu m\u0259rh\u0259l\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n siyasi sabitliyind\u0259, iqtisadi g\u00fcc\u00fcnd\u0259, sosial rifah\u0131nda, u\u011furlu xarici siyas\u0259tind\u0259, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 tarix yazan g\u00fccl\u00fc ordusunda \u00f6z t\u0259sdiqini tap\u0131r. Bu g\u00fcn m\u00fcz\u0259ff\u0259r Az\u0259rbaycan ordusu Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rind\u0259n azad etm\u0259k kimi m\u00fcq\u0259dd\u0259s v\u0259zif\u0259ni \u015f\u0259r\u0259fl\u0259 yerin\u0259 yetirmi\u015fdir.<\/p>\n<p>M\u0259hz Ali Ba\u015f Komandan\u0131m\u0131z\u0131n b\u00f6y\u00fck s\u0259rk\u0259rd\u0259lik m\u0259har\u0259ti, g\u00fccl\u00fc irad\u0259si v\u0259 q\u0259tiyy\u0259ti, m\u00fcz\u0259ff\u0259r v\u0259 yenilm\u0259z ordumuzun \u015f\u00fcca\u0259ti, xalq\u0131n Prezidentin\u0259 olan birm\u0259nal\u0131 d\u0259st\u0259yi v\u0259 onun \u0259traf\u0131nda monolit birliyi, T\u00fcrkiy\u0259 kimi g\u00fccl\u00fc qarda\u015f d\u00f6vl\u0259tin Az\u0259rbaycan\u0131n yan\u0131nda olmas\u0131 v\u0259 onun atd\u0131\u011f\u0131 ist\u0259nil\u0259n add\u0131m\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259si, dost Pakistan d\u00f6vl\u0259tinin \u00f6lk\u0259miz\u0259 k\u00f6m\u0259k etm\u0259y\u0259 haz\u0131r oldu\u011funu b\u0259yan etm\u0259si, qon\u015fu d\u00f6vl\u0259tl\u0259r olaraq Rusiya, \u0130ran v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131n\u0131n h\u00fcquqazidd add\u0131mlar\u0131n\u0131 buxovlayan davran\u0131\u015f n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259si v\u0259 dig\u0259r t\u0259r\u0259fda\u015f d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin haqq i\u015fimizi m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259si V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n tam q\u0259l\u0259b\u0259sini t\u0259min ed\u0259n h\u0259lledici amill\u0259rdir. O q\u0259l\u0259b\u0259 ki, \u015f\u0259hidl\u0259rimizin ruhunu \u015fad etmi\u015fdir, o q\u0259l\u0259b\u0259 ki, C\u0259bray\u0131l\u0131m\u0131z\u0131, F\u00fczulimizi, Z\u0259ngilan\u0131m\u0131z\u0131, Qubadl\u0131m\u0131z\u0131, A\u011fdam\u0131m\u0131z\u0131, K\u0259lb\u0259c\u0259rimizi, La\u00e7\u0131n\u0131m\u0131z\u0131, Hadrutumuzu, Suqovu\u015fan\u0131m\u0131z\u0131, \u015eu\u015fam\u0131z\u0131 v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 i\u015f\u011fal alt\u0131ndak\u0131 b\u00fct\u00fcn \u0259razil\u0259rimizi \u00f6z \u0259b\u0259di sahibin\u0259 &#8211; Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qaytarm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Bu m\u0259qamda Rusiyan\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f ictimai xadimi, Beyn\u0259lxalq Avrasiya H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri Aleksandr Duqinin fikirl\u0259rin\u0259 istinad etm\u0259k yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r: \u201cD\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m, hal-haz\u0131rda \u0130lham \u018fliyev d\u00fcnyada bir n\u00f6mr\u0259li siyas\u0259t\u00e7idir. Son ill\u0259r \u0259rzind\u0259 he\u00e7 bir siyasi lider\u0259 \u0130lham \u018fliyev q\u0259d\u0259r \u00f6z xalq\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259tinin milli maraqlar\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259si i\u015finin \u00f6hd\u0259sind\u0259n bel\u0259 parlaq s\u0259viyy\u0259d\u0259 g\u0259lm\u0259k n\u0259sib olmam\u0131\u015fd\u0131r\u201d. \u018flav\u0259 \u015f\u0259rh\u0259 ehtiyac yoxdur.<\/p>\n<p><strong>Ya\u015fas\u0131n Heyd\u0259r \u018fliyev siyasi kursu! Ya\u015fas\u0131n Xilaskar Ali Ba\u015f Komandan\u0131m\u0131z!<\/strong><\/p>\n<p><strong> Ya\u015fas\u0131n M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ordumuz! <\/strong><strong>Ya\u015fas\u0131n Qalib Xalq\u0131m\u0131z!<\/strong><\/p>\n<p><strong>Qaraba\u011f bizimdir! Qaraba\u011f Az\u0259rbaycand\u0131r!<\/strong><\/p>\n<\/div>\n<div class=\"tags mt-site\">\n<div class=\"logo\">\n<div class=\"img\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/apa.az\/storage\/blog\/authors\/1586597779037_JmBsNqmN.png\" alt=\"#\" \/><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Elman N\u0259sirov,<\/p>\n<p>Milli M\u0259clisin deputat\u0131<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"links\"><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cHeyd\u0259r \u018fliyev v\u0259 Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131 bizim siyasi x\u0259ttimizdir. Heyd\u0259r \u018fliyev Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin qurucusudur\u201d. \u0130lham \u018fliyev&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,2,7,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/162729"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=162729"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/162729\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":162734,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/162729\/revisions\/162734"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=162729"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=162729"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=162729"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}