{"id":168256,"date":"2022-02-08T15:32:22","date_gmt":"2022-02-08T11:32:22","guid":{"rendered":"http:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=168256"},"modified":"2022-02-08T15:32:24","modified_gmt":"2022-02-08T11:32:24","slug":"az%c9%99rbaycan-artiq-uzun-ill%c9%99rdir-ozunu-etibarli-enerji-m%c9%99nb%c9%99yi-kimi-subut-edib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=168256","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan art\u0131q uzun ill\u0259rdir \u00f6z\u00fcn\u00fc etibarl\u0131 enerji m\u0259nb\u0259yi kimi s\u00fcbut edib"},"content":{"rendered":"\n<p>Bu ilin fevral\u0131n 4-d\u0259 Bak\u0131da \u201cG\u00fcl\u00fcstan\u201d saray\u0131nda C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t \u015euras\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 nazirl\u0259rin VIII toplant\u0131s\u0131 ke\u00e7irilib. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev toplant\u0131da i\u015ftirak edib. XXI \u0259srin \u0259n b\u00f6y\u00fck layih\u0259l\u0259rind\u0259n olan C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi d\u00f6rd seqmentd\u0259n \u2013 \u201c\u015eahd\u0259niz M\u0259rh\u0259l\u0259-II\u201d, C\u0259nub Qafqaz Boru K\u0259m\u0259ri, TANAP v\u0259 TAP qaz boru k\u0259m\u0259rl\u0259rind\u0259n ibar\u0259tdir.<br>Toplant\u0131da Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n komissarlar\u0131, AB\u015e, B\u00f6y\u00fck Britaniya, T\u00fcrkiy\u0259, G\u00fcrc\u00fcstan, \u0130taliya, Yunan\u0131stan, Bolqar\u0131stan, Albaniya, Xorvatiya, Macar\u0131stan, Monteneqro, Rum\u0131niya, Serbiya, \u015eimali Makedoniya, Moldova, Bosniya v\u0259 Herseqovina, Ukrayna v\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan\u0131n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri i\u015ftirak edibl\u0259r.<br>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev toplant\u0131da \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k qeyd edib ki, C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi layih\u0259sinin i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r &#8211; T\u00fcrkiy\u0259, G\u00fcrc\u00fcstan, Yunan\u0131stan, Bolqar\u0131stan, Albaniya v\u0259 \u0130taliya bir komanda olaraq effektli \u00e7al\u0131\u015f\u0131b. H\u0259r il yeni nailiyy\u0259tl\u0259r qeyd olunur. C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin u\u011furla tamamlanmas\u0131 b\u00fct\u00fcn i\u015ftirak\u00e7\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin nailiyy\u0259tidir. 2020-ci ilin 31 dekabr tarixind\u0259 C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin sonuncu hiss\u0259si olan TAP layih\u0259si tamamlanm\u0131\u015fd\u0131r. Avropa Komissiyas\u0131, Az\u0259rbaycan h\u0259mt\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131 olaraq v\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r, \u015firk\u0259tl\u0259r v\u0259 beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 institutlar\u0131n\u0131n M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t \u015euras\u0131n\u0131n iclas\u0131nda s\u0259yl\u0259rinin koordinatorlar\u0131 olaraq il \u0259rzind\u0259 bu layih\u0259nin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 \u00e7ox m\u00fch\u00fcm rol oynam\u0131\u015fd\u0131r. C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi layih\u0259sinin tamamlanmas\u0131ndan sonra Az\u0259rbaycan beyn\u0259lxalq bazarlara, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Avropa bazarlar\u0131na ixrac\u0131 art\u0131ra bilib. Ke\u00e7\u0259n il Az\u0259rbaycan 19 milyard kubmetr t\u0259bii qaz ixrac edib &#8211; T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 8,5 milyard, \u0130taliyaya dem\u0259k olar ki, 7 milyard kubmetr. Yerd\u0259 qalan h\u0259cm komandan\u0131n ba\u015fqa \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 &#8211; G\u00fcrc\u00fcstana, Yunan\u0131stana v\u0259 Bolqar\u0131stana ixrac olunub.