{"id":179719,"date":"2023-09-11T15:35:16","date_gmt":"2023-09-11T11:35:16","guid":{"rendered":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=179719"},"modified":"2023-09-11T15:35:18","modified_gmt":"2023-09-11T11:35:18","slug":"sebine-eliyeva-intihar-hallarinin-basverm%c9%99-s%c9%99b%c9%99bl%c9%99ri-%c9%99sas%c9%99n-psixoloji-sosioloji-probleml%c9%99rd%c9%99n-qaynaqlanir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=179719","title":{"rendered":"S\u018fB\u0130N\u018f \u018fL\u0130YEVA: \u0130ntihar hallar\u0131n\u0131n ba\u015fverm\u0259 s\u0259b\u0259bl\u0259ri \u0259sas\u0259n psixoloji, sosioloji probleml\u0259rd\u0259n qaynaqlan\u0131r"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-vivid-green-cyan-color has-text-color has-medium-font-size\"><strong><em>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u00fczr\u0259 M\u00fcv\u0259kkili (Ombudsman) S\u0259bin\u0259 \u018fliyevan\u0131n \u00dcmumd\u00fcnya \u0130ntiharlar\u0131n Qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n Al\u0131nmas\u0131 G\u00fcn\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 Trend-\u0259 m\u00fcsahib\u0259sini t\u0259qdim edirik:<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-vivid-purple-color has-text-color has-medium-font-size\"><strong>&#8211; S\u0259bin\u0259 xan\u0131m. \u018fvv\u0259lc\u0259 m\u00fcsahib\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259rait yaratd\u0131\u011f\u0131n\u0131za g\u00f6r\u0259 Siz\u0259 minn\u0259tdarl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bildiririk. M\u0259lum oldu\u011fu kimi, 10 sentyabr tarixi \u00dcmumd\u00fcnya \u0130ntiharlar\u0131n Qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n Al\u0131nmas\u0131 G\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilir. Bu g\u00fcn\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259ti bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat verm\u0259yinizi ist\u0259rdik.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. Bu g\u00fcn \u0130ntiharlar\u0131n Qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n Al\u0131nmas\u0131 \u00fczr\u0259 Beyn\u0259lxalq Assosiasiyan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 D\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n d\u0259st\u0259yi il\u0259 h\u0259r il qeyd olunur. Bu g\u00fcn\u00fcn qeyd edilm\u0259sind\u0259 \u0259sas m\u0259qs\u0259d d\u00fcnyada intiharlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq istiqam\u0259tind\u0259 geni\u015f maarifl\u0259ndirm\u0259 t\u0259dbirl\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si, intihar \u0259leyhin\u0259 geni\u015f t\u0259bli\u011fat\u0131n apar\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259lumdur ki, intihar hallar\u0131n\u0131n say\u0131 son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 artmaqdad\u0131r. T\u0259\u0259ss\u00fcf hissi il\u0259 qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, D\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n statistikas\u0131na \u0259sas\u0259n, h\u0259r il d\u00fcnyada 700 mind\u0259n \u00e7ox insan intihar ed\u0259r\u0259k h\u0259yat\u0131n\u0131 itirir. \u0130ntihar hallar\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015finin apar\u0131lmas\u0131 \u00e7ox vacib m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 10 sentyabr tarixi diqq\u0259ti bu ciddi m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 y\u00f6n\u0259ltm\u0259k, ictimaiyy\u0259t aras\u0131nda m\u0259lumatl\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131rmaq m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r. Bununla bel\u0259 2021-2023-c\u00fc ill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u00dcmumd\u00fcnya \u0130ntihar\u0131n Qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n Al\u0131nmas\u0131 G\u00fcn\u00fcn\u00fcn m\u00f6vzusu &#8220;F\u0259aliyy\u0259t yolu il\u0259 \u00fcmid yaratmaq&#8221; adlan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-vivid-purple-color has-text-color has-medium-font-size\"><strong>&#8211; S\u0259bin\u0259 xan\u0131m, intihar hallar\u0131n\u0131n ba\u015fverm\u0259 s\u0259b\u0259bl\u0259ri haqq\u0131nda n\u0259 dey\u0259 bil\u0259rsiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; \u0130ntihar hallar\u0131n\u0131n ba\u015fverm\u0259 s\u0259b\u0259bl\u0259ri \u0259sas\u0259n psixoloji, sosioloji probleml\u0259rd\u0259n qaynaqlan\u0131r. Eyni zamanda, intiharlar\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 depressiyad\u0131r. K\u0259d\u0259r, narahatl\u0131q, d\u0259y\u0259rsizlik hissi insanlar\u0131n ba\u015fqalar\u0131ndan uzaqla\u015fmas\u0131na, yuxu v\u0259 i\u015ftah pozuntusuna \u015f\u0259rait yarad\u0131r. N\u0259tic\u0259d\u0259 insanlar \u00f6z\u00fcn\u00fc yaln\u0131z hiss ed\u0259r\u0259k intihara c\u0259hd edirl\u0259r.