{"id":177290,"date":"2023-04-20T01:59:15","date_gmt":"2023-04-19T21:59:15","guid":{"rendered":"http:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=177290"},"modified":"2023-04-20T01:59:17","modified_gmt":"2023-04-19T21:59:17","slug":"t%c9%99m%c9%99li-umummilli-lider-heyd%c9%99r-%c9%99liyev-t%c9%99r%c9%99find%c9%99n-qoyulan-iqtisadi-strategiyamiz-dinamik-inkisafdadir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=177290","title":{"rendered":"T\u018fM\u018fL\u0130 \u00dcMUMM\u0130LL\u0130 L\u0130DER HEYD\u018fR \u018fL\u0130YEV T\u018fR\u018fF\u0130ND\u018fN QOYULAN \u0130QT\u0130SAD\u0130 STRATEG\u0130YAMIZ D\u0130NAM\u0130K \u0130NK\u0130\u015eAFDADIR"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-vivid-red-color has-text-color\"><strong><em>M\u00fcasir Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin banisi Heyd\u0259r \u018fliyevin misilsiz idar\u0259\u00e7ilik qabiliyy\u0259ti, g\u0259rgin \u0259m\u0259yi n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 olunmu\u015f nailiyy\u0259tl\u0259r sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n davaml\u0131 v\u0259 dinamik inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6hk\u0259m z\u0259min yaratd\u0131.<\/em><\/strong>\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6lk\u0259mizin iqtisadi v\u0259 demokratik inki\u015faf\u0131, h\u00fcquqi d\u00f6vl\u0259t v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti quruculu\u011fu istiqam\u0259tind\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259tl\u0259r m\u0259hz \u00fcmummilli lider t\u0259r\u0259find\u0259n formala\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u00f6hk\u0259m t\u0259m\u0259l\u0259 \u0259saslan\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin qeyd etdiyi kimi: <strong><em>\u201cHeyd\u0259r \u018fliyev b\u00fct\u00fcn zamanlarda, b\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131na l\u0259yaq\u0259tl\u0259 xidm\u0259t etmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyinin \u0259b\u0259di, d\u00f6nm\u0259z olmas\u0131nda, iqtisadi potensial\u0131n\u0131n m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sind\u0259, b\u00f6lg\u0259d\u0259 v\u0259 d\u00fcnyada n\u00fcfuzunun artmas\u0131nda onun m\u00fcst\u0259sna xidm\u0259tl\u0259ri var. Haz\u0131rda bu siyas\u0259t davam etdirilir. Bu g\u00fcn Heyd\u0259r \u018fliyev biziml\u0259 deyil, ancaq onun siyas\u0259ti ya\u015fay\u0131r, onun qurdu\u011fu m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan ya\u015fayacaqd\u0131r\u201d.<\/em><\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u00fcmummilli lideri Heyd\u0259r \u018fliyev m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin memar\u0131 olmaqla yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 bu g\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n \u0259n sabit v\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf ed\u0259n g\u00fccl\u00fc iqtisadiyyat\u0131n\u0131n qurucusudur. M\u0259hz Ulu \u00d6nd\u0259rin 90-c\u0131 ill\u0259rin ortalar\u0131nda t\u0259m\u0259lini qoydu\u011fu g\u00fccl\u00fc sosial-iqtisadi baza bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259k rifah\u0131na, onun parlaq g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 xidm\u0259t edir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n 1993-2003-c\u00fc ill\u0259r \u0259rzind\u0259 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f geni\u015fmiqyasl\u0131 i\u015fl\u0259r Az\u0259rbaycanda si\u00e7ray\u0131\u015fl\u0131 inki\u015faf\u0131n ba\u015flamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri potensial formala\u015fd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. Heyd\u0259r \u018fliyev siyasi kursunu u\u011furla davam etdir\u0259n, bu kursun ideoloji bazas\u0131 \u0259sas\u0131nda yeni inki\u015faf modelini h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n, Ulu \u00d6nd\u0259rin layiqli davam\u00e7\u0131s\u0131 Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcasir d\u00f6vl\u0259t, g\u00fccl\u00fc iqtisadiyyat, y\u00fcks\u0259k sosial rifah, m\u0259d\u0259ni c\u0259miyy\u0259tin qurulmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 2003-c\u00fc ild\u0259 b\u0259yan edilmi\u015f h\u0259d\u0259fl\u0259r art\u0131q g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn reall\u0131\u011f\u0131na \u00e7evrilmi\u015fdir. Bu g\u00fcn d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259sdiq olunmu\u015f m\u00fcasir inki\u015faf konsepsiyas\u0131 keyfiyy\u0259tc\u0259 yeni prioritetl\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n edir. \u0130nnovasiya \u0259sasl\u0131 inki\u015faf modelin\u0259 ke\u00e7id, y\u00fcks\u0259k r\u0259qab\u0259t qabiliyy\u0259tli v\u0259 \u015fax\u0259l\u0259nmi\u015f iqtisadiyyat\u0131n qurulmas\u0131 qar\u015f\u0131da duran \u0259n m\u00fch\u00fcm prioritetdir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131tmas\u0131 il\u0259 b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi, \u00f6lk\u0259mizin iqtisadi h\u0259yat\u0131nda da taley\u00fckl\u00fc d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin \u0259sas\u0131 qoyuldu. Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tini v\u0259 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131 lab\u00fcd f\u0259lak\u0259td\u0259n, h\u0259rc-m\u0259rclikd\u0259n xilas ed\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev \u00f6lk\u0259nin iqtisadi y\u00fcks\u0259li\u015fi \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259cili t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. \u00dcmummilli liderin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 bazar iqtisadiyyat\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 qanunvericilik bazas\u0131 yarad\u0131ld\u0131, m\u0259qs\u0259dli d\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131 q\u0259bul edildi, institusional islahatlar apar\u0131ld\u0131, m\u00fclkiyy\u0259t m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 k\u00f6kl\u00fc d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcvafiq add\u0131mlar at\u0131ld\u0131. Dahi siyas\u0259t\u00e7i Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilmi\u015f strategiyan\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 iqtisadiyyat\u0131n inki\u015faf\u0131na, m\u00f6vcud resurslardan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259y\u0259, d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131na inteqrasiyaya v\u0259 n\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n rifah hal\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259ldilm\u0259sin\u0259 hesablanan sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc bazar iqtisadiyyat\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 t\u0259\u015fkil edirdi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130qtisadi sah\u0259d\u0259 islahatlar\u0131n ard\u0131c\u0131l v\u0259 sistemli \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 ulu \u00f6nd\u0259r beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 uy\u011fun qanunvericilik bazas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259min etdi. Milli iqtisadi inki\u015faf konsepsiyam\u0131z\u0131 yaratd\u0131. Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 iqtisadi sah\u0259l\u0259rin t\u0259nziml\u0259nm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 70-d\u0259n art\u0131q qanun q\u0259bul edilmi\u015f, 100-d\u0259n \u00e7ox f\u0259rman v\u0259 s\u0259r\u0259ncam imzalanm\u0131\u015f, 30-a yax\u0131n d\u00f6vl\u0259t proqram\u0131 t\u0259sdiq edilmi\u015fdir. Beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 institutlar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259r yarad\u0131ld\u0131, onlar\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259ri&nbsp; Bak\u0131ya d\u0259v\u0259t olundu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n o zamank\u0131 m\u0259hdud imkanlar\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alan Heyd\u0259r \u018fliyev iqtisadiyyatda ciddi d\u00f6n\u00fc\u015f\u0259 nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn respublikan\u0131n malik oldu\u011fu z\u0259ngin karbohidrogen ehtiyatlar\u0131ndan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259ni vacib hesab edirdi. B\u00f6y\u00fck siyas\u0259t korifeyinin \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn neft amilind\u0259n m\u0259har\u0259tl\u0259 istifad\u0259 etm\u0259si, 1994-c\u00fc ilin sentyabr\u0131nda b\u00f6y\u00fck t\u0259zyiql\u0259r\u0259 baxmayaraq \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201dnin imzalanmas\u0131na nail olmas\u0131 y\u00fcks\u0259k siyasi irad\u0259nin v\u0259 q\u0259tiyy\u0259tin t\u0259nt\u0259n\u0259si idi. Bu sazi\u015f h\u0259m\u00e7inin, Az\u0259rbaycan\u0131n qap\u0131lar\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n \u00fcz\u00fcn\u0259 a\u00e7d\u0131, bu sah\u0259d\u0259 yeni m\u00fcqavil\u0259l\u0259rin imzalanmas\u0131n\u0131 v\u0259 \u00f6lk\u0259y\u0259 investisiya qoyulu\u015funu t\u0259\u015fviq etdi. Az\u0259rbaycan neftinin d\u00fcnya bazarlar\u0131na \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn 1996-c\u0131 ild\u0259 Bak\u0131-Novorossiysk, 1999-cu ild\u0259 Bak\u0131-Supsa ixrac neft k\u0259m\u0259rl\u0259ri istismara verildi. Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan \u0259sas ixrac boru k\u0259m\u0259rinin in\u015fas\u0131na dair sazi\u015fin imzalanmas\u0131 il\u0259 ixrac mar\u015frutlar\u0131n\u0131n diversifikasiyas\u0131na nail olundu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Neft-qaz s\u0259nayesi iqtisadiyyat\u0131n dig\u0259r sah\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131nda lokomotiv rolunu oynad\u0131. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f iqtisadi siyas\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 makroiqtisadi sabitliy\u0259 nail olundu v\u0259 davaml\u0131 iqtisadi art\u0131m\u0131n \u0259sas\u0131 qoyuldu, iqtisadiyyat\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 islahatlara ba\u015flan\u0131ld\u0131, \u0259halinin h\u0259yat s\u0259viyy\u0259sinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 ciddi add\u0131mlar at\u0131ld\u0131. Ulu \u00f6nd\u0259rin m\u00fcdriklikl\u0259, m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc v\u0259 ard\u0131c\u0131l \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi qlobal, geni\u015fmiqyasl\u0131 iqtisadi siyas\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 neft-qaz s\u0259nayesi il\u0259 yana\u015f\u0131, elektrotexnika, ma\u015f\u0131nqay\u0131rma, kimya, xal\u00e7a\u00e7\u0131l\u0131q v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259rin d\u0259 inki\u015faf\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irildi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev \u00f6lk\u0259nin g\u0259l\u0259c\u0259k iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131n \u00f6z\u0259l sektorla ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu vur\u011fulay\u0131rd\u0131: <strong><em>\u201cSahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf etdirilm\u0259si, s\u0259rb\u0259st iqtisadiyyata yol verilm\u0259si, bazar iqtisadiyyat\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 bizim strateji yolumuzdur\u201d.<\/em><\/strong>&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ulu \u00f6nd\u0259rin m\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyi v\u0259 onun r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131 strategiyas\u0131 \u00f6z\u0259l b\u00f6lm\u0259nin inki\u015faf\u0131na y\u00f6n\u0259lmi\u015f t\u0259dbirl\u0259rin sistemliliyi, d\u00f6vl\u0259t t\u0259nziml\u0259nm\u0259sinin liberalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, d\u00f6vl\u0259t-sahibkar m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin institusionalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 xarakteriz\u0259 edilir. Q\u0259bul olunmu\u015f d\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131n\u0131n bu sah\u0259nin inki\u015faf\u0131nda x\u00fcsusi rolu oldu, ki\u00e7ik v\u0259 orta sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131 iqtisadi siyas\u0259tin prioritet istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evirdi. Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 sahibkarl\u0131q infrastrukturunun formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar at\u0131ld\u0131, sahibkarlara maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yi v\u0259 z\u0259ruri texniki yard\u0131m (m\u0259sl\u0259h\u0259t, informasiya v\u0259 s. xidm\u0259tl\u0259r) g\u00f6st\u0259r\u0259n strukturlar formala\u015fd\u0131. Sahibkarlar\u0131n vergi y\u00fck\u00fcn\u00fcn azald\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u0259nf\u0259\u0259t v\u0259 \u0259lav\u0259 d\u0259y\u0259r vergisinin d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259ri a\u015fa\u011f\u0131 sal\u0131nd\u0131, ki\u00e7ik sahibkarl\u0131q subyektl\u0259rin\u0259 vahid vergi t\u0259tbiq edilm\u0259y\u0259 ba\u015fland\u0131. D\u00f6vl\u0259t m\u00fclkiyy\u0259tinin \u00f6z\u0259ll\u0259\u015fdirilm\u0259sinin qanunvericilik bazas\u0131 yarad\u0131ld\u0131 v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 m\u00fcvafiq d\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131 t\u0259sdiq olundu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin balansla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f xarici siyas\u0259t kursu say\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n siyasi