{"id":167651,"date":"2022-01-15T12:39:51","date_gmt":"2022-01-15T08:39:51","guid":{"rendered":"http:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=167651"},"modified":"2022-01-15T12:39:53","modified_gmt":"2022-01-15T08:39:53","slug":"minimum-pensiya-m%c9%99bl%c9%99gi-artdi-problem-n%c9%99d%c9%99dir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=167651","title":{"rendered":"Minimum pensiya m\u0259bl\u0259\u011fi artd\u0131: Problem n\u0259d\u0259dir?"},"content":{"rendered":"\n<p><em><strong>P\u0259rviz Heyd\u0259rov yaz\u0131r&#8230;<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6lk\u0259d\u0259 ayl\u0131q minimum pensiya m\u0259bl\u0259\u011finin bu il yanvar\u0131n 1-d\u0259n 20 faiz art\u0131laraq 240 manat t\u0259\u015fkil etm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dar b\u00fct\u00fcn \u0259m\u0259k pensiya\u00e7\u0131lar\u0131nda b\u00f6y\u00fck g\u00f6zl\u0259ntil\u0259r yaran\u0131bm\u0131\u015f.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Bu, Bak\u0131 v\u0259 Ab\u015feron rayonu \u00fczr\u0259 bu ilin ilk \u0259m\u0259k pensiyalar\u0131 \u00f6d\u0259nildikd\u0259n d\u0259rhal sonra \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131. Bel\u0259 ki, minimum pensiya m\u0259bl\u0259\u011fi artd\u0131\u011f\u0131ndan bunun, b\u00fct\u00fcn \u0259m\u0259k pensiyalar\u0131 m\u0259bl\u0259\u011fl\u0259rin\u0259 t\u0259sir ed\u0259c\u0259yi z\u0259nn edilirmi\u015f.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Odur ki, \u00e7oxlar\u0131 \u00f6z \u0259m\u0259k pensiyalar\u0131nda art\u0131m olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fckd\u0259 naraz\u0131l\u0131q yaran\u0131b. Halbuki bu, \u00e7ox yanl\u0131\u015f g\u00f6zl\u0259nti olub. V\u0259 ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 yaranm\u0131\u015f naraz\u0131l\u0131q t\u0259\u0259ss\u00fcf do\u011furdu.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u0259s, bu g\u00f6zl\u0259ntiy\u0259 \u0259sas yaradan amil v\u0259 s\u0259b\u0259b n\u0259 idi?! \u018fn b\u00f6y\u00fck s\u0259b\u0259b s\u00f6zs\u00fcz, bu sah\u0259d\u0259 m\u00fcvafiq qurumlar t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259haliy\u0259 vaxt\u0131nda laz\u0131mi sad\u0259 izah\u0131n verilm\u0259m\u0259si v\u0259 yaln\u0131z, \u00fcmumi r\u0259q\u0259ml\u0259rin a\u00e7\u0131qlanmas\u0131 hesab olunur.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259 ki, b\u0259li, minimum ayl\u0131q \u0259m\u0259k pensiyas\u0131 m\u0259bl\u0259\u011finin 2022-ci ild\u0259n 20 faiz art\u0131r\u0131laraq 200 manatdan 240 manata \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 sayca 65 min n\u0259f\u0259ri \u0259hat\u0259 edir v\u0259 bunun da 21 min n\u0259f\u0259ri h\u0259l\u0259 il \u0259rzind\u0259 pensiyaya \u00e7\u0131xacaq \u015f\u0259xsl\u0259r hesab olunur. V\u0259 \u00fcmumi art\u0131m \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 il \u00fczr\u0259 13,2 milyon manat \u0259lav\u0259 v\u0259sait ayr\u0131l\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Lakin izah edilm\u0259li idi ki, minimum pensiya m\u0259bl\u0259\u011finin art\u0131m\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yeni yaranan m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259n art\u0131q pensiya alanlar\u0131n pensiyalar\u0131na bu, t\u0259sir ed\u0259c\u0259kmi v\u0259 yaxud, t\u0259sir etm\u0259y\u0259c\u0259yinin s\u0259b\u0259bi n\u0259dir?!&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7\u00fcnki minimum pensiya minimum ayl\u0131q maa\u015f deyil v\u0259 eyni mexanizm rolunu oynam\u0131r. Minimum ayl\u0131q \u0259m\u0259khaqq\u0131 m\u0259bl\u0259\u011fi art\u0131r\u0131lan zaman h\u00f6kum\u0259tin t\u0259sdiq etdiyi 19 pill\u0259li Vahid Tarif C\u0259dv\u0259li \u00fczr\u0259 b\u00fcdc\u0259 t\u0259\u015fkilatlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan dem\u0259k olar b\u00fct\u00fcn i\u015f\u00e7il\u0259rin \u0259m\u0259khaqlar\u0131nda art\u0131m ba\u015f verir. Minimum pensiyada is\u0259 bel\u0259 deyil.