{"id":163731,"date":"2021-07-24T11:26:47","date_gmt":"2021-07-24T07:26:47","guid":{"rendered":"http:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=163731"},"modified":"2021-07-24T11:26:47","modified_gmt":"2021-07-24T07:26:47","slug":"telefonda-bu-hallar-bas-verirs%c9%99dem%c9%99li-danisiginiz-gizli-dinl%c9%99nilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=163731","title":{"rendered":"TELEFONDA BU HALLAR BA\u015e VER\u0130RS\u018f,DEM\u018fL\u0130 DANI\u015eI\u011eINIZ G\u0130ZL\u0130 D\u0130NL\u018fN\u0130L\u0130R"},"content":{"rendered":"<div class=\"full-post-article\">\n<p><strong>Son g\u00fcnl\u0259r d\u00fcnyada sosial median\u0131n, x\u00fcsus\u0259n \u201cTvitter\u201d v\u0259 \u201cFacebook\u201d seqmentinin \u0259n \u00e7ox m\u00fczakir\u0259 etdiyi m\u00f6vzu m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 v\u0259 beyn\u0259lxalq media qurumlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan bir \u00e7ox insanlar\u0131n telefonlar\u0131n\u0131n \u0130srailin NSO Group \u015firk\u0259tinin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 casus proqram\u0131na yoluxdurulmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sidir.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Bu haqda OCCRP beyn\u0259lxalq ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131 jurnalistl\u0259r konsorsiumu iddia ir\u0259li s\u00fcr\u00fcb. \u0130ddiaya g\u00f6r\u0259, media r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin, jurnalistl\u0259rin, ictimai xadiml\u0259rin, sosial media aktivistl\u0259rinin telefonlar\u0131 \u0130srailin NSO Group \u015firk\u0259tinin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 \u201cPegasus\u201d adl\u0131 casus proqram\u0131na yoluxdurulub v\u0259 h\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259rin b\u00fct\u00fcn mesajlar\u0131na, dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131na, h\u0259r\u0259k\u0259t trayektoriyalar\u0131na n\u0259zar\u0259t edilib.<\/p>\n<p>\u0130ddian\u0131n bir qismi d\u0259 Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bel\u0259 ki, deyil\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259, izl\u0259nil\u0259n 50 min n\u00f6mr\u0259 aras\u0131nda 1000 n\u00f6mr\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycana aiddir. Niy\u0259 deyil\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259? \u00c7\u00fcnki h\u0259l\u0259lik c\u0259mi 50-y\u0259 q\u0259d\u0259r ad a\u00e7\u0131qlan\u0131b. A\u00e7\u0131qlanan adlar\u0131n aras\u0131nda xeyli tan\u0131nm\u0131\u015f media r\u0259hb\u0259rl\u0259ri, ictimai f\u0259allar,\u00a0 aktivistl\u0259r v\u0259 qeyri-h\u00f6kum\u0259t t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri var.<\/p>\n<p>\u0130ddia olunan siyah\u0131da x\u00fcsusi radikall\u0131\u011f\u0131, \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 tan\u0131nan, hakimiyy\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 daim v\u0259 tam inkar\u00e7\u0131 m\u00f6vqed\u0259 dayananlardan c\u0259mi 2-3 n\u0259f\u0259r var. \u018fks\u0259r adlar h\u00f6kum\u0259t\u0259 loyall\u0131\u011f\u0131 il\u0259 bilin\u0259n, m\u00fcst\u0259qil m\u00f6vqeyi olan \u015f\u0259xsl\u0259r, h\u0259tta hakimiyy\u0259tin siyasi kursunu birm\u0259nal\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259diyini d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 publik olaraq s\u00f6yl\u0259y\u0259nl\u0259rdir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 siyah\u0131 v\u0259 iddialar m\u00fc\u0259yy\u0259n suallar do\u011furur.<\/p>\n<p>Birinci sual:\u00a0 OCCRP \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 m\u0259hz a\u00e7\u0131qlad\u0131qlar\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259rin telefonlar\u0131n\u0131n yoluxduruldu\u011funu nec\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edibl\u0259r?