{"id":175134,"date":"2023-01-13T12:06:29","date_gmt":"2023-01-13T08:06:29","guid":{"rendered":"http:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=175134"},"modified":"2023-01-13T12:06:31","modified_gmt":"2023-01-13T08:06:31","slug":"siyasi-partiyalar-haqqinda-yeni-qanun-dovrun-t%c9%99l%c9%99bl%c9%99rinin-z%c9%99rur%c9%99tidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=175134","title":{"rendered":"\u201cSiyasi partiyalar haqq\u0131nda\u201d yeni Qanun d\u00f6vr\u00fcn t\u0259l\u0259bl\u0259rinin z\u0259rur\u0259tidir"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-vivid-red-color has-text-color\"><strong><em>Bir ne\u00e7\u0259 ildir ki, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n geni\u015fmiqyasl\u0131 islahatlar art\u0131q h\u0259yat\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 b\u00fcruz\u0259 verir. Bu m\u0259nz\u0259r\u0259 b\u00fct\u00fcn f\u0259aliyy\u0259t sah\u0259l\u0259rind\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyin\u0259 aid olan f\u0259aliyy\u0259t sah\u0259l\u0259rind\u0259, h\u0259m\u00e7inin m\u00fcst\u0259qilliyimizin ilk ill\u0259rind\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f, bu g\u00fcn m\u00fcasir t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 cavab verm\u0259y\u0259n qanunvericilik aktlar\u0131nda da \u00f6z\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 b\u00fcruz\u0259 verir. Art\u0131q indiki Az\u0259rbaycan 30 ilki d\u00f6vrd\u0259n tamamil\u0259 f\u0259rqlidir. Haz\u0131rda \u00f6lk\u0259miz d\u00fcnyada s\u00f6z sahibin\u0259 \u00e7evrilmi\u015f, s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf ed\u0259n d\u00f6vl\u0259tdir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u0259vv\u0259lki ill\u0259rd\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f qanunlar\u0131n t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si, beyn\u0259lxalq normalara uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 z\u0259rur\u0259ti yaran\u0131b. Bu bax\u0131mdan \u201cSiyasi partiyalar haqq\u0131nda\u201d yeni Qanunun yarad\u0131lmas\u0131 d\u00f6vr\u00fcn t\u0259l\u0259bl\u0259rind\u0259n ir\u0259li g\u0259lirdi.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu fikirl\u0259ri\u00a0 <strong><em>Demokratiya v\u0259 \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 Komit\u0259sinin s\u0259dri , h\u00fcquq \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru \u00c7ingiz Q\u0259nizad\u0259<\/em><\/strong> bildirib.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259\u00e7isi \u201cSiyasi partiyalar haqq\u0131nda\u201d yeni Qanunun q\u0259bul edilm\u0259sin\u0259 m\u00fcnasib\u0259t bildir\u0259rk\u0259n deyib ki, bu, \u00f6lk\u0259d\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n islahatlar\u0131n n\u00f6vb\u0259ti t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. \u0130slahatlar \u00f6lk\u0259mizi yeni inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131b, Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00fcnya birliyind\u0259ki m\u00f6vqeyini daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirib. \u0130ndiy\u0259d\u0259k h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n islahatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 qazan\u0131lan u\u011furlar \u00f6z\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 b\u00fcruz\u0259 verir. Haz\u0131rda Az\u0259rbaycan yeni inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259m qoyub. Bel\u0259 bir vaxtda \u201cSiyasi partiyalar haqq\u0131nda\u201d yeni Qanunun q\u0259bul edilm\u0259sini alq\u0131\u015flay\u0131ram. Art\u0131q q\u00fcvv\u0259d\u0259n d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u201cSiyasi partiyalar haqq\u0131nda\u201d Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qanunu 30 il bundan \u0259vv\u0259l &#8211; 1992-ci il iyunun 3- d\u0259 q\u0259bul edilmi\u015fdi. \u00d6lk\u0259d\u0259 formala\u015fan yeni siyasi konfiqurasiya qanunvericilik sah\u0259sind\u0259 d\u0259 siyasi sistemin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn