{"id":181898,"date":"2023-12-22T14:51:04","date_gmt":"2023-12-22T10:51:04","guid":{"rendered":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=181898"},"modified":"2023-12-22T14:51:08","modified_gmt":"2023-12-22T10:51:08","slug":"ilham-eliyev-adini-dunya-diplomatiya-v%c9%99-h%c9%99rb-tarixin%c9%99-h%c9%99kk-etmis-xosb%c9%99xt-prezident","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=181898","title":{"rendered":"\u0130lham \u018fliyev- Ad\u0131n\u0131 d\u00fcnya diplomatiya v\u0259 h\u0259rb tarixin\u0259 h\u0259kk etmi\u015f xo\u015fb\u0259xt Prezident!"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-vivid-purple-color has-text-color has-medium-font-size\"><strong><em>\u00d6z \u0259m\u0259ll\u0259ri il\u0259 xalq\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259tinin sonsuz sevgisini qazanm\u0131\u015f lider xo\u015fb\u0259xtdir. M\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 bu x\u00fcsusda yana\u015fd\u0131qda b\u00f6y\u00fck q\u00fcrur v\u0259 f\u0259xar\u0259t hissi il\u0259 dey\u0259 bil\u0259rik ki, m\u00f6ht\u0259r\u0259m Prezidentimiz \u0130lham \u018fliyev xo\u015fb\u0259xt d\u00f6vl\u0259t r\u0259hb\u0259ridir. Xalq\u0131 ona g\u00f6r\u0259 c\u0259nab prezidenti sevir ki, o, m\u00fcasir Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyinin banisi ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev m\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyi siyasi kursa sadiqdir v\u0259 son 18 il \u0259rzind\u0259 \u00f6lk\u0259mizi uca zirv\u0259l\u0259r\u0259 y\u00fcks\u0259ltm\u0259kd\u0259dir. Xalq\u0131 ona g\u00f6r\u0259 prezidentini sevir ki, o, he\u00e7 bir vaxt h\u0259r hans\u0131 b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259t v\u0259 ya beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilat\u0131n diqt\u0259si il\u0259 deyil, m\u0259hz lideri oldu\u011fu \u00e7oxmill\u0259tli v\u0259 \u00e7oxkonfessiyal\u0131 Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin milli maraqlar\u0131ndan ir\u0259li g\u0259l\u0259n m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259tin m\u00fc\u0259llifidir. H\u0259min siyas\u0259tin t\u0259nt\u0259n\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n siyasi sabitliyind\u0259, iqtisadi g\u00fcc\u00fcnd\u0259, sosial rifah\u0131nda, u\u011furlu xarici siyas\u0259tind\u0259, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 tarix yazan g\u00fccl\u00fc ordusunda \u00f6z t\u0259sdiqini tap\u0131r.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Z\u0259man\u0259mizin d\u00fchas\u0131 Heyd\u0259r \u018fliyevd\u0259n \u201cOna \u00f6z\u00fcm q\u0259d\u0259r inan\u0131ram v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00fcmidl\u0259r b\u0259sl\u0259yir\u0259m\u201d qiym\u0259tini alan Prezident \u0130lham \u018fliyev Az\u0259rbaycan\u0131n bug\u00fcnk\u00fc v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131n\u0131n t\u0259minat\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r. C\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda Az\u0259rbaycan son 18 il \u0259rzind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn milli d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu v\u0259 idar\u0259\u00e7iliyinin n\u00f6vb\u0259ti \u015f\u0259r\u0259fli m\u0259rh\u0259l\u0259sini ya\u015fay\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin Az\u0259rbaycan tarixin\u0259 yeni missiya il\u0259 q\u0259d\u0259m qoymu\u015fdur. Bu missiyan\u0131n f\u0259ls\u0259f\u0259si daha \u0259vv\u0259l \u201c\u018fsl siyas\u0259t konkret, real i\u015f g\u00f6rm\u0259kd\u0259n ibar\u0259tdir\u201d dey\u0259r\u0259k ictimai f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flayan c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin h\u0259l\u0259 2003-c\u00fc ild\u0259 s\u00f6yl\u0259diyi \u201cM\u0259n h\u0259r bir Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n\u0131n Prezidenti olaca\u011fam, h\u0259r bir Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n\u0131n qay\u011f\u0131 v\u0259 probleml\u0259rinin h\u0259lli yolunda b\u00fct\u00fcn bacar\u0131q v\u0259 qabiliyy\u0259timi \u0259sirg\u0259m\u0259y\u0259c\u0259y\u0259m\u201d fikirl\u0259ri il\u0259 real m\u0259zmun k\u0259sb etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu m\u0259rh\u0259l\u0259nin ba\u015flan\u011f\u0131c n\u00f6qt\u0259si 2003-c\u00fc il 15 oktyabr tarixli prezident se\u00e7kil\u0259rind\u0259 c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin xalq\u0131n m\u00fctl\u0259q \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin s\u0259sini toplayaraq (76,86 %) d\u00f6vl\u0259tin ali r\u0259hb\u0259ri se\u00e7ilm\u0259si il\u0259 qoyuldu. Prezidentliyinin ilk 5 ili \u0259rzind\u0259 \u0130lham \u018fliyevin d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimiz tarixind\u0259 yeni missiyas\u0131n\u0131n h\u0259ll etm\u0259li oldu\u011fu v\u0259zif\u0259l\u0259r\u0259 Az\u0259rbaycanda bir \u00e7ad\u0131r \u015f\u0259h\u0259rciyinin bel\u0259 qalmayaca\u011f\u0131, m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin sosial m\u00fcdafi\u0259sinin t\u0259\u015fkilinin \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 olaca\u011f\u0131, yoxsullu\u011fun aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn daha s\u0259m\u0259r\u0259li t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259yi, 600 min yeni i\u015f yerinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 q\u0131sa zamanda real n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 olunaca\u011f\u0131, regionlar\u0131n iqtisadi inki\u015faf\u0131 v\u0259 aqrar islahatlar\u0131n ikinci m\u0259rh\u0259l\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131 haz\u0131rlanaca\u011f\u0131, sahibkarl\u0131\u011fa d\u00f6vl\u0259t qay\u011f\u0131s\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131laca\u011f\u0131, transmilli layih\u0259l\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259nin yeni infrastrukturunun yarad\u0131lmas\u0131na nail olunaca\u011f\u0131 v\u0259 s. daxil idi. \u0130lham \u018fliyevin prezidentlik f\u0259aliyy\u0259tinin qeyd edil\u0259n d\u00f6vr\u00fc \u0259rzind\u0259 sadalanan b\u00fct\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpacaq nailiyy\u0259tl\u0259r \u0259ld\u0259 olundu. 610 min yeni i\u015f yerinin a\u00e7\u0131lmas\u0131, neft g\u0259lirl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 olunmaqla qeyri-neft sektorunun inki\u015faf etdirilm\u0259si, sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131na \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait yarad\u0131lmas\u0131, \u0259halinin azt\u0259minatl\u0131 hiss\u0259sinin sosial m\u00fcdafi\u0259sinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si, h\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131 ail\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn rifah\u0131n v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin t\u0259min edilm\u0259si, d\u00f6vl\u0259t strukturlar\u0131n\u0131n i\u015finin s\u0259m\u0259r\u0259li, d\u00fcnya standartlar\u0131na uy\u011fun \u015f\u0259kild\u0259 qurulmas\u0131, r\u0259hb\u0259r i\u015f\u00e7il\u0259rin m\u0259suliyy\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131, milli birliyin v\u0259 h\u0259mr\u0259yliyin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si, beyn\u0259lxalq standartlara cavab ver\u0259n demokratik parlament se\u00e7kil\u0259rinin ke\u00e7irilm\u0259si, Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin beyn\u0259lxalq h\u00fcquq prinsipl\u0259rin\u0259 uy\u011fun, Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 h\u0259llin\u0259 imkan ver\u0259n m\u00fcst\u0259qil xarici siyas\u0259t kursunun yeridilm\u0259si, Avropa v\u0259 d\u00fcnya strukturlar\u0131na inteqrasiyan\u0131n davam etdirilm\u0259si h\u0259min siyas\u0259tin real g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri hesab oluna bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00f6vb\u0259ti se\u00e7kil\u0259rd\u0259 d\u0259 xalq\u0131n m\u00fctl\u0259q \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin etimad\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 prezident se\u00e7il\u0259n \u0130lham \u018fliyev iqtisadiyyat\u0131n bundan sonra da inki\u015faf etdirilm\u0259si, siyasi islahatlar\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si v\u0259 \u00f6lk\u0259nin modernl\u0259\u015fdirilm\u0259sini \u00f6lk\u0259mizin qar\u015f\u0131s\u0131nda duran ba\u015fl\u0131ca v\u0259zif\u0259l\u0259r kimi m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirdi. \u0130qtisadiyyat\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si, siyasi islahatlar, modernl\u0259\u015fm\u0259, enerji sektorunda as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n azald\u0131lmas\u0131, t\u0259hsil v\u0259 g\u00fccl\u00fc sosial siyas\u0259t \u00f6lk\u0259mizin strateji x\u0259tti olaraq ir\u0259li s\u00fcr\u00fcld\u00fc. Optimal m\u0259qs\u0259d v\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259rin m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si v\u0259 onlar\u0131n yerin\u0259 yetirilm\u0259si yollar\u0131n\u0131n d\u00fczg\u00fcn tap\u0131lmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan h\u0259tta d\u00fcnya iqtisadi-maliyy\u0259 b\u00f6hran\u0131 ill\u0259rind\u0259 analoqu olmayan iqtisadi inki\u015faf tempin\u0259 nail ola bildi. Bu inki\u015faf kursu sistemli v\u0259 davaml\u0131 xarakter k\u0259sb edir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6lk\u0259mizd\u0259 2018-ci il 11 aprel tarixind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n prezident se\u00e7kil\u0259rind\u0259 c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev se\u00e7icil\u0259rin 86,03%-nin s\u0259sini qazanaraq n\u00f6vb\u0259ti d\u0259f\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezident se\u00e7ilmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 oldu\u011fu kimi, bu d\u0259f\u0259 d\u0259 do\u011fru v\u0259 m\u00fcdrik se\u00e7im etmi\u015fdir. S\u0259sini ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyi siyasi kursa sadiq qalaraq Az\u0259rbaycan\u0131 regionun liderin\u0259 v\u0259 beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015fa \u00e7evir\u0259n d\u00fcnya s\u0259viyy\u0259li siyas\u0259t\u00e7i \u0130lham \u018fliyev\u0259 vermi\u015fdir. N\u00f6vb\u0259ti d\u0259f\u0259 xalqdan etimad mandat\u0131 alan Prezident \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda son \u00fc\u00e7 ild\u0259 Az\u0259rbaycan \u00f6z inki\u015faf\u0131n\u0131n keyfiyy\u0259tc\u0259 yeni m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 daxil olmu\u015fdur. Bu m\u0259rh\u0259l\u0259 b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n, geni\u015fmiqyasl\u0131 v\u0259 davaml\u0131 islahatlar il\u0259 xarakteriz\u0259 olunur. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n \u201ct\u0259r\u0259qqi, t\u0259kam\u00fcl v\u0259 yeni \u015f\u0259rait\u0259 uy\u011funla\u015fma\u201d kimi qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259n d\u0259rinl\u0259\u015f\u0259n islahatlar kursu sosial-iqtisadi, h\u00fcquq-m\u0259hk\u0259m\u0259, siyasi, struktur v\u0259 kadr istiqam\u0259tl\u0259rini \u0259hat\u0259 etm\u0259kl\u0259 \u00e7ox\u015fax\u0259li v\u0259 dinamikdir. B\u00fct\u00fcn bunlar n\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 \u00f6lk\u0259mizin daxili siyasi u\u011furlar\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirir, s\u0259f\u0259rb\u0259r olunmu\u015f c\u0259miyy\u0259t v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f h\u0259mr\u0259yliyini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir, siyasi sabitlik v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u00fchitinin d\u00f6nm\u0259zliyini t\u0259min edir. N\u0259tic\u0259d\u0259 daxili siyas\u0259tin davam\u0131 v\u0259 tamamlanms\u0131 olan xarici siyas\u0259t istiqam\u0259tind\u0259 d\u0259 m\u00f6vqel\u0259rimiz daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259nir.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 bu prizmadan yana\u015fd\u0131qda Prezident \u0130lham \u018fliyevin b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 18 il \u0259rzind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi u\u011furlu daxili siyas\u0259t n\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 m\u00f6vqel\u0259rinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259si m\u0259nafeyin\u0259 xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. T\u0259kc\u0259 daxili siyas\u0259td\u0259 deyil, xarici siyas\u0259td\u0259 d\u0259 varislik prinsipi qorunub saxlan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, Prezidenti \u0130lham \u018fliyev \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fc\u0259llifi oldu\u011fu coxvektorlu, m\u00fcst\u0259qil v\u0259 milli maraqlara \u0259saslanan xarici siyas\u0259t kursunu s\u00fcr\u0259tl\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259n d\u00fcnyan\u0131n geosiyasi reall\u0131qlar\u0131na adekvat olaraq \u00e7evik, innovativ v\u0259 h\u00fccum taktikas\u0131na \u0259saslanmaqla davam etdirir. Milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik maraqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si h\u0259m ikit\u0259r\u0259fli, h\u0259m d\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259fli formatda h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n bu siyas\u0259tin ba\u015fl\u0131ca m\u0259zmununu t\u0259\u015fkil edir. H\u0259min siyas\u0259tin u\u011furunu t\u0259min ed\u0259n \u00e7oxsayl\u0131 parametrl\u0259r s\u0131ras\u0131nda birinci m\u00f6vqed\u0259 dayanan amil Prezident \u0130lham \u018fliyevin beyn\u0259lxalq siyas\u0259tin aktoru statusuna y\u00fcks\u0259lm\u0259si reall\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu statusuna tam adekvat olaraq \u0130lham \u018fliyev h\u0259m daxili, h\u0259m d\u0259 xarici siyas\u0259t kursunun h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si prosesind\u0259 d\u0259rin z\u0259ka, iti f\u0259hm, analitik v\u0259 innovativ d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 t\u0259rzi, sistemli analiz qabiliyy\u0259ti, prinsipiall\u0131q v\u0259 q\u0259tiyy\u0259t n\u00fcmayi\u015f etdirir. H\u0259r d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131na n\u0259sib olmayan bu unikal \u015f\u0259xsi keyfiyy\u0259tl\u0259rin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131 olan Prezident \u0130lham \u018fliyev harada \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259sind\u0259n v\u0259 m\u00f6vqe bildirm\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, \u015fahmat dili il\u0259 des\u0259k, h\u0259mi\u015f\u0259 a\u011f fiqurlarla oynay\u0131r v\u0259 art\u0131q start v\u0259ziyy\u0259tind\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259f v\u0259 ya t\u0259r\u0259fl\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 ilkin \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u00fc t\u0259min etmi\u015f olur. H\u0259min \u201csiyasi \u015fahmat l\u00f6vh\u0259si\u201dnd\u0259 siyas\u0259t qrossmeysterinin &#8211; Prezident \u0130lham \u018fliyevin r\u0259qibin\u0259 \u201cmat\u201d elan etm\u0259si lab\u00fcdd\u00fcr. Bu zaman problem\u0259 sistemli v\u0259 ard\u0131c\u0131l yana\u015fma t\u0259rzi, s\u0259lis v\u0259 m\u0259ntiqli ifad\u0259 \u00fcslubu, auditoriya il\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259k v\u0259 onu \u0259l\u0259 almaq qabiliyy\u0259ti, s\u0259s diapazonundan d\u00fczg\u00fcn istifad\u0259 m\u0259har\u0259ti v\u0259 n\u0259hay\u0259t ecazkar c\u0259zbetm\u0259 potensial\u0131 v\u0259 b\u0259nz\u0259rsiz xarizmas\u0131 il\u0259 d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0259n qat\u0131 siyasi opponentl\u0259rini d\u0259 \u201ct\u0259rksilah\u201d etm\u0259y\u0259 v\u0259 onlar\u0131 \u201csiyasi hipnoz\u201d v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 salma\u011fa m\u00fcy\u0259ss\u0259r ola bilir. D\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 bu h\u0259qiq\u0259tin \u015fahidi olmu\u015fuq. H\u0259min h\u0259qiq\u0259tl\u0259rd\u0259n bir ne\u00e7\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259 dayanaraq yuxar\u0131da s\u0259sl\u0259ndirdiyimiz fikir v\u0259 m\u00fclahiz\u0259l\u0259rimizi \u0259sasland\u0131raq. M\u0259lum h\u0259qiq\u0259tdir ki, 2009-cu ild\u0259 AB\u015e ba\u015fda olmaqla Q\u0259rb d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin t\u0259zyiqi n\u0259tic\u0259sind\u0259 T\u00fcrkiy\u0259-Erm\u0259nistan s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 prosesi kritik m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 daxil olmu\u015fdu. H\u0259tta i\u015f o yer\u0259 g\u0259lib \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131 ki, Q\u0259rb siyasi dair\u0259l\u0259ri h\u0259min il aprelin 6-7-d\u0259 \u0130stanbul \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u201cSivilizasiyalar alyans\u0131\u201d adlanan bir t\u0259dbir t\u0259\u015fkil edib, orada AB\u015e-\u0131n yeni prezidenti Barak Obama v\u0259 D\u00f6vl\u0259t katibi Hillari Klintonun Prezident \u0130lham \u018fliyevl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ke\u00e7irm\u0259yi h\u0259d\u0259fl\u0259mi\u015fdil\u0259r. M\u0259qs\u0259d bu g\u00f6r\u00fc\u015f \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n m\u0259lum m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 tutdu\u011fu g\u00fcz\u0259\u015ftsiz m\u00f6vqeyin\u0259 t\u0259sir edib, onu ist\u0259dikl\u0259ri istiqam\u0259td\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259kd\u0259n ibar\u0259t idi. Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev d\u00fcnyan\u0131n f\u00f6vq\u0259ld\u00f6vl\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259n unikal diplomatik manevr hesab\u0131na faktiki olaraq imtina etdi. Bununla da h\u0259l\u0259 23 ya\u015f\u0131nda ik\u0259n SSR\u0130 Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyinin m\u0259\u015fhur Beyn\u0259lxalq M\u00fcnasib\u0259tl\u0259r \u0130nstitutunda diplomatiya ixtisas\u0131n\u0131n inc\u0259likl\u0259rini t\u0259dris etm\u0259sinin t\u0259sad\u00fcfi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir daha s\u00fcbut etdi. Bununla da \u0259slind\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya n\u00fcmayi\u015f etdirdi ki, Az\u0259rbaycan \u00f6z miqyas\u0131 etibaril\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259t olmasa da, s\u00f6z\u00fcn\u00fcn m\u0259nas\u0131 v\u0259 \u00e7\u0259kisi b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Q\u0259tiyy\u0259ti v\u0259 irad\u0259si b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Prezidenti v\u0259 xalq\u0131 aras\u0131ndak\u0131 birlik b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Son n\u0259tic\u0259d\u0259, b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259r arxas\u0131nda xalq\u0131 dayanan Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin siyasi irad\u0259sini n\u0259z\u0259r\u0259 almaq m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qald\u0131. T\u00fcrkiy\u0259-Erm\u0259nistan s\u0259rh\u0259di bu g\u00fcn\u0259 kimi ba\u011fl\u0131d\u0131r. Onlar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 ba\u011flanmas\u0131na s\u0259b\u0259b olan amill\u0259r tam aradan qald\u0131r\u0131ld\u0131qdan sonra m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu, h\u0259r iki qarda\u015f d\u00f6vl\u0259tin r\u0259hb\u0259rl\u0259ri olan c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin v\u0259 c\u0259nab R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan\u0131n zaman\u0131n s\u0131na\u011f\u0131ndan \u015f\u0259r\u0259fl\u0259 \u00e7\u0131xm\u0131\u015f ortaq m\u00f6vqeyidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin b\u00fct\u00fcn diplomatik add\u0131mlar\u0131 milli maraqlardan \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259kl\u0259 z\u0259rg\u0259r d\u0259qiqliyi il\u0259 hesablan\u0131b v\u0259 bir \u00e7ox halda siyasi opponentl\u0259rin intellekti imkan vermir ki, onlara vaxt\u0131nda d\u00fczg\u00fcn adekvat reaksiya versinl\u0259r. Bel\u0259 unikal v\u0259 uza\u011faged\u0259n siyasi m\u0259qs\u0259d da\u015f\u0131yan add\u0131mlardan birini Prezident \u0130lham \u018fliyev 2011-ci ilin iyun ay\u0131nda atd\u0131. Az\u0259rbaycan Qo\u015fulmamaq H\u0259r\u0259kat\u0131na \u00fczv oldu. Bu x\u0259b\u0259ri e\u015fid\u0259n kimi radikal siyasi \u00fcns\u00fcrl\u0259r hay-h\u0259\u015fir qald\u0131rd\u0131lar ki, m\u00f6vcud iqtidar Az\u0259rbaycan\u0131 