{"id":181134,"date":"2023-11-14T01:12:08","date_gmt":"2023-11-13T21:12:08","guid":{"rendered":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=181134"},"modified":"2023-11-14T01:12:16","modified_gmt":"2023-11-13T21:12:16","slug":"milli-m%c9%99clisd%c9%99-2024-cu-ilin-dovl%c9%99t-budc%c9%99sinin-muzakir%c9%99si-baslanib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=181134","title":{"rendered":"Milli M\u0259clisd\u0259 2024-c\u00fc ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin m\u00fczakir\u0259si ba\u015flan\u0131b"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-vivid-purple-color has-text-color has-medium-font-size\"><strong><em>Noyabr\u0131n 13-d\u0259 Sahib\u0259 Qafarovan\u0131n s\u0259drliyi il\u0259 Milli M\u0259clisin pay\u0131z sessiyas\u0131nda n\u00f6vb\u0259ti plenar iclas\u0131 ke\u00e7irilib. \u0130clasda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Ba\u015f naziri \u018fli \u018fs\u0259dov v\u0259 h\u00f6kum\u0259t \u00fczvl\u0259ri i\u015ftirak edibl\u0259r. \u0130clas\u0131 a\u00e7an Milli M\u0259clisin s\u0259dri bildirib ki, g\u00fcnd\u0259likd\u0259 14 m\u0259s\u0259l\u0259 var, onlardan 12-si d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si v\u0259 b\u00fcdc\u0259 z\u0259rfin\u0259 daxil olan qanun layih\u0259l\u0259ridir. Bu qanun layih\u0259l\u0259rinin ham\u0131s\u0131 birinci oxunu\u015fda m\u00fczakir\u0259 edil\u0259c\u0259k. Bel\u0259likl\u0259, g\u00fcnd\u0259liyin birinci m\u0259s\u0259l\u0259si Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n 2024-c\u00fc il d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si haqq\u0131nda qanun layih\u0259sidir.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Parlamentin s\u0259dri diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n sosial-iqtisadi inki\u015faf strategiyas\u0131 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl tapm\u0131\u015f makroiqtisadi sabitliyi v\u0259 maliyy\u0259 dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259y\u0259, iqtisadi inki\u015faf v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sah\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin prioritetl\u0259rini v\u0259 m\u0259qs\u0259dl\u0259rini \u0259ld\u0259 etm\u0259y\u0259 imkan yarad\u0131b. Bu g\u00fcn Milli M\u0259clisd\u0259 m\u00fczakir\u0259sin\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin layih\u0259si v\u0259 b\u00fcdc\u0259 z\u0259rfin\u0259 daxil olan dig\u0259r s\u0259n\u0259dl\u0259r \u00f6lk\u0259 h\u0259yat\u0131nda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan m\u00fcsb\u0259t meyill\u0259ri \u0259ks etdirir. M\u0259mnunluqla qeyd edilm\u0259lidir ki, d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin h\u0259m g\u0259lirl\u0259ri, h\u0259m d\u0259 x\u0259rcl\u0259ri ild\u0259n-il\u0259 art\u0131r\u0131l\u0131r. G\u0259l\u0259n il bu g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin rekord h\u0259cmd\u0259 olmas\u0131 d\u00f6vl\u0259timizin artan iqtisadi potensial\u0131n\u0131n t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/azertag.az\/store\/files_new\/2023\/MODERATOR\/NOYABR\/13\/mm\/02.jpeg\" alt=\"\" style=\"aspect-ratio:1.5009380863039399;width:499px;height:auto\"\/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/azertag.az\/files\/galleryphoto\/2023\/3\/1200x630\/16998957752092765192_1200x630.jpg\" alt=\"\" style=\"aspect-ratio:1.7984126984126985;width:499px;height:auto\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Milli M\u0259clisin s\u0259dri qeyd edib ki, d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin layih\u0259si m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcn \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla t\u0259rtib edilib. B\u00fcdc\u0259nin sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc olmas\u0131na x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirilib. Bel\u0259 ki, g\u0259l\u0259n il sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc x\u0259rcl\u0259rin cari il\u0259 nisb\u0259t\u0259n 1 milyard 35 milyon manat v\u0259 ya 7 faiz \u00e7ox olmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. D\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin dig\u0259r prioritetl\u0259ri s\u0131ras\u0131nda t\u0259hsil, i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n b\u0259rpa-quruculuq i\u015fl\u0259ri, m\u00fcdafi\u0259 potensial\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rin maddi-texniki t\u0259minat\u0131 da vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259m\u00e7inin sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131na r\u0259vac verilm\u0259si, \u00f6lk\u0259nin \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259rin, n\u0259qliyyat, s\u0259naye, energetika v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 infrastruktur layih\u0259l\u0259rinin d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlanacaq. Sahib\u0259 Qafarova g\u0259l\u0259n ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin icras\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259tinin h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259c\u0259yi t\u0259dbirl\u0259rin Prezident t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f h\u0259d\u0259fl\u0259rin \u0259ld\u0259 olunmas\u0131na, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131n\u0131n davaml\u0131 inki\u015faf\u0131na, n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan d\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131n\u0131n v\u0259 strategiyalar\u0131n\u0131n realla\u015fmas\u0131na z\u0259min yaradaca\u011f\u0131na inam\u0131n\u0131 ifad\u0259 edib.<\/p>\n\n\n\n<p>Parlamentin s\u0259dri deyib ki, 2024-c\u00fc ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin layih\u0259si v\u0259 b\u00fcdc\u0259 z\u0259rfin\u0259 daxil olan s\u0259n\u0259dl\u0259r parlament komit\u0259l\u0259rinin iclaslar\u0131nda geni\u015f m\u00fczakir\u0259 olunub v\u0259 Milli M\u0259clisin plenar iclas\u0131na t\u00f6vsiy\u0259 edilib. Hesablama Palatas\u0131 da b\u00fcdc\u0259 z\u0259rfi bar\u0259sind\u0259 m\u00fcsb\u0259t r\u0259yini bildirib.<\/p>\n\n\n\n<p>Milli M\u0259clisin s\u0259dri apar\u0131lacaq m\u00fczakir\u0259l\u0259rin s\u0259m\u0259r\u0259li olaca\u011f\u0131na \u0259minliyini bildirib.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fvv\u0259lc\u0259, iclasda Milli M\u0259clisin \u0130qtisadi siyas\u0259t, s\u0259naye v\u0259 sahibkarl\u0131q komit\u0259sinin s\u0259dri Tahir Mirki\u015fili \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib.<\/p>\n\n\n\n<p>O qeyd edib ki, 2023-c\u00fc ild\u0259 qlobal pandemiya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259, torpaqlar\u0131 u\u011frunda m\u00fcharib\u0259 aparm\u0131\u015f, antiterror t\u0259dbirl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irmi\u015f \u00f6lk\u0259mizin iqtisadiyyat\u0131n\u0131n kifay\u0259t q\u0259d\u0259r d\u00f6z\u00fcml\u00fc olmas\u0131 d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyevin b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259tidir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/azertag.az\/store\/files_new\/2023\/MODERATOR\/NOYABR\/13\/mm\/10.jpg\" alt=\"\" style=\"aspect-ratio:1.1595441595441596;width:497px;height:auto\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Tahir Mirki\u015fili n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b ki, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n proqnozuna \u0259sas\u0259n, 2023-c\u00fc ild\u0259 qlobal iqtisadi art\u0131m\u0131n 2,5-3,0 faiz aras\u0131nda, 2024-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 2,1-2,9 faiz aras\u0131nda olmas\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. 