Milli M\u0259clis t\u0259r\u0259find\u0259n laz\u0131mi add\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131n\u0131 z\u0259ruri etmi\u015fdir. Bu bax\u0131mdan Milli M\u0259clisd\u0259 t\u0259msil olunan b\u00fct\u00fcn siyasi partiyalar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri \u201cSiyasi partiyalar haqq\u0131nda\u201d yeni qanun layih\u0259sinin haz\u0131rlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Milli M\u0259clisin s\u0259drin\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259si z\u0259rur\u0259ti yarand\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7.Q\u0259nizad\u0259 deyib ki, yeni qanun layih\u0259sinin haz\u0131rlanmas\u0131 zaman\u0131 Venesiya Komissiyas\u0131n\u0131n 2010-cu ild\u0259 q\u0259bul etdiyi \u201cSiyasi partiyalar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tinin h\u00fcquqi t\u0259nziml\u0259nm\u0259si bar\u0259d\u0259 v\u0259ziyy\u0259t\u201d, Venesiya Komissiyas\u0131n\u0131n v\u0259 AT\u018fT-in Demokratik T\u0259sisatlar v\u0259 \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u00fczr\u0259 B\u00fcrosunun 2021-ci ild\u0259 q\u0259bul etdiyi \u201cUkraynan\u0131n Siyasi partiyalar haqq\u0131nda Qanununun layih\u0259sin\u0259 dair birg\u0259 r\u0259y\u201d, inki\u015faf etmi\u015f 24 \u00f6lk\u0259nin t\u0259cr\u00fcb\u0259si, \u00f6lk\u0259d\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n siyasi partiyalardan 47-sinin Milli M\u0259clis\u0259 yaz\u0131l\u0131 formada t\u0259qdim edilmi\u015f 250-d\u0259n \u00e7ox t\u0259klif, o c\u00fcml\u0259d\u0259n parlamentd\u0259 komit\u0259 v\u0259 plenar iclaslarda deputatlar t\u0259r\u0259find\u0259n ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f 100-d\u0259n \u00e7ox t\u0259klif n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Komit\u0259 s\u0259dri bildirib ki, bu qanun layih\u0259sinin haz\u0131rlanmas\u0131 zaman\u0131 Milli M\u0259clisin tarixind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq komit\u0259 iclas\u0131na \u00e7\u0131xar\u0131lmazdan \u0259vv\u0259l s\u0259n\u0259d parlamentin sayt\u0131nda r\u0259y v\u0259 t\u0259klifl\u0259rin bildirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn yerl\u0259\u015fdirilib v\u0259 Sosial T\u0259dqiqatlar M\u0259rk\u0259zi t\u0259r\u0259find\u0259n layih\u0259d\u0259 \u0259ksini tapm\u0131\u015f \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r il\u0259 ba\u011fl\u0131 ictimai r\u0259y sor\u011fusu ke\u00e7irilib. S\u0259n\u0259din ictimai \u0259h\u0259miyy\u0259ti n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq t\u0259klif olunan layih\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 siyasi partiyalar\u0131n, qeyri-h\u00f6kum\u0259t t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n, politoloqlar\u0131n v\u0259 media n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 2 ictimai dinl\u0259m\u0259 t\u0259\u015fkil olunub. Dinl\u0259m\u0259l\u0259rd\u0259n sonra m\u00fcsb\u0259t\u0259 do\u011fru 70-d\u0259k, Milli M\u0259clisd\u0259 komit\u0259 v\u0259 plenar iclaslardan sonra is\u0259 40-d\u0259k \u0259lav\u0259 v\u0259 d\u0259yi\u015fiklik edilib. \u00dcmumilikd\u0259 s\u0259n\u0259d\u0259 110 d\u00fcz\u0259li\u015f edilib. Daha bir demokratik add\u0131m is\u0259 Venesiya Komissiyas\u0131n\u0131n s\u0131rf siyasi partiyan\u0131n statusuna v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 aid olan 132 t\u00f6vsiy\u0259sind\u0259n 112-si layih\u0259d\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259\u00e7isi yeni qanunda diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n m\u0259qamlar\u0131 da xat\u0131rlad\u0131b. Deyib ki, yeni qanunun q\u0259bulundan sonra h\u0259r k\u0259s b\u0259rab\u0259r \u015f\u0259kild\u0259 siyasi partiya yaratmaq v\u0259 ya m\u00f6vcud siyasi partiyaya daxil olmaq h\u00fcququna malikdir. D\u00f6vl\u0259t qeydiyyatdan ke\u00e7mi\u015f b\u00fct\u00fcn siyasi partiyalar\u0131n s\u0259rb\u0259st f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 t\u0259minat verilir. H\u0259m\u00e7inin