Avroatlantik m\u0259kana inteqrasiya x\u0259ttind\u0259n uzaqla\u015fd\u0131r\u0131r. Bu az qala d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizin itirilm\u0259sin\u0259 b\u0259rab\u0259rdir v\u0259 s. Sonralar h\u0259min \u00fcns\u00fcrl\u0259r \u00f6z aralar\u0131nda etiraf etm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qalacaqlar ki, \u0130lham \u018fliyevin bu siyasi gedi\u015finin arxas\u0131nda dayanan \u0259sl m\u0259tl\u0259bi vaxt\u0131nda d\u0259rk ed\u0259 bilm\u0259yibl\u0259r. M\u0259tl\u0259b is\u0259 ondan ibar\u0259t idi ki, mahir diplomat v\u0259 d\u00f6vl\u0259t xadimi olan \u0130lham \u018fliyev Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00fcnyan\u0131n n\u0259h\u0259ng universal beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilat\u0131 olan BMT T\u015e-ya \u00fczv olmas\u0131n\u0131 \u0259sas siyasi h\u0259d\u0259f kimi m\u00fc\u0259yy\u0259n etmi\u015fdi. Bu h\u0259d\u0259f xarici siyas\u0259t f\u0259aliyy\u0259tinin \u00e7eviklik \u0259msal\u0131n\u0131n k\u0259skin art\u0131m\u0131 hesab\u0131na realla\u015fa bil\u0259rdi. Bu halda t\u0259rkibind\u0259 193 d\u00f6vl\u0259tin oldu\u011fu BMT-d\u0259n sonra sayca ikinci m\u00f6vqed\u0259 dayanan Qo\u015fulmamaq H\u0259r\u0259kat\u0131na (QH) (120 d\u00f6vl\u0259t) \u00fczvl\u00fck h\u0259min m\u0259qs\u0259din realla\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 v\u0259 geni\u015f imkanlar p\u0259nc\u0259r\u0259si a\u00e7a bil\u0259rdi. El\u0259 bel\u0259 d\u0259 oldu. 2011-ci il oktyabr\u0131n 24-d\u0259 BMT T\u015e-ya ke\u00e7iril\u0259n se\u00e7kil\u0259rd\u0259 QH \u00fczvl\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n lehin\u0259 s\u0259s verdil\u0259r. Az\u0259rbaycan 155 s\u0259s il\u0259 iki il m\u00fcdd\u0259tin\u0259 BMT T\u015e-n\u0131n qeyri-daimi \u00fczv\u00fc se\u00e7ildi. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 m\u00fcst\u0259qilliyinin 20-ci ild\u00f6n\u00fcm\u00fcnd\u0259 tarixinin n\u00f6vb\u0259ti \u015fanl\u0131 s\u0259hif\u0259sini yazd\u0131. Onun m\u00fc\u0259llifi b\u00f6y\u00fck intellekt, irad\u0259 v\u0259 q\u0259tiyy\u0259t sahibi olan Prezident \u0130lham \u018fliyev idi.<\/p>\n\n\n\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin m\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyi m\u00fcst\u0259qil xarici siyas\u0259t kursu d\u00fcnyada bir-birin\u0259 qar\u015f\u0131 duran q\u00fctbl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 m\u00fcsb\u0259t qiym\u0259tl\u0259ndirilir. Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif g\u00fcc m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n b\u0259rab\u0259r m\u0259saf\u0259d\u0259 m\u00f6vqe se\u00e7m\u0259si, ikit\u0259r\u0259fli m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 b\u0259rab\u0259r h\u00fcquq, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h\u00f6rm\u0259t, bir-birinin daxili i\u015fl\u0259rin\u0259 qar\u0131\u015fmamaq prinsipl\u0259rin\u0259 sadiq qalmas\u0131, eyni zamanda ikit\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n he\u00e7 bir halda \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc t\u0259r\u0259fi h\u0259d\u0259f\u0259 almamas\u0131 reall\u0131\u011f\u0131 beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 d\u00f6vl\u0259timiz\u0259 v\u0259 onun r\u0259hb\u0259rin\u0259 olan loyal m\u00fcnasib\u0259tin formala\u015fmas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n \u0259sas amill\u0259rdir. Bu bax\u0131mdan 2017-ci ilin fevral ay\u0131nda Rusiya Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin Ba\u015f Q\u0259rargah r\u0259isi, general Valeri Gerasimov il\u0259 AB\u015e Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin Birl\u0259\u015fmi\u015f Q\u0259rargah R\u0259isl\u0259ri Komit\u0259sinin r\u0259hb\u0259ri, general Cozef Danfordun, h\u0259min ilin sentyabr ay\u0131nda general Valeri Gerasimov il\u0259 NATO H\u0259rbi Komit\u0259sinin r\u0259hb\u0259ri, general Peti Pavelin, 2018-ci ilin aprel v\u0259 dekabr aylar\u0131nda general Gerasimov il\u0259 NATO-nun Avropadak\u0131 Birl\u0259\u015fmi\u015f H\u0259rbi Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin Ba\u015f komandan\u0131 Kertis Skaparatti, 2019-cu ilin iyul ay\u0131nda Rusiyan\u0131n eyni ali h\u0259rbi r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 NATO-nun Avropadak\u0131 M\u00fctt\u0259fiq Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin Ali Ba\u015f Komandan\u0131 Tod Uolters aras\u0131nda v\u0259 n\u0259hay\u0259t 2019-cu ilin noyabr ay\u0131nda Rusiya M\u00fcdafi\u0259 nazirinin birinci m\u00fcavini ordu general\u0131 Valeri Gerasimov v\u0259 NATO-nun H\u0259rbi Komit\u0259sinin s\u0259dri, Aviasiya Ba\u015f Mar\u015fal\u0131 ser St\u00fcart Pi\u00e7 aras\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rin Bak\u0131da ke\u00e7irilm\u0259si t\u0259sad\u00fcfi say\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, Bak\u0131 6-c\u0131 d\u0259f\u0259dir ki, Rusiya il\u0259 Q\u0259rb aras\u0131ndak\u0131 ali h\u0259rbi dan\u0131\u015f\u0131qlara ev sahibliyi etmi\u015f oldu. He\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz, bu se\u00e7im s\u0259b\u0259bsiz deyildir. \u018fsas s\u0259b\u0259b odur ki, Prezident \u0130lham \u018fliyevin h\u0259yata ke\u00e7irdiyi m\u00fcst\u0259qil v\u0259 q\u0259tiyy\u0259tli siyas\u0259t d\u00fcnyan\u0131n \u0259sas g\u00fcc m\u0259rk\u0259zl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n ehtiramla qar\u015f\u0131lan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259hz iti f\u0259hmi v\u0259 diplomatik m\u0259har\u0259ti hesab\u0131na Prezident \u0130lham \u018fliyevin son 18 il \u0259rzind\u0259 \u00f6lk\u0259mizin v\u0259 el\u0259c\u0259 d\u0259 Avropan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259minat\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 atd\u0131\u011f\u0131 \u00e7oxkombinasiyal\u0131 siyasi gedi\u015fl\u0259ri heyranl\u0131q do\u011furur. N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi d\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik strategiyas\u0131n\u0131n h\u0259lledici elementi statusunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. Bu bax\u0131mdan bir s\u0131ra n\u00fcfuzlu ekspertl\u0259rin \u201cm\u00fcasir d\u00fcnyan\u0131n siyasi m\u0259nz\u0259r\u0259si daha h\u0259rbi bloklara m\u0259nsubiyy\u0259tl\u0259 yox, enerji ehtiyatlar\u0131na malik olub-olmamaq b\u00f6lg\u00fcs\u00fc il\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edil\u0259c\u0259k\u201d, &#8211; fikri t\u0259sad\u00fcfi say\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fc\u0259llifi oldu\u011fu neft diplomatiyas\u0131n\u0131 u\u011furla davam etdir\u0259n c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev m\u00fcxt\u0259lif obyektiv v\u0259 subyektiv \u00e7\u0259tinlikl\u0259rin \u00f6hd\u0259sind\u0259n g\u0259l\u0259r\u0259k 2006-c\u0131 il\u0259 \u201cBak\u0131-Tbilisi-Ceyhan, 2007-ci ild\u0259 \u201cBak\u0131-Tbilisi-\u018frzurum\u201d kimi n\u0259h\u0259ng neft v\u0259 qaz mar\u015frutlar\u0131n\u0131n realla\u015fmas\u0131na nail oldu. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n qeyd etdiyi kimi, \u201cneft k\u0259m\u0259rl\u0259rinin, x\u00fcsusil\u0259 Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan neft k\u0259m\u0259rinin tikintisi d\u0259 tarixi hadis\u0259 idi. T\u0259kc\u0259 ona g\u00f6r\u0259 yox ki, ilk d\u0259f\u0259 olaraq X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin nefti Aral\u0131q d\u0259nizinin bazarlar\u0131na \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131rd\u0131. Eyni zamanda, ona g\u00f6r\u0259 ki, bu k\u0259m\u0259r yeni bir yol, yeni bir d\u0259hliz a\u00e7d\u0131\u201d. S\u00f6hb\u0259t ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 \u201cC\u0259nub\u201d qaz d\u0259hlizind\u0259n gedir. Onun yarad\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 ilk add\u0131m olaraq 2011-ci ild\u0259 Avropa Komissiyas\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda Strateji \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 enerji sah\u0259sind\u0259 Anla\u015fma Memorandumu, n\u00f6vb\u0259ti ild\u0259 is\u0259 TANAP-\u0131n \u00e7\u0259kili\u015fin\u0259 dair Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda tarixi sazi\u015f imzaland\u0131. Bu prosesd\u0259 \u0259n \u0259sas h\u0259lq\u0259lardan biri s\u0259rmay\u0259 qoyulu\u015fu il\u0259 ba\u011fl\u0131 idi. 2013-c\u00fc ild\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 d\u0259 \u00f6z m\u00fcsb\u0259t h\u0259llini tapd\u0131. \u201c\u015eahd\u0259niz-2\u201d layih\u0259sin\u0259 investisiya qoyulu\u015funa dair q\u0259rar q\u0259bul edildi. 2014-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 \u201cC\u0259nub\u201d qaz d\u0259hlizinin Bak\u0131da t\u0259m\u0259lqoyma m\u0259rasimi ke\u00e7irildi. 2015-ci ild\u0259 Qarsda TANAP-\u0131n t\u0259m\u0259lqoyma m\u0259rasimi oldu. 2016-c\u0131 ild\u0259 analoji add\u0131m TAP layih\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 at\u0131ld\u0131. N\u0259hay\u0259t, 2018-ci il may\u0131n 29-da \u201cC\u0259nub\u201d qaz d\u0259hlizinin, iyunun 12-d\u0259 is\u0259 TANAP-\u0131n r\u0259smi a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasiml\u0259ri oldu. 2019-cu ilin 30 noyabr tarixind\u0259 is\u0259 TANAP-\u0131n Avropa il\u0259 birl\u0259\u015f\u0259n hiss\u0259sinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 oldu. C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin son hiss\u0259si olan TAP k\u0259m\u0259ri \u00fczr\u0259 i\u015fl\u0259r 2020-ci ilin 15 noyabr tarixind\u0259 tamamland\u0131. Az\u0259rbaycan qaz\u0131n\u0131n birba\u015fa olaraq Avropa bazar\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 tam t\u0259min olundu.<\/p>\n\n\n\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev \u201cC\u0259nub\u201d qaz d\u0259hlizi layih\u0259sinin u\u011furunu t\u0259min ed\u0259n s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n b\u0259hs ed\u0259rk\u0259n x\u00fcsusi olaraq a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 amill\u0259ri \u00f6n plana \u00e7\u0259kmi\u015fdir: \u201cBirincisi, bu layih\u0259 enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi, enerji \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 azad r\u0259qab\u0259ti \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva edir. \u0130kincisi, bu layih\u0259d\u0259 istehsal\u00e7\u0131, istehlak\u00e7\u0131 v\u0259 tranzit d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda balans yaratma\u011fa nail olmu\u015fuq. Y\u0259ni burada uduzan t\u0259r\u0259f yoxdur. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, siyas\u0259t v\u0259 enerji bir-birind\u0259n ayr\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Enerji siyasi al\u0259t kimi istifad\u0259 edilm\u0259m\u0259lidir. Hesab edir\u0259m ki, \u201cC\u0259nub\u201d qaz d\u0259hlizi sazi\u015find\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyimiz n\u00fcmun\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirir ki, enerji il\u0259 siyas\u0259t ayr\u0131landa u\u011fur \u0259ld\u0259 edil\u0259 bil\u0259r.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>2017-ci il sentyabr\u0131n 14-d\u0259 beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t Az\u0259rbaycan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi sah\u0259sind\u0259 yeni v\u0259 tarixi bir s\u0259hif\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131na \u015fahidlik etdi. H\u0259min g\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n unikal enerji strategiyas\u0131n\u0131n memar\u0131 olan Heyd\u0259r \u018fliyevin ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131yan m\u0259rk\u0259zd\u0259 \u201cAz\u0259ri\u201d, \u201c\u00c7\u0131raq\u201d v\u0259 \u201cG\u00fcn\u0259\u015fli\u201d yataqlar\u0131 \u00fczr\u0259 yeni sazi\u015fin imzalanmas\u0131 il\u0259 bu yataqlar\u0131n i\u015fl\u0259nilm\u0259si 2050-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r uzad\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6lk\u0259mizin u\u011furlar\u0131n\u0131 g\u00f6z\u00fc g\u00f6t\u00fcrm\u0259y\u0259n, qarayaxma v\u0259 iftiralarla d\u00f6vl\u0259timizin m\u00fcsb\u0259t beyn\u0259lxalq imicin\u0259 k\u00f6lg\u0259 salmaq ist\u0259y\u0259n erm\u0259nip\u0259r\u0259st q\u00fcvv\u0259l\u0259r v\u0259 onlarla \u0259lbir olan b\u0259zi siyasi dair\u0259l\u0259r iddialar ir\u0259li s\u00fcr\u00fcrd\u00fcl\u0259r ki, Az\u0259rbaycan\u0131n nefti t\u00fck\u0259nmi\u015fdir v\u0259 xarici neft \u015firk\u0259tl\u0259ri tezlikl\u0259 \u00f6z \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 qay\u0131dacaqlar. C\u0259nab Prezidentin \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda s\u0259sl\u0259n\u0259n t\u0259kzibedilm\u0259z arqumentl\u0259r v\u0259 yeni kontrakt\u0131n imzalanmas\u0131 fakt\u0131 \u0259leyhdarlar\u0131m\u0131z\u0131n yuxusuna haram qatm\u0131\u015f oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>Son 18 il \u0259rzind\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 regionda \u00e7ox b\u00f6y\u00fck n\u0259qliyyat layih\u0259l\u0259ri icra olunmaqdad\u0131r. \u015e\u0259rq-Q\u0259rb n\u0259qliyyat mar\u015frutu art\u0131q realla\u015f\u0131bd\u0131r. 2017-ci ilin oktyabr\u0131nda Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolunun a\u00e7\u0131lmas\u0131ndan sonra art\u0131q bu mar\u015frut f\u0259aliyy\u0259td\u0259dir. Haz\u0131rda \u015eimal-C\u0259nub n\u0259qliyyat d\u0259hlizinin yarad\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 intensiv i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259kd\u0259dir. Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 bu d\u0259hlizl\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u00fct\u00fcn i\u015fl\u0259r yerin\u0259 yetirilmi\u015fdir. Bu iki \u00f6n\u0259mli n\u0259qliyyat d\u0259hlizi yeni t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rl\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 imkanlar yaratm\u0131\u015fd\u0131r. Art\u0131q \u00f6lk\u0259mizd\u0259n ke\u00e7\u0259n \u015eimal-Q\u0259rb n\u0259qliyyat d\u0259hlizi v\u0259 h\u0259l\u0259 ki, istismara verilm\u0259y\u0259n, lakin potensial\u0131 olan C\u0259nub-Q\u0259rb n\u0259qliyyat d\u0259hlizi \u00e7ox b\u00f6y\u00fck layih\u0259l\u0259rdir. X\u00fcsusil\u0259 2019-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n qlobal n\u0259qliyat qov\u015fa\u011f\u0131 kimi statusu daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259nmi\u015fdir. \u00c7ind\u0259n g\u0259l\u0259n ilk qatar Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolundan ke\u00e7\u0259r\u0259k Avropaya \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r. Milli iqtisadiyyata t\u0259kan ver\u0259c\u0259k, da\u015f\u0131nma x\u0259rcl\u0259rini azaldacaq d\u0259mir yolu sistemi m\u00fcasirl\u0259\u015fdirilib v\u0259 bu proses davam etm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259sad\u00fcfi deyildir ki, Davos D\u00fcnya \u0130qtisadi Forumunun son qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n, Az\u0259rbaycan d\u0259mir yollar\u0131n\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259liliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 11-ci, hava yollar\u0131n\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259liliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 12-ci, d\u0259niz limanlar\u0131 xidm\u0259tinin s\u0259m\u0259r\u0259liliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 is\u0259 25-ci yerd\u0259dir. Heyd\u0259r \u018fliyev Beyn\u0259lxalq Aeroportu d\u00fcnyadak\u0131 be\u015fulduzlu 10 hava liman\u0131ndan biridir. Az\u0259rbaycan yollar\u0131n keyfiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 27-ci, MDB m\u0259kan\u0131nda is\u0259 1-ci yerd\u0259dir. Qeyd olunan m\u00f6t\u0259b\u0259r hesabata \u0259sas\u0259n, Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259tin uzunm\u00fcdd\u0259tli strategiyas\u0131 \u00fczr\u0259 d\u00fcnyada 10-cu yerd\u0259dir. \u00d6lk\u0259 r\u0259hb\u0259rliyinin islahatlara sadiqliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 5-ci yerd\u0259 q\u0259rarla\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. \u018fhalinin elektrik enerjisin\u0259 \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 is\u0259 2-ci yerd\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p>Onu da qeyd ed\u0259k ki, m\u00fcvafiq d\u00fcz\u0259li\u015fl\u0259rd\u0259n sonra D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n \u201cDoing Business 2020\u201d hesabat\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259ld\u0259 etdiyi bal 76,7 baldan 78,5 bala q\u0259d\u0259r art\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bununla da \u00f6lk\u0259mizin qlobal reytinq s\u0131ralamas\u0131nda m\u00f6vqeyi 191 d\u00f6vl\u0259t aras\u0131nda 34-d\u0259n 28-\u0259 y\u00fcks\u0259lmi\u015fdir. Bu m\u00f6vqe ir\u0259lil\u0259m\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00fcnya Bank\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n yenid\u0259n \u201cd\u00fcnyan\u0131n \u0259n islahat\u00e7\u0131 10 \u00f6lk\u0259sind\u0259n biri\u201d kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilmi\u015fdir. Xat\u0131rladaq ki, \u201cDoing Business 2019\u201d hesabat\u0131nda da Az\u0259rbaycan \u201cd\u00fcnyan\u0131n \u0259n islahat\u00e7\u0131 10 \u00f6lk\u0259sind\u0259n biri\u201d olaraq d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilmi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin uzaqg\u00f6r\u0259n m\u00fcdrik siyas\u0259ti say\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan son 18 il \u0259rzind\u0259 t\u0259kc\u0259 d\u00fcnyan\u0131n enerji v\u0259 n\u0259qliyyat x\u0259rit\u0259sini yenid\u0259n t\u0259rtib etmir, eyni zamanda d\u00fcnyada \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259rin qorunmas\u0131 v\u0259 t\u0259bli\u011fi istiqam\u0259tind\u0259 fantastik nailiyy\u0259tl\u0259r\u0259 imza at\u0131r. D\u00fcnyada sivilizasiyalararas\u0131 dialoq sah\u0259sind\u0259 ciddi probleml\u0259rin ya\u015fanmas\u0131, bu fonda konfliktl\u0259rin artmas\u0131 tendensiyas\u0131n\u0131n m\u00fc\u015fayi\u0259t olunmas\u0131, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 islamafoboya kimi t\u0259hl\u00fck\u0259li meyll\u0259rin bir s\u0131ra d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin v\u0259 dig\u0259r subyektl\u0259rin siyas\u0259tind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 geni\u015f yer almas\u0131 reall\u0131\u011f\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259raras\u0131 dialoq m\u0259kan\u0131na \u00e7evrilm\u0259si fakt\u0131 da qlobal \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259dir. Bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259lli istiqam\u0259tind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259cr\u00fcb\u0259si dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6rn\u0259k ola bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cMultikulturalizm bizim ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259mizdir. Multikulturalizm-d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti v\u0259 ictimai sifari\u015fdir. Multikulturalizm bizim h\u0259yat t\u0259rzimizdir\u201d, &#8211; dey\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 \u201cBak\u0131 prosesi\u201dnin \u0259sas\u0131 qoyulmu\u015fdur. Bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs BMT \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Az\u0259rbaycan paytaxt\u0131 iki illik fasil\u0259 il\u0259 iki m\u00fcxt\u0259lif m\u0259d\u0259niyy\u0259tin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck idman bayramlar\u0131na ev sahibliyi etmi\u015fdir. 2015-ci ild\u0259 tarixd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq I Avropa Oyunlar\u0131n\u0131 ke\u00e7ir\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131, 2017-ci ild\u0259 IV \u0130slam H\u0259mr\u0259ylik oyunlar\u0131na ev sahibliyi etm\u0259kl\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259r aras\u0131nda unikal k\u00f6rp\u00fc rolunu oynam\u0131\u015f v\u0259 idman vasit\u0259sil\u0259 sivilizasiyalararas\u0131 bar\u0131\u015f\u0131q v\u0259 dialoqa b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259 vermi\u015fdir. Eyni m\u0259ntiqd\u0259n qaynaqlanaraq Prezident \u0130lham \u018fliyev 2017-ci ili \u201c\u0130slam H\u0259mr\u0259ylik \u0130li\u201d elan etmi\u015fdir. C\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin islam