2023-c\u00fc ilin yanvar-sentyabr aylar\u0131nda neftin 1 barelinin orta ayl\u0131q qiym\u0259ti illik m\u00fcqayis\u0259d\u0259 21 AB\u015e dollar\u0131 v\u0259 ya 20,7 faiz azalaraq, 80,6 AB\u015e dollar\u0131 t\u0259\u015fkil etmi\u015f, 2024-c\u00fc ild\u0259 neftin 1 barelinin d\u00fcnya bazarlar\u0131nda orta qiym\u0259tinin 80-95 dollar olaca\u011f\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Proqnozlara g\u00f6r\u0259, qlobal orta illik inflyasiyan\u0131n bu ilin sonuna 6,9 faiz, 2024-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 5,8 faiz olaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. 2024-c\u00fc ild\u0259 qlobal d\u00f6vl\u0259t borcunun artaraq onun \u00dcDM-\u0259 nisb\u0259tinin inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 112,7 faiz, inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 is\u0259 70,1 faiz olaca\u011f\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Az\u0259rbaycanda bu g\u00f6st\u0259rici 14,5 faizdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bildirilib ki, Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131nda cari ilin yanvar-sentyabr aylar\u0131nda \u0259lveri\u015fli makroiqtisadi meyill\u0259r izl\u0259nilib, tamamil\u0259 qeyri-neft-qaz sah\u0259l\u0259ri hesab\u0131na olmaqla iqtisadi art\u0131m t\u0259min edilib, inflyasiya tempind\u0259 z\u0259ifl\u0259m\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub, t\u0259diyy\u0259 balans\u0131nda profisit izl\u0259nilib. Bel\u0259 ki, cari ilin 9 ay\u0131 \u0259rzind\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 \u00dcmumi Daxili M\u0259hsul 0,8 faiz, qeyri-neft-qaz \u00dcmumi Daxili M\u0259hsulu 3 faiz art\u0131b, neft-qaz \u00dcmumi Daxili M\u0259hsulu is\u0259 1,5 faiz azal\u0131b. Bu d\u00f6vrd\u0259 orta illik inflyasiyan\u0131n s\u0259viyy\u0259si 10,9 faiz olub. \u0130lin sonuna bu g\u00f6st\u0259ricinin 9,5 faiz olaca\u011f\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. \u0130l \u0259rzind\u0259 M\u0259rk\u0259zi Bank t\u0259r\u0259find\u0259n u\u00e7ot d\u0259r\u0259c\u0259si art\u0131r\u0131lsa da, bu ay ilk d\u0259f\u0259 olaraq u\u00e7ot d\u0259r\u0259c\u0259si a\u015fa\u011f\u0131 sal\u0131n\u0131b. Carin ilin 8 ay\u0131 \u0259rzind\u0259 strateji valyuta ehtiyatlar\u0131m\u0131z artaraq 67,5 milyard dollara \u00e7at\u0131b. Bu m\u00fcdd\u0259td\u0259 b\u00fcdc\u0259 g\u0259lirl\u0259ri proqnoza nisb\u0259t\u0259n 106 faiz icra edilib. D\u00f6vl\u0259t Neft Fondunun v\u0259saitl\u0259rind\u0259n 6,5 milyard manat istifad\u0259 etm\u0259k proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lsa da, bu m\u0259bl\u0259\u011fin yaln\u0131z yar\u0131s\u0131ndan istifad\u0259 edilib. B\u00fcdc\u0259 x\u0259rcl\u0259ri proqnozla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 105,6 faiz icra edilib, 218 milyon manat k\u0259sir qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Komit\u0259 s\u0259dri diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b ki, 2024-c\u00fc ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si il\u0259 birlikd\u0259 t\u0259qdim olunmu\u015f makroiqtisadi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n, n\u00f6vb\u0259ti il \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131nda \u0259lveri\u015fli makroiqtisadi m\u00fchitin m\u00fc\u015fahid\u0259 edil\u0259c\u0259yi, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n real art\u0131m, m\u0259qbul inflyasiya, profisitli t\u0259diy\u0259 balans\u0131 v\u0259 sabit m\u0259z\u0259nn\u0259 il\u0259 xarakteriz\u0259 olunaca\u011f\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. N\u00f6vb\u0259ti il v\u0259 sonrak\u0131 \u00fc\u00e7 ilin makroiqtisadi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259si baza, optimist v\u0259 pessimist olmaqla 3 ssenarid\u0259 haz\u0131rlan\u0131b, n\u00f6vb\u0259ti ilin b\u00fcdc\u0259 layih\u0259sinin t\u0259rtibi zaman\u0131 baza ssenari \u0259sas olaraq q\u0259bul edilib. Baza ssenari \u00fczr\u0259 proqnozlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 zaman\u0131 neftin qiym\u0259ti 60 AB\u015e dollar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib.<\/p>\n\n\n\n<p>Tahir Mirki\u015fili \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda qeyd edib ki, layih\u0259d\u0259 baza ssenarid\u0259 2024-c\u00fc ild\u0259 \u00dcmumi Daxili M\u0259hsulun real art\u0131m tempinin 2,4 faiz, qeyri-neft-qaz \u00dcmumi Daxili M\u0259hsulun real art\u0131m tempinin is\u0259 4,6 faiz olaca\u011f\u0131, art\u0131m\u0131n \u0259sas\u0259n qeyri-neft sektoru hesab\u0131na t\u0259min olunaca\u011f\u0131, qeyri-neft-qaz sektorunun \u00dcmumi Daxili M\u0259hsulda pay\u0131n\u0131n 71,2 faiz\u0259, orta ayl\u0131q \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131n 980 manata \u00e7ataca\u011f\u0131, orta illik inflyasiyan\u0131n 5,3 faiz olaca\u011f\u0131, t\u0259diy\u0259 balans\u0131n\u0131n, cari \u0259m\u0259liyyatlar hesab\u0131n\u0131n v\u0259 xarici ticar\u0259t balans\u0131n\u0131n profisitl\u0259 olaca\u011f\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. N\u00f6vb\u0259ti ild\u0259 D\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sin\u0259 hesablanan vergi v\u0259 g\u00f6mr\u00fck r\u00fcsumlar\u0131 \u00fczr\u0259 daxilolmalar\u0131n \u00fcmumi h\u0259cmi 19,8 milyard manat\u0131 ke\u00e7\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Komit\u0259 s\u0259dri bildirib ki, layih\u0259d\u0259 2024-c\u00fc il \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin g\u0259lirl\u0259ri 2023-c\u00fc ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si g\u0259lirl\u0259rind\u0259n 282,5 milyon manat \u00e7ox olaraq, 34 milyard 173 milyon manat n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. D\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si g\u0259lirl\u0259rinin 50,2 faizi qeyri-neft sektorunun, 49,8 faizi is\u0259 neft-qaz sektorunun hesab\u0131na formala\u015facaq. Qeyri-neft-qaz sektorunda b\u00fcdc\u0259 daxilolmalar\u0131n\u0131n 1 058,2 milyon manat artmas\u0131, neft qaz sektorundan b\u00fcdc\u0259 daxilolmalar\u0131n\u0131n is\u0259 775,7 milyon manat azalmas\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Son 5 il \u0259rzind\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin qeyri-neft g\u0259lirl\u0259ri t\u0259qrib\u0259n 6,3 milyard manat v\u0259 ya 60 faiz art\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>O qeyd edib ki, 2024-c\u00fc il d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si x\u0259rcl\u0259rinin 2023-c\u00fc il\u0259 nisb\u0259t\u0259n 138,2 milyon manat art\u0131r\u0131laraq, 36 milyard 763 milyon manata \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qbul hesab edilir. D\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si x\u0259rcl\u0259rind\u0259 sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc x\u0259rcl\u0259rin 1034,5 milyon manat art\u0131r\u0131laraq 15 772,9 milyard manata v\u0259 ya x\u0259rcl\u0259rin 42,9 faiz\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 d\u00f6vl\u0259tin sosial siyas\u0259tinin icra edilm\u0259sini laz\u0131mi maliyy\u0259 resurslar\u0131 il\u0259 t\u0259min ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>Tahir Mirki\u015fili deyib ki, i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259r\u0259 B\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015f\u0131n t\u0259min edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 k\u0259ndl\u0259rin yenid\u0259n qurulmas\u0131 v\u0259 b\u0259rpas\u0131, h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259 m\u00fcasir infrastrukturlar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n 4 milyard manat v\u0259sait n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmas\u0131 bu regionun iqtisadi v\u0259 sosial h\u0259yata reinteqrasiyas\u0131na m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259k. O, m\u00fcdafi\u0259, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, m\u0259hk\u0259m\u0259, h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 v\u0259 prokurorluq x\u0259rcl\u0259rinin t\u0259xmin\u0259n 560 milyon manat art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6lk\u0259mizin bu sah\u0259d\u0259 olan t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rd\u0259n qorunmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan m\u0259qbul hesab edib.