d\u00f6vl\u0259t siyasi partiyalar\u0131n t\u0259sis edilm\u0259si v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn, h\u00fcquqlar\u0131na v\u0259 qanuni m\u0259nafel\u0259rin\u0259 \u0259m\u0259l olunmas\u0131na b\u0259rab\u0259r h\u00fcquqi \u015f\u0259rait yarad\u0131lmas\u0131na t\u0259minat verir. \u018fsas m\u0259qamlardan biri d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin v\u0259saiti hesab\u0131na siyasi partiyalara maliyy\u0259 yard\u0131m\u0131 g\u00f6st\u0259rilir. Qanunla n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f hallar istisna olmaqla, d\u00f6vl\u0259t v\u0259 yerli \u00f6z\u00fcn\u00fcidar\u0259etm\u0259 orqanlar\u0131n\u0131n, v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259rin siyasi partiyalar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 m\u00fcdaxil\u0259sin\u0259 yol verilmir. \u00c7.Q\u0259nizad\u0259 bildirib ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131n\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n qanunlar\u0131n\u0131 pozan siyasi partiyalar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 yaln\u0131z m\u0259hk\u0259m\u0259 qaydas\u0131nda xitam veril\u0259 bil\u0259r: \u201cDaha bir demokratik x\u00fcsusiyy\u0259ti d\u0259 qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim. Siyasi partiyan\u0131n d\u00f6vl\u0259t qeydiyyat\u0131, f\u0259aliyy\u0259tinin dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 l\u0259\u011fvi il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcbahis\u0259l\u0259r\u0259 apellyasiya m\u0259hk\u0259m\u0259si t\u0259r\u0259find\u0259n bax\u0131l\u0131r. Eyni zamanda, siyasi partiyalar\u0131n m\u00fcxt\u0259lif m\u0259qs\u0259dl\u0259rl\u0259 t\u0259sis edilm\u0259si v\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti d\u0259 qanunda \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b\u201d, &#8211; dey\u0259 o qeyd edib.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7.Q\u0259nizad\u0259 vur\u011fulay\u0131b ki, \u0259vv\u0259lki qanundan f\u0259rqli olaraq, yeni qanun siyasi partiyaya ictimai-siyasi n\u0259\u015frl\u0259rin, dig\u0259r t\u0259bli\u011fat v\u0259 t\u0259\u015fviqat materiallar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 sat\u0131\u015f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 sahibkarl\u0131q f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olma\u011fa icaz\u0259 verir. \u0130caz\u0259 verilmi\u015f sahibkarl\u0131q f\u0259aliyy\u0259tinin n\u00f6vl\u0259ri il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmaq, h\u0259m\u00e7inin \u201cMedia haqq\u0131nda\u201d Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qanununa uy\u011fun olaraq \u00e7ap medias\u0131n\u0131 t\u0259sis etm\u0259k (\u00e7ap medias\u0131n\u0131n i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 olmaq) \u00fc\u00e7\u00fcn siyasi partiya t\u0259s\u0259rr\u00fcfat c\u0259miyy\u0259tl\u0259ri yarada bil\u0259r v\u0259 ya onlarda i\u015ftirak ed\u0259 bil\u0259r.\/AZ\u018fRTAC<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir ne\u00e7\u0259 ildir ki, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n geni\u015fmiqyasl\u0131 islahatlar art\u0131q h\u0259yat\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 b\u00fcruz\u0259 verir. Bu m\u0259nz\u0259r\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":175135,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,2,7,4,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/175134"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=175134"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/175134\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":175136,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/175134\/revisions\/175136"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/175135"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=175134"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=175134"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=175134"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}