{"id":166039,"date":"2021-12-01T11:15:02","date_gmt":"2021-12-01T07:15:02","guid":{"rendered":"http:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=166039"},"modified":"2021-12-01T11:19:55","modified_gmt":"2021-12-01T07:19:55","slug":"baki-ile-tehran-bir-arada","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=166039","title":{"rendered":"Bak\u0131 il\u0259 Tehran bir arada: Erm\u0259nistan bu d\u0259f\u0259 d\u0259 ist\u0259yin\u0259 \u00e7ata bilm\u0259di"},"content":{"rendered":"<p>\u0130qtisadi \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (\u0130\u018fT) A\u015fqabadda ke\u00e7iril\u0259n XV Zirv\u0259 Toplant\u0131s\u0131n\u0131n \u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tli m\u0259qamlar\u0131ndan biri Az\u0259rbaycan, \u0130ran v\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan aras\u0131nda qaz m\u00fcbadil\u0259sin\u0259 dair \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli sazi\u015fin imzalanmas\u0131 oldu.<\/p>\n<p>\u0130mzalanma m\u0259rasimind\u0259 Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev, \u0130ran Prezidenti Seyid \u0130brahim R\u0259isi v\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan Prezidenti Qurbanqulu Berdim\u0259h\u0259mm\u0259dov i\u015ftirak edibl\u0259r. M\u00fcqavil\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n, T\u00fcrkm\u0259nistandan \u0130ran vasit\u0259sil\u0259 Az\u0259rbaycana ild\u0259 1,5-2 milyard kubmetr\u0259d\u0259k qaz g\u00f6nd\u0259ril\u0259c\u0259k. M\u00fcqavil\u0259 m\u00fcdd\u0259tsizdir v\u0259 bu ilin dekabr\u0131n 22-d\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 ba\u015flan\u0131lacaq.<a href=\"https:\/\/apa.az\/az\/xeber\/siyasi\/qlobal-baki-forumu-azerbaycanin-dunya-miqyasinda-nufuzlu-aktor-oldugunu-gosterir-tehlil-669217\">\u00a0<\/a><\/p>\n<p>\u0130ran SWAP m\u00fcqavil\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan t\u0259bii qaz\u0131n\u0131 Az\u0259rbaycana n\u0259ql etm\u0259kl\u0259 5 \u0259yal\u0259tinin qaza t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259y\u0259 bil\u0259c\u0259k. Daha \u0259vv\u0259l \u0130ran\u0131n neft naziri bildirmi\u015fdi ki, noyabr\u0131n 22-d\u0259 Tehranda Az\u0259rbaycan ba\u015f nazirinin m\u00fcavini \u015eahin Mustafayevl\u0259 apar\u0131lm\u0131\u015f dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n yekunlar\u0131 \u00fczr\u0259 qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n T\u00fcrkm\u0259nistandan Az\u0259rbaycana qaz m\u00fcbadil\u0259si haqq\u0131nda raz\u0131l\u0131q \u0259ld\u0259 olunub.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131na yeni qo\u015fulan T\u00fcrkm\u0259nistan\u0131n bu yeni layih\u0259 t\u0259rkibind\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti daha da stimulla\u015facaq. Tehran\u0131n is\u0259 regionda tranzit imkan\u0131 art\u0131r v\u0259 bu, \u0130ran\u0131 Az\u0259rbaycanla m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri normalla\u015fd\u0131rma\u011fa s\u00f6vq edir. Tehran anlay\u0131r ki, Az\u0259rbaycan \u0130ran \u00fc\u00e7\u00fcn bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259y\u0259 a\u00e7\u0131lan qap\u0131 rolunu oynay\u0131r. \u0130rana qar\u015f\u0131 sanksiyalar\u0131n s\u0259rtl\u0259\u015fdirildiyi d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycan sanksiyalara qo\u015fulmayaraq, \u0130ran mallar\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259n Rusiyaya, Orta Asiya respublikalar\u0131na, Baltik \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 ke\u00e7m\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rait yarad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130ran t\u0259r\u0259fi R\u0259\u015ft istiqam\u0259tind\u0259 d\u0259mir yolunun yenid\u0259n qurulmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn 500 milyon dollara yax\u0131n kredit x\u0259tti ayr\u0131lmas\u0131na baxmayaraq, bu layih\u0259ni gecikdirir. \u0130qtisadi f\u00fcrs\u0259tl\u0259ri v\u0259 qazanclar\u0131 ola-ola geosiyasi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 anla\u015f\u0131lmaz \u015f\u0259kild\u0259 Az\u0259rbaycanla g\u0259rginliyin art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u0130ran\u0131n \u00f6z\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t q\u0259d\u0259r probleml\u0259r yaratm\u0131\u015fd\u0131. \u0130ran 10 milyonluq Az\u0259rbaycan bazar\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan k\u00f6rp\u00fcs\u00fcnd\u0259n istifad\u0259 edib d\u00fcnyaya \u00e7\u0131xma\u011f\u0131 se\u00e7irs\u0259, Bak\u0131 il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri daha da yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistana g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycanla m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin pozulmas\u0131 \u0130rana m\u00fcsb\u0259t perspektiv v\u0259d etmir. Z\u0259ng\u0259zur koridorunun a\u00e7\u0131lmas\u0131ndan sonra \u0130ran\u0131n d\u00fcnyaya \u00e7\u0131x\u0131\u015f imkan\u0131 daha da geni\u015fl\u0259n\u0259r. Bu bax\u0131mdan, Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 \u0130ran \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259 yox, yeni f\u00fcrs\u0259tl\u0259r dem\u0259kdir. A\u015fqabadda ba\u015f tutan g\u00f6r\u00fc\u015f d\u0259 g\u00f6st\u0259rdi ki, \u0130ran Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizini q\u0259bul edir v\u0259 regionda geosiyasi reall\u0131qla bar\u0131\u015f\u0131r. Prezidentl\u0259rin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda b\u00f6hrandan \u00e7\u0131x\u0131\u015f v\u0259 Tehran\u0131n yeni h\u00f6kum\u0259ti il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa dair m\u0259rh\u0259l\u0259nin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 say\u0131la bil\u0259r. Az\u0259rbaycan \u0130rana dost \u0259lini uzad\u0131r, Tehran da bundan sonra Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 siyas\u0259tind\u0259 daha diqq\u0259tli davranmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Reall\u0131q \u0130ran\u0131 d\u0259yi\u015f\u0259n regional \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 bar\u0131\u015fma\u011fa m\u0259cbur edir. D\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k olar ki, \u0130ran-Erm\u0259nistan \u0259laq\u0259l\u0259ri bundan sonra Az\u0259rbaycan \u0259leyhin\u0259 formala\u015fmayacaq. H\u0259m\u00e7inin, \u0130ran X\u0259z\u0259rin son statusu il\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259bul edil\u0259n s\u0259n\u0259di parlamentd\u0259 ratifikasiya ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u0130ran qon\u015fu d\u00f6vl\u0259tdir, Az\u0259rbaycanla m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259dir, haz\u0131rda da t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q format\u0131nda inki\u015faf edir. \u0130ran, h\u0259m\u00e7inin, m\u00fcs\u0259lman d\u00f6vl\u0259tidir, Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, bir s\u0131ra beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarda bizim xeyrimiz\u0259 olan q\u0259tnam\u0259l\u0259rin lehin\u0259 s\u0259s verib. Unutmaq olmaz ki, beyn\u0259lxalq praktikada h\u0259m d\u0259 &#8220;\u0130slam h\u0259mr\u0259yliyi&#8221; anlay\u0131\u015f\u0131 var. \u0130ran bunu anlay\u0131r v\u0259 faktiki olaraq etiraf edir ki, Az\u0259rbaycan i\u015f\u011fala m\u0259ruz qalan t\u0259r\u0259f, g\u00fcnahkar is\u0259 Erm\u0259nistand\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n maraqlar\u0131 \u0130ran \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nada yax\u0131n olmal\u0131d\u0131r. \u0130ran Erm\u0259nistanla Az\u0259rbaycan aras\u0131nda se\u00e7im etm\u0259li olsa, birm\u0259nal\u0131 olaraq ikinciy\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259lidir. Az\u0259rbaycan regionda g\u00fccl\u00fc d\u00f6vl\u0259tdir, onun rolunu v\u0259 m\u00f6vqeyini d\u00fczg\u00fcn qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Bundan \u0259lav\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n \u0130ran v\u0259 Rusiya il\u0259 birg\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi v\u0259 c\u0259nub qon\u015fular\u0131m\u0131za da b\u00f6y\u00fck fayda ver\u0259 bil\u0259n irimiqyasl\u0131 \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli n\u0259qliyyat layih\u0259si var.<\/p>\n<p>\u0130ran Az\u0259rbaycanla s\u0259rh\u0259dyan\u0131 ticar\u0259ti d\u0259 inki\u015faf etdirm\u0259kd\u0259 maraql\u0131d\u0131r. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 \u0130ran s\u0259rh\u0259dd\u0259 bir ne\u00e7\u0259 azad ticar\u0259t zonas\u0131 yarad\u0131b. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, \u0130ran n\u0259h\u0259ng qaz ehtiyatlar\u0131na malik d\u00f6vl\u0259t kimi \u00f6z\u00fc Avropaya qaz satmaqda maraql\u0131d\u0131r, lakin AB\u015e-\u0131n sanksiyalar\u0131 ucbat\u0131ndan Avropa \u015firk\u0259tl\u0259ri onunla bu sah\u0259d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qdan \u00e7\u0259kinir, n\u0259tic\u0259d\u0259 \u0130ran ehtiyac duydu\u011fu texnologiyalar\u0131 \u0259ld\u0259 ed\u0259 bilmir. M\u0259s\u0259l\u0259n, Fransan\u0131n \u201cTotal\u201d \u015firk\u0259ti sanksiya qorxusundan \u0130randak\u0131 C\u0259nubi Pars layih\u0259sind\u0259 i\u015ftirak\u0131n\u0131 dayand\u0131r\u0131b. Bel\u0259 bir \u015f\u0259raitd\u0259 \u0130ran\u0131 oyundank\u0259nar v\u0259ziyy\u0259td\u0259n ancaq Az\u0259rbaycan xilas ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Rusiya, \u0130ran v\u0259 Q\u0259rb aras\u0131nda r\u0259qab\u0259td\u0259 t\u0259r\u0259f tutmamaq v\u0259 a\u00e7\u0131q se\u00e7im etm\u0259m\u0259k \u2013 bu, Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259n\u0259n\u0259vi xarici siyas\u0259t x\u0259ttidir.<\/p>\n<p>\u0130ran-Az\u0259rbaycan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin g\u0259rginl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 t\u0259bii ki, daha \u00e7ox Erm\u0259nistan maraql\u0131 idi. Son prosesl\u0259r is\u0259 \u0130r\u0259van\u0131n c\u0259hdl\u0259rinin iflasa u\u011framas\u0131 anlam\u0131na g\u0259lir.<\/p>\n<p>Bak\u0131 v\u0259 Tehran aras\u0131nda siyasi \u0259laq\u0259l\u0259rin intensivl\u0259\u015fm\u0259si, X\u0130N r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin m\u00fct\u0259madi \u0259laq\u0259l\u0259ri Bak\u0131 v\u0259 Tehran aras\u0131nda buzlar\u0131n \u0259rim\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131. A\u015fqabad g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, imzalanan sazi\u015f, el\u0259c\u0259 d\u0259 prezidentl\u0259rin g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259n sonra m\u0259tbuata verdiyi a\u00e7\u0131qlamalar iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin art\u0131q yoluna girdiyini s\u00f6yl\u0259m\u0259y\u0259 \u0259sas verir.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan is\u0259 bu d\u0259f\u0259 d\u0259 ist\u0259yin\u0259 \u00e7ata bilm\u0259di. Yax\u015f\u0131 olar ki, \u0130r\u0259van \u0259n\u0259n\u0259vi dost, qarda\u015f v\u0259 qon\u015fu olan \u0130ranla Az\u0259rbaycan\u0131n aras\u0131n\u0131 vurmaqdansa, bunun perspektivsiz oldu\u011funu n\u0259hay\u0259t ki, anlas\u0131n, m\u0259krli planlar\u0131n\u0131 bir k\u0259nara qoyub, kommunikasiyalar\u0131n, n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259rinin a\u00e7\u0131lmas\u0131nda s\u0259mimi i\u015ftirak etsin, regional layih\u0259l\u0259rin bir par\u00e7as\u0131 olsun.\/APA<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130qtisadi \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (\u0130\u018fT) A\u015fqabadda ke\u00e7iril\u0259n XV Zirv\u0259 Toplant\u0131s\u0131n\u0131n \u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tli m\u0259qamlar\u0131ndan biri Az\u0259rbaycan, \u0130ran v\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan aras\u0131nda qaz m\u00fcbadil\u0259sin\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":166040,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,7,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/166039"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=166039"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/166039\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":166042,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/166039\/revisions\/166042"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/166040"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=166039"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=166039"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=166039"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}