h\u0259mr\u0259yliyin\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n bu v\u0259 dig\u0259r t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri m\u00fcs\u0259lman d\u00fcnyas\u0131nda geni\u015f r\u0259\u011fb\u0259t hissi il\u0259 qar\u015f\u0131lanm\u0131\u015f v\u0259 b\u00f6y\u00fck siyasi rezonans do\u011furmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p>2019-cu ilin 15 oktyabr tarixind\u0259 Bak\u0131da T\u00fcrkdilli D\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q \u015euras\u0131n\u0131n VII Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ke\u00e7irilm\u0259si v\u0259 quruma s\u0259drliyin Az\u0259rbaycan h\u0259val\u0259 edilm\u0259si, 25-26 oktyabr tarixl\u0259rind\u0259 Bak\u0131da Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rin d\u00f6vl\u0259t v\u0259 h\u00f6kum\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n XVIII Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ke\u00e7irilm\u0259si v\u0259 Az\u0259rbaycana t\u0259rkibind\u0259 BMT-y\u0259 \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin 2\/3-nin t\u0259msil olundu\u011fu bu n\u0259h\u0259ng beyn\u0259lxalq quruma 3 il m\u00fcdd\u0259tin\u0259 s\u0259drlik etm\u0259k h\u00fcququnun verilm\u0259si, h\u0259min ilin 14 noyabr tarixind\u0259 Az\u0259rbaycan paytaxt\u0131n\u0131n D\u00fcnya dini liderl\u0259rinin II Bak\u0131 Sammitin\u0259 ev sahibliyi etm\u0259si, 2019-cu ili oktyabr\u0131 25-d\u0259 AB\u015e-\u0131n paytaxt\u0131 Va\u015finqton \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 Beyn\u0259lxalq Astronavtika Federasiyas\u0131n\u0131n Ba\u015f Assambleyas\u0131nda ke\u00e7irilmi\u015f se\u00e7kil\u0259rd\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rinin 2022-ci ild\u0259 ba\u015f tutacaq Beyn\u0259lxalq Astronavtika Konqresin\u0259 ev sahibliyi etm\u0259k h\u00fcququnu qazanmas\u0131, h\u0259min ild\u0259 \u00c7in Xalq Respublikas\u0131 il\u0259 iqtisadi v\u0259 siyasi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini daha da inki\u015faf etdir\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan\u0131n \u201cBir K\u0259m\u0259r Bir yol\u201d t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcnd\u0259 \u201corta mar\u015frut\u201dun f\u0259al v\u0259 m\u00fch\u00fcm i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 kimi yerini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259si v\u0259 dig\u0259r m\u00fch\u00fcm t\u0259dbirl\u0259r, he\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz, m\u00fc\u0259llifi Prezident \u0130lham \u018fliyevin oldu\u011fu Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qil v\u0259 milli maraqlara s\u00f6yk\u0259n\u0259n f\u0259al xarici siyas\u0259t kursunun b\u00f6y\u00fck u\u011furlar\u0131 kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259lidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bundan savay\u0131, Prezident \u0130lham \u018fliyevin m\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyi dinamik xarici siyas\u0259t kursunun t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun olaraq Az\u0259rbaycan\u0131n Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 sanball\u0131 add\u0131mlar at\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin yeni m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 ke\u00e7idini t\u0259min ed\u0259c\u0259k geni\u015fmiqyasl\u0131 \u201dStrateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q\u201d sazi\u015finin haz\u0131rlanmas\u0131 prosesind\u0259 Az\u0259rbaycan \u00f6z milli maraqlar\u0131ndan \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir v\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesi sonuncu m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6y\u00fck f\u0259xr hissi il\u0259 onu da vur\u011fulayaq ki. Prezident \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 son ill\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 iqtisadiyyat\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si, qeyri-neft sektorunda daha y\u00fcks\u0259k art\u0131m\u0131n t\u0259min edilm\u0259si, ixrac imkanlar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, r\u0259qab\u0259tqabiliyy\u0259tli istehsal\u0131n stimulla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, investisiyalar\u0131n t\u0259\u015fviqi, sahibkarlara d\u00f6vl\u0259t d\u0259st\u0259yinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 biznes m\u00fchitinin daha da yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 apar\u0131lan geni\u015fmiqyasl\u0131 islahatlar kursu beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 d\u0259 olduqca y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilir. M\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 bu x\u00fcsusda yana\u015fd\u0131qda AB\u015e-\u0131n kifay\u0259t q\u0259d\u0259r n\u00fcfuzlu \u201c\u0130rs\u201d Fondunun 2020-ci ili mart ay\u0131nda t\u0259qdim etdiyi d\u00fcnyan\u0131n 180 \u00f6lk\u0259si \u00fczr\u0259 \u201c\u0130qtisadi azadl\u0131q indeksi\u201dnd\u0259 Az\u0259rbaycan m\u00f6vqeyini 16 pill\u0259 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131raraq 44-c\u00fc yer\u0259 sahib olmu\u015fdur. Az\u0259rbaycan d\u00fcnyada \u201ciqtisadi azadl\u0131q\u201d indeksini \u0259n \u00e7ox t\u0259kmill\u0259\u015fdir\u0259n 11 \u00f6lk\u0259 s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. Az\u0259rbaycan bu u\u011furu ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 biznes azadl\u0131\u011f\u0131, investisiya azadl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 fiskal sa\u011flaml\u0131q g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyi nailiyy\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 qazanm\u0131\u015fd\u0131r. Onu da x\u00fcsusi olaraq qeyd ed\u0259k ki, Az\u0259rbaycan \u201ciqtisadi azadl\u0131q\u201d indeksin\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u0259tta Avropan\u0131n Pol\u015fa, Portuqaliya, \u0130spaniya, Fransa v\u0259 Bel\u00e7ika kimi \u00f6lk\u0259l\u0259ri bel\u0259 arxada qoyaraq, \u201ck\u00f6hn\u0259 qit\u0259\u201dnin 45 \u00f6lk\u0259si aras\u0131nda 24-c\u00fc yerd\u0259 q\u0259rarla\u015fm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6lk\u0259mizin qazand\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn bu tarixi u\u011furlar fonunda 2019-cu ilin dekabr ay\u0131nda \u00c7in Xalq Respublikas\u0131n\u0131n Uhan \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n ba\u015flayaraq d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rini \u0259sar\u0259t\u0259 alan koronovirus pandemiyas\u0131 d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131nda yeni v\u0259 daha a\u011f\u0131r b\u00f6hran t\u0259hl\u00fck\u0259si yaratd\u0131\u011f\u0131 kimi, Az\u0259rbaycana da t\u0259sirsiz qalmam\u0131\u015fd\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 bu infeksiyan\u0131n m\u0259lum t\u0259sirl\u0259ri fonunda d\u00fcnya neft bazar\u0131nda qiym\u0259tl\u0259rin 2 d\u0259f\u0259d\u0259n art\u0131q enm\u0259si, he\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz, \u00f6lk\u0259mizin d\u0259 sosial-iqtisadi h\u0259yat\u0131na, diplomatik v\u0259 beyn\u0259lxalq iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259kd\u0259dir. Prezident \u0130lham \u018fliyevin v\u0259 \u00f6lk\u0259mizin Birinci vitse-prezidenti Mehriban xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin koronavirus infeksiyas\u0131na qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 h\u0259mr\u0259ylik, birlik v\u0259 m\u0259suliyy\u0259timizi daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259kl\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131 yaln\u0131z bir m\u0259qs\u0259d\u0259 xidm\u0259t edir. Bu m\u0259qs\u0259d xalq\u0131m\u0131z\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259timizi bu qorxulu infeksiyan\u0131n f\u0259lak\u0259tli n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259n hifz etm\u0259k v\u0259 qorumaqdan ibar\u0259tdir. El\u0259 bu niyy\u0259tl\u0259 d\u0259 d\u00f6vl\u0259timizin r\u0259hb\u0259ri koronovirus pandemiyas\u0131na qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 preventiv, profilaktik, ard\u0131c\u0131l v\u0259 sistemli add\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259kl\u0259 bu qorxulu x\u0259st\u0259liyin t\u0259sirl\u0259rinin minimuma endirilm\u0259sin\u0259 nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn gec\u0259-g\u00fcnd\u00fcz \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Prezident \u0130lham \u018fliyevin COV\u0130D-19 pandemiyas\u0131na qar\u015f\u0131 3 istiqam\u0259td\u0259 (\u0259halinin h\u0259yat\u0131 v\u0259 sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131; \u0259halinin sosial m\u00fcdafi\u0259sinin t\u0259min olunmas\u0131; iqtisadi f\u0259all\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf etdirilm\u0259si) m\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyi m\u00fcbariz\u0259 strategiyas\u0131 say\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan bu \u00fcmumi b\u0259lan\u0131n do\u011furdu\u011fu itkil\u0259ri minimuma endirm\u0259yi bacaran d\u00f6vl\u0259tl\u0259r siyah\u0131s\u0131ndad\u0131r. Bu h\u0259qiq\u0259t \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi s\u0259viyy\u0259sind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 etiraf olunmu\u015f v\u0259 Az\u0259rbaycan bu bax\u0131mdan n\u00fcmun\u0259vi d\u00f6vl\u0259tl\u0259r s\u0131ras\u0131nda qeyd edilmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan\u0131n pandemiyaya qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 t\u0259dbirl\u0259ri bir \u00e7ox d\u00f6vl\u0259tl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n model olaraq se\u00e7ilmi\u015f v\u0259 t\u0259krar olunmaqdad\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 2020-ci ilin 10 aprel tarixind\u0259 T\u00fcrkdilli D\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q \u015euras\u0131, h\u0259min il may\u0131n 4-d\u0259 is\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n T\u0259mas qrupu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 COV\u0130D-19 pandemiyas\u0131na qar\u015f\u0131 milli, regional v\u0259 qlobal s\u0259viyy\u0259d\u0259 m\u00fcbariz\u0259y\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rinin (video formatda) t\u0259\u015fkil edilm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n fors-major v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rd\u0259 d\u0259 y\u00fcks\u0259k idar\u0259\u00e7ilik m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 malik oldu\u011funu v\u0259 \u00fcmumi b\u0259la olan pandemiyaya qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259y\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259 verdiyini t\u0259sdiql\u0259yir. Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n qeyd edil\u0259n zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin COV\u0130D-19 pandemiyas\u0131na qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 beyn\u0259lxalq s\u0259yl\u0259rin birl\u0259\u015fdirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 BMT Ba\u015f M\u0259clisinin x\u00fcsusi sessiyas\u0131n\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilmi\u015fdir. N\u0259tic\u0259d\u0259 dekabr\u0131n 3-d\u0259 Nyu-Yorkda BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n koronavirus x\u0259st\u0259liyi-COVID-19 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259y\u0259 h\u0259sr edil\u0259n x\u00fcsusi sessiyas\u0131 ke\u00e7irilmi\u015fdir. BMT Ba\u015f M\u0259clisinin sayca 31-ci x\u00fcsusi sessiyas\u0131nda h\u0259m milli s\u0259viyy\u0259d\u0259, h\u0259m d\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 ad\u0131ndan \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyev Az\u0259rbaycan\u0131n pandemiyaya qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 prosesin\u0259 m\u00fcxt\u0259lif s\u0259viyy\u0259l\u0259rd\u0259 t\u00f6hf\u0259 verdiyin\u0259 diqq\u0259t c\u0259lb ed\u0259r\u0259k onu da x\u00fcsusi olaraq vur\u011fulam\u0131\u015fd\u0131r ki, m\u0259lum t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n yegan\u0259 d\u00f6vl\u0259t yen\u0259 d\u0259 destruktiv davran\u0131\u015f\u0131 il\u0259 \u00f6z\u00fc-\u00f6z\u00fcn\u00fc art\u0131q d\u00fcnyada biab\u0131r etmi\u015f Erm\u0259nistan olmu\u015fdur. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya COV\u0130D-19-a qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 qlobal h\u0259mr\u0259yliyin vacibliyini vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 halda, Erm\u0259nistan qlobal xarakter da\u015f\u0131yan bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259kl\u0259 BMT sistemind\u0259 v\u0259 d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u00fc r\u00fcsvay etmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Eyni zamanda Az\u0259rbaycan beyn\u0259lxalq m\u00fcst\u0259vid\u0259 \u201cpeyv\u0259nd mill\u0259t\u00e7iliyi\u201dn\u0259 qar\u015f\u0131 prinsipial m\u00f6vqe ortaya qoyur. Bu ilin m\u00fcvafiq olaraq mart v\u0259 noyabr aylar\u0131nda Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n s\u0259dri qismind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 BMT-nin \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u015euras\u0131 v\u0259 BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131nda b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn peyv\u0259ndl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 m\u0259qs\u0259dil\u0259 b\u0259rab\u0259r imkanlar\u0131n t\u0259min olunmas\u0131na dair q\u0259tnam\u0259l\u0259r q\u0259bul edilmi\u015fdir. Bundan \u0259lav\u0259, Az\u0259rbaycan koronavirusla m\u00fcbariz\u0259ni d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 80-\u0259 yax\u0131n \u00f6lk\u0259y\u0259 birba\u015fa v\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n x\u0259tti il\u0259 maliyy\u0259 v\u0259 humanitar yard\u0131mlar g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu g\u00fcn m\u00fcz\u0259ff\u0259r Az\u0259rbaycan ordusu Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rind\u0259n azad etm\u0259k kimi m\u00fcq\u0259dd\u0259s v\u0259zif\u0259ni \u015f\u0259r\u0259fl\u0259 yerin\u0259 yetirmi\u015fdir. Noyabr ay\u0131n\u0131n 8-d\u0259 q\u0259dim Az\u0259rbaycan \u015f\u0259h\u0259ri, Qaraba\u011f\u0131n incisi \u015eu\u015fan\u0131n m\u00fcasir h\u0259rb elminin \u0259n nadir v\u0259 unikal \u0259m\u0259liyyatlar\u0131ndan birinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 azad olunmas\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259nin m\u00fcqavim\u0259t potensial\u0131n\u0131 he\u00e7\u0259 endirdi. N\u0259tic\u0259d\u0259 noyabr ay\u0131n\u0131n 10-da Prezidentl\u0259r \u0130lham \u018fliyev, Vladimir Putin v\u0259 ba\u015f nazir Nikol Pa\u015fiyan\u0131n imzalad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli b\u0259yanat regionda uzunm\u00fcdd\u0259tli m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259rbi fazas\u0131n\u0131 ba\u015fa \u00e7atd\u0131rd\u0131 v\u0259 faktiki olaraq i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 Erm\u0259nistan d\u00f6vl\u0259tinin kapitulyasiyas\u0131 akt\u0131 oldu. Noyabr ay\u0131n\u0131n 20-d\u0259 A\u011fdam, noyabr\u0131n 25-d\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259r, dekabr ay\u0131n\u0131n 1-d\u0259 is\u0259 La\u00e7\u0131n rayonu bir g\u00fcll\u0259 bel\u0259 at\u0131lmadan, bir n\u0259f\u0259r \u015f\u0259hid bel\u0259 verm\u0259d\u0259n i\u015f\u011faldan azad olundu.<\/p>\n\n\n\n<p>8 Noyabr-Z\u0259f\u0259r G\u00fcn\u00fc xalq\u0131m\u0131z\u0131n q\u00fcrur m\u0259nb\u0259yin\u0259 \u00e7evrilmi\u015f \u015fanl\u0131 tarixdir. H\u0259min tarixin \u00fc\u00e7 q\u0259hr\u0259man\u0131 vard\u0131r: M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali ba\u015f Komandan, onun formala\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 yenilm\u0259z ordu v\u0259 d\u0259mir yumru\u011fa \u00e7evrilmi\u015f xalq. Bu reall\u0131qda Prezident+Ordu+Xalq s\u00f6zl\u0259ri sinoniml\u0259\u015fmi\u015f, tarixi Z\u0259f\u0259rin simvollar\u0131na \u00e7evrilmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu tarixi z\u0259f\u0259ri il\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyev \u00f6z ad\u0131n\u0131 m\u00fcz\u0259ff\u0259r s\u0259rk\u0259rd\u0259 olaraq t\u0259kc\u0259 m\u0259nsub oldu\u011fu \u00f6lk\u0259nin deyil, \u0259slind\u0259 d\u00fcnyan\u0131n h\u0259rb tarixin\u0259 \u0259b\u0259di olaraq h\u0259kk etdi. Bu tarixi qalibiyy\u0259tin n\u0259tic\u0259sind\u0259 ordumuzun yenilm\u0259zliyi, q\u00fcdr\u0259ti v\u0259 v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rliyi s\u00f6zd\u0259 deyil, qanl\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015f meydanlar\u0131nda s\u00fcbuta yetirildi. Xalq olaraq q\u0259ddimiz d\u00fcz, ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131 uca oldu. Q\u00fcrurumuz \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u0259 qaytar\u0131ld\u0131. Aln\u0131m\u0131zdan x\u0259cal\u0259t t\u0259ri bird\u0259f\u0259lik silindi. Birl\u0259\u015fdik. B\u00fct\u00f6vl\u0259\u015fdik. \u018fn qat\u0131 \u0259leyhdarlar\u0131m\u0131z bel\u0259 bu h\u0259qiq\u0259ti etiraf etm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qald\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>Tarixi z\u0259f\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 t\u0259kc\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz v\u0259 suverenliyimiz t\u0259min olunmad\u0131, h\u0259m d\u0259 erm\u0259ni fa\u015fizmin\u0259 \u00f6l\u00fcmc\u00fcl z\u0259rb\u0259 endirildi. Eyni zamanda Erm\u0259nistan\u0131n v\u0259 d\u00fcnya erm\u0259nil\u0259rinin son 30 il \u0259rzind\u0259 sitayi\u015f etdikl\u0259ri \u201cMiatsum\u201d ideologiyas\u0131-\u0130r\u0259van v\u0259 Qaraba\u011f erm\u0259nil\u0259rini vahid d\u00f6vl\u0259t t\u0259rkibind\u0259 g\u00f6rm\u0259yi h\u0259d\u0259fl\u0259y\u0259n, bu prosesd\u0259 qon\u015fu G\u00fcrc\u00fcstan \u0259razisin\u0259 d\u0259 ilhaq zonas\u0131 kimi yana\u015fan irtica\u00e7\u0131 ideya iflasa u\u011frad\u0131. Bu g\u00fcn Erm\u0259nistan d\u00f6vl\u0259ti v\u0259 erm\u0259ni xalq\u0131 milli ideologiyadan m\u0259hrum olmu\u015fdur. O, tarixin zibilliyin\u0259 at\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Eyni m\u0259kanda \u201cErm\u0259nistan-diaspora-artsax\u201d ideoloji triadas\u0131 da yer alm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Art\u0131q bir ildir ki, m\u00fcz\u0259ff\u0259r Az\u0259rbaycan ordusu xilaskar Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rind\u0259n azad etm\u0259k kimi m\u00fcq\u0259dd\u0259s v\u0259zif\u0259ni \u015f\u0259r\u0259fl\u0259 yerin\u0259 yetirmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259sad\u00fcfi deyildir ki, b\u0259zi Q\u0259rb m\u0259tbu orqanlar\u0131nda, habel\u0259 AB\u015e-\u0131n Milli M\u00fcdafi\u0259 Kollecinin (National War College) v\u0259 Seton Hall Universitetinin Diplomatiya v\u0259 Beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r M\u0259kt\u0259binin analitik n\u0259\u015frl\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan ordusunun h\u0259rbi taktikas\u0131 \u00e7ox y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilir. AB\u015e H\u0259rbi Akademiyas\u0131 v\u0259 Pentaqonun r\u0259smil\u0259ri Az\u0259rbaycan ordusunun h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n \u00f6yr\u0259nilm\u0259si z\u0259rur\u0259tini qeyd edirl\u0259r. O h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar ki, d\u00fc\u015fm\u0259nin \u00fczl\u0259\u015fdiyi h\u0259rbi texnika v\u0259 sursat bax\u0131m\u0131ndan itkil\u0259ri 4 milyard AB\u015e dollar\u0131na b\u0259rab\u0259rdir. D\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si c\u0259misi 350 milyon AB\u015e dollar\u0131na malik olan t\u0259cav\u00fczkar Erm\u0259nistan\u0131n bel\u0259 iri h\u0259cmd\u0259 silah-sursat almaq imkan\u0131na malik olmamas\u0131 b\u0259lli h\u0259qiq\u0259tdir. Dem\u0259li, t\u0259cav\u00fczkar\u0131n \u015firnikl\u0259ndirilm\u0259si siyas\u0259ti onda \u201carxay\u0131n\u00e7\u0131l\u0131q sindromu\u201d formala\u015fd\u0131rm\u0131\u015f v\u0259 c\u0259zas\u0131z qalaca\u011f\u0131na inam yaratm\u0131\u015fd\u0131r. Bu bax\u0131mdan beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259tin d\u0259 \u00fcz\u0259rin\u0259 m\u0259suliyy\u0259t pay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr. M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 \u015fanl\u0131 Az\u0259rbaycan ordusu h\u0259min \u201carxay\u0131n\u00e7\u0131l\u0131q sindromu\u201dnu v\u0259 \u201cc\u0259zas\u0131zl\u0131q rejimi\u201dni darmada\u011f\u0131n etdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan 30 illik m\u00fcnaqi\u015f\u0259ni h\u0259rbi-siyasi yollarla h\u0259ll etdi, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc v\u0259 tarixi \u0259dal\u0259ti b\u0259rpa etdi. Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si ke\u00e7mi\u015fd\u0259 qald\u0131. Az\u0259rbaycanda art\u0131q Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f ad\u0131nda inzibati \u0259razi vahidi yoxdur. Prezidentin 2021-ci il 7 iyul tarixli F\u0259rman\u0131 il\u0259 Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur iqtisadi zonalar\u0131n\u0131 yarad\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6y\u00fck f\u0259xr v\u0259 q\u00fcrur hissi il\u0259 onu da qeyd ed\u0259k ki, m\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan, Prezident \u0130lham \u018fliyev cari ilin 12 noyabr tarixind\u0259 T\u00fcrkdilli \u00d6lk\u0259l\u0259rin \u018fm\u0259lda\u015fl\u0131q \u015euras\u0131n\u0131n (T\u00fcrk \u015euras\u0131) \u0130stanbulda ke\u00e7iril\u0259n VIII Zirv\u0259 G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131n\u0131n Ali Ordeni il\u0259 t\u0259ltif olundu. Bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn m\u00fc\u0259llifi qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259 Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan olmu\u015fdur v\u0259 Ali m\u00fckafat\u0131 da \u00f6z\u00fc t\u0259qdim etmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrk \u015euras\u0131n\u0131n tam h\u00fcquqlu \u00fczv\u00fc olan d\u00f6rd d\u00f6vl\u0259tin-T\u00fcrkiy\u0259, Qazax\u0131stan, \u00d6zb\u0259kistan v\u0259 Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan prezidentl\u0259rinin m\u0259lum se\u00e7imini \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n amill\u0259ri \u015f\u0259rti olaraq \u00fc\u00e7 qrupa b\u00f6lm\u0259k olar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Birincisi, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0259razil\u0259rinin i\u015f\u011faldan azad edilm\u0259sini v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn b\u0259rpas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n tarixi z\u0259f\u0259r;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130kincisi, bu tarixi z\u0259f\u0259r\u0259 imza atmaqla t\u00fcrk birliyinin formala\u015fmas\u0131 prosesin\u0259 m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, tarixi q\u0259l\u0259b\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u00f6lg\u0259d\u0259 davaml\u0131 s\u00fclh v\u0259 sabitliyin \u0259ld\u0259 olunmas\u0131na yolun a\u00e7\u0131lmas\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 m\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin b\u00f6y\u00fck s\u0259rk\u0259rd\u0259lik m\u0259har\u0259ti, g\u00fccl\u00fc irad\u0259si v\u0259 q\u0259tiyy\u0259ti, yenilm\u0259z ordumuzun \u015f\u00fcca\u0259ti, xalq\u0131n Prezidentin\u0259 olan birm\u0259nal\u0131 d\u0259st\u0259yi v\u0259 onun \u0259traf\u0131nda monolit birliyi say\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 olunan q\u0259l\u0259b\u0259 \u00f6z miqyas\u0131 v\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259ti bax\u0131m\u0131ndan b\u00f6lg\u0259mizin s\u0259rh\u0259dl\u0259rini a\u015f\u0131r, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 kimi daha geni\u015f co\u011frafi areal\u0131 \u0259hat\u0259 edir. C\u0259nab R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan\u0131n Ali Ordenin t\u0259qdimat m\u0259rasimind\u0259 s\u0259sl\u0259ndirdiyi fikirl\u0259r bu bax\u0131mdan olduqca b\u00f6y\u00fck m\u0259na k\u0259sb edir :\u201dAz\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc yenid\u0259n t\u0259min etm\u0259si t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n birliyini v\u0259 b\u0259rab\u0259rliyini geni\u015fl\u0259ndirmi\u015fdir. Qaraba\u011f\u0131n azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n r\u0259mzi olan \u201cXar\u0131b\u00fclb\u00fcl\u201d t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Z\u0259f\u0259rin m\u00fcjd\u0259\u00e7isi olmu\u015fdur\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>X\u00fcsusi olaraq onu da qeyd ed\u0259k ki, Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u0259n yax\u0131n m\u0259sl\u0259kda\u015f\u0131, \u00f6lk\u0259mizin Birinci vitse-prezidenti m\u0259rh\u0259m\u0259tli Mehriban xan\u0131m \u018fliyeva 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sinin \u00e7\u0259tin v\u0259 \u015f\u0259r\u0259fli g\u00fcnl\u0259rind\u0259 torpaq u\u011frunda can\u0131n\u0131 f\u0259da etmi\u015f \u015f\u0259hidl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 r\u0259smi \u201c\u0130nstaqram\u201d s\u0259hif\u0259sind\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 payla\u015f\u0131mlar ed\u0259r\u0259k, onlar\u0131n \u015f\u00fcca\u0259tini \u0259sl q\u0259hr\u0259manl\u0131q, r\u0259\u015fad\u0259t v\u0259 qorxmazl\u0131q n\u00fcmun\u0259si kimi qiym\u0259tl\u0259ndirmi\u015fdir. \u201cBu g\u00fcn m\u0259n \u015f\u0259hidl\u0259rimizin ail\u0259l\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 k\u0259d\u0259rl\u0259nir, V\u0259t\u0259n namin\u0259 can\u0131ndan ke\u00e7m\u0259y\u0259 haz\u0131r olan o\u011fullar t\u0259rbiy\u0259 etmi\u015f valideynl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u015f \u0259yir\u0259m. \u015e\u0259hidl\u0259rimizin qan\u0131 nahaq yer\u0259 t\u00f6k\u00fclm\u0259di &#8211; biz tarixi \u0259dal\u0259ti b\u0259rpa etdik, m\u00fcq\u0259dd\u0259s Q\u0259l\u0259b\u0259 qazand\u0131q. Bu Q\u0259l\u0259b\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixin\u0259 \u0259b\u0259di h\u0259kk olundu! H\u0259r birimiz bu Z\u0259f\u0259rin n\u0259yin bahas\u0131na qazan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 yadda saxlama\u011fa borcluyuq! Biz V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si \u015f\u0259hidl\u0259rini he\u00e7 vaxt unutmayaca\u011f\u0131q\u201d, &#8211; dey\u0259n \u00f6lk\u0259mizin birinci xan\u0131m\u0131 Mehriban \u018fliyeva \u015f\u0259hidl\u0259rimizin \u0259ziz xatir\u0259sinin h\u0259r zaman q\u0259lbimizd\u0259 ya\u015fayaca\u011f\u0131n\u0131 vur\u011fulam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00f6rm\u0259tli Mehriban xan\u0131m \u018fliyeva Prezident \u0130lham \u018fliyev il\u0259 birlikd\u0259 i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f m\u00fcq\u0259dd\u0259s torpaqlar\u0131m\u0131za davaml\u0131 s\u0259f\u0259rl\u0259r ed\u0259r\u0259k Ali Ba\u015f Komandan\u0131n erm\u0259ni v\u0259h\u015filiyi v\u0259 barbarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 if\u015fa ed\u0259n fikirl\u0259rini \u00e7\u0259kdiyi unikal videokadrlarla z\u0259nginl\u0259\u015fdirmi\u015f v\u0259 tamamlam\u0131\u015fd\u0131r. Bir \u00e7ox hallarda bu kadrlar ilkin m\u0259nb\u0259 rolunu oynamaqla erm\u0259ni fa\u015fizminin eyb\u0259c\u0259r simas\u0131n\u0131 d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 tan\u0131tmaq bax\u0131m\u0131ndan misilsiz \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Eyni zamanda onu da vur\u011fulayaq ki, tarixi q\u0259l\u0259b\u0259nin \u0259ld\u0259 edilm\u0259si il\u0259 b\u00f6lg\u0259d\u0259 davaml\u0131 s\u00fclh, sabitlik v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u00fchitinin formala\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015f imkanlar a\u00e7\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev postm\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn probleml\u0259rini h\u0259ll etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Erm\u0259nistan\u0131n siyasi r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar aparma\u011fa haz\u0131r oldu\u011funu b\u0259yan etmi\u015fdir. Dan\u0131\u015f\u0131qlarda ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 iki d\u00f6vl\u0259t aras\u0131nda s\u0259rh\u0259dl\u0259rin delimitasiya v\u0259 demarkasiyas\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si, iqtisadi-n\u0259qliyyat kommunikasiyalar\u0131n\u0131n b\u0259rpas\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin i\u015f\u0259 sal\u0131nmas\u0131, minalanm\u0131\u015f \u0259razil\u0259rin d\u0259qiq x\u0259rit\u0259l\u0259rinin Az\u0259rbaycana t\u0259hvil verilm\u0259si v\u0259 \u00fcmum\u0259n tarix s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcnbit \u015f\u0259raitin yarad\u0131lmas\u0131 \u0259traf\u0131nda m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin m\u00fczakir\u0259 edilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn variant olaraq n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Taley\u00fckl\u00fc raz\u0131la\u015fmalar\u0131n \u0259ld\u0259 edilm\u0259si s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259 bil\u0259r. Bu is\u0259 \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 b\u00f6lg\u0259d\u0259 davaml\u0131 s\u00fclh, sabitlik v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u00fchitini formala\u015fd\u0131rar.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, qeyd edil\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259lli istiqam\u0259tind\u0259 Erm\u0259nistandan m\u00fcsb\u0259t siqnallar g\u0259lmir. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 8 Noyabr Z\u0259f\u0259r G\u00fcn\u00fcn\u00fcn bir illiyini b\u00f6y\u00fck at\u0259\u015ff\u0259\u015fanl\u0131qla-qalib\u0259 uy\u011fun s\u0259viyy\u0259d\u0259 ke\u00e7irdiyi reall\u0131qda Erm\u0259nistanda revan\u015fizm m\u00f6vqeyind\u0259n b\u0259yanatlar s\u0259sl\u0259nir, t\u0259xribat\u00e7\u0131 add\u0131mlara \u0259l at\u0131rlar. Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fi Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev v\u0259 h\u00f6kum\u0259t n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7irdiyi Z\u0259f\u0259r G\u00fcn\u00fc m\u0259rasiml\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 diversant-terror\u00e7u h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r\u0259 yol vermi\u015fl\u0259r. Bu h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131 h\u0259rb\u00e7il\u0259rimiz t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259rhal al\u0131nm\u0131\u015f v\u0259 cavab t\u0259dbirl\u0259ri g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. K\u0259lb\u0259c\u0259r istiqam\u0259tind\u0259 m\u00f6vqel\u0259rimiz Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fd\u0259n at\u0259\u015f\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131\u015fd\u0131r. Noyabr\u0131n 13-d\u0259 is\u0259 erm\u0259ni terror\u00e7usu \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259ri yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda Az\u0259rbaycan h\u0259rb\u00e7il\u0259rinin postuna qumbara atm\u0131\u015f v\u0259 3 h\u0259rb\u00e7imiz yaralanm\u0131\u015fd\u0131r. Rusiyal\u0131 h\u0259rb\u00e7il\u0259rin postu da s\u00f6z\u00fcged\u0259n \u0259razid\u0259 olmu\u015fdur. Cinay\u0259tkar Az\u0259rbaycana yox, Erm\u0259nistana t\u0259hvil verilmi\u015fdir. Bu t\u0259xribat\u00e7\u0131 add\u0131m h\u0259m d\u0259 Rusiya h\u0259rb\u00e7il\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 bir t\u0259hdid v\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015fd\u0131r. Rusiya t\u0259r\u0259fi bu terror \u0259m\u0259lin\u0259 g\u00f6r\u0259 icra\u00e7\u0131 v\u0259 t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131lar\u0131n c\u0259zaland\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 q\u0259ti v\u0259 t\u0259xir\u0259sal\u0131nmaz t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259lidir. Erm\u0259nistanda getdikc\u0259 artan anti-Rusiya meyll\u0259r fonunda Rusiya siyasi-h\u0259rbi r\u0259hb\u0259rliyinin Erm\u0259nistan siyas\u0259tind\u0259 adekvat add\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131n\u0131n zaman\u0131 \u00e7oxdan \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259m d\u0259 bel\u0259 t\u0259xribat\u00e7\u0131 add\u0131mlar Qaraba\u011fda Az\u0259rbaycan h\u0259rb\u00e7il\u0259ri v\u0259 Rusiya s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131 aras\u0131nda etimads\u0131zl\u0131q m\u00fchitinin yarad\u0131lmas\u0131 m\u0259nafeyin\u0259 xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu g\u00fcn Erm\u0259nistanda h\u0259rbi canil\u0259r K\u00f6\u00e7\u0259ryan v\u0259 Sarkisyan \u201cmilli m\u00fcqavim\u0259t h\u0259r\u0259kat\u0131\u201d yaratd\u0131qlar\u0131n\u0131 b\u0259yan edibl\u0259r. H\u0259d\u0259fl\u0259ri Pa\u015finyan h\u00f6kum\u0259tini devirm\u0259k v\u0259 Az\u0259rbaycana v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 \u0259razi iddialar\u0131n\u0131 yenid\u0259n g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirm\u0259kd\u0259n ibar\u0259tdir. Bu yerd\u0259 m\u0259\u015fhur bir Az\u0259rbaycan z\u0259rb-m\u0259s\u0259lini xat\u0131rlamamaq m\u00fcmk\u00fcn deyil: \u201cAc toyuq yuxusunda dar\u0131 g\u00f6r\u0259r\u201d. Bel\u0259 revan\u015fist v\u0259 x\u0259st\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131 papaqlar\u0131n\u0131 qar\u015f\u0131lar\u0131na qoyub (\u0259g\u0259r papaqlar\u0131 varsa) d\u00fc\u015f\u00fcns\u00fcnl\u0259r v\u0259 m\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin T\u00fcrk \u015euras\u0131n\u0131n \u0130stanbul Zirv\u0259 G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 s\u0259sl\u0259ndirdiyi x\u0259b\u0259rdarl\u0131\u011f\u0131 yaddan \u00e7\u0131xarmas\u0131nlar: \u201c\u00dcmid edir\u0259m, \u00f6z i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q siyas\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u0259\u011flub v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olan Erm\u0259nistan da gec-tez anlayacaq ki, he\u00e7 bir \u00f6lk\u0259y\u0259 \u0259razi iddias\u0131 onlara xeyir v\u0259 \u015f\u0259r\u0259f g\u0259tirm\u0259y\u0259c\u0259k. \u00dcmid edir\u0259m ki, yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n h\u0259m T\u00fcrkiy\u0259y\u0259, h\u0259m Az\u0259rbaycana \u0259razi iddialar\u0131na son qoyulacaq. \u018fks t\u0259qdird\u0259 onlar daha da pis duruma d\u00fc\u015f\u0259 bil\u0259rl\u0259r\u201d. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, Tarixi Z\u0259f\u0259rimizin simvolu olan \u201cD\u0259mir Yumruq\u201d yerind\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p>Son hadis\u0259l\u0259r, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n \u015e\u0259rq T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131 Proqram\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Br\u00fcssel\u0259 s\u0259f\u0259ri v\u0259 orada ke\u00e7irdiyi g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r, m\u0259tbuat konfrans\u0131nda s\u0259sl\u0259ndirdiyi fikirl\u0259r bu q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, Erm\u0259nistan\u0131n siyasi r\u0259hb\u0259rliyi getdikc\u0259 postm\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn reall\u0131qlar\u0131n\u0131 daha d\u00fczg\u00fcn qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. Erm\u0259nistan Az\u0259rbaycan\u0131n ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fc \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 raz\u0131la\u015fmaq m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259dir. Bu s\u0259f\u0259r zaman\u0131 Prezident \u0130lham \u018fliyev Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u015euras\u0131n\u0131n prezidenti \u015earl Mi\u015fel v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri Nikol Pa\u015finyanla \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli, daha sonra is\u0259 Erm\u0259nistan siyasi lideri il\u0259 ikit\u0259r\u0259fli g\u00f6r\u00fc\u015f ke\u00e7irdi. Bu, postm\u00fcharib\u0259 d\u00f6n\u0259mind\u0259 ikit\u0259r\u0259fli formatda ke\u00e7iril\u0259n ilk g\u00f6r\u00fc\u015f idi. Bu t\u0259maslar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonrak\u0131 d\u00f6vrl\u0259 ba\u011fl\u0131 geni\u015f m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131ld\u0131 v\u0259 h\u0259llini g\u00f6zl\u0259y\u0259n iki m\u00fch\u00fcm m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 raz\u0131la\u015fma \u0259ld\u0259 olundu: birincisi, Erm\u0259nistanla Az\u0259rbaycan aras\u0131nda s\u0259rh\u0259din delimitasiyas\u0131 v\u0259 demarkasiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ekspert qrupunun yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 raz\u0131la\u015fma. \u0130kincisi is\u0259 Az\u0259rbaycanla Nax\u00e7\u0131van\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k kommunikasiya d\u0259hlizl\u0259rinin a\u00e7\u0131lmas\u0131. Bu bax\u0131mdan Br\u00fcssel g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc \u0259slind\u0259 10 noyabr 2020-ci il, 11 yanvar v\u0259 26 noyabr 2021-ci il raz\u0131la\u015fmalar\u0131na sadiqliyi n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259n m\u00fch\u00fcm add\u0131m kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259lidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Br\u00fcssel Sammitinin yekun s\u0259n\u0259di olaraq q\u0259bul edilmi\u015f B\u0259yanat da Az\u0259rbaycan\u0131n milli maraqlar\u0131na cavab verir. Burada ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc, suverenliyi v\u0259 beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin toxunulmazl\u0131\u011f\u0131 prinsipl\u0259rin\u0259 h\u00f6rm\u0259t, onlar aras\u0131nda n\u0259qliyyat-kommunikasiya \u0259laq\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131na d\u0259st\u0259k ifad\u0259 olunmu\u015fdur. He\u00e7 bir halda, status m\u0259s\u0259l\u0259si v\u0259 \u201cDa\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u201d ifad\u0259si dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n predmeti olmam\u0131\u015f v\u0259 yekun s\u0259n\u0259d\u0259 bu haqda he\u00e7 bir b\u0259nd sal\u0131nmam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir s\u00f6zl\u0259, Prezident \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda Az\u0259rbaycan diplomatiyas\u0131 Moskvada v\u0259 So\u00e7id\u0259 oldu\u011fu kimi, Br\u00fcsseld\u0259 d\u0259 postm\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn h\u0259llini g\u00f6zl\u0259y\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin t\u0259nziml\u0259nm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 milli maraqlar\u0131 l\u0259yaq\u0259tl\u0259 m\u00fcdafi\u0259 etmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259likl\u0259, m\u00fcharib\u0259ni udan Ali Ba\u015f Komandan\u0131n s\u00fclh\u00fc qazanaca\u011f\u0131 da s\u0131rf zaman m\u0259s\u0259l\u0259sidir. Bu, aksiomdur. \u0130sbata ehtiyac\u0131 yoxdur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ya\u015fas\u0131n Xilaskar Ali Ba\u015f Komandan\u0131m\u0131z! Ya\u015fas\u0131n M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ordumuz! Ya\u015fas\u0131n Qalib Xalq\u0131m\u0131z!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Qaraba\u011f bizimdir. Qaraba\u011f Az\u0259rbaycand\u0131r!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/apa.az\/storage\/blog\/authors\/1586597779037_JmBsNqmN.png\" alt=\"#\" style=\"aspect-ratio:1.3333333333333333;width:241px;height:auto\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><em><strong>Elman N\u0259sirov<\/strong><\/em>,<\/p>\n\n\n\n<p><strong>mill\u0259t v\u0259kili<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6z \u0259m\u0259ll\u0259ri il\u0259 xalq\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259tinin sonsuz sevgisini qazanm\u0131\u015f lider xo\u015fb\u0259xtdir. M\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 bu x\u00fcsusda yana\u015fd\u0131qda b\u00f6y\u00fck q\u00fcrur v\u0259 f\u0259xar\u0259t hissi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":181899,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,47,58,2,7,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/181898"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=181898"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/181898\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":181900,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/181898\/revisions\/181900"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/181899"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=181898"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=181898"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=181898"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}