{"id":180912,"date":"2023-10-27T13:11:30","date_gmt":"2023-10-27T09:11:30","guid":{"rendered":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=180912"},"modified":"2023-10-27T13:11:32","modified_gmt":"2023-10-27T09:11:32","slug":"heyd%c9%99r-eliyevin-kecdiyi-yol-z%c9%99ngin-bir-h%c9%99yat-ensiklopediyasidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=180912","title":{"rendered":"Heyd\u0259r \u018fliyevin ke\u00e7diyi yol z\u0259ngin bir h\u0259yat ensiklopediyas\u0131d\u0131r"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-vivid-purple-color has-text-color has-medium-font-size\"> <strong><em>Ulu \u00d6nd\u0259rin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 xalq\u0131m\u0131z sosial-iqtisadi t\u0259r\u0259qqi, milli oyan\u0131\u015f, m\u0259d\u0259ni intibah, azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259n ke\u00e7\u0259r\u0259k m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 etmi\u015f, suverenliyini v\u0259 milli birliyini t\u0259min ed\u0259r\u0259k onu qorumaq imkanlar\u0131na malik olmu\u015fdur. Onun ke\u00e7diyi yol is\u0259 z\u0259ngin bir h\u0259yat ensiklopediyas\u0131d\u0131r. Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259kc\u0259 \u00f6z \u00f6mr\u00fcn\u00fcn, bir insan h\u0259yat\u0131n\u0131n m\u00fcdriklik zirv\u0259sind\u0259 deyil, b\u00fct\u00f6v bir xalq\u0131n tarixinin y\u00fcks\u0259k zirv\u0259sind\u0259dir.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tarix\u0259n formala\u015fm\u0131\u015f \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri \u0259sas\u0131nda milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik modelinin yaranmas\u0131, m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 \u0259n ba\u015fl\u0131cas\u0131, qorunub saxlan\u0131lmas\u0131 yaln\u0131z XX \u0259srin sonlar\u0131na do\u011fru &#8211; Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259rliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fmi\u015fdir. Bu bax\u0131mdan Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259td\u0259 ya\u015famaq ideal\u0131n\u0131n real, dayan\u0131ql\u0131 \u0259saslar \u00fcz\u0259rind\u0259 ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015f\u0259r\u0259k \u0259b\u0259dil\u0259\u015fm\u0259si Heyd\u0259r \u018fliyevin ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<br>Ulu \u00d6nd\u0259rin islahatlar yolu il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n milli iqtisadiyyat\u0131n\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 siyas\u0259ti h\u0259l\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131 zaman\u0131nda &#8211; 1969-cu ild\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyevin respublikam\u0131za r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 ba\u015flanan b\u00f6y\u00fck tarixi missiyan\u0131n \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n idi. O zaman Az\u0259rbaycan Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259 olsa da, \u00dcmummilli Liderin milli m\u0259fkur\u0259y\u0259 \u0259saslanan siyas\u0259ti say\u0259sind\u0259 s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf yolu ke\u00e7mi\u015f, b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 iqtisadi quruculu\u011fa v\u0259 y\u00fcks\u0259k g\u00f6st\u0259ricil\u0259r\u0259 nail olunmu\u015fdur. Ulu \u00d6nd\u0259r \u00f6lk\u0259nin g\u0259l\u0259c\u0259yini, m\u00fcst\u0259qilliyini d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259r\u0259k SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyi qar\u015f\u0131s\u0131nda t\u0259kidli t\u0259l\u0259bl\u0259r ir\u0259li s\u00fcrm\u00fc\u015f, strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tli bir s\u0131ra s\u0259naye v\u0259 istehsal m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin respublikam\u0131zda in\u015fas\u0131na nail olmu\u015fdur. B\u00f6y\u00fck strateqin h\u0259min ill\u0259rd\u0259 Bak\u0131 M\u0259i\u015f\u0259t Kondisionerl\u0259ri v\u0259 D\u0259rin \u00d6z\u00fcll\u0259r zavodlar\u0131n\u0131n tikintisi il\u0259 ba\u011fl\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdirdiyi q\u0259tiyy\u0259t, prinsipiall\u0131q bunu bir daha t\u0259sdiql\u0259yir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"685\" src=\"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/heyder2-1024x685.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-180913\" style=\"aspect-ratio:1.4958834705509816;width:656px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/heyder2-1024x685.jpg 1024w, https:\/\/hakimiyyet.info.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/heyder2-300x201.jpg 300w, https:\/\/hakimiyyet.info.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/heyder2-768x513.jpg 768w, https:\/\/hakimiyyet.info.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/heyder2-1536x1027.jpg 1536w, https:\/\/hakimiyyet.info.az\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/heyder2-2048x1369.