{"id":180225,"date":"2023-09-29T11:04:50","date_gmt":"2023-09-29T07:04:50","guid":{"rendered":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=180225"},"modified":"2023-09-29T11:04:52","modified_gmt":"2023-09-29T07:04:52","slug":"rabit%c9%99mizin-inkisafi-ulu-ond%c9%99rin-adiyla-baglidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=180225","title":{"rendered":"Rabit\u0259mizin inki\u015faf\u0131 Ulu \u00d6nd\u0259rin ad\u0131yla ba\u011fl\u0131d\u0131r"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-vivid-purple-color has-text-color has-medium-font-size\"><em><strong>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin 29 sentyabr 2022-ci il tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 2023-c\u00fc il \u00f6lk\u0259mizd\u0259 &#8220;Heyd\u0259r \u018fliyev \u0130li&#8221; elan edilmi\u015fdir. S\u0259r\u0259ncam \u00e7ox\u0259srlik Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 x\u00fcsusi m\u0259rh\u0259l\u0259 olan Heyd\u0259r \u018fliyev epoxas\u0131n\u0131n mahiyy\u0259tinin, hadis\u0259l\u0259rin v\u0259 nailiyy\u0259tl\u0259rin daha \u0259sasl\u0131 v\u0259 sistemli \u015f\u0259kild\u0259 \u015f\u0259rh edilm\u0259sin\u0259, xalq\u0131m\u0131za v\u0259 d\u00fcnyaya \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131r.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev bu m\u00fch\u00fcm v\u0259 vacib sah\u0259nin respublikam\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tini vur\u011fulayaraq demi\u015fdir: &#8220;Telekommunikasiya, rabit\u0259, \u0259laq\u0259 b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik olan bir sektordur. Bu sektorda bizim nailiyy\u0259tl\u0259rimiz Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rini, insani \u0259laq\u0259l\u0259rini, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rini v\u0259 b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259c\u0259yi siyas\u0259ti d\u00fcnya miqyas\u0131nda bildirm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir&#8221;. \u00dcmummilli lider haql\u0131 olaraq qeyd edirdi ki, m\u00fcasir informasiya-kommunikasiya texnologiyalar\u0131 sistemin\u0259 malik olmayan h\u0259r hans\u0131 bir d\u00f6vl\u0259tin iqtisadi inki\u015faf\u0131ndan s\u00f6hb\u0259t ged\u0259 bilm\u0259z.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycanda rabit\u0259 sisteminin \u0259sas inki\u015faf d\u00f6vr\u00fc 70-80-ci ill\u0259ri \u0259hat\u0259 edir. H\u0259min ill\u0259rd\u0259 respublikaya r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015f ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev bu sah\u0259nin inki\u015faf\u0131na x\u00fcsusi diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan milli rabit\u0259si \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus z\u0259ngin inki\u015faf yolu ke\u00e7ib. Bildiyimiz kimi, Bak\u0131da telefon rabit\u0259si 1881-ci ild\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f, h\u0259min il dekabr\u0131n 6-da ilk telefon x\u0259tti \u00e7\u0259kilmi\u015fd\u0131r. 1885-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r Bak\u0131da art\u0131q 14 telefon x\u0259tti m\u00f6vcud olmu\u015fdur. Neft s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar Avropadan v\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n o d\u00f6vr\u00fcn m\u0259\u015fhur \u015firk\u0259tl\u0259ri Bak\u0131ya g\u0259lirdil\u0259r. Get-ged\u0259 inki\u015faf ed\u0259r\u0259k iri s\u0259naye \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 \u00e7evril\u0259n Bak\u0131da telefon \u015f\u0259b\u0259k\u0259sinin yarad\u0131lmas\u0131na ciddi ehtiyac var idi.<\/p>\n\n\n\n<p>1970-ci il iyun ay\u0131n\u0131n 24-d\u0259 \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 &#8220;Respublikada rabit\u0259 vasit\u0259l\u0259rinin v\u0259ziyy\u0259ti v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131 \u00fczr\u0259 t\u0259dbirl\u0259r haqq\u0131nda&#8221; tarixi q\u0259rar q\u0259bul edilmi\u015fdir. Q\u0259rarda Bak\u0131, Sumqay\u0131t, G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 telefon rabit\u0259sinin qeyri-q\u0259na\u0259tb\u0259x\u015f oldu\u011fu, bir \u00e7ox rayon m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 \u0259ll\u0259 qo\u015fulan k\u00f6hn\u0259 telefon stansiyalar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdiyi sah\u0259l\u0259rin c\u0259mi 25 faizinin telefonla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 v\u0259 dig\u0259r gerilikl\u0259r qeyd olunmu\u015f, rabit\u0259 vasit\u0259l\u0259rinin inki\u015faf etdirilm\u0259si v\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si Rabit\u0259 Nazirliyinin \u0259n vacib v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259n biri kimi qar\u015f\u0131ya qoyulmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p>Q\u0259rarda h\u0259m\u00e7inin 1971-1975-ci ill\u0259rd\u0259 16 rabit\u0259 qov\u015fa\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn binalar\u0131n tikilm\u0259si, ATS binalar\u0131n\u0131n in\u015fa edilm\u0259si, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Bak\u0131da h\u0259r il bir ATS binas\u0131n\u0131n tikilm\u0259si, ATS avadanl\u0131qlar\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 texnoloji avadanl\u0131qlar\u0131n in\u015fas\u0131, b\u00fct\u00fcn bunlar \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131mi v\u0259saitin ayr\u0131lmas\u0131 v\u0259 dig\u0259r m\u00fch\u00fcm t\u0259dbirl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r. Dahi lider Heyd\u0259r \u018fliyevin uzaqg\u00f6r\u0259n siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 respublikan\u0131n rabit\u0259 sistemind\u0259 b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259tl\u0259r \u0259ld\u0259 olundu. 