{"id":177563,"date":"2023-05-05T12:05:35","date_gmt":"2023-05-05T08:05:35","guid":{"rendered":"http:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=177563"},"modified":"2023-05-05T12:05:36","modified_gmt":"2023-05-05T08:05:36","slug":"heyd%c9%99r-%c9%99liyev-yeni-az%c9%99rbaycanin-qurucusudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=177563","title":{"rendered":"HEYD\u018fR \u018fL\u0130YEV YEN\u0130 AZ\u018fRBAYCANIN QURUCUSUDUR"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-black-color has-luminous-vivid-orange-background-color has-text-color has-background\"><em><strong>Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n qurub-yaratmaq d\u00fchas\u0131 say\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 olunmu\u015f m\u00fch\u00fcm u\u011furlara baxmayaraq, bir s\u0131ra obyektiv v\u0259 subyektiv s\u0259b\u0259bl\u0259r \u00fcz\u00fcnd\u0259n 60-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131n\u0131n bir \u00e7ox sah\u0259l\u0259rind\u0259 \u2014 h\u0259m s\u0259nayed\u0259, h\u0259m d\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda m\u0259nfi meyll\u0259r \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Respublikan\u0131n d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc bu a\u011f\u0131r v\u0259ziyy\u0259td\u0259 Az\u0259rbaycan r\u0259hb\u0259rliyind\u0259 m\u00fch\u00fcm d\u0259yi\u015fiklik ba\u015f verdi. 1969-cu ild\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259rliyinin birinci d\u00f6vr\u00fc totalitar rejimin h\u00f6kmranl\u0131q etdiyi m\u00fcr\u0259kk\u0259b tarixi \u015f\u0259raitd\u0259 ba\u015flad\u0131. Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan\u0131 Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n \u0259n qabaqc\u0131l respublikalar\u0131ndan birin\u0259 \u00e7evirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yat\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 geni\u015f islahatlar proqram\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n XX \u0259sr tarixinin \u0259lli ild\u0259n \u00e7ox bir d\u00f6vr\u00fc Heyd\u0259r \u018fliyev \u015f\u0259xsiyy\u0259ti il\u0259, onun b\u00f6y\u00fck quruculuq f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 s\u0131x ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-vivid-green-cyan-color has-text-color\"><strong><em>HEYD\u018fR \u018fL\u0130YEV YEN\u0130 AZ\u018fRBAYCANIN QURUCUSUDUR<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>O, bu quruculu\u011fa h\u0259l\u0259 1969-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycan r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 g\u0259lm\u0259zd\u0259n d\u0259 \u0259vv\u0259l, XX y\u00fczilliyin 40-c\u0131 ill\u0259rind\u0259n ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. Bu ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 oqranlar\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flayan Heyd\u0259r \u018fliyev b\u00fct\u00fcn mane\u0259l\u0259ri v\u0259 \u00e7\u0259tinlikl\u0259ri d\u0259f ed\u0259r\u0259k ittifaq d\u00f6vl\u0259tinin \u2014 SSR\u0130-nin Az\u0259rbaycanda \u0259sas daya\u011f\u0131 olan Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Komit\u0259sinin s\u0259dri v\u0259zif\u0259sin\u0259d\u0259k ucald\u0131. Onun son d\u0259r\u0259c\u0259 g\u0259rgin v\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b \u015f\u0259raitd\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi s\u0259m\u0259r\u0259li f\u0259aliyy\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Komit\u0259sinin xalq\u0131m\u0131z\u0131n d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rind\u0259n t\u0259mizl\u0259nm\u0259si sah\u0259sind\u0259 \u00e7ox ciddi add\u0131mlar at\u0131ld\u0131 v\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq xalq\u0131m\u0131z\u0131n layiqli \u00f6vladlar\u0131n\u0131n f\u0259al sur\u0259td\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131nda i\u015f\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131na ba\u015fland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>XX \u0259srin uzaq 20-30-cu ill\u0259rind\u0259 erm\u0259nil\u0259rin v\u0259 qeyri mill\u0259tl\u0259rin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin yuva sald\u0131\u011f\u0131 v\u0259 xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 qanl\u0131 repressiyalar h\u0259yata ke\u00e7irmi\u015f D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Komit\u0259sinin &nbsp;az\u0259rbaycanl\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rind\u0259n