{"id":179538,"date":"2023-08-27T01:55:54","date_gmt":"2023-08-26T21:55:54","guid":{"rendered":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=179538"},"modified":"2023-08-27T01:55:56","modified_gmt":"2023-08-26T21:55:56","slug":"mudrikliyin-gur-sesi-ve-ya-uzaqdan-sakit-denize-benzer-telatumlu-ve-dalgali-fenomenin-74-cu-bahari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=179538","title":{"rendered":"M\u00dcDR\u0130KL\u0130Y\u0130N GUR S\u018fS\u0130 V\u018f YA UZAQDAN SAK\u0130T D\u018fN\u0130Z\u018f B\u018fNZ\u018fR, T\u018fLAT\u00dcML\u00dc V\u018f DAL\u011eALI FENOMEN\u0130N 74 C\u00dc BAHARI"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-vivid-green-cyan-color has-text-color has-medium-font-size\"><strong><em>26 avqust 1949-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n dilb\u0259r g\u00fc\u015f\u0259l\u0259rind\u0259n biri olan L\u0259nk\u0259ran\u0131n \u0259n q\u0259dim ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259ni Cil k\u0259ndind\u0259 H\u00fcmm\u0259t ki\u015finin evind\u0259 5 q\u0131z \u00f6vlad\u0131ndan sonra bir o\u011flan u\u015fa\u011f\u0131 d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7d\u0131. O\u011ful \u00f6vlad\u0131 x\u0259b\u0259rini \u00e7\u0259ltik sah\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n z\u0259hm\u0259tke\u015f H\u00fcmm\u0259t ki\u015fiy\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131qda \u0259ll\u0259rini g\u00f6y\u0259 qald\u0131r\u0131b \u201cAllaha \u015f\u00fck\u00fcr dey\u0259r\u0259k, ad\u0131 da Allah\u015f\u00fck\u00fcr olsun\u201d. Bu ad\u0131 e\u015fid\u0259n anas\u0131 Kafiy\u0259 xan\u0131m da \u201c\u00d6vlad\u0131m Allah yoluna f\u0259da olsun\u201d fikirl\u0259rini sevinc g\u00f6z ya\u015flayr\u0131yla bildirdi.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p> Orta m\u0259kt\u0259b d\u0259rsl\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131 dini t\u0259hsilini yerli din adamlar\u0131ndan gizlinc\u0259 alma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015f, daha sonra \u015eeyx Q\u00fcdr\u0259tin yan\u0131nda t\u0259hsilini daha da kamill\u0259\u015fdirmi\u015fdir. M\u0259hz 1968-ci ild\u0259 \u015eeyx Q\u00fcdr\u0259tin g\u00f6nd\u0259ri\u015fiyl\u0259 Buxarada \u201cMir-\u018fr\u0259b\u201d m\u0259dr\u0259s\u0259sin\u0259 daxil olmu\u015f v\u0259 dini t\u0259hsilini 1975-ci ild\u0259 Da\u015fk\u0259nd \u0130slam Universitetind\u0259 bitirmi\u015fdir. 1975-ci ild\u0259n Qafqaz M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 \u0130dar\u0259sinin m\u0259sul katibi, T\u0259z\u0259pir m\u0259scidinin axundu, idar\u0259 s\u0259drinin m\u00fcavini olmu\u015fdur. 1980-ci ild\u0259 Qafqaz M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 \u0130dar\u0259sinin s\u0259dri se\u00e7ilmi\u015f v\u0259 \u015eeyx-\u00fcl-islam d\u0259r\u0259c\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259lmi\u015fdir. Qafqaz M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 \u0130dar\u0259sinin tarixind\u0259 sayca on ikinci \u015eeyx\u00fclislam, Qaz\u0131lar \u015euras\u0131n\u0131n s\u0259dridir. 2003-c\u00fc ild\u0259 \u015feyx\u00fclislaml\u0131q v\u0259zif\u0259sin\u0259 \u00f6m\u00fcrl\u00fck se\u00e7ilmi\u015fdir. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n n\u00fcfuzlu 500 m\u00fcs\u0259lman \u015f\u0259xsiyy\u0259tind\u0259n say\u0131l\u0131r. 1991-ci ild\u0259 Bak\u0131 \u0130slam Universitetinin t\u0259sis etmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"900\" height=\"400\" data-id=\"179551\" src=\"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/sefer_turkiye.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-179551\" srcset=\"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/sefer_turkiye.jpg 900w, https:\/\/hakimiyyet.info.