<br>Az\u0259rbaycan h\u0259mi\u015f\u0259 beyn\u0259lxalq bazarlara enerji resurslar\u0131n\u0131n etibarl\u0131 t\u0259chizat\u00e7\u0131s\u0131 olmu\u015fdur. Yeni bazarlarda Az\u0259rbaycan qaz\u0131na ehtiyac var. Az\u0259rbaycan neft ixracat\u0131na 2006-c\u0131 ild\u0259n ba\u015flay\u0131b. T\u0259chizatda he\u00e7 bir fasil\u0259 olmam\u0131\u015fd\u0131r, m\u00fcqavil\u0259 \u015f\u0259rtl\u0259ri pozulmam\u0131\u015fd\u0131r, enerji siyas\u0259ti arxas\u0131nda he\u00e7 bir siyasi g\u00fcnd\u0259m yox idi. Az\u0259rbaycan\u0131n enerji siyas\u0259ti h\u0259mi\u015f\u0259 \u00e7ox a\u00e7\u0131q, \u015f\u0259ffaf, biznes v\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 hesablanm\u0131\u015f olub, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 d\u0259st\u0259y\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131b. \u00d6lk\u0259l\u0259rin b\u0259zil\u0259ri qaz istehlak\u0131n\u0131n 80 faizini, dig\u0259rl\u0259ri is\u0259 15-20 faizini Az\u0259rbaycandan al\u0131rlar v\u0259 bu g\u00f6st\u0259ricil\u0259r art\u0131r.<br>Az\u0259rbaycan\u0131n isbat edilmi\u015f qaz ehtiyat\u0131 m\u0259lumdur: 2,6 trilyon kubmetr. \u018fn b\u00f6y\u00fck yataq \u201c\u015eahd\u0259niz\u201ddir &#8211; bir trilyon kubmetr. Texnologiyalar s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf edir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n isbat edilmi\u015f qaz ehtiyatlar\u0131 daha da \u00e7ox olacaq. Dig\u0259r layih\u0259l\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 d\u0259 i\u015f gedir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/static.president.az\/upload\/1340x1020\/2022\/02\/04\/1643962796_1d4530ca6743f0f4f13c96129af209c5.jpg\" alt=\"\" width=\"595\" height=\"374\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p> \u018fn b\u00f6y\u00fck qaz kondensat\u0131 yataqlar\u0131ndan biri olan \u201cAb\u015feron\u201dda tezlikl\u0259 hasilata ba\u015flan\u0131lacaq. \u201cAb\u015feron\u201dda birinci m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 1,5 milyard kubmetr qaz hasil olunacaq. Yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259 ver\u0259c\u0259yin\u0259 \u00fcmid b\u0259sl\u0259diyimiz dig\u0259r b\u00f6y\u00fck bir yataq \u201cBab\u0259k\u201ddir. Onun t\u0259xmin olunan qaz ehtiyat\u0131 400 milyard kubmetrdir. \u201c\u00dcmid\u201d yata\u011f\u0131n\u0131n qaz ehtiyat\u0131 \u0259n az\u0131ndan 200 milyard kubmetrdir. \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201dd\u0259n d\u0259 b\u00f6y\u00fck g\u00f6zl\u0259ntil\u0259r var. Bel\u0259likl\u0259, C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi layih\u0259si ba\u015fa \u00e7at\u0131b, t\u0259r\u0259fda\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin i\u015fi is\u0259 davam edir. Az\u0259rbaycan\u0131n demoqrafik v\u0259ziyy\u0259ti \u00e7ox m\u00fcsb\u0259tdir. Eyni zamanda, s\u0259naye art\u0131r. \u00d6t\u0259n il bizd\u0259 qeyri-enerji \u0259sasl\u0131 s\u0259nayed\u0259 rekord art\u0131m g\u00f6st\u0259ricisi qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. S\u0259nayemizin bu sektoru dem\u0259k olar ki, 20 faiz art\u0131b.<br>2020-ci ild\u0259 V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rin qazla\u015fd\u0131rmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 h\u0259cmd\u0259 qaza ehtiyac var. Bu, tamamil\u0259 da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f b\u00f6y\u00fck bir \u0259razidir. B\u00fct\u00fcn infrastruktur da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b. Bu \u0259razi 10 min kvadrat kilometrd\u0259n \u00e7oxdur. Cari ild\u0259n etibar\u0259n ke\u00e7mi\u015f qa\u00e7q\u0131nlar \u00f6z do\u011fma torpaqlar\u0131na qay\u0131dacaqd\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259, \u0259lav\u0259 qaza ehtiyac var. Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n xam neft, t\u0259bii qaz, neft-kimya m\u0259hsullar\u0131, neft m\u0259hsullar\u0131 v\u0259 elektrik enerjisi ixrac ed\u0259n az sayda \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Az\u0259rbaycan\u0131n elektrik enerjisi potensial\u0131 \u0259sas\u0259n daxili istehlaka hesablan\u0131b.<br>\u0130\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi proqram var. Energetika Nazirliyi apar\u0131c\u0131 beyn\u0259lxalq \u015firk\u0259tl\u0259rl\u0259 birlikd\u0259 art\u0131q Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda \u201cya\u015f\u0131l enerji\u201d zonas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn konseptual proqnoz haz\u0131rlay\u0131b. Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda b\u0259rpaolunan m\u0259nb\u0259l\u0259rin potensial\u0131n\u0131n beyn\u0259lxalq qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259si apar\u0131l\u0131b v\u0259 ilkin r\u0259q\u0259ml\u0259r \u00e7ox \u00fcmidvericidir. K\u00fcl\u0259k enerjisind\u0259 potensial t\u0259xmin\u0259n 7200 meqavat, G\u00fcn\u0259\u015f enerjisind\u0259 potensial is\u0259 2000 meqavatdan \u00e7oxdur. Az\u0259rbaycan\u0131n neft-qaz sah\u0259sind\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131 olan BP i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259, x\u00fcsusil\u0259 C\u0259bray\u0131l rayonunda i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 b\u00f6y\u00fck maraq g\u00f6st\u0259rir.<br>Davos D\u00fcnya \u0130qtisadi Forumunun qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n, enerjiy\u0259 \u0259l\u00e7atanl\u0131q reytinqind\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00fcnyada ikinci yerd\u0259dir. B\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 v\u0259sait yat\u0131r\u0131l\u0131b v\u0259 elektrik enerji x\u0259tl\u0259ri tamamil\u0259 m\u00fcasirl\u0259\u015fdirilib, habel\u0259 yeni elektrik stansiyalar\u0131 tikilib. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, Bak\u0131n\u0131n Qobu rayonunda dem\u0259k olar ki, 400 meqavat g\u00fcc\u00fcnd\u0259 yeni elektrik stansiyas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 olacaq. \u00d6t\u0259n ay enerji bazar\u0131nda tan\u0131nm\u0131\u015f, S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131n \u201cACWA Power\u201d \u015firk\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n maliyy\u0259l\u0259\u015fdiril\u0259c\u0259k ilk b\u00f6y\u00fck b\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259yi layih\u0259sinin &#8211; 240 meqavat g\u00fcc\u00fcnd\u0259 k\u00fcl\u0259k elektrik stansiyas\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259lqoyma m\u0259rasimi ke\u00e7irilmi\u015fdir.<br>Az\u0259rbaycan\u0131n elektrik enerjisin\u0259 regional bazarda da ehtiyac var. Bu g\u00fcn biz d\u00f6rd qon\u015fu \u00f6lk\u0259y\u0259 &#8211; T\u00fcrkiy\u0259, Rusiya, G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 \u0130rana elektrik enerjisi ixrac edirik. H\u0259cm art\u0131r. Bizim Az\u0259rbaycanda b\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259yimiz n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox olsa, biz ixrac \u00fc\u00e7\u00fcn daha \u00e7ox qaza q\u0259na\u0259t ed\u0259c\u0259yik. X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin t\u0259sdiq olunmu\u015f enerji yataqlar\u0131n\u0131n qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 dair x\u00fcsusi proqram var. \u0130lkin r\u0259q\u0259ml\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin texniki potensial\u0131 150 min meqavatdan \u00e7oxdur. Art\u0131q bu potensial\u0131n inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 apar\u0131c\u0131 beyn\u0259lxalq enerji \u015firk\u0259tl\u0259rind\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n ilkin t\u0259klifl\u0259r al\u0131n\u0131b. Az\u0259rbaycan art\u0131q uzun ill\u0259rdir \u00f6z\u00fcn\u00fc etibarl\u0131 enerji m\u0259nb\u0259yi kimi s\u00fcbut edib.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u015eahlar M\u0259mm\u0259dov<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>G\u0259nc\u0259 Regional Qaz \u0130stismar \u0130dar\u0259si r\u0259isinin G\u00f6yg\u00f6l xidm\u0259t sah\u0259si \u00fczr\u0259 m\u00fcavini<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu ilin fevral\u0131n 4-d\u0259 Bak\u0131da \u201cG\u00fcl\u00fcstan\u201d saray\u0131nda C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t \u015euras\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 nazirl\u0259rin VIII toplant\u0131s\u0131 ke\u00e7irilib. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":168257,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,47,2,7,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/168256"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=168256"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/168256\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":168258,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/168256\/revisions\/168258"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/168257"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=168256"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=168256"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=168256"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}