t\u0259mizl\u0259nm\u0259si kimi son d\u0259r\u0259c\u0259 \u00e7\u0259tin v\u0259 \u015f\u0259r\u0259fli i\u015f\u0259 ilk d\u0259f\u0259 \u2014 sovet rejiminin \u0259n g\u00fccl\u00fc vaxt\u0131nda m\u0259hz Heyd\u0259r \u018fliyev ba\u015flad\u0131. Bu g\u00fcn b\u00fct\u00fcn az\u0259rbaycanl\u0131lar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n xalq\u0131m\u0131z\u0131n h\u0259r bir n\u00fcmay\u0259nd\u0259si ayd\u0131n d\u0259rk edir ki, da\u015fnaklar xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259ri 1918-ci ilin Mart soyq\u0131r\u0131m\u0131ndan sonra, 1920-ci ilin Sovet i\u015f\u011fal\u0131nda da yax\u0131ndan i\u015ftirak etdil\u0259r. Bol\u015fevik libas\u0131 geyinmi\u015f da\u015fnaklar bu d\u0259f\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131 sovet hakimiyy\u0259tinin &#8220;qurucular\u0131&#8221; cildin\u0259 gir\u0259r\u0259k q\u0131rd\u0131lar. Onlar KQB-d\u0259 (D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Komit\u0259sind\u0259) v\u0259 NKVD-d\u0259 (Xalq Daxili \u0130\u015fl\u0259r Komissarl\u0131\u011f\u0131nda) \u0259sas m\u00f6vqel\u0259ri \u0259l\u0259 ke\u00e7irdil\u0259r. Erm\u0259nil\u0259r 20-30-cu ill\u0259rd\u0259 xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 k\u00fctl\u0259vi repressiyalar h\u0259yata ke\u00e7irib, Cavidl\u0259ri, M\u00fc\u015ffiql\u0259ri \u2014 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin\u0259, ziyal\u0131lar\u0131na sars\u0131d\u0131c\u0131 z\u0259rb\u0259l\u0259r endirdil\u0259r. Bu bax\u0131mdan Heyd\u0259r \u018fliyevin KQB-ni az\u0259rbaycanl\u0131la\u015fd\u0131rmaq sah\u0259sind\u0259ki xidm\u0259tl\u0259ri V\u0259t\u0259n v\u0259 xalq qar\u015f\u0131s\u0131nda adi xidm\u0259tl\u0259r deyil! Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, Heyd\u0259r \u018fliyev qeyr\u0259tli v\u0259 milli \u0259hvali-ruhiyy\u0259li V\u0259t\u0259n o\u011fullar\u0131n\u0131 D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Komit\u0259sin\u0259 i\u015f\u0259 c\u0259lb etm\u0259kl\u0259, \u0259slind\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n namuslu \u00f6vladlar\u0131na qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259lmi\u015f m\u0259krli t\u0259qibl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Sovet rejiminin b\u00fct\u00fcn x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 d\u0259rind\u0259n b\u0259l\u0259d olan v\u0259 z\u0259ngin idar\u0259\u00e7ilik t\u0259cr\u00fcb\u0259si qazanm\u0131\u015f Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan\u0131 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f oldu\u011fu \u00e7ox a\u011f\u0131r v\u0259ziyy\u0259td\u0259n \u00e7\u0131xarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259ti add\u0131mlar atma\u011fa ba\u015flad\u0131. O, uzaqg\u00f6r\u0259nlikl\u0259 \u00f6lk\u0259nin uzunm\u00fcdd\u0259tli, dinamik v\u0259 h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n kompleks inki\u015faf proqramlar\u0131 haz\u0131rlatd\u0131 v\u0259 d\u0259rhal onlar\u0131n icras\u0131na ba\u015fland\u0131. Xalq ilk anlar\u0131ndaca Heyd\u0259r \u018fliyevi r\u0259\u011fb\u0259tl\u0259 qar\u015f\u0131lad\u0131, onu sevdi v\u0259 arxas\u0131nca getdi<\/p>\n\n\n\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259rlik etdiyi h\u0259min ill\u0259rd\u0259 b\u00fct\u00fcn mane\u0259l\u0259ri d\u0259f ed\u0259r\u0259k Sovet h\u00f6kum\u0259tinin Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n x\u00fcsusi q\u0259rarlar q\u0259bul etm\u0259sin\u0259 nail oldu. N\u0259tic\u0259d\u0259 1970-1985-ci ill\u0259r Sovet Az\u0259rbaycan\u0131n\u0131n tarixin\u0259, b\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131 \u0259rzind\u0259, \u0259n parlaq quruculuq d\u00f6vr\u00fc kimi daxil oldu. S\u0259naye v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 y\u00fcks\u0259li\u015f ba\u015f verdi. Respublika iqtisadiyyat\u0131nda m\u00fch\u00fcm struktur d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irildi. Yeni v\u0259 m\u00fct\u0259r\u0259qqi s\u0259naye sah\u0259l\u0259ri yarad\u0131ld\u0131. S\u0259nayenin inki\u015faf s\u0259viyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 b\u00fct\u00fcn respublikan\u0131n proporsional inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcld\u00fc. \u0130stehsalla bilavasit\u0259 ba\u011fl\u0131 olan elmi-t\u0259dqiqat sah\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131na diqq\u0259t art\u0131r\u0131ld\u0131. Elmi-texniki t\u0259r\u0259qqinin nailiyy\u0259tl\u0259rinin, m\u00fct\u0259r\u0259qqi texnologiyalar\u0131n istehsalata t\u0259tbiqi sah\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan b\u00fct\u00fcn SSR\u0130-d\u0259 qabaqc\u0131l m\u00f6vqel\u0259r\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131. \u0130stehsal olunan m\u0259hsullar\u0131n keyfiyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisi \u0259vv\u0259lki d\u00f6vrl\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259 olunmayacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 y\u00fcks\u0259ldi.