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/sefer_turkiye-300x133.jpg 300w, https:\/\/hakimiyyet.info.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/sefer_turkiye-768x341.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"337\" height=\"150\" data-id=\"179552\" src=\"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/sex2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-179552\" srcset=\"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/sex2.jpg 337w, https:\/\/hakimiyyet.info.az\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/sex2-300x134.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 337px) 100vw, 337px\" \/><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p>\u015eeyx\u00fclislam Allah\u015f\u00fck\u00fcr Pa\u015fazad\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 Az\u0259rbaycan h\u0259qiq\u0259tl\u0259rini, Qaraba\u011f problemini tan\u0131nm\u0131\u015f din v\u0259 d\u00f6vl\u0259t xadiml\u0259ri il\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259 m\u00fczakir\u0259 edir, b\u00f6lg\u0259d\u0259 s\u00fclh\u00fcn v\u0259 \u0259min-amanl\u0131\u011f\u0131n m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 geni\u015f t\u0259bli\u011fat i\u015fi apar\u0131r. D\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 Qaraba\u011f probleminin s\u00fclh yolu il\u0259 h\u0259ll olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn rus, g\u00fcrc\u00fc, erm\u0259ni dini liderl\u0259ri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r ke\u00e7irmi\u015f, erm\u0259ni dini r\u0259hb\u0259rl\u0259rini Qaraba\u011f m\u0259s\u0259l\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 konstruktiv dialoqa s\u0259sl\u0259mi\u015fdir. Apar\u0131lan dan\u0131\u015f\u0131qlar m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin dini z\u0259mind\u0259 bir m\u00fcharib\u0259 olmas\u0131 fikrinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 d\u0259 bel\u0259 bir m\u00fcst\u0259viy\u0259 ke\u00e7m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 bir istinad n\u00f6qt\u0259si qoymam\u0131\u015fd\u0131r. \u015eeyx\u00fclislam h\u0259zr\u0259tl\u0259ri Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si zaman\u0131 \u015f\u0259hid olanlar\u0131n d\u0259fn m\u0259rasiml\u0259rinin t\u0259\u015fkili i\u015find\u0259 d\u0259 yax\u0131ndan i\u015ftirak etmi\u015fdir. Bundan \u0259lav\u0259, o, d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 c\u0259bh\u0259 b\u00f6lg\u0259l\u0259rin\u0259, birba\u015fa s\u0259ng\u0259rl\u0259r\u0259 s\u0259f\u0259rl\u0259r etmi\u015f, \u0259sg\u0259rl\u0259rimizd\u0259 V\u0259t\u0259n\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259t ruhunun y\u00fcks\u0259lm\u0259sin\u0259 \u00f6z t\u00f6hf\u0259sini vermi\u015fdir. Hospitallardak\u0131 yaral\u0131 \u0259sg\u0259rl\u0259r\u0259 ba\u015f \u00e7\u0259kmi\u015f, onlara maddi, tibbi yard\u0131mlar g\u00f6st\u0259rmi\u015f, m\u0259n\u0259vi d\u0259st\u0259k olmu\u015fdur. Do\u011fma yurdundan did\u0259rgin sal\u0131naraq qa\u00e7q\u0131nl\u0131q v\u0259 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u00fck h\u0259yat\u0131 ya\u015fama\u011fa m\u0259hkum edilmi\u015f soyda\u015flar\u0131m\u0131zdan \u00f6z yard\u0131m\u0131n\u0131, dualar\u0131n\u0131 \u0259sirg\u0259m\u0259mi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>1990-c\u0131 ilin 20 yanvar\u0131nda xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixin\u0259 qanl\u0131 s\u0259hif\u0259 kimi yaz\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcdhi\u015f faci\u0259 g\u00fcnl\u0259rind\u0259 \u015eeyx\u00fclislam\u0131n