<\/p>\n\n\n\n<p>Komit\u0259 s\u0259dri t\u0259hsil\u0259 ayr\u0131lan x\u0259rcl\u0259rin 142,8 milyon manat art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 bu istiqam\u0259td\u0259 apar\u0131lan islahatlar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan m\u00fcsb\u0259t qiym\u0259tl\u0259ndirib. O, ke\u00e7mi\u015f m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn, \u00f6lk\u0259nin suverenliyi, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc u\u011frunda h\u0259lak olmu\u015f, \u0259lil \u015f\u0259xsl\u0259rin \u00f6vladlar\u0131 olan t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r, d\u00f6y\u00fc\u015f \u0259m\u0259liyyatlar\u0131nda i\u015ftirak etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 M\u00fcharib\u0259 veteran\u0131 ad\u0131 alm\u0131\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r v\u0259 dig\u0259r g\u00fcz\u0259\u015ftli kateqoriyaya aid \u015f\u0259xsl\u0259rin t\u0259hsili \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n 38 milyon manat v\u0259sait ayr\u0131lmas\u0131n\u0131n sosial d\u0259st\u0259k bax\u0131m\u0131ndan vacib oldu\u011funu deyib.<\/p>\n\n\n\n<p>O, s\u0259hiyy\u0259 x\u0259rcl\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0130cbari Tibbi S\u0131\u011forta b\u00fcdc\u0259d\u0259n k\u0259nar fonduna d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259nin 112 milyon manat art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259qdir\u0259layiq hesab edib.<\/p>\n\n\n\n<p>Bildirilib ki, 2023-c\u00fc ilin 1 iyul tarixi v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 d\u00f6vl\u0259t borcunun m\u0259bl\u0259\u011fi 16151,0 milyon manat olmaqla, \u00dcDM-\u0259 nisb\u0259ti 14,5 faiz t\u0259\u015fkil edib v\u0259 bu m\u00fcvafiq nisb\u0259tin ortam\u00fcdd\u0259tli d\u00f6vr \u00fczr\u0259 h\u0259d\u0259fl\u0259n\u0259n yuxar\u0131 h\u0259dd \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n\n\n\n<p>Qeyd olunub ki, t\u0259qdim edilmi\u015f layih\u0259d\u0259 2024-c\u00fc ild\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin k\u0259siri 144,3 milyon manat azald\u0131laraq 2 590 milyon manat, d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin k\u0259sirinin \u00dcDM-\u0259 nisb\u0259ti is\u0259 2,2 faiz t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>Tahir Mirki\u015fili \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131n sonunda m\u00fczakir\u0259y\u0259 t\u0259qdim edil\u0259n 2024-c\u00fc il v\u0259 sonrak\u0131 \u00fc\u00e7 ilin icmal v\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259l\u0259ri layih\u0259l\u0259rinin ortam\u00fcdd\u0259tli d\u00f6vr \u00fczr\u0259 makroiqtisadi proqnoz g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131, d\u00f6vl\u0259tin \u0259sas funksiyalar\u0131n\u0131n yerin\u0259 yetirilm\u0259si il\u0259 yana\u015f\u0131, Az\u0259rbaycan Prezidenti t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n edil\u0259n prioritet x\u0259rc istiqam\u0259tl\u0259ri \u0259sas\u0131nda 2024-c\u00fc ild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k t\u0259dbir v\u0259 layih\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 m\u00fcvafiq maliyy\u0259 t\u0259minat\u0131 yaradaca\u011f\u0131n\u0131 bildirib.<\/p>\n\n\n\n<p>Sonra iclasda maliyy\u0259 naziri Samir \u015e\u0259rifov \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib. O bildirib ki, Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti art\u0131q 3 ildir ki, m\u00fcasir sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131n \u0259n vacib prioriteti kimi m\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyi i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rimizd\u0259 quruculuq prosesini s\u00fcr\u0259tl\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irir. 2020-ci ilin sonundan etibar\u0259n yenid\u0259nqurma v\u0259 b\u0259rpa t\u0259dbirl\u0259rin\u0259 h\u0259r il d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n ayr\u0131lan v\u0259saitl\u0259 yana\u015f\u0131, b\u00fcdc\u0259nin \u0259lav\u0259 g\u0259lirl\u0259ri v\u0259 q\u0259na\u0259tl\u0259ri s\u0259f\u0259rb\u0259r edilm\u0259kl\u0259 11 milyard manatdan \u00e7ox v\u0259sait x\u0259rcl\u0259nib. Cari ilin sonunda is\u0259 bu x\u0259rcl\u0259rin 12 milyard manata \u00e7atmas\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. Bu v\u0259saitl\u0259r hesab\u0131na Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda bir s\u0131ra b\u00f6y\u00fck infrastruktur layih\u0259l\u0259r tamamlanaraq istifad\u0259y\u0259 verilib, irimiqyasl\u0131 layih\u0259l\u0259rin \u0259sas\u0131 qoyulub. \u201cB\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015f\u201d Proqram\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Z\u0259ngilan, La\u00e7\u0131n, F\u00fczuliy\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n qay\u0131d\u0131\u015f\u0131na ba\u015flan\u0131l\u0131b. Qaraba\u011f\u0131n v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurun \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131na reinteqrasiyas\u0131 qar\u015f\u0131dak\u0131 ill\u0259rd\u0259 d\u0259 \u0259sas milli prioritetl\u0259rd\u0259n biri olacaq.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/azertag.az\/store\/files_new\/2023\/MODERATOR\/NOYABR\/13\/mm\/12.jpg\" alt=\"\" style=\"aspect-ratio:1.212211466865227;width:465px;height:auto\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Nazir qeyd edib ki, C\u0259nubi Qafqaz regionunda Az\u0259rbaycan\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 yeni reall\u0131qlar \u015f\u0259raitind\u0259 d\u00f6vl\u0259timizin haql\u0131 m\u00f6vqeyinin v\u0259 maraqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fcn v\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259rimizin toxunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan \u00f6lk\u0259nin m\u00fcdafi\u0259 qabiliyy\u0259tinin, milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si x\u0259rcl\u0259rinin y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 saxlan\u0131lmas\u0131 n\u00f6vb\u0259ti il \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 \u0259sas prioritet olaraq q\u0259bul edilib.