<br>Haz\u0131rda internetd\u0259n, telefonlardan istifad\u0259nin artmas\u0131 da intihara meylliliyin \u00e7oxalmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. Bel\u0259 ki, g\u00fcn\u00fcn \u00e7ox hiss\u0259sinin m\u00fcasir texnologiyalardan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si, bir s\u0131ra \u0259h\u0259miyy\u0259tsiz v\u0259 arzuedilm\u0259z informasiyalar\u0131n toplanmas\u0131 insanlar\u0131n psixoloji v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Bununla da insanlar t\u0259dric\u0259n ba\u015fqa s\u0259m\u0259r\u0259li f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmaqdan uzaqla\u015f\u0131r v\u0259 t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, bu kimi hallar intiharla n\u0259tic\u0259l\u0259nir.<br>B\u00fct\u00fcn bunlarla yana\u015f\u0131, ail\u0259-m\u0259i\u015f\u0259t z\u0259minind\u0259 ba\u015f ver\u0259n zorak\u0131l\u0131q hadis\u0259l\u0259ri, m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r, x\u00fcsusil\u0259 ail\u0259 daxilind\u0259 qad\u0131nlara v\u0259 azya\u015fl\u0131lara g\u00f6st\u0259ril\u0259n t\u0259zyiq d\u0259 intiharlarla n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259 bilir. Ba\u015f ver\u0259n \u00e7\u0259tinlikl\u0259rin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcns\u00fcz oldu\u011funu, h\u0259yat\u0131 boyunca bu t\u0259zyiql\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r tamamil\u0259 yanl\u0131\u015f olaraq \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolunu \u00f6z h\u0259yat\u0131na q\u0259sd etm\u0259kd\u0259 g\u00f6r\u00fcrl\u0259r.<br>Bu c\u00fcr hallar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn, t\u0259bii ki, m\u00fcxt\u0259lif maarifl\u0259ndirici t\u0259dbirl\u0259rin t\u0259\u015fkil olunmas\u0131 m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-vivid-purple-color has-text-color has-medium-font-size\"><strong>&#8211; Qeyd etdiyiniz kimi, bir \u00e7ox hallarda t\u0259zyiql\u0259rin olmas\u0131 intihar hallar\u0131n\u0131n ba\u015f verm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bilir. B\u0259s intihar h\u0259ddin\u0259 \u00e7atd\u0131rmaya g\u00f6r\u0259 t\u0259qsirl\u0259ndiril\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 hans\u0131 h\u00fcquqi m\u0259suliyy\u0259t t\u0259dbirl\u0259ri t\u0259tbiq olunur?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sinin 125-ci madd\u0259sin\u0259 (\u00f6z\u00fcn\u00fc \u00f6ld\u00fcrm\u0259 h\u0259ddin\u0259 \u00e7atd\u0131rma) \u0259sas\u0259n, t\u0259qsirkardan maddi, xidm\u0259ti v\u0259 ya sair c\u0259h\u0259td\u0259n as\u0131l\u0131 olmu\u015f z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259kmi\u015f \u015f\u0259xsi onunla amans\u0131z r\u0259ftar etm\u0259, onun l\u0259yaq\u0259tini m\u00fct\u0259madi olaraq al\u00e7altma, ona h\u0259d\u0259-qorxu g\u0259lm\u0259 yolu il\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc \u00f6ld\u00fcrm\u0259 v\u0259 ya \u00f6z\u00fcn\u00fc \u00f6ld\u00fcrm\u0259y\u0259 c\u0259hd h\u0259ddin\u0259 \u00e7atd\u0131rma \u00fc\u00e7 ild\u0259n yeddi il\u0259d\u0259k m\u00fcdd\u0259t\u0259 azadl\u0131qdan m\u0259hrum etm\u0259 il\u0259 c\u0259zaland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-vivid-purple-color has-text-color has-medium-font-size\"><strong>&#8211; T\u0259r\u0259finizd\u0259n bu \u0259h\u0259miyy\u0259tli m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 n\u0259 kimi i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; \u00dcmumilikd\u0259 t\u0259r\u0259fimizd\u0259n intihar hallar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 maarifl\u0259ndirici t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilib. N\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r ki, intihar hallar\u0131 u\u015faqlar v\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259r