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><br>XX \u0259srin 70-ci ill\u0259rinin \u00a0\u0259vv\u0259ll\u0259rin\u0259d\u0259k \u00a0Az\u0259rbaycan\u0131n \u00a0iqtisadi \u00a0v\u0259 \u00a0sosial \u00a0inki\u015faf\u0131nda \u00a0h\u0259ll olunmam\u0131\u015f \u00e7oxlu probleml\u0259r m\u00f6vcud olmu\u015f, respublikan\u0131n malik \u00a0oldu\u011fu iqtisadi, elmi-texniki v\u0259 \u00a0humanitar potensialdan \u00a0tam dol\u011fun v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li \u00a0\u015f\u0259kild\u0259 \u00a0istifad\u0259 edilm\u0259mi\u015f, bu is\u0259 ist\u0259r-ist\u0259m\u0259z sosial-iqtisadi \u00a0inki\u015faf\u0131n \u00fcmumi s\u0259viyy\u0259sinin ovaxtk\u0131 orta ittifaq \u00a0g\u00f6st\u0259ricil\u0259rind\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nmi\u015fdir. A\u011f\u0131r iqtisadi \u00a0v\u0259 sosial \u00a0\u015f\u0259raitd\u0259 respublikada \u00a0r\u0259hb\u0259rliy\u0259 \u00a0g\u0259l\u0259n \u00a0Heyd\u0259r \u00a0\u018fliyev \u00a0h\u0259min \u00a0vaxt \u00a0\u00fc\u00e7\u00fcn \u00a0m\u00f6vcud olan v\u0259ziyy\u0259ti uzaqg\u00f6r\u0259nlikl\u0259 d\u00fczg\u00fcn \u00a0qiym\u0259tl\u0259ndirmi\u015f, \u00a0iqtisadiyyatda, sosial-m\u0259d\u0259ni \u00a0v\u0259 \u00a0m\u0259n\u0259vi sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259sasl\u0131 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sini, iqtisadiyyat\u0131n t\u0259\u015fkili v\u0259 inki\u015faf\u0131 sah\u0259sind\u0259 d\u00f6n\u00fc\u015f \u00a0yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00a0ba\u015fl\u0131ca \u00a0v\u0259zif\u0259 kimi \u00a0m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k \u00e7ox \u00a0q\u0131sa zaman \u00a0k\u0259siyind\u0259 \u00a0b\u00fct\u00fcn \u0259sas g\u00f6st\u0259ricil\u0259r \u00fczr\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u00a0ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130-d\u0259 \u00a0\u00f6nc\u00fcl m\u00f6vqel\u0259r\u0259 \u00e7\u0131xmas\u0131n\u0131 \u00a0t\u0259min etmi\u015fdir. <br>1993-c\u00fc \u00a0ilin \u00a0iyununda \u00a0xalq\u0131n t\u0259kidli \u00a0t\u0259l\u0259bi il\u0259 Az\u0259rbaycanda siyasi r\u0259hb\u0259rliy\u0259 qay\u0131dan Heyd\u0259r \u018fliyev yeni tarixi \u00a0\u015f\u0259raitd\u0259 \u00a0iki \u00a0m\u00fch\u00fcm v\u0259zif\u0259nin &#8211; m\u00fcst\u0259qil \u00a0d\u00f6vl\u0259timizin \u00a0m\u0259hv olmaq \u00a0t\u0259hl\u00fck\u0259sinin \u00a0aradan \u00a0qald\u0131r\u0131lmas\u0131, y\u0259ni d\u00f6vl\u0259t \u00a0m\u00fcst\u0259qilliyimizin \u00a0qorunub \u00a0saxlanmas\u0131 v\u0259 demokratik \u00a0d\u00f6vl\u0259t \u00a0quruculu\u011funun \u00a0h\u0259yata \u00a0ke\u00e7irilm\u0259si \u00a0v\u0259zif\u0259l\u0259rinin h\u0259lli \u00a0istiqam\u0259tind\u0259 i\u015fl\u0259r\u0259 \u00a0ba\u015flad\u0131. Onun g\u0259rgin \u0259m\u0259yi, s\u0259ri\u015ft\u0259si, \u00a0b\u00f6y\u00fck \u00a0t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131q qabiliyy\u0259ti, uzaqg\u00f6r\u0259n daxili v\u0259 xarici siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00a0tarix\u0259n \u00a0q\u0131sa zaman k\u0259siyind\u0259 d\u00f6vl\u0259t \u00a0m\u00fcst\u0259qilliyimizin \u00a0d\u00f6nm\u0259z \u00a0xarakter almas\u0131 t\u0259min olundu, demokratik \u00a0h\u00fcquqi \u00a0d\u00f6vl\u0259t \u00a0quruculu\u011funun \u00a0m\u00f6hk\u0259m t\u0259m\u0259li \u00a0qoyuldu, siyasi, bunun ard\u0131nca is\u0259 makroiqtisadi sabitlik b\u0259rq\u0259rar olundu. Sosial-siyasi v\u0259ziyy\u0259tin a\u011f\u0131r olmas\u0131na baxmayaraq, Prezident Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n n\u0259tic\u0259si sonralar bilin\u0259c\u0259k t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259y\u0259 \u00a0ba\u015fland\u0131. <br>M\u00fcst\u0259qilliyin ilk ill\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda duran \u0259n m\u00fch\u00fcm v\u0259 strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tli v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259n biri iqtisadi t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u00fcn v\u0259 b\u00f6hran meyill\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq, maliyy\u0259 sabitliyini t\u0259min ed\u0259r\u0259k \u0259halinin sosial rifah\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmaq idi. M\u0259hz \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n m\u00fck\u0259mm\u0259l iqtisadi strategiya qar\u015f\u0131ya qoyulan h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 \u00e7atma\u011fa, sosial-iqtisadi dir\u00e7\u0259li\u015f\u0259 nail olma\u011fa imkan verdi. <br>Heyd\u0259r \u018fliyevin \u0259n b\u00f6y\u00fck xidm\u0259tl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n neft sah\u0259sind\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 