<\/p>\n\n\n\n<p>Samir \u015e\u0259rifov diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b ki, Prezident \u0130lham \u018fliyevin Milli M\u0259clis\u0259 t\u0259qdim etdiyi \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n 2024-c\u00fc il d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si haqq\u0131nda\u201d qanun layih\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin g\u0259lirl\u0259ri 34 milyard 173 milyon manat, x\u0259rcl\u0259ri 36 milyard 763 milyon manat, d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin k\u0259siri 2 milyard 590 milyon manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. D\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin x\u0259rcl\u0259ri n\u00f6vb\u0259ti il \u00fc\u00e7\u00fcn proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lan \u00dcmumi Daxili M\u0259hsula nisb\u0259td\u0259 31,1 faiz, 2023-c\u00fc ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 0,5 faiz b\u0259nd \u00e7ox, g\u0259lirl\u0259ri 28,9 faiz, 2023-c\u00fc ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 0,6 faiz b\u0259nd \u00e7ox, k\u0259siri is\u0259 2,2 faiz, 2023-c\u00fc ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 0,1 faiz b\u0259nd az t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>Qeyd olunub ki, cari ilin iyununda yenid\u0259nbax\u0131lma il\u0259 3,4 milyard manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 v\u0259 ya 10,2 faiz art\u0131r\u0131lm\u0131\u015f 2023-c\u00fc ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin x\u0259rcl\u0259ri il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 n\u00f6vb\u0259ti ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin x\u0259rcl\u0259ri 0,4 faiz art\u0131mla proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lsa da, 2020-ci ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 2024-c\u00fc il d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin x\u0259rcl\u0259ri 10 milyard 347 milyon manat v\u0259 ya 40 faiz art\u0131b. N\u00f6vb\u0259ti ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si x\u0259rcl\u0259rinin 18,8 milyard manat\u0131 v\u0259 ya 51 faizd\u0259n art\u0131q hiss\u0259si m\u0259qs\u0259dli d\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131n\u0131n v\u0259 t\u0259dbirl\u0259rin maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259ldil\u0259c\u0259k. M\u00fcdafi\u0259 v\u0259 milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si, Qaraba\u011f\u0131n v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurun yenid\u0259n qurulmas\u0131, \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n 2022-2026-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 sosial-iqtisadi inki\u015faf Strategiyas\u0131\u201dn\u0131n m\u0259qs\u0259dl\u0259rinin realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 t\u0259dbirl\u0259rin maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si prioritet olaraq q\u0259bul edilib. Buna uy\u011fun olaraq, 2024-c\u00fc ild\u0259 azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 yenid\u0259nqurma v\u0259 b\u0259rpa i\u015fl\u0259rin\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si x\u0259rcl\u0259rinin 10,9 faizi v\u0259 ya 4 milyard manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 v\u0259sait ayr\u0131lacaq. M\u00fcdafi\u0259 v\u0259 milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik x\u0259rcl\u0259rin\u0259 17,5 faiz v\u0259 ya 6 milyard 421 milyon manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 v\u0259sait n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub v\u0259 bu, 2023-c\u00fc ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 366 milyon manat v\u0259 ya 6 faiz \u00e7oxdur. \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n 2022-2026-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 sosial-iqtisadi inki\u015faf Strategiyas\u0131\u201dnda n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f t\u0259dbirl\u0259rin maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00f6vb\u0259ti il d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si x\u0259rcl\u0259rinin 4,1 faizi v\u0259 ya 1 milyard 509 milyon manat v\u0259sait y\u00f6n\u0259ldil\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>Bildirilib ki, n\u00f6vb\u0259ti ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259 \u0259halinin sosial m\u00fcdafi\u0259si, t\u0259hsil v\u0259 s\u0259hiyy\u0259 sah\u0259l\u0259rind\u0259 islahatlar\u0131n davam etdirilm\u0259si, \u00f6lk\u0259nin \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi, sahibkarl\u0131\u011fa d\u0259st\u0259k t\u0259dbirl\u0259ri, s\u0259f\u0259rb\u0259rlik v\u0259 f\u00f6vq\u0259lad\u0259 ehtiyatlar\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, d\u00f6vl\u0259t investisiya proqram\u0131n\u0131n maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259l\u0259b olunan v\u0259saitl\u0259rin ayr\u0131lmas\u0131 da n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub.<\/p>\n\n\n\n<p>Qeyd edilib ki, 2024-c\u00fc ild\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si x\u0259rcl\u0259rinin 43 faizi, onun cari x\u0259rcl\u0259rinin is\u0259 70 faizi v\u0259 ya 15 milyard 773 milyon manat\u0131 sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc x\u0259rcl\u0259rin maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 istifad\u0259 olunacaq. Cari ilin g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 bu, 1 milyard 35 milyon manat v\u0259 ya 7 faiz \u00e7oxdur. X\u0259rcl\u0259rin 24,5 faizi v\u0259 ya 9 milyard manat\u0131, sosialyon\u00fcml\u00fc x\u0259rcl\u0259rin is\u0259 57 faizi \u0259m\u0259yin \u00f6d\u0259ni\u015fi x\u0259rcl\u0259rinin pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. \u018fhalinin sosial m\u00fcdafi\u0259si v\u0259 sosial t\u0259minat x\u0259rcl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn 4 milyard 542 milyon manat, sosial m\u00fcavin\u0259tl\u0259r, t\u0259qa\u00fcdl\u0259r v\u0259 dig\u0259r sosial xarakterli \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rin maliyy\u0259 t\u0259minat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn 2 milyard 631 milyon manat, ke\u00e7mi\u015f m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin sosial m\u00fcdafi\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 355 milyon manat v\u0259sait n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. D\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n s\u0259hiyy\u0259 x\u0259rcl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn 1 milyard 871 milyon manat, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 d\u00f6vl\u0259t v\u0259 icmal b\u00fcdc\u0259l\u0259rind\u0259n bu sah\u0259y\u0259 is\u0259 3 milyard 307 milyon manat v\u0259sait ayr\u0131lacaq. T\u0259hsil v\u0259 elm x\u0259rcl\u0259rin\u0259 4 milyard 779 milyon manat v\u0259saitin ayr\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 v\u0259 \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259rin maliyy\u0259 t\u0259minat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn 1 milyard 110 milyon manat v\u0259saitin ayr\u0131lmas\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Bununla yana\u015f\u0131, sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131na bir s\u0131ra maliyy\u0259 al\u0259tl\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 d\u0259st\u0259k verilm\u0259si, \u00f6lk\u0259nin enerji, qaz, su t\u0259chizat\u0131, n\u0259qliyyat, kommunal, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131, sosial-m\u0259d\u0259ni t\u0259yinatl\u0131 obyektl\u0259rin v\u0259 dig\u0259r layih\u0259l\u0259rin maliyy\u0259 t\u0259minat\u0131, habel\u0259 d\u00f6vl\u0259t borclar\u0131na xidm\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 v\u0259 dig\u0259r x\u0259rcl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si v\u0259saitl\u0259rinin ayr\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. H\u0259m\u00e7inin, beyn\u0259lxalq \u00f6hd\u0259likl\u0259rin yerin\u0259 