<\/p>\n\n\n\n<p>Dahi d\u00f6vl\u0259t xadimi Heyd\u0259r \u018fliyev kommunist rejiminin a\u011fal\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 do\u011fma xalq\u0131na qar\u015f\u0131 ba\u015f vermi\u015f haqs\u0131zl\u0131qlar \u0259leyhin\u0259 \u00f6z\u00fcnd\u0259n ba\u015fqa he\u00e7 k\u0259sin apara bilm\u0259y\u0259c\u0259yi m\u00fcbariz\u0259ni apard\u0131, Kreml rejiminin a\u011f\u0131r t\u0259qibl\u0259ri \u015f\u0259raitind\u0259 xalq\u0131n\u0131n \u00e7\u0259kdiyi \u0259zablara cavab olaraq, Az\u0259rbaycan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi namin\u0259 olduqca uzaqg\u00f6r\u0259n v\u0259 \u00e7ox c\u0259sar\u0259tli add\u0131mlar atd\u0131. V\u0259t\u0259nin b\u00fct\u00fcn gu\u015f\u0259l\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n haqq\u0131 tapdalanm\u0131\u015f b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rinin heyk\u0259ll\u0259rini ucaltd\u0131rd\u0131, repressiya qurban\u0131 olmu\u015f b\u00f6y\u00fck Cavidi \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n ill\u0259r ke\u00e7dikd\u0259n sonra V\u0259t\u0259n\u0259 qaytard\u0131, Ker\u00e7d\u0259, Kr\u0131mda h\u0259lak olmu\u015f minl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 Sapun Qora yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda abid\u0259 ucaltd\u0131rd\u0131&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259hz bu d\u00f6vrd\u0259 \u2014 Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259rlik etdiyi ill\u0259rd\u0259, ilk d\u0259f\u0259 olaraq, Az\u0259rbaycan\u0131n g\u00f6rk\u0259mli s\u0259n\u0259t adamlar\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck bir d\u0259st\u0259sin\u0259 \u2014 \u015fairl\u0259rimiz\u0259, yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131za, b\u0259st\u0259karlar\u0131m\u0131za ilk d\u0259f\u0259 Sosialist \u018fm\u0259yi Q\u0259hr\u0259man\u0131 f\u0259xri ad\u0131n\u0131n verilm\u0259si d\u0259 t\u0259kzibolunmaz tarixi faktd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev h\u0259l\u0259 o zaman m\u00fcst\u0259qil ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu g\u00fcnl\u0259ri g\u00f6r\u00fcrd\u00fc, do\u011fma V\u0259t\u0259nini bu g\u00fcnl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131rlay\u0131rd\u0131. B\u00f6y\u00fck d\u00fcha sahibi yeni Az\u0259rbaycan\u0131 \u2014 bug\u00fcnk\u00fc Az\u0259rbaycan\u0131 h\u0259l\u0259 o vaxtdan qurma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-vivid-red-color has-text-color\"><strong><em>V\u00fcqar \u015e\u00fck\u00fcrl\u00fc,<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-vivid-red-color has-text-color\"><strong>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u018fdliyy\u0259 Nazirliyi yan\u0131nda Penitensiar Xidm\u0259tin T\u0259s\u0259rr\u00fcfat r\u0259isi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n qurub-yaratmaq d\u00fchas\u0131 say\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 olunmu\u015f m\u00fch\u00fcm u\u011furlara baxmayaraq, bir s\u0131ra obyektiv v\u0259 subyektiv s\u0259b\u0259bl\u0259r \u00fcz\u00fcnd\u0259n 60-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":177564,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,47,58,12,2,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/177563"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=177563"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/177563\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":177565,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/177563\/revisions\/177565"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/177564"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=177563"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=177563"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=177563"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}