x\u0259rit\u0259sind\u0259 geostrateji m\u00f6vqeyini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirmi\u015f, \u00f6lk\u0259miz C\u0259nubi Qafqaz\u0131n lider d\u00f6vl\u0259tin\u0259, regionda ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdiril\u0259n b\u00fct\u00fcn transmilli layih\u0259l\u0259rin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131na v\u0259 f\u0259al i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131na \u00e7evrilmi\u015fdir. Ulu \u00f6nd\u0259rin \u00e7oxsayl\u0131 xarici s\u0259f\u0259rl\u0259ri, ikit\u0259r\u0259fli v\u0259 beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 imzalanm\u0131\u015f m\u00fch\u00fcm sazi\u015f v\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259r, u\u011furlu neft diplomatiyas\u0131, beyn\u0259lxalq v\u0259 regional t\u0259\u015fkilatlarla apar\u0131lan g\u0259rgin i\u015f \u00f6lk\u0259mizin inki\u015faf\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259sini vermi\u015fdir. Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n qurumlar\u0131, Avropa \u0130ttifaq\u0131, \u0130qtisadi \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131, Avropa \u015euras\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 D\u00fcnya Bank\u0131, Beyn\u0259lxalq Valyuta Fondu, Avropa Yenid\u0259nqurma v\u0259 \u0130nki\u015faf Bank\u0131 v\u0259 dig\u0259r beyn\u0259lxalq institutlarla s\u0259m\u0259r\u0259li \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259likl\u0259, Heyd\u0259r \u018fliyev strategiyas\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 1995-ci ild\u0259n Az\u0259rbaycanda inki\u015faf\u0131n yeni m\u0259rh\u0259l\u0259si \u2013 b\u0259rpa v\u0259 dinamik inki\u015faf d\u00f6vr\u00fc ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131r. 1995-2003-c\u00fc ill\u0259r \u0259rzind\u0259 \u00fcmumi daxili m\u0259hsul 90,1 faiz, d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin g\u0259lirl\u0259ri 3,9 d\u0259f\u0259, \u00f6lk\u0259nin valyuta ehtiyatlar\u0131 85 d\u0259f\u0259, s\u0259naye m\u0259hsulunun h\u0259cmi 22,4 faiz, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 istehsal\u0131 52,8 faiz, xarici ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259si 4 d\u0259f\u0259, iqtisadiyyatda m\u0259\u015f\u011ful olanlar\u0131n orta ayl\u0131q \u0259m\u0259khaqq\u0131s\u0131 6,2 d\u0259f\u0259 artd\u0131, inflyasiya s\u0259viyy\u0259si 2-3 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r endirildi. Bu d\u00f6vrd\u0259 iqtisadiyyata b\u00fct\u00fcn maliyy\u0259 m\u0259nb\u0259l\u0259ri hesab\u0131na 20 milyard AB\u015e dollar\u0131 h\u0259cmind\u0259 investisiyan\u0131n qoyulmas\u0131 t\u0259min olundu. 1993-c\u00fc ild\u0259 \u00f6lk\u0259nin valyuta ehtiyatlar\u0131 8 milyon AB\u015e dollar\u0131 idi. Haz\u0131rda is\u0259 bu r\u0259q\u0259m 39 milyard AB\u015e dollar\u0131 t\u0259\u015fkil edir.\u00a0\u0130qtisadiyyat\u0131n \u015fax\u0259l\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n fundamental \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259n biri makroiqtisadi sabitlikdir.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Makroiqtisadi siyas\u0259tin koordinasiyas\u0131 g\u00fccl\u0259ndiril\u0259c\u0259k, maliyy\u0259 dayan\u0131ql\u0131l\u0131\u011f\u0131 bax\u0131m\u0131ndan optimal makro-fiskal \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259 formala\u015fd\u0131r\u0131lacaq v\u0259 adekvat pul siyas\u0259tiapar\u0131lacaqd\u0131r. Bu siyas\u0259tin birinci pill\u0259sind\u0259 inflyasiya h\u0259d\u0259fi, dig\u0259r makroiqtisadi h\u0259d\u0259fl\u0259r v\u0259 bunlara uy\u011fun t\u0259nziml\u0259m\u0259 al\u0259tl\u0259ri, ikinci pill\u0259sind\u0259 is\u0259 maliyy\u0259 sektorunda sabitlik h\u0259d\u0259fl\u0259ri, sektorda aktivliyi v\u0259 riskl\u0259ri idar\u0259 ed\u0259c\u0259k al\u0259tl\u0259r yer alacaqd\u0131r. \u0130nflyasiya h\u0259d\u0259fin\u0259 uy\u011fun olaraq iqtisadiyyat\u0131n pula t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131n \u00f6d\u0259nilm\u0259sin\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t yetiril\u0259c\u0259k, monetar idar\u0259etm\u0259nin institusional bazas\u0131 t\u0259kmill\u0259\u015fdiril\u0259c\u0259kdir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fcdc\u0259 resurslar\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131 v\u0259 istifad\u0259si sah\u0259sind\u0259 fiskal intizam\u0131n t\u0259min edilm\u0259si, v\u0259saitl\u0259rin d\u00fczg\u00fcn