yetirilm\u0259si, beyn\u0259lxalq f\u0259aliyy\u0259tin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si, o c\u00fcml\u0259d\u0259n xarici \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlara yard\u0131mlar\u0131n g\u00f6st\u0259rilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259 m\u00fcvafiq h\u0259cmd\u0259 t\u0259sisatlar proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bildirilib ki, t\u0259qdim edil\u0259n layih\u0259d\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si x\u0259rcl\u0259rinin 93 faizinin v\u0259 ya 34 milyard 173 milyon manat\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin g\u0259lirl\u0259ri hesab\u0131na maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. N\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b ki, n\u00f6vb\u0259ti ild\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin g\u0259lirl\u0259ri b\u0259rab\u0259r s\u0259viyy\u0259d\u0259 neft v\u0259 qeyri-neft sektorlar\u0131ndan toplanacaq daxilolmalar hesab\u0131na t\u0259min olunur. Qeyri-neft sektorundan proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lan g\u0259lirl\u0259rin 58,2 faiz v\u0259 ya 9 milyard 890 milyon manat\u0131n\u0131 vergi daxilolmalar\u0131, 34,7 faiz v\u0259 ya 5 milyard 9 milyon manat\u0131n\u0131 g\u00f6mr\u00fck r\u00fcsumlar\u0131 v\u0259 idxala vergi daxilolmalar\u0131, 4,9 faiz v\u0259 ya 831 milyon manat\u0131n\u0131 b\u00fcdc\u0259 t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n \u00f6d\u0259ni\u015fli xidm\u0259tl\u0259ri \u00fczr\u0259 daxilolmalar, 2,2 faiz v\u0259 ya 388 milyon manat\u0131n\u0131 dig\u0259r daxilolmalar t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k. D\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin neft-qaz sektorundan g\u0259lirl\u0259ri D\u00f6vl\u0259t Neft Fondundan d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sin\u0259 edil\u0259c\u0259k 12 milyard 781 milyon manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 transfert n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmadan, 4 milyard 384 milyon manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Maliyy\u0259 naziri n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b ki, 2024-c\u00fc il \u00fc\u00e7\u00fcn icmal b\u00fcdc\u0259nin g\u0259lirl\u0259ri 38 milyard 998 milyon manat, x\u0259rcl\u0259ri 42 milyard 376 milyon manat, k\u0259siri is\u0259 3 milyard 379 milyon manat h\u0259cmind\u0259 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. O qeyd edib ki, D\u00f6vl\u0259t Neft Fondunun g\u0259lirl\u0259ri 12 milyard 73 milyon manat, x\u0259rcl\u0259ri is\u0259 12 milyard 862 milyon manat t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k. N\u00f6vb\u0259ti ild\u0259 D\u00f6vl\u0259t Sosial M\u00fcdafi\u0259 Fondunun b\u00fcdc\u0259si 6 milyard 920 milyon manat, \u0130cbari Tibbi S\u0131\u011forta Fondunun b\u00fcdc\u0259si 2 milyard 811 milyon manat, \u0130\u015fsizlikd\u0259n S\u0131\u011forta Fondunun b\u00fcdc\u0259si 238 milyon manat, Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n b\u00fcdc\u0259si 516 milyon manat t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>Sonra iclasda iqtisadiyyat naziri Mikay\u0131l Cabbarov \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib.<\/p>\n\n\n\n<p>O bildirib ki, cari ilin 9 ay\u0131nda neft-qaz sektorunda real \u00dcDM-in 1,5 faiz azalmas\u0131na baxmayaraq, qeyri-neft\/qaz sektorunda iqtisadi art\u0131m\u0131n 3 faiz t\u0259\u015fkil etm\u0259si \u00fcmumi iqtisadi art\u0131ma m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. Bel\u0259 ki, qeyri-neft\/qaz s\u0259nayesi 6,3 faiz, tikinti sektoru 12,5 faiz, informasiya v\u0259 rabit\u0259 sektoru 14,7 faiz, turizm sektoru 26 faiz, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 3 faiz, ticar\u0259t sektoru is\u0259 3,3 faiz artm\u0131\u015fd\u0131r. \u018fsas kapitala investisiya qoyulu\u015flar\u0131n\u0131n real art\u0131m tempinin 21 faizi, o c\u00fcml\u0259d\u0259n qeyri-neft-qaz sektorunda 23 faizi \u00f6tm\u0259si iqtisadi art\u0131ma v\u0259 m\u0259\u015f\u011fullu\u011fa m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir etmi\u015fdir ki, burada da i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rin b\u0259rpas\u0131 \u00fczr\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n investisiyalar m\u00fch\u00fcm amill\u0259rd\u0259n biridir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/azertag.az\/store\/files_new\/2023\/MODERATOR\/NOYABR\/13\/mm\/14.jpg\" alt=\"\" style=\"aspect-ratio:1.019730660820545;width:464px;height:auto\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Nazir diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b ki, neft v\u0259 qaz\u0131n d\u00fcnya bazar qiym\u0259tl\u0259rinin \u00f6t\u0259n ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, xarici ticar\u0259t balans\u0131nda b\u00f6y\u00fck h\u0259cmli profisit m\u00fc\u015fahid\u0259 olunmaqdad\u0131r. Bel\u0259 ki, cari ilin 10 ay\u0131nda ixrac 29 milyard AB\u015e dollar\u0131n\u0131 \u00f6tm\u00fc\u015f, ticar\u0259t balans\u0131n\u0131n profisiti 15 milyard AB\u015e dollar\u0131ndan \u00e7ox olub. Qeyri-neft\/qaz sektorunun ixrac\u0131 is\u0259 11 faizd\u0259n \u00e7ox artaraq 2,7 milyardAB\u015e dollar\u0131n\u0131 \u00f6t\u00fcb. Emal olunmu\u015f k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131 \u00e7\u0131x\u0131lmaqla qeyri-neft s\u0259naye m\u0259hsullar\u0131n\u0131n qeyri-neft-qaz ixrac\u0131nda pay\u0131 68 faiz\u0259 \u00e7atmaqdad\u0131r. Cari ilin 9 ay\u0131nda qeyri-neft-qaz s\u0259naye m\u0259hsullar\u0131n\u0131n ixrac\u0131nda s\u0259naye zonalar\u0131n\u0131n pay\u0131 23 faiz\u0259 \u00e7at\u0131b. H\u0259m\u00e7inin h\u00f6kum\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n antiinflyasiya t\u0259dbirl\u0259ri say\u0259sind\u0259 inflyasiya t\u0259dric\u0259n yava\u015flam\u0131\u015f, n\u0259tic\u0259d\u0259, 2023-c\u00fc ilin 9 ay\u0131nda inflyasiya 10,9 faiz olub.<\/p>\n\n\n\n<p>Nazir bildirib ki, iqtisadi art\u0131m\u0131n davam etm\u0259si v\u0259 \u015f\u0259ffafla\u015fma \u015f\u0259raitind\u0259 cari ilin 10 ay\u0131nda d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sin\u0259 14,6 milyard manat vergi daxilolmalar\u0131 t\u0259min edilib, proqnozdan \u0259lav\u0259 1,1 milyard manata yax\u0131n vergi toplan\u0131b. Qeyri-neft-qaz sektoru \u00fczr\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sin\u0259 8,4 milyard manat vergi daxilolmalar\u0131 (proqnozdan \u0259lav\u0259 550 milyon manat) t\u0259min edilib, sektor \u00fczr\u0259 daxilolmalar \u00f6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fcn\u0259 nisb\u0259t\u0259n 19 faizd\u0259n \u00e7ox art\u0131b. Cari ilin 9 ay\u0131nda d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin g\u0259lirl\u0259rind\u0259 qeyri-neft-qaz g\u0259lirl\u0259rinin x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 59,5 faiz t\u0259\u015fkil edib.