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, minimum pensiya m\u0259bl\u0259\u011fi dedikd\u0259 \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 \u00f6d\u0259nil\u0259n \u0259n a\u015fa\u011f\u0131 pensiya m\u0259bl\u0259\u011fi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur ki, bu sah\u0259d\u0259 art\u0131mla ba\u011fl\u0131 q\u0259rar verildikd\u0259 minimum pensiyadan art\u0131q pensiya alanlar\u0131n m\u0259bl\u0259\u011fl\u0259rin\u0259 t\u0259sir etmir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259, bu yaz\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llifi olaraq m\u0259n d\u0259 hesab edir\u0259m v\u0259 vaxtil\u0259 t\u0259klif d\u0259 etmi\u015f\u0259m ki, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 minimum pensiya m\u0259bl\u0259\u011finin d\u0259 qald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u0259m\u0259khaqq\u0131 sistemind\u0259 minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131n oynad\u0131\u011f\u0131 rol q\u0259d\u0259r b\u00fct\u00fcn pensiya m\u0259bl\u0259\u011fl\u0259rin\u0259 t\u0259sir etsin v\u0259 buna dair m\u00fcvafiq mexanizm i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlans\u0131n.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fn \u0259sas da o s\u0259b\u0259bd\u0259n ki, bunun indeksl\u0259\u015fdirilm\u0259d\u0259n n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 effektli ola bil\u0259c\u0259yi ciddi \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259hlil edilib hesablans\u0131n. \u00c7\u00fcnki buna b\u00f6y\u00fck ehtiyac var.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7\u00fcnki \u00f6lk\u0259d\u0259 \u0259m\u0259k pensiyalar\u0131 \u0259sas\u0259n, h\u0259r il indeksl\u0259\u015fdirilm\u0259 yolu il\u0259 art\u0131r\u0131l\u0131r. Bel\u0259 ki, \u0259n\u0259n\u0259vi olaraq h\u0259r ilin \u0259vv\u0259lind\u0259 ke\u00e7\u0259n il \u0259rzind\u0259 \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 orta ayl\u0131q nominal \u0259m\u0259khaqq\u0131 m\u0259bl\u0259\u011finin hans\u0131 tempd\u0259 v\u0259 yaxud faiz \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 artd\u0131\u011f\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq b\u00fct\u00fcn n\u00f6v \u0259m\u0259k pensiyalar\u0131 h\u0259min r\u0259q\u0259m\u0259 uy\u011fun olaraq art\u0131r\u0131l\u0131r, y\u0259ni indeksl\u0259\u015fdirilir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu, d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n s\u0259rancam\u0131 il\u0259 ild\u0259 bir d\u0259f\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Xat\u0131rlad\u0131m ki, 2018-ci il\u0259d\u0259k is\u0259 bu, \u0259vv\u0259lki il \u0259rzind\u0259 istehlak qiym\u0259tl\u0259rinin indeksin\u0259, y\u0259ni inflyasiya g\u00f6st\u0259ricisi n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq h\u0259yata ke\u00e7irilirdi. Y\u0259ni, orta ayl\u0131q nominal \u0259m\u0259khaqq\u0131 m\u0259bl\u0259\u011finin art\u0131m faizin\u0259 g\u00f6r\u0259 deyil.