b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259si v\u0259 x\u0259rcl\u0259rin s\u0259m\u0259r\u0259liliyinin art\u0131r\u0131lmas\u0131na&nbsp; x\u00fcsusi diqq\u0259t yetiril\u0259c\u0259kdir. M\u00fcxt\u0259lif b\u00fcdc\u0259 riskl\u0259ri (xarici, maliyy\u0259, k\u0259narla\u015fma, \u0259m\u0259liyyat riskl\u0259ri v\u0259 s.) \u00fczr\u0259 \u00e7evik qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 apar\u0131lacaqd\u0131r. \u0130qtisadi sistemin r\u0259qab\u0259t qabiliyy\u0259tinin daha da art\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 t\u0259dric\u0259n passiv vergi siyas\u0259tind\u0259n aktiv vergi siyas\u0259tin\u0259 ke\u00e7id t\u0259min edil\u0259c\u0259k, vergi d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259rinin optimalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k t\u0259dbirl\u0259r sahibkarl\u0131q f\u0259aliyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli m\u00fchitin yarad\u0131lmas\u0131na k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259kdir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Neft v\u0259 qaz g\u0259lirl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 olunmas\u0131 mexanizmi t\u0259kmill\u0259\u015fdiril\u0259c\u0259kdir. Karbohidrogenl\u0259rin sat\u0131\u015f\u0131ndan \u0259ld\u0259 edil\u0259n g\u0259lirl\u0259rin t\u0259dric\u0259n h\u0259min v\u0259saitl\u0259rin investisiya olunmas\u0131ndan qazan\u0131lan g\u0259lirl\u0259 \u0259v\u0259zl\u0259nm\u0259si strategiyas\u0131 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 haz\u0131rda apar\u0131lan i\u015fl\u0259r intensivl\u0259\u015fdiril\u0259c\u0259kdir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6lk\u0259nin t\u0259diyy\u0259 qabiliyy\u0259tinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n v\u0259 iqtisadiyyat\u0131n ixraca y\u00f6n\u0259ldilm\u0259sinin ayr\u0131ca vacib t\u0259l\u0259bi kimi daha \u00e7evik m\u0259z\u0259nn\u0259 siyas\u0259ti h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k, xalis beyn\u0259lxalq investisiya m\u00f6vqeyi \u00fczr\u0259 profisit qorunacaqd\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Biznes m\u00fchitinin, r\u0259qab\u0259t qanunvericiliyi v\u0259 siyas\u0259tinin daha da yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n t\u0259dbirl\u0259r davam etdiril\u0259c\u0259k, investorlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 mexanizml\u0259ri t\u0259kmill\u0259\u015fdiril\u0259c\u0259kdir. Qanunlar\u0131n davaml\u0131 v\u0259 \u0259dal\u0259tli \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259tbiq edilm\u0259si v\u0259 h\u00fcququn aliliyinin i\u015fl\u0259k sisteminin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlan\u0131lacaqd\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Xarici ticar\u0259t prosedurlar\u0131n\u0131n sad\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si, beyn\u0259lxalq bazarlara \u00e7\u0131x\u0131\u015fda v\u0259 xarici bazarlarda r\u0259qab\u0259t g\u00fcc\u00fcnun art\u0131r\u0131lmas\u0131nda sahibkarlara g\u00f6st\u0259ril\u0259n d\u00f6vl\u0259t d\u0259st\u0259yinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata&nbsp; e\u00e7iril\u0259c\u0259kdir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ki\u00e7ik v\u0259 orta sahibkarl\u0131q subyektl\u0259rinin ixrac qabiliyy\u0259tini art\u0131rmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 t\u0259\u015fviqedici t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k, sahibkarl\u0131q subyektl\u0259rinin d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n g\u00fcz\u0259\u015ftli kreditl\u0259rl\u0259 t\u0259minat s\u0259viyy\u0259si y\u00fcks\u0259ldil\u0259c\u0259k, daxili bazar\u0131n haqs\u0131z r\u0259qab\u0259td\u0259n qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn beyn\u0259lxalq praktikada q\u0259bul olunmu\u015f antidempinq v\u0259 dig\u0259r qoruyucu t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259kdir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Eyni zamanda g\u00f6mr\u00fck, miqrasiya v\u0259 prosedurlar\u0131n\u0131n t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si, h\u0259m\u00e7inin investorlar\u0131 yerli bazarlara daxil olmaqdan \u00e7\u0259kindir\u0259n amill\u0259rin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259yl\u0259r s\u0259f\u0259rb\u0259r edil\u0259c\u0259kdir. \u00dcmumd\u00fcnya Ticar\u0259t T\u0259\u015fkilat\u0131na (\u00dcTT) daxil olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn beyn\u0259lxalq