<\/p>\n\n\n\n<p>Sosial s\u0131\u011forta y\u0131\u011f\u0131mlar\u0131 \u00fczr\u0259 d\u0259 y\u00fcks\u0259k art\u0131m dinamikas\u0131n\u0131n m\u00fc\u015fahid\u0259 olundu\u011funu dey\u0259n Mikay\u0131l Cabbarov cari ilin 10 ay\u0131nda m\u0259cburi d\u00f6vl\u0259t sosial s\u0131\u011fortas\u0131 \u00fczr\u0259 daxilolmalar\u0131n \u00f6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 14 faizd\u0259n \u00e7ox artaraq 4,2 milyard manat t\u0259\u015fkil etdiyini diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b. \u0130\u015fsizlikd\u0259n s\u0131\u011forta \u00fczr\u0259 daxilolmalar 149 milyon manat t\u0259\u015fkil edib, daxilolmalar \u00f6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 16 faiz\u0259d\u0259k art\u0131b. Prezidentin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn\u0259 uy\u011fun olaraq, \u0259m\u0259k bazar\u0131n\u0131n leqalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u0259m\u0259khaqq\u0131 \u00fczr\u0259 islahatlar\u0131n u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irildiyini vur\u011fulayan nazir, \u0259m\u0259k bazar\u0131nda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan m\u00fcsb\u0259t tendensiyalarla ba\u011fl\u0131 g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Mikay\u0131l Cabbarov cari ild\u0259 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n b\u0259zi struktur islahatlar\u0131 v\u0259 onlar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri bar\u0259d\u0259 d\u0259 q\u0131sa m\u0259lumat verib. O bildirib ki, \u00f6z\u0259ll\u0259\u015fdirm\u0259d\u0259n d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sin\u0259 104 milyon manata yax\u0131n v\u0259sait daxil olub v\u0259 10 ayl\u0131q proqnoz 116 faizd\u0259n \u00e7ox icra edilib. Nazir, h\u0259m\u00e7inin \u00f6lk\u0259 Prezidentinin tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131na \u0259sas\u0259n, iri d\u00f6vl\u0259t m\u00fc\u0259ssis\u0259sinin restrukturizasiyas\u0131 v\u0259 sa\u011flamla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, \u00f6lk\u0259d\u0259 azad v\u0259 sa\u011flam r\u0259qab\u0259tin, bazar subyektl\u0259rinin h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131, d\u00f6vl\u0259t sat\u0131nalmalar\u0131 sah\u0259sind\u0259 \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 kimi istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbirl\u0259ri diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nvestisiya t\u0259\u015fviqi mexanizml\u0259rind\u0259n s\u00f6z a\u00e7an nazir bu istiqam\u0259td\u0259 \u0259sas v\u0259zif\u0259nin iqtisadiyyatda y\u00fcks\u0259k \u0259lav\u0259 d\u0259y\u0259r yaradan v\u0259 ba\u015fl\u0131ca olaraq \u00f6z\u0259l sektorda c\u0259ml\u0259\u015fmi\u015f f\u0259aliyy\u0259t sah\u0259l\u0259rind\u0259 t\u0259\u015fviq v\u0259 yeni stimulla\u015fd\u0131rma al\u0259tl\u0259rinin geni\u015f t\u0259tbiqinin t\u0259min edilm\u0259si oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259yib. Qar\u015f\u0131da duran dig\u0259r m\u00fch\u00fcm v\u0259zif\u0259nin d\u00f6vl\u0259t \u015firk\u0259tl\u0259rinin f\u0259aliyy\u0259tini yenid\u0259n qurmaqla onlar\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259liliyini art\u0131rmaq v\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sin\u0259 dividend \u00f6d\u0259ni\u015fi \u0259n\u0259n\u0259sini a\u015f\u0131lamaq oldu\u011funu dey\u0259n Mikay\u0131l Cabbarov Az\u0259rbaycan \u0130nvestisiya Holdinqin\u0259 daxil olan 12 portfel \u015firk\u0259tind\u0259n art\u0131q 8-nin dividend \u00f6d\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 h\u0259min \u015firk\u0259tl\u0259rin 2022-ci ild\u0259 c\u0259mi \u0259m\u0259liyyat m\u0259nf\u0259\u0259tliliyinin 15 milyard manat\u0131 ke\u00e7diyini vur\u011fulay\u0131b. Diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b ki, n\u00f6vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 dig\u0259r d\u00f6vl\u0259t \u015firk\u0259tl\u0259ri \u00fczr\u0259 d\u0259 dividend siyas\u0259ti aktuald\u0131r v\u0259 2024-c\u00fc ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259 SOCAR \u00fczr\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli h\u0259cmd\u0259 dividend \u00f6d\u0259ni\u015fi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub.<\/p>\n\n\n\n<p>Sahibkarl\u0131\u011fa d\u0259st\u0259k t\u0259dbirl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 nazir qeyd edib ki, cari ilin 10 ay\u0131nda sahibkarlar\u0131n \u00fcmumi d\u0259y\u0259ri 294 milyon manatdan \u00e7ox 2,4 mind\u0259n art\u0131q layih\u0259sin\u0259 127 milyon manatad\u0259k g\u00fcz\u0259\u015ftli kredit verilib. H\u0259m\u00e7inin cari ild\u0259 yerli istehsal\u0131n maya d\u0259y\u0259rinin a\u015fa\u011f\u0131 sal\u0131nmas\u0131, ixrac potensial\u0131n\u0131n v\u0259 istehsal olunan mallar\u0131n xarici bazarlarda r\u0259qab\u0259t qabiliyy\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 yerli istehsal\u0131 olmayan v\u0259 istehsal prosesind\u0259 istifad\u0259 olunan 300-\u0259 yax\u0131n aral\u0131q mallar idxal g\u00f6mr\u00fck r\u00fcsumlar\u0131ndan azad edilib.<\/p>\n\n\n\n<p>Cari ild\u0259 d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 t\u0259sdiq olunmu\u015f Nax\u00e7\u0131van\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131na dair D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131n\u0131n icras\u0131ndan dan\u0131\u015fan nazir bu ilin 10 ay\u0131nda \u00f6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 muxtar respublika \u00fczr\u0259 vergi daxilolmalar\u0131n\u0131n 32 faizd\u0259n \u00e7ox artd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirib. \u0130qtisadiyyat naziri i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 istehsal\u0131n v\u0259 sahibkarl\u0131q f\u0259aliyy\u0259tinin d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si t\u0259dbirl\u0259rind\u0259n s\u00f6z a\u00e7araq, yerli v\u0259 xarici s\u0259rmay\u0259\u00e7il\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli biznes m\u00fchitinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yarad\u0131lan s\u0259naye parklar\u0131 v\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n dig\u0259r i\u015fl\u0259r bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Mikay\u0131l Cabbarov bildirib ki, 2024-c\u00fc il v\u0259 orta m\u00fcdd\u0259tli d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn \u0130qtisadiyyat Nazirliyi t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanm\u0131\u015f makro-iqtisadi proqnozlar 3 ssenarid\u0259 &#8211; baza, optimist v\u0259 pessimist ssenaril\u0259rd\u0259 haz\u0131rlanaraq, b\u00fcdc\u0259 t\u0259rtibi prosesind\u0259 riskl\u0259rin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edilib.<\/p>\n\n\n\n<p>Ortam\u00fcdd\u0259tli d\u00f6vrd\u0259 neft hasilat\u0131n\u0131n 2022-ci ilin hasilat s\u0259viyy\u0259sind\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 olaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir ki, bu da neft hasilat\u0131nda \u0259sas x\u00fcsusi \u00e7\u0259kiy\u0259 malik A\u00c7G yata\u011f\u0131 \u00fczr\u0259 hasilat\u0131n azalma fazas\u0131na ke\u00e7m\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r. \u018fmt\u0259\u0259lik qaz hasilat\u0131n\u0131n 2025-ci ild\u0259 pik h\u0259dd\u0259 \u00e7ataca\u011f\u0131 v\u0259 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lan d\u00f6vrd\u0259 36 milyard m3-d\u0259n y\u00fcks\u0259k olaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. Qeyd olunan amill\u0259r n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq, neft-qaz sektoru \u00fczr\u0259 \u00dcDM-in n\u00f6vb\u0259ti ild\u0259 1,7 faiz, 2024-2027-ci ill\u0259rd\u0259 is\u0259 orta illik hesabla 1,8 faiz azalaca\u011f\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Baza ssenarid\u0259 \u00dcDM-in 2024-c\u00fc ild\u0259 2,4 faiz, 2024-2027-ci ill\u0259rd\u0259 is\u0259 orta illik hesabla 2,9 faiz, qeyri-neft-qaz \u00dcDM-nin n\u00f6vb\u0259ti ild\u0259 4,6 faiz, 2024-2027-ci ill\u0259rd\u0259 is\u0259 orta illik hesabla 4,8 faiz artaca\u011f\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. T\u0259qdim olunan baza proqnozlar\u0131na \u0259sas\u0259n, qeyri-neft-qaz