aras\u0131nda \u00e7oxluq t\u0259\u015fkil edir. Bu c\u00fcr hallar\u0131n qar\u015f\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 Ombudsman t\u0259sisat\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n bir s\u0131ra i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bel\u0259 ki, m\u0259lum oldu\u011fu kimi, t\u0259r\u0259fimd\u0259n \u0259n\u0259n\u0259vi olaraq h\u0259r il oktyabr\u0131n 20-d\u0259n noyabr\u0131n 20-d\u0259k \u00f6lk\u0259mizd\u0259 &#8220;U\u015faq H\u00fcquqlar\u0131 Ayl\u0131\u011f\u0131&#8221; elan edilir. Bu tarixl\u0259rd\u0259 d\u00f6vl\u0259t v\u0259 yerli \u00f6z\u00fcn\u00fcidar\u0259 orqanlar\u0131, v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti institutlar\u0131, m\u00fcvafiq qurumlar t\u0259r\u0259find\u0259n u\u015faq h\u00fcquqlar\u0131na dair d\u0259yirmi masalar, treninql\u0259r, seminarlar, kampaniyalar, s\u0259rgi v\u0259 m\u00fcsabiq\u0259l\u0259r ke\u00e7irilir, ara\u015fd\u0131rmalar apar\u0131l\u0131r v\u0259 dig\u0259r t\u0259dbirl\u0259r t\u0259\u015fkil edilir.<br>Eyni zamanda, ayr\u0131-se\u00e7kilik, istismar, sui-istifad\u0259, laqeyd r\u0259ftar, zorak\u0131l\u0131qdan m\u00fcdafi\u0259, intihar hallar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 kimi m\u00fch\u00fcm m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 paytaxt v\u0259 region m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 psixoloq, m\u00fc\u0259llim v\u0259 \u015fagirdl\u0259rin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 bir s\u0131ra silsil\u0259 maarifl\u0259ndirici t\u0259dbirl\u0259r ke\u00e7irilir. Bundan \u0259lav\u0259, Ombudsman Aparat\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n u\u015faq h\u00fcquqlar\u0131na dair m\u00fcxt\u0259lif m\u00f6vzularda maarifl\u0259ndirici plakatlar haz\u0131rlan\u0131r v\u0259 bu sosial reklamlar \u015f\u0259h\u0259rin m\u00fcxt\u0259lif yerl\u0259rind\u0259ki a\u00e7\u0131q m\u0259kan reklam qur\u011fular\u0131nda yay\u0131mlan\u0131r. Posterl\u0259rd\u0259 u\u015faqlar\u0131n z\u0259r\u0259rli t\u0259sirl\u0259rd\u0259n, istismardan, ayr\u0131-se\u00e7kilikd\u0259n, bullinq v\u0259 intihardan, zorak\u0131l\u0131qdan m\u00fcdafi\u0259si, el\u0259c\u0259 d\u0259 erk\u0259n nikah\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131, u\u015faqlar\u0131n fikirl\u0259rinin dinl\u0259nilm\u0259si v\u0259 u\u015faq h\u00fcquq pozuntusuna dair M\u00fcv\u0259kkil\u0259 m\u00fcraci\u0259t il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u015f\u00fcarlar \u0259ks olunur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-vivid-purple-color has-text-color has-medium-font-size\"><strong>&#8211; Bilirik ki, Ombudsman olaraq cari il bitdikd\u0259n sonra 2 aydan gec olmayaraq haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z illik m\u0259ruz\u0259ni \u00f6lk\u0259 Prezidentin\u0259 t\u0259qdim edir v\u0259 h\u0259min m\u0259ruz\u0259 il\u0259 Milli M\u0259clis qar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirsiniz. \u0130llik m\u0259ruz\u0259l\u0259rd\u0259 intihar hallar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 n\u0259 kimi qeydl\u0259r edilib?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; B\u0259li, h\u0259r il &#8220;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda insan h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 haqq\u0131nda&#8221; Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u00fczr\u0259 M\u00fcv\u0259kkilinin (Ombudsman\u0131n) illik m\u0259ruz\u0259si &#8220;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u00fczr\u0259 M\u00fcv\u0259kkili (Ombudsman) haqq\u0131nda&#8221; Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Konstitusiya Qanununun 14-c\u00fc madd\u0259sin\u0259 uy\u011fun olaraq haz\u0131rlan\u0131r.