bar\u0131\u015fmaz m\u00f6vqeyi, f\u0259dakar s\u0259yl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 haqq s\u0259simiz d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131ld\u0131. H\u0259min g\u00fcnl\u0259rin a\u011fr\u0131-ac\u0131s\u0131n\u0131 ya\u015fayanlar, fotolar, audio-video yaz\u0131lar xalq\u0131n bu faci\u0259li g\u00fcnl\u0259rind\u0259 \u015eeyx\u00fclislam Allah\u015f\u00fck\u00fcr Pa\u015fazad\u0259nin nec\u0259 f\u0259dakarl\u0131qlara imza atd\u0131\u011f\u0131n\u0131n, SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 qar\u015f\u0131 bu qanl\u0131 olayla ba\u011fl\u0131 bar\u0131\u015fmaz m\u00f6vqe n\u00fcmayi\u015f etdirildiyinin canl\u0131 \u015fahidl\u0259ridir. Sovet \u0130ttifaq\u0131 Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sinin Ba\u015f katibi M.Qorba\u00e7ova bu faci\u0259d\u0259n bir g\u00fcn sonra \u00fcnvanlad\u0131\u011f\u0131 b\u0259yanatda s\u0259sl\u0259ndirdiyi fikirl\u0259r \u0259slind\u0259 \u015eeyx\u00fclislam\u0131 asanl\u0131qla yeni bir qurbana \u00e7evir\u0259 bil\u0259c\u0259k q\u0259d\u0259r s\u0259rt v\u0259 ittihamedici idi. Lakin b\u00fct\u00fcn bunlara baxmayaraq, xalq\u0131n\u0131n dini r\u0259hb\u0259ri h\u0259qiq\u0259ti s\u00f6yl\u0259m\u0259kd\u0259 bir an bel\u0259 t\u0259r\u0259dd\u00fcd etm\u0259di, h\u0259bs olunmaq v\u0259 ya fiziki olaraq aradan g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259k t\u0259hl\u00fck\u0259sini yax\u015f\u0131 anlasa bel\u0259 yolundan d\u00f6nm\u0259di, ba\u015f ver\u0259n faci\u0259l\u0259rin qanl\u0131 mahiyy\u0259tini a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 M. Qorba\u00e7ovun, onun r\u0259hb\u0259rlik etdiyi M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259nin, sovet h\u0259rb ma\u015f\u0131n\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda duranlar\u0131n birba\u015fa \u00fcz\u00fcn\u0259 s\u00f6yl\u0259di. \u015eeyx\u00fclislam\u0131n o faci\u0259li g\u00fcnl\u0259rd\u0259 xarici radiostansiyalara, q\u0259zetl\u0259r\u0259 verdiyi a\u00e7\u0131qlamalar qanl\u0131 hadis\u0259l\u0259rin birba\u015fa t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n if\u015fa olunmas\u0131nda, onlar\u0131n Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctd\u00fckl\u0259ri m\u0259nfur siyas\u0259tin \u0259sl m\u0259qs\u0259dinin a\u00e7\u0131lmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynad\u0131. 20 Yanvar hadis\u0259l\u0259rinin qurbanlar\u0131n\u0131n torpa\u011fa tap\u015f\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00fcmummilli mat\u0259m s\u0259viyy\u0259sind\u0259 ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 d\u0259 \u015eeyx\u00fclislam A.Pa\u015fazad\u0259nin m\u00fcst\u0259sna xidm\u0259tl\u0259ri olmu\u015fdur. Xalq\u0131n \u00f6z \u015f\u0259hid \u00f6vladlar\u0131n\u0131n \u0259ziz xatir\u0259sini g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 d\u0259 \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan Bak\u0131n\u0131n \u0259n y\u00fcks\u0259k \u0259razisind\u0259 d\u0259fnin t\u0259\u015fkil edilm\u0259sin\u0259 mane\u00e7ilik t\u00f6r\u0259d\u0259n q\u00fcvv\u0259l\u0259r tap\u0131lsa da, \u015eeyx\u00fclislam qar\u015f\u0131ya \u00e7\u0131xan b\u00fct\u00fcn mane\u0259l\u0259ri d\u0259f etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn SSR\u0130 m\u00fcdafi\u0259 naziri D.Yazov v\u0259 Az\u0259rbaycan KP MK-n\u0131n ikinci katibi V.Polyani\u00e7ko il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr. B\u00f6y\u00fck c\u0259sar\u0259tl\u0259 \u015f\u0259hidl\u0259rin c\u0259naz\u0259l\u0259rinin \u201cAzadl\u0131q\u201d meydan\u0131ndan ba\u015flayaraq indiki \u015e\u0259hidl\u0259r