sektorunun \u00dcDM-d\u0259 pay\u0131 2027-ci ild\u0259 78 faizi \u00f6t\u0259c\u0259kdir. D\u00fcnya \u0259rzaq bazarlar\u0131nda qiym\u0259tl\u0259rin nisb\u0259t\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u0259c\u0259yi proqnozlar\u0131 v\u0259 dig\u0259r amill\u0259r n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla, orta illik inflyasiyan\u0131n cari ild\u0259 9,5 faiz, 2024-c\u00fc ild\u0259 5,3 faiz, 2025-2027-ci ill\u0259rd\u0259 is\u0259 4-5 faiz interval\u0131nda olaca\u011f\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Neft-qaz sektorunda proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lan hasilat v\u0259 neft qiym\u0259tl\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla, t\u0259diy\u0259 balans\u0131n\u0131n cari hesab profisitinin \u00dcDM-\u0259 nisb\u0259tinin 2024-c\u00fc ild\u0259 6,2 faiz, 2025-2027-ci ill\u0259rd\u0259 is\u0259 orta hesabla 3 faizd\u0259n bir q\u0259d\u0259r yuxar\u0131 olaca\u011f\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Sonra iclasda M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin s\u0259dri Taleh Kaz\u0131mov \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 iqtisadi art\u0131mla ba\u011fl\u0131 proqnozlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b. O qeyd edib ki, iqtisadi art\u0131m\u0131n 2024-c\u00fc ild\u0259 3,3 faiz, 2025-ci ild\u0259 is\u0259 3,2 faiz olaca\u011f\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Qeyri-neft-qaz sektorunda \u00dcDM \u00fczr\u0259 art\u0131m\u0131n 2023-c\u00fc ild\u0259 2,8 faiz, 2024-c\u00fc ild\u0259 5,4 faiz, 2025-ci ild\u0259 5,1 faiz olaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. N\u00f6vb\u0259ti ild\u0259 cari \u0259m\u0259liyyat balans\u0131 8,5 milyard AB\u015e dollar\u0131, 2025-ci ild\u0259 is\u0259 7 milyard AB\u015e dollar\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k. Oktyabr\u0131n sonuna valyuta ehtiyatlar\u0131 66 milyard AB\u015e dollar s\u0259viyy\u0259sin\u0259 qalx\u0131b, bu is\u0259 13,4 faiz art\u0131m t\u0259\u015fkil edir. M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n ehtiyatlar\u0131 16,8 faiz artaraq, 10,5 milyard AB\u015e dollar\u0131 t\u0259\u015fkil edib.<\/p>\n\n\n\n<p>Taleh Kaz\u0131mov 25 ayl\u0131q fasil\u0259d\u0259n sonra illik inflyasiyan\u0131n 5,1 faiz\u0259 endiyini s\u00f6yl\u0259yib, inflyasiyaya h\u0259m xarici, h\u0259m d\u0259 daxil amill\u0259rin t\u0259siri bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Pul siyas\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 qeyd edilib ki, hesabat d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 M\u0259rk\u0259zi Bank \u00f6z s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 inflyasiyan\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131b, pul siyas\u0259tinin \u0259m\u0259liyyat \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sinin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fczr\u0259 bir s\u0131ra t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. T\u0259tbiq olunan yeni pul siyas\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 sterilizasiya portfelinin h\u0259cminin artaraq 6,4 milyard manata \u00e7atd\u0131\u011f\u0131, ilk d\u0259f\u0259 olaraq banklararas\u0131 bazar\u0131n yarand\u0131\u011f\u0131 bildirilib. Qeyd olunub ki, M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n maliyy\u0259 sabitliyi siyas\u0259ti v\u0259 n\u0259zar\u0259t t\u0259dbirl\u0259ri maliyy\u0259 sektorunun stabil f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 v\u0259 \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rin fasil\u0259sizliyin\u0259 y\u00f6n\u0259lib. Sahibkarlar\u0131n maliyy\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si diqq\u0259td\u0259 saxlan\u0131l\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Bank sektoruna v\u0259 manata inam\u0131n artd\u0131\u011f\u0131n\u0131 dey\u0259n Taleh Kaz\u0131mov, cari ilin 9 ay\u0131 \u0259rzind\u0259 milli valyutada \u0259halinin \u0259man\u0259tl\u0259rinin 15,6 faiz v\u0259 ya 1,1 milyard manat artaraq 8 milyard manat t\u0259\u015fkil etdiyini s\u00f6yl\u0259yib.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/azertag.az\/store\/files_new\/2023\/MODERATOR\/NOYABR\/13\/mm\/004.jpg\" alt=\"\" style=\"aspect-ratio:1.1835920177383592;width:496px;height:auto\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Sonra M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n s\u0259dri 2024-c\u00fc ilin pul siyas\u0259tinin \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259ri bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat verib. Qeyd edilib ki, n\u00f6vb\u0259ti ild\u0259 pul siyas\u0259ti inflyasiyan\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f d\u0259hliz daxilind\u0259 formala\u015fmas\u0131na y\u00f6n\u0259l\u0259c\u0259k, pul siyas\u0259tinin \u0259m\u0259liyyat \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sinin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si davam etdiril\u0259c\u0259k. M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n proqnozlar\u0131na \u0259sas\u0259n, 2023-c\u00fc ilin illik inflyasiyas\u0131n\u0131n 4,3 faizd\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 olaca\u011f\u0131, 2024-c\u00fc ild\u0259 illik inflyasiyan\u0131n 5,3 faiz, 2025-ci ild\u0259 is\u0259 3,4 faiz olaca\u011f\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bildirilib ki, n\u00f6vb\u0259ti ild\u0259 pul siyas\u0259ti v\u0259 likvidliyin idar\u0259 olunmas\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sinin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si, banklararas\u0131 pul bazar\u0131n\u0131n inki\u015faf etdirilm\u0259si, q\u0131sam\u00fcdd\u0259tli faizl\u0259rin orta v\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli faizl\u0259r\u0259 t\u0259sirl\u0259rinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 islahatlar\u0131n davam etdirilm\u0259si planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Sonra Hesablama Palatas\u0131n\u0131n s\u0259dri V\u00fcqar G\u00fclm\u0259mm\u0259dov \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n 2024-c\u00fc il d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si haqq\u0131nda\u201d qanun layih\u0259si v\u0259 bu qanunla birg\u0259 t\u0259qdim edilmi\u015f s\u0259n\u0259dl\u0259r\u0259 Palata t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanm\u0131\u015f r\u0259yi t\u0259qdim edib.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/azertag.az\/store\/files_new\/2023\/MODERATOR\/NOYABR\/13\/mm\/006.jpg\" alt=\"\" style=\"aspect-ratio:1.243709226467847;width:469px;height:auto\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Palatan\u0131n s\u0259dri r\u0259yin haz\u0131rlanmas\u0131nda istifad\u0259 olunan m\u0259lumat m\u0259nb\u0259l\u0259rini, riay\u0259t edil\u0259n t\u0259l\u0259bl\u0259ri v\u0259 standartlar\u0131 diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b. Qeyd edib ki, proqnoz maliyy\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n\u0131n yoxlanmas\u0131 zaman\u0131 3 istiqam\u0259t\u0259 dair yet\u0259rli s\u00fcbutlar\u0131n toplanmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131b. \u00c7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda bu istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 b\u0259zi m\u0259qamlara toxunan V\u00fcqar G\u00fclm\u0259mm\u0259dov proqnoz maliyy\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n f\u0259rziyy\u0259l\u0259rin \u0259sasl\u0131 olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 qeyd edib ki, apar\u0131lan qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259l\u0259r baza ssenarid\u0259 \u0259sas \u015f\u0259rtl\u0259r yerin\u0259 yetiril\u0259c\u0259yi t\u0259qdird\u0259 makroiqtisadi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259nin realla\u015faca\u011f\u0131n\u0131 dem\u0259y\u0259 imkan verir.