<br>\u00d6t\u0259n il insan h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259li t\u0259min olunmas\u0131 v\u0259 etibarl\u0131 m\u00fcdafi\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 t\u0259r\u0259fimizd\u0259n edilmi\u015f t\u0259klifl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 cinay\u0259t t\u0259qibi bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlardan \u015f\u00fcbh\u0259li v\u0259 t\u0259qsirl\u0259ndiril\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rin, el\u0259c\u0259 d\u0259 m\u0259hkumlar\u0131n ail\u0259 \u00fczvl\u0259rin\u0259, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 onlar\u0131n azya\u015fl\u0131 \u00f6vladlar\u0131na qar\u015f\u0131 psixoloji t\u0259zyiq vasit\u0259si (bullinq) kimi istifad\u0259 edilm\u0259sinin v\u0259 bu t\u0259zyiqin s\u0259b\u0259b ola bil\u0259c\u0259yi a\u011f\u0131r n\u0259tic\u0259l\u0259rin (\u00f6z\u00fcn\u00fc \u00f6ld\u00fcrm\u0259 h\u0259ddin\u0259 \u00e7atd\u0131rma, \u00f6z\u00fcn\u0259 x\u0259sar\u0259t yetirm\u0259, t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda a\u011f\u0131r n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259c\u0259k m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin ba\u015f verm\u0259si v\u0259 s.) qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 mediada \u015f\u00fcbh\u0259li v\u0259 t\u0259qsirl\u0259ndiril\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r bar\u0259sind\u0259 veril\u0259n (d\u0259rc edil\u0259n) foto v\u0259 video materiallarda onlar\u0131n \u00fcz g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fcn yay\u011f\u0131n (bulan\u0131q, pikselli v\u0259 s.) \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259svir edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 qanunvericiliy\u0259 z\u0259ruri \u0259lav\u0259 v\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin edilm\u0259si olmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-vivid-purple-color has-text-color has-medium-font-size\"><strong>&#8211; Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 mediada intihar x\u0259b\u0259rl\u0259ri geni\u015f i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131l\u0131r. Bununla ba\u011fl\u0131 m\u00fcnasib\u0259tinizi \u00f6yr\u0259nm\u0259k ist\u0259rdik.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; \u0130ntihar, h\u0259m\u00e7inin zorak\u0131l\u0131q hallar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 informasiyalar\u0131n sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 v\u0259 mediada geni\u015f yay\u0131mlanmas\u0131, t\u0259bii ki, insanlar\u0131n psixoloji v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 \u00e7ox m\u0259nfi t\u0259sir edir. Qeyd etdiyim kimi, bu c\u00fcr m\u0259nfi informasiyalar\u0131n yay\u0131lmas\u0131 insanlarda intihara meylliliyin artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur.<br>\u0130nternet s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf edir. Bu proses davam etdikc\u0259 m\u00fcxt\u0259lif m\u0259nfi hallar\u0131n ba\u015f verm\u0259sind\u0259 d\u0259 ciddi art\u0131m m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 m\u0259i\u015f\u0259t zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131, intihar v\u0259 dig\u0259r m\u0259nfi x\u0259b\u0259rl\u0259rin yay\u0131mlanmas\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259r aras\u0131nda fikir ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n yaranmas\u0131na, m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin artmas\u0131na, c\u0259miyy\u0259td\u0259 m\u0259nfi ictimai r\u0259yin formala\u015fmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r.<br>Eyni zamanda, informasiyalarda istifad\u0259 olunan \u015f\u0259kill\u0259r d\u0259 insanlar\u0131n psixologiyas\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bilir. X\u0259b\u0259rl\u0259r\u0259 neqativ ba\u015fl\u0131qlar\u0131n qoyulmas\u0131 da insanlarda m\u0259nfi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin artmas\u0131na z\u0259min yarad\u0131r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n bu c\u00fcr x\u0259b\u0259rl\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131 zaman\u0131 qeyd edil\u0259n m\u0259qamlara x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirilm\u0259lidir. H\u0259m\u00e7inin m\u0259nfi hallar\u0131n ya\u015fanmas\u0131n\u0131 t\u0259bli\u011f ed\u0259n bu kimi materiallar yay\u0131mlanmamal\u0131, maarifl\u0259ndirici x\u0259b\u0259rl\u0259rin say\u0131 art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-vivid-purple-color has-text-color has-medium-font-size\"><strong>&#8211; S\u0259bin\u0259 xan\u0131m, son olaraq, intihar hallar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 hans\u0131 t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259lidir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, intiharlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 