<\/p>\n\n\n\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, pensiyalar baza v\u0259 s\u0131\u011forta hiss\u0259l\u0259rind\u0259n ibar\u0259t idi. V\u0259 indeksl\u0259\u015fdirilm\u0259 d\u0259 \u0259m\u0259k pensiyalar\u0131n\u0131n yaln\u0131z s\u0131\u011forta hiss\u0259sin\u0259 t\u0259tbiq edilirdi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Haz\u0131rda is\u0259 pensiyalar ham\u0131s\u0131 s\u0131\u011forta hiss\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu is\u0259 o dem\u0259kdir ki, \u0259vv\u0259lki ild\u0259 \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 orta ayl\u0131q nominal \u0259m\u0259khaqq\u0131 m\u0259bl\u0259\u011finin y\u00fcks\u0259li\u015f tempi v\u0259 yaxud faizi g\u00f6st\u0259ricisin\u0259 \u0259sas\u0259n indeksl\u0259\u015fdirm\u0259 pensiyalar\u0131n b\u00fct\u00fcn m\u0259bl\u0259\u011fl\u0259rin\u0259 t\u0259tbiq olunaraq h\u0259yata ke\u00e7irilir.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00f6z\u00fcm bunda deyil. Bu il \u0259rzind\u0259 d\u0259 pensiyalar indeksl\u0259\u015fdiril\u0259c\u0259k. Buna dair d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n bu yax\u0131nlarda m\u00fcvafiq s\u0259r\u0259ncam\u0131 olacaq. V\u0259 odur ki, b\u00fct\u00fcn n\u00f6v \u0259m\u0259k pensiyalar\u0131n\u0131n art\u0131m\u0131 h\u0259l\u0259 qar\u015f\u0131dad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancaq i\u015f ondad\u0131r ki, bu, ke\u00e7\u0259n ild\u0259kind\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 olacaq. Ona g\u00f6r\u0259 ki, 2020-ci il \u0259rzind\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 orta ayl\u0131q \u0259m\u0259khaqq\u0131 \u00fczr\u0259 art\u0131m g\u00f6st\u0259ricisi 13 faiz t\u0259\u015fkil etmi\u015fdi. Ondan \u0259vv\u0259lki il \u0259rzind\u0259 is\u0259 &#8211; 2019-cu ild\u0259 16,6 faiz&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, 2019-ci il \u0259rzind\u0259 2020-ci ilin 1 yanvar tarixin\u0259 orta ayl\u0131q nominal \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131n art\u0131m tempi g\u00f6st\u0259ricisi h\u0259min il\u0259d\u0259k he\u00e7 bir il \u0259rzind\u0259 qeyd\u0259 al\u0131nmam\u0131\u015fd\u0131. \u00c7\u00fcnki \u0259halinin g\u0259lirl\u0259ri 2019-cu ild\u0259ki q\u0259d\u0259r he\u00e7 bir ild\u0259 artmay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Yola sald\u0131\u011f\u0131m\u0131z 2021-ci il \u0259rzind\u0259 is\u0259 s\u00f6z\u00fcged\u0259n g\u00f6st\u0259rici h\u0259l\u0259 a\u00e7\u0131qlanmasa da 3 faiz civar\u0131nda t\u0259\u015fkil edir. V\u0259 odur ki, indeksl\u0259\u015fdirilm\u0259 d\u0259 m\u0259hz qeyd olunan r\u0259q\u0259m h\u0259ddind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00f6z\u00fcm n\u0259d\u0259dir, deyim. \u0130ndeksl\u0259\u015fdirm\u0259nin \u0259vv\u0259lki il \u0259rzind\u0259 istehlak qiym\u0259tl\u0259rinin indeksin\u0259, y\u0259ni inflyasiya g\u00f6st\u0259ricisin\u0259 deyil, orta ayl\u0131q nominal \u0259m\u0259khaqq\u0131 m\u0259bl\u0259\u011finin art\u0131m faizin\u0259 g\u00f6r\u0259 hesablan\u0131b h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si d\u00fczg\u00fcn q\u0259rar idi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 ki, r\u0259smi inflyasiya s\u0259viyy\u0259sin\u0259 uy\u011fun olaraq, indeksl\u0259\u015fdirm\u0259 he\u00e7 d\u0259 h\u0259r il s\u0259m\u0259r\u0259li n\u0259tic\u0259 vermirdi, ver\u0259 d\u0259 bilm\u0259zdi. \u00c7\u00fcnki el\u0259 il olurdu ki, inflyasiya c\u0259mi 1-3 faiz t\u0259\u015fkil edirdi. \u00dcst\u0259lik, orta ayl\u0131q nominal \u0259m\u0259khaqq\u0131 m\u0259bl\u0259\u011finin art\u0131m h\u0259ddi d\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 inflyasiyadan \u00fcst\u00fcn olmal\u0131d\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259 ki, qiym\u0259tl\u0259rin bahala\u015fmas\u0131 s\u0259viyy\u0259si \u0259halinin he\u00e7 olmasa nominal g\u0259lirl\u0259rini \u00fcst\u0259l\u0259m\u0259li deyil. D\u00fczd\u00fcr, el\u0259 ill\u0259r olub ki, inflyasiya orta ayl\u0131q nominal \u0259m\u0259khaqq\u0131 m\u0259bl\u0259\u011finin art\u0131m s\u0259viyy\u0259sind\u0259n \u00e7ox t\u0259\u015fkil edib. S\u00f6hb\u0259t, ikir\u0259q\u0259mli inflyasiya s\u0259viyy\u0259si qeyd\u0259 al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ill\u0259rd\u0259n gedir.