u\u011furdur. Az\u0259rbaycan\u0131n yeni neft strategiyas\u0131n\u0131n zirv\u0259 s\u0259n\u0259di &#8211; &#8220;\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si&#8221; 1994-c\u00fc il sentyabr\u0131n 20-d\u0259 imzalanm\u0131\u015fd\u0131r. Bu m\u00fcqavil\u0259nin h\u0259r c\u0259h\u0259td\u0259n \u0259sasland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, milli v\u0259 \u00a0d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik maraqlar\u0131m\u0131za tam uy\u011fun \u00a0bir t\u0259rzd\u0259 i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanmas\u0131nda \u00a0\u0130lham \u018fliyevin d\u0259 \u0259m\u0259yi az olmam\u0131\u015fd\u0131r. Xarici t\u0259r\u0259fda\u015flarla apar\u0131lm\u0131\u015f \u00e7oxsayl\u0131 dan\u0131\u015f\u0131qlar, m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259 v\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r zaman\u0131 \u0130lham \u018fliyevin q\u0259tiyy\u0259ti v\u0259 s\u0259ri\u015ft\u0259liliyi Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin maraqlar\u0131n\u0131 m\u00f6vcud geosiyasi reall\u0131qlarla uzla\u015fd\u0131rmaqla g\u0259l\u0259c\u0259k konsorsiumun t\u0259rkibini, hasilat\u0131n pay b\u00f6lg\u00fcs\u00fcnd\u0259 t\u0259r\u0259fl\u0259rin i\u015ftirak pay\u0131n\u0131 q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 imkan yaratm\u0131\u015fd\u0131r.<br>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, Heyd\u0259r \u018fliyevin iqtisadi bax\u0131\u015flar\u0131nda bir-birini tamamlayan iki m\u0259qam n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arp\u0131r: a) iqtisadiyyat\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 islahatlar \u00a0aparmaq v\u0259 bu \u00a0islahatlar vasit\u0259sil\u0259 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259k; b) m\u00f6vcud iqtisadi potensialdan istifad\u0259nin s\u0259m\u0259r\u0259sini t\u0259xir\u0259 salmadan y\u00fcks\u0259ltm\u0259k, onun da\u011f\u0131lmas\u0131na yol verm\u0259m\u0259k v\u0259 bu potensial\u0131n b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan \u00a0xalq\u0131n\u0131n s\u0259rv\u0259ti kimi respublikam\u0131z\u0131n v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n, \u0259halinin b\u00fct\u00fcn t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259rinin h\u0259yat t\u0259rzinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na \u00a0y\u00f6n\u0259ltm\u0259k. M\u00fcst\u0259qillik \u00a0\u015f\u0259raitind\u0259 he\u00e7 kim\u0259 \u00fcmid olmadan iqtisadiyyat\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fczg\u00fcn inki\u015faf etdirm\u0259yi, \u00f6z s\u0259rv\u0259tl\u0259rimizd\u0259n s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizi m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259yi, \u00f6z\u00fc d\u0259 \u00a0t\u0259kc\u0259 siyasi-m\u0259n\u0259vi \u00a0deyil, h\u0259m d\u0259 \u00a0maddi n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 \u00a0etm\u0259kl\u0259 insanlar\u0131n h\u0259yat s\u0259viyy\u0259sini yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rma\u011f\u0131 \u0259sas \u015f\u0259rt sayan Heyd\u0259r \u018fliyev \u00a0deyirdi: <strong><em>&#8220;M\u00fcst\u0259qillik \u00a0ona \u00a0g\u00f6r\u0259dir ki, biz \u00f6z taleyimizin \u00a0sahibi olaq, \u00f6z \u00a0s\u0259rv\u0259tl\u0259rimizin sahibi olaq v\u0259 bu s\u0259rv\u0259tl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k xalq\u0131m\u0131z daha yax\u015f\u0131 ya\u015fas\u0131n&#8221;.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n<p><strong><em>M\u0259mm\u0259dc\u0259f\u0259r \u0130brahimov,<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>iqtisad\u00e7\u0131<\/strong><br><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ulu \u00d6nd\u0259rin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 xalq\u0131m\u0131z sosial-iqtisadi t\u0259r\u0259qqi, milli oyan\u0131\u015f, m\u0259d\u0259ni intibah, azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259n ke\u00e7\u0259r\u0259k m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 etmi\u015f, suverenliyini v\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":180914,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,47,60,6,58,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/180912"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=180912"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/180912\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":180915,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/180912\/revisions\/180915"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/180914"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=180912"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=180912"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=180912"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}