Xiyaban\u0131nad\u0259k \u00e7iyinl\u0259rd\u0259 apar\u0131laca\u011f\u0131n\u0131, onlar\u0131n m\u0259hz bu yerd\u0259 d\u0259fn olunaca\u011f\u0131n\u0131 q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 bildirir. D.Yazovun b\u00fct\u00fcn h\u0259d\u0259l\u0259rin\u0259, kobudluqlar\u0131na baxmayaraq \u015eeyx\u00fclislam fikrind\u0259n da\u015f\u0131nm\u0131r. Bak\u0131 k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259ri h\u0259rb\u00e7il\u0259rl\u0259, h\u0259rbi texnikalarla dolu oldu\u011fu bir zamanda qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131 generala \u0259d\u0259bsizliyini xat\u0131rladaraq, ona \u0259xlaq d\u0259rsi ke\u00e7ir. Bu anda b\u00f6y\u00fck bir risq\u0259 yol verdiyini anlasa da, haqq\u0131, \u0259dal\u0259ti s\u00f6yl\u0259m\u0259kd\u0259n \u00e7\u0259kinmir, yaln\u0131z Allaha s\u0131\u011f\u0131naraq h\u0259qiq\u0259ti s\u0259rt bir sill\u0259 kimi D.Yazovun \u00fcz\u00fcn\u0259 \u00e7\u0131rp\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eeyx\u00fclislam Allah\u015f\u00fck\u00fcr Pa\u015fazad\u0259nin v\u0259t\u0259n v\u0259 dinin\u0259 f\u0259dakarcas\u0131na xidm\u0259t etm\u0259si daim d\u00f6vl\u0259timiz t\u0259r\u0259find\u0259n y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilmi\u015fdir. M\u0259hz bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev \u015eeyx\u00fclislam h\u0259zr\u0259tl\u0259rini \u201cHeyd\u0259r \u018fliyev\u201d ordeni il\u0259 t\u0259ltif etmi\u015fdir. \u015eeyx\u00fclislam Allah\u015f\u00fck\u00fcr Pa\u015fazad\u0259 h\u0259zr\u0259tl\u0259rinin \u0259ld\u0259 etdiyi nailiyy\u0259tl\u0259rl\u0259, i\u015ftirak etdiyi says\u0131z-hesabs\u0131z beyn\u0259lxalq konfranslarla, sammitl\u0259rl\u0259, bu yerl\u0259rd\u0259 etdiyi \u00e7\u0131x\u0131\u015flarla ba\u011fl\u0131 yaz\u0131las\u0131 \u00e7ox m\u00f6vzular qald\u0131. A\u00e7\u0131\u011f\u0131 sevindirici hald\u0131r ki, \u00f6mr\u00fc boyu \u0259rzind\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 \u00f6lk\u0259 v\u0259 d\u00fcnya miqyasl\u0131 nailiyy\u0259tl\u0259r statistik formada olsa bel\u0259 bir m\u0259qal\u0259 formas\u0131na s\u0131\u011fm\u0131r. \u015eeyx\u00fclislam\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00f6m\u00fcr bir kitaba da s\u0131\u011fan deyil. Do\u011fum g\u00fcn\u00fcnd\u0259 B\u00f6y\u00fck Yaradandan \u015eeyx\u00fclislam h\u0259zr\u0259tl\u0259rin\u0259 cansa\u011fl\u0131\u011f\u0131, uzun v\u0259 \u015f\u0259r\u0259fli \u00f6m\u00fcr, s\u0259br v\u0259 irad\u0259 dil\u0259yirik.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Samid Quliyev<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>26 avqust 1949-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n dilb\u0259r g\u00fc\u015f\u0259l\u0259rind\u0259n biri olan L\u0259nk\u0259ran\u0131n \u0259n q\u0259dim ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259ni Cil k\u0259ndind\u0259 H\u00fcmm\u0259t ki\u015finin evind\u0259 5&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":179553,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,12,2,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/179538"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=179538"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/179538\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":179554,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/179538\/revisions\/179554"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/179553"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=179538"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=179538"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=179538"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}