\u00a0 M\u0259nb\u0259 harad\u0131r? \u0130ndiy\u0259 q\u0259d\u0259rki m\u0259qal\u0259l\u0259rd\u0259 v\u0259 OCCRP \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131n\u0131n \u201cqurban\u201d adland\u0131rd\u0131qlar\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 g\u00f6nd\u0259ril\u0259n individual mesajlarda m\u0259lumat\u0131n \u0259ld\u0259 olunmas\u0131 haqq\u0131nda \u201cadlar s\u0131zd\u0131r\u0131l\u0131b\u201d ifad\u0259sind\u0259n ba\u015fqa he\u00e7 bir informasiya yoxdur. Bu is\u0259 \u00f6z\u00fc \u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259ri art\u0131r\u0131r. \u00c7\u00fcnki kifay\u0259t q\u0259d\u0259r m\u0259\u015fhur v\u0259 ictimai a\u00e7\u0131q \u015f\u0259xsl\u0259rin telefon n\u00f6mr\u0259l\u0259rini bir yer\u0259 toplamaq \u00e7ox asan i\u015fdir.<\/p>\n<p>\u0130kinci sual: OCCRP-nin m\u0259lumat\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcmk\u00fcn yollar haker h\u00fccumu il\u0259 NSO-nun serverl\u0259rind\u0259n birini \u0259l\u0259 ke\u00e7irtm\u0259k ola bil\u0259r. Raz\u0131la\u015faq ki, onmilyonlarla d\u0259y\u0259ri olan casus proqram\u0131 yazan \u015firk\u0259tin serverl\u0259rinin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi bu q\u0259d\u0259r asan \u015f\u00fcbh\u0259 alt\u0131na al\u0131nmamal\u0131d\u0131r. H\u0259m d\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n bu c\u00fcr \u0259ld\u0259 edilm\u0259sinin \u00f6z\u00fc d\u0259 el\u0259 telefonlar\u0131n yoluxdurulmas\u0131 q\u0259d\u0259r a\u011f\u0131r cinay\u0259tdir.<\/p>\n<p><ins id=\"ainsyndicationid162711074816046\" class=\"ainsyndicationid162711074816046\" data-ad-client=\"151\" data-ad-slot=\"2810\" data-ainsyndication-status=\"done\"><ins><\/ins><\/ins>\u0130kinci yol, NSO-nun data m\u0259lumatlar\u0131na \u0259li \u00e7atan \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131ndan biri il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etm\u0259k v\u0259 bu m\u0259lumatlar\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259kdir. A\u00e7\u0131\u011f\u0131, o c\u00fcr \u015firk\u0259tl\u0259rd\u0259 kadr sirl\u0259rin\u0259 \u00e7atmaq da \u00e7ox asan olmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc yol is\u0259 x\u00fcsusi m\u0259qs\u0259dl\u0259 xarici x\u00fcsusi xidm\u0259t g\u00fccl\u0259rinin m\u00fc\u0259yy\u0259n \u0259saslara s\u00f6yk\u0259n\u0259r\u0259k, bel\u0259 konyuktur siyah\u0131lar\u0131 d\u00f6vriyy\u0259y\u0259 buraxmas\u0131d\u0131r. Bu, art\u0131q o q\u0259d\u0259r d\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259li v\u0259 \u0259l\u00e7atmaz g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr. O zaman sual ortaya \u00e7\u0131x\u0131r. Hans\u0131 m\u0259qs\u0259dl\u0259 edilir.<\/p>\n<p>\u018ftrafl\u0131 videonu t\u0259qdim edirik:<\/p>\n<div><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/player.bax.tv\/embed\/139695.html\" width=\"100%\" height=\"480\" frameborder=\"0\" scrolling=\"no\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\" data-mce-fragment=\"1\"><\/iframe><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son g\u00fcnl\u0259r d\u00fcnyada sosial median\u0131n, x\u00fcsus\u0259n \u201cTvitter\u201d v\u0259 \u201cFacebook\u201d seqmentinin \u0259n \u00e7ox m\u00fczakir\u0259 etdiyi m\u00f6vzu m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 v\u0259 beyn\u0259lxalq media&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":163732,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,47,15,45,20,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/163731"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=163731"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/163731\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":163733,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/163731\/revisions\/163733"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/163732"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=163731"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=163731"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=163731"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}