ticar\u0259t sistemin\u0259 uy\u011fun islahatlar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si, qanunlar\u0131n d\u00fcnya ticar\u0259t sistemind\u0259 t\u0259tbiq edil\u0259n praktikaya uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 son n\u0259tic\u0259 olaraq yerli \u015firk\u0259tl\u0259rin v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131na yeni imkanlar a\u00e7acaqd\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 h\u0259m d\u0259 ona g\u00f6r\u0259 minn\u0259tdar olmal\u0131d\u0131r ki, o, \u00f6z\u00fcnd\u0259n sonrak\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131 t\u0259sad\u00fcfl\u0259rin ixtiyar\u0131na buraxmad\u0131, xalq\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259ti g\u00fccl\u00fc idar\u0259etm\u0259 qabiliyy\u0259tin\u0259 malik g\u0259nc lider\u0259 \u2013 \u0130lham \u018fliyev\u0259 etibar etdi. M\u0259hz ulu \u00f6nd\u0259rin b\u00f6y\u00fck uzaqg\u00f6r\u0259nliyi say\u0259sind\u0259 bu g\u00fcn \u00f6lk\u0259 Prezidenti \u0130lham \u018fliyev \u00f6z komandas\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tini inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin s\u0259viyy\u0259sin\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq v\u0259 bu inki\u015faf\u0131 davaml\u0131 inki\u015fafa \u00e7evirm\u0259k istiqam\u0259tind\u0259 kompleks t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irir. Bu bir h\u0259qiq\u0259tdir ki, apar\u0131lan islahatlar\u0131n, h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n daxili v\u0259 xarici siyas\u0259tin u\u011furlar\u0131nda, \u00f6lk\u0259nin sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131nda d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan kadrlar\u0131n h\u0259r birinin \u00f6z xidm\u0259tl\u0259ri v\u0259 m\u0259suliyy\u0259ti vard\u0131r. Eyni zamanda, onu da qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, bel\u0259 idar\u0259etm\u0259ni v\u0259 onu h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn komandan\u0131, t\u0259bii ki, yaln\u0131z dahi Heyd\u0259r \u018fliyev m\u0259kt\u0259bini ke\u00e7mi\u015f, ondan t\u0259rbiy\u0259 alm\u0131\u015f v\u0259 z\u0259ngin idar\u0259etm\u0259 qabiliyy\u0259tin\u0259 malik olan m\u00f6ht\u0259r\u0259m \u0130lham \u018fliyev formala\u015fd\u0131ra bil\u0259rdi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Siyasi v\u0259 makroiqtisadi bax\u0131mdan sabit, davaml\u0131 v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 iqtisadi inki\u015fafa malik \u00f6lk\u0259, Avropan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min olunmas\u0131nda etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f, qlobal enerji v\u0259 n\u0259qliyyat layih\u0259l\u0259rinin f\u0259al i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131, beyn\u0259lxalq t\u0259dbirl\u0259r m\u0259kan\u0131 kimi tan\u0131nan Az\u0259rbaycan\u0131n bug\u00fcnk\u00fc u\u011furlar\u0131 m\u0259hz Heyd\u0259r \u018fliyev siyas\u0259tinin layiqinc\u0259 davam etdirilm\u0259sinin m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259sidir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-vivid-red-color has-text-color\">&nbsp;T\u018fV\u018fKK\u00dcL M\u0130RZ\u018fYEV,&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-vivid-purple-color has-text-color\">Ab\u015feron Rayon Statistika \u0130dar\u0259sinin r\u0259isi&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00fcasir Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin banisi Heyd\u0259r \u018fliyevin misilsiz idar\u0259\u00e7ilik qabiliyy\u0259ti, g\u0259rgin \u0259m\u0259yi n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 olunmu\u015f nailiyy\u0259tl\u0259r sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n davaml\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":176388,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,47,58,2,7,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/177290"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=177290"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/177290\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":177291,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/177290\/revisions\/177291"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/176388"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=177290"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=177290"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=177290"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}