preventiv add\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131 aidiyy\u0259ti d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131, t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri, v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti institutlar\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n qeyri-h\u00f6kum\u0259t t\u0259\u015fkilatlar\u0131, media qurumlar\u0131, x\u0259b\u0259r portallar\u0131 aras\u0131nda s\u0259m\u0259r\u0259li \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u0259laq\u0259l\u0259ri qurulmal\u0131 v\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259lidir. Bu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259, x\u00fcsusil\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259li, sa\u011flam h\u0259yat t\u0259rzini t\u0259bli\u011f ed\u0259n m\u00f6vzular \u00fczr\u0259 layih\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259li, \u00e7ap v\u0259saitl\u0259ri, sosial \u00e7arxlar haz\u0131rlanmal\u0131 v\u0259 \u0259hali aras\u0131nda geni\u015f yay\u0131lmal\u0131d\u0131r.<br>Bununla yana\u015f\u0131, ail\u0259daxili probleml\u0259rin h\u0259lli, el\u0259c\u0259 d\u0259 intihara meylli \u015f\u0259xsl\u0259rin psixoloji durumunun n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlan\u0131lmas\u0131, ail\u0259 \u00fczvl\u0259rinin, \u0259zizl\u0259rinin v\u0259 yax\u0131nlar\u0131n\u0131n daim x\u00fcsusi diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rm\u0259si onlar\u0131n \u00fczl\u0259\u015fdiyi bu \u00e7\u0259tin v\u0259ziyy\u0259td\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131na m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259c\u0259k amill\u0259rd\u0259ndir.<br>Eyni zamanda, daha \u0259vv\u0259l d\u0259 qeyd etdiyim kimi, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 v\u0259 mediada insanlar\u0131n psixologiyas\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259c\u0259k informasiyalar\u0131n yay\u0131mlanmamas\u0131 da intihar hallar\u0131n\u0131n azalmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259 bil\u0259r.<br>Hesab edir\u0259m ki, m\u00fcasir d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox aktual olan sosial problem\u0259 qar\u015f\u0131 komplek \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 Az\u0259rbaycanda intiharlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 Milli F\u0259aliyy\u0259t Plan\u0131 haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 t\u0259sdiq olunaraq h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si prosesi s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirilm\u0259lidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-vivid-purple-color has-text-color has-medium-font-size\"><strong>&#8211; S\u0259bin\u0259 xan\u0131m, bu \u0259h\u0259miyy\u0259tli m\u00f6vzuda m\u00fcsahib\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 Siz\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcrl\u0259rimizi bildiririk.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; \u00c7ox sa\u011f olun, g\u00f6st\u0259rdiyiniz t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u0259n d\u0259 Siz\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u00fczr\u0259 M\u00fcv\u0259kkili (Ombudsman) S\u0259bin\u0259 \u018fliyevan\u0131n \u00dcmumd\u00fcnya \u0130ntiharlar\u0131n Qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n Al\u0131nmas\u0131 G\u00fcn\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 Trend-\u0259 m\u00fcsahib\u0259sini t\u0259qdim edirik:&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":179720,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,47,27,2,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/179719"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=179719"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/179719\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":179721,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/179719\/revisions\/179721"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/179720"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=179719"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=179719"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=179719"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}