1974-1980-ci ill\u0259rd\u0259 t\u0259kc\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u00fcmumi tutumu 164.400 n\u00f6mr\u0259 olan ATS-in tikilib istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si planla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131 v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irildi. Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin respublikaya r\u0259hb\u0259rliyinin birinci m\u0259rh\u0259l\u0259sini \u0259hat\u0259 ed\u0259n h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 rabit\u0259nin inki\u015faf\u0131 \u00fczr\u0259 bir s\u0131ra q\u0259rarlar q\u0259bul edilmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>1994-c\u00fc ilin fevral\u0131nda Heyd\u0259r \u018fliyev qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259 Respublikas\u0131na s\u0259f\u0259ri zaman\u0131 T\u00fcrkiy\u0259 telekommunikasiya \u015firk\u0259tl\u0259rinin i\u015fi il\u0259 \u015f\u0259xs\u0259n maraqlanm\u0131\u015f, \u00f6lk\u0259nin \u0259n b\u00f6y\u00fck telekommunikasiya avadanl\u0131qlar\u0131 istehsal ed\u0259n &#8220;NETA\u015e&#8221; \u015firk\u0259tind\u0259 olmu\u015f v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 telekommunikasiya \u015firk\u0259tl\u0259ri il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda i\u015f birliyi qurulmas\u0131n\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 etmi\u015fdir. N\u0259tic\u0259d\u0259, T\u00fcrkiy\u0259nin &#8220;NETA\u015e&#8221; v\u0259 &#8220;TELETA\u015e&#8221; \u015firk\u0259tl\u0259ri il\u0259 geni\u015f \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u0259laq\u0259l\u0259ri qurulmu\u015f v\u0259 Bak\u0131n\u0131n telefon \u015f\u0259b\u0259k\u0259sinin elektronla\u015fmas\u0131nda \u0259sasl\u0131 i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fc. 1993-2003-c\u00fc ill\u0259r Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 v\u0259 Bak\u0131\u0259traf\u0131 q\u0259s\u0259b\u0259l\u0259rd\u0259 450 min n\u00f6mr\u0259 r\u0259q\u0259mli elektron telefon stansiyalar\u0131 tikil\u0259r\u0259k istifad\u0259y\u0259 verildi. Bununla da Bak\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn k\u0259nd v\u0259 q\u0259s\u0259b\u0259l\u0259ri telefonla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131. 2002-ci ild\u0259 is\u0259 paytaxtda telefon n\u00f6vb\u0259liliyi l\u0259\u011fv edildi.<\/p>\n\n\n\n<p>1995-ci il dekabr\u0131nda Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycanda ilk beyn\u0259lxalq telefon stansiyas\u0131n\u0131n, habel\u0259 yenid\u0259n qurulmu\u015f \u015e\u0259h\u0259rl\u0259raras\u0131 Telefon Stansiyas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 oldu. Az\u0259rbaycanda yeni texnologiyalar\u0131n t\u0259tbiqin\u0259, telekommunikasiya infrastrukturunun modernl\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 start verildi, ilk elektron ATS-l\u0259r quruldu. B\u00fct\u00fcn bunlar Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyinin ilk ill\u0259rind\u0259 rabit\u0259nin inki\u015faf\u0131na g\u00f6st\u0259rdiyi diqq\u0259tin \u0259yani n\u00fcmun\u0259l\u0259ridir.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n reall\u0131qlar\u0131n\u0131 d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq, h\u0259m\u00e7inin blokada \u015f\u0259raitind\u0259 olan Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n \u0259halisinin milli televiziya proqlamlar\u0131n\u0131 seyr ed\u0259 bilm\u0259sini t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 1996-c\u0131 ild\u0259 AzTV-1 milli televiziya proqram\u0131 T\u00dcRKSAT s\u00fcni peyk vasit\u0259sil\u0259 yay\u0131mlanma\u011fa ba\u015flad\u0131. \u018fsas\u0131 1981-ci ild\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n qoyulan teleq\u00fcll\u0259nin tikilib ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 da m\u0259hz onun s\u0259yl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 realla\u015fd\u0131 v\u0259 1996-c\u0131 ild\u0259 teleq\u00fcll\u0259 istifad\u0259y\u0259 verildi. Az\u0259rbaycanda d\u00fcnya standartlar\u0131 s\u0259viyy\u0259sind\u0259 teleradio yay\u0131m\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcvafiq qanunvericilik bazas\u0131 yarad\u0131ld\u0131 v\u0259 t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n \u0130KT sah\u0259sind\u0259ki f\u0259aliyy\u0259ti m\u0259hz \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin b\u00f6y\u00fck uzaqg\u00f6r\u0259nlikl\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirdiyi strateji x\u0259tt \u00fczr\u0259 u\u011furla davam etdirilir. <\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>V\u0259li M\u0259mm\u0259dov, <\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>X\u0259z\u0259r rayon Telefon qov\u015fa\u011f\u0131n\u0131n r\u0259isi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin 29 sentyabr 2022-ci il tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 2023-c\u00fc il \u00f6lk\u0259mizd\u0259 &#8220;Heyd\u0259r \u018fliyev \u0130li&#8221; elan edilmi\u015fdir.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":180226,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,47,60,58,2,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/180225"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=180225"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/180225\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":180227,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/180225\/revisions\/180227"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/180226"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=180225"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=180225"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=180225"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}