<\/p>\n\n\n\n<p>Proqnoz maliyy\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n\u0131n adekvat \u015f\u0259kild\u0259 a\u00e7\u0131qlanmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 palata s\u0259dri bildirib ki, qanun layih\u0259sind\u0259 g\u0259lir v\u0259 x\u0259rcl\u0259rin \u00fcmumi m\u0259bl\u0259\u011fi, m\u0259nb\u0259l\u0259ri v\u0259 istiqam\u0259tl\u0259ri, el\u0259c\u0259 d\u0259 onlar\u0131n m\u00fcxt\u0259lif t\u0259snifl\u0259\u015fdirm\u0259 meyarlar\u0131 \u0259sas\u0131nda b\u00f6lg\u00fcs\u00fc, h\u0259m\u00e7inin k\u0259sir v\u0259 borclanmaya dair parametrl\u0259r \u0259ks olunub. Bu da \u201cB\u00fcdc\u0259 sistemi haqq\u0131nda\u201d Qanunun 16-c\u0131 madd\u0259sind\u0259ki \u0259sas g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri tam \u0259hat\u0259 edir. Eyni zamanda, 2024-c\u00fc il \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin layih\u0259si il\u0259 birlikd\u0259 t\u0259qdim olunan s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259 bir s\u0131ra yenilikl\u0259r t\u0259tbiq olunub, keyfiyy\u0259tin art\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 add\u0131mlar at\u0131l\u0131b, ilk d\u0259f\u0259 olaraq, m\u0259qs\u0259dli proqram v\u0259 t\u0259dbirl\u0259r\u0259 dair ayr\u0131ca s\u0259n\u0259d b\u00fcdc\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 daxil edilib. Palata s\u0259dri proqramlar \u00fczr\u0259 x\u0259rcl\u0259rin b\u00fcdc\u0259l\u0259\u015fm\u0259si meyarlar\u0131na dair metodoloji bazan\u0131n t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 b\u00fcdc\u0259nin b\u0259zi madd\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 d\u0259qiql\u0259\u015fdirilm\u0259l\u0259rin apar\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 Hesablama Palatas\u0131n\u0131n m\u00f6vqeyini diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fcdc\u0259 layih\u0259sinin b\u00fcdc\u0259 qaydas\u0131na uy\u011funlu\u011fundan dan\u0131\u015fan palata s\u0259dri qeyd edib ki, b\u00fcdc\u0259 siyas\u0259tinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn makrofiskal \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259ni xarakteriz\u0259 ed\u0259n b\u00fcdc\u0259 qaydas\u0131n\u0131n h\u0259r iki h\u0259d\u0259fi 2024-c\u00fc ilin proqnozlar\u0131nda g\u00f6zl\u0259nilib. Vur\u011fulan\u0131b ki, baza ssenari \u00fczr\u0259 proqnoz g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259c\u0259yi \u015f\u0259raitd\u0259 g\u0259lirl\u0259rin icras\u0131nda riskl\u0259rin olmayaca\u011f\u0131n\u0131 dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir. 2024-c\u00fc ild\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin x\u0259rcl\u0259rinin cari il\u0259 nisb\u0259t\u0259n dem\u0259k olar ki, d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259c\u0259yi proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fcdc\u0259 layih\u0259sinin x\u0259rc v\u0259 g\u0259lir parametrl\u0259ri \u00fczr\u0259 qeydl\u0259ri s\u0259sl\u0259ndir\u0259n palata s\u0259dri d\u00f6vl\u0259t maliyy\u0259sinin idar\u0259edilm\u0259si \u00fczr\u0259 b\u0259zi m\u0259qamlar\u0131 v\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 Hesablama Palatas\u0131n\u0131n t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rini d\u0259 diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Sonra iclasda \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n 2024-c\u00fc il d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si haqq\u0131nda\u201d Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 qanununun layih\u0259si \u0259traf\u0131nda m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131l\u0131b. Deputat El\u015f\u0259n Musayev s\u0259n\u0259d bar\u0259d\u0259 fikirl\u0259rini s\u0259sl\u0259ndirib.<\/p>\n\n\n\n<p>Sonra iclasda fasil\u0259 elan edilib.<\/p>\n\n\n\n<p>Fasil\u0259d\u0259n sonra iclasda &#8220;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n 2024-c\u00fc il d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si haqq\u0131nda&#8221; qanun layih\u0259sinin birinci oxunu\u015fu davam etdirilib.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fczakir\u0259l\u0259rd\u0259 Milli M\u0259clisin komit\u0259 s\u0259drl\u0259ri Musa Quliyev, Siyavu\u015f Novruzov, S\u0259m\u0259d Seyidov, deputatlar \u018fli M\u0259simli, Fatma Y\u0131ld\u0131r\u0131m, El\u015fad Mirb\u0259\u015firo\u011flu, B\u0259hruz M\u0259h\u0259rr\u0259mov, Jal\u0259 \u018fhm\u0259dova, M\u00fc\u015ffiq M\u0259mm\u0259dli, Kamran Bayramov, Fazil Mustafa, Az\u0259r Badamov, Elman N\u0259sirov, \u015eahin \u0130smay\u0131lov, Sahib Al\u0131yev, S\u0259ttar M\u00f6hbal\u0131yev, Ceyhun M\u0259mm\u0259dov v\u0259 F\u0259zail A\u011famal\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edibl\u0259r. Deputatlar g\u0259l\u0259n ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sini tariximizin \u0259n \u015f\u0259r\u0259fli d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015f b\u00fcdc\u0259 kimi xarakteriz\u0259 ed\u0259r\u0259k s\u0259n\u0259din Az\u0259rbaycan reall\u0131qlar\u0131na, qar\u015f\u0131ya qoyulmu\u015f h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259, m\u00fcasir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara uy\u011fun oldu\u011funu vur\u011fulay\u0131blar. Onlar m\u00fczakir\u0259 edil\u0259n b\u00fcdc\u0259 layih\u0259sinin parametrl\u0259ri, proqnoz g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri, g\u0259lirl\u0259ri, x\u0259rc istiqam\u0259tl\u0259ri, b\u00fcdc\u0259 v\u0259saitl\u0259rinin icras\u0131nda \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, istehsal sah\u0259l\u0259rinin, i\u015f yerl\u0259rinin a\u00e7\u0131lmas\u0131, regionlar\u0131n iqtisadi inki\u015faf\u0131, b\u00f6lg\u0259l\u0259rin iqtisadi t\u0259r\u0259qqisi kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 fikirl\u0259rini bildiribl\u0259r, r\u0259y v\u0259 t\u0259klifl\u0259rini s\u0259sl\u0259ndiribl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>2024-c\u00fc ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si layih\u0259sinin m\u00fczakir\u0259l\u0259ri noyabr\u0131n 14-d\u0259 davam etdiril\u0259c\u0259k.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Noyabr\u0131n 13-d\u0259 Sahib\u0259 Qafarovan\u0131n s\u0259drliyi il\u0259 Milli M\u0259clisin pay\u0131z sessiyas\u0131nda n\u00f6vb\u0259ti plenar iclas\u0131 ke\u00e7irilib. \u0130clasda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Ba\u015f naziri \u018fli&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":181135,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,6,2,4,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/181134"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=181134"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/181134\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":181136,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/181134\/revisions\/181136"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/181135"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=181134"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=181134"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=181134"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}