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259 bundad\u0131r ki, ke\u00e7\u0259n il, y\u0259ni 2021-ci ild\u0259 d\u0259 inflyasiya y\u00fcks\u0259k olub v\u0259 o da, orta ayl\u0131q nominal \u0259m\u0259khaqq\u0131 m\u0259bl\u0259\u011finin art\u0131m faizi v\u0259 s\u0259viyy\u0259sini \u00fcst\u0259l\u0259yib.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u0259s, bu, cari ild\u0259 \u0259m\u0259k pensiyalar\u0131n\u0131n indeksl\u0259\u015fdirildikd\u0259 qeyri-\u0259dal\u0259tli \u015f\u0259kild\u0259 art\u0131ma s\u0259b\u0259b olmayacaqm\u0131? Xeyr&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7\u00fcnki n\u0259tic\u0259d\u0259 haz\u0131rda minimum pensiya alanlar\u0131n pensiya m\u0259bl\u0259\u011fl\u0259ri bir az da artacaq ki, yuxar\u0131 pensiya alanlarda is\u0259 bu, \u00f6z\u00fcn\u00fc h\u0259mi\u015f\u0259 oldu\u011fu kimi daha \u00e7ox b\u00fcruz\u0259 ver\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancaq minimum pensiya m\u0259bl\u0259\u011finin h\u0259r il art\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, bir daha o fikr\u0259 qay\u0131d\u0131ram ki, h\u0259r halda s\u00f6z\u00fcged\u0259n g\u00f6st\u0259riciy\u0259 dair m\u00f6vcud mexanizmi t\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 ehtiyac var.<\/p>\n\n\n\n<p>Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259 des\u0259m, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 minimum pensiya m\u0259bl\u0259\u011fi \u00fczr\u0259 d\u0259 d\u0259yi\u015fikliyin minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 kimi pill\u0259li art\u0131ma r\u0259vac verm\u0259sin\u0259 z\u0259min yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Son olaraq qeyd edim ki, son 3 il \u0259rzind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n sosial islahatlar\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 minimum pensiya m\u0259bl\u0259\u011fi 2,2 d\u0259f\u0259 art\u0131r\u0131laraq 110 manatdan 240 manata \u00e7at\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>2022-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn ya\u015fay\u0131\u015f minimumu pensiya\u00e7\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn 176 manat m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. Bu il minimum pensiya m\u0259bl\u0259\u011fi pensiya\u00e7\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn ya\u015fay\u0131\u015f minimumu g\u00f6st\u0259ricisini 36,4 faiz \u00fcst\u0259l\u0259yir.\/Oxu.az<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8220;HAK\u0130M\u0130YY\u018fT&#8221; q\u0259zeti<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>P\u0259rviz Heyd\u0259rov yaz\u0131r&#8230; \u00d6lk\u0259d\u0259 ayl\u0131q minimum pensiya m\u0259bl\u0259\u011finin bu il yanvar\u0131n 1-d\u0259n 20 faiz art\u0131laraq 240 manat t\u0259\u015fkil etm\u0259si il\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":167652,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,47,6,2,45,4,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/167651"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=167651"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/167651\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":167653,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/167651\/revisions\/167653"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/167652"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=167651"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=167651"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=167651"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}