{"id":183211,"date":"2024-04-20T00:24:57","date_gmt":"2024-04-19T20:24:57","guid":{"rendered":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=183211"},"modified":"2024-04-20T00:24:59","modified_gmt":"2024-04-19T20:24:59","slug":"olumden-sonra-heyat-ve-ya-sagliginda-demediklerimiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=183211","title":{"rendered":"\u00d6L\u00dcMD\u018fN SONRA H\u018fYAT V\u018f YA SA\u011eLI\u011eINDA DEM\u018fD\u0130KL\u018fR\u0130M\u0130Z"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-vivid-purple-color has-text-color has-medium-font-size\"><strong><em>Q\u0259rib\u0259dir, b\u0259z\u0259n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda t\u0259mt\u0259raqla ad g\u00fcn\u00fc, yubiley ke\u00e7irm\u0259y\u0259n bir insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra yubileyl\u0259ri, an\u0131m t\u0259dbirl\u0259ri ke\u00e7irilir. 35 ildir ki, Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m Budaqova aram\u0131zda yoxdur. Amma unudulmay\u0131b, h\u0259mi\u015f\u0259 xat\u0131rlan\u0131r, h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yad olunur. B\u0259lk\u0259, el\u0259 bel\u0259 d\u0259 olmal\u0131d\u0131r&#8230;<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a>Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc, filologiya elml\u0259ri doktoru, professor Z\u0259rif\u0259 \u0130smay\u0131l q\u0131z\u0131 Budaqova ya\u015fasayd\u0131, indi 95 ya\u015f\u0131 olard\u0131. Taleyi el\u0259 g\u0259tirdi ki, he\u00e7 60 illik yubileyini d\u0259 ke\u00e7ir\u0259 bilm\u0259di. Lakin, n\u0259 yax\u015f\u0131 ki, insan \u00f6mr\u00fc t\u0259kc\u0259 ill\u0259rl\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fclm\u00fcr&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Z\u0259rif\u0259 Budaqova Az\u0259rbaycan Sovet Sosialist Respublikas\u0131n\u0131n ilk qa\u00e7q\u0131nlar\u0131ndan idi \u2013 he\u00e7 bir h\u00fcquqi statusu, g\u00fcz\u0259\u015fti olmayan, he\u00e7 yerd\u0259 ad\u0131 bel\u0259 \u00e7\u0259kilm\u0259y\u0259n qa\u00e7q\u0131nlardan. O zamanlar b\u00f6y\u00fck v\u0259 q\u00fcdr\u0259tli Sovetl\u0259r \u0130ttifaq\u0131n\u0131n \u201cqarda\u015f\u201d respublikalar\u0131n\u0131n birind\u0259n o birisin\u0259 qovulmaq, s\u00fcrg\u00fcn edilm\u0259k, qa\u00e7q\u0131nl\u0131q r\u0259smi s\u0259viyy\u0259d\u0259 yasaq edilmi\u015f m\u00f6vzu idi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130r\u0259van Pedaqoji \u0130nstitutunda t\u0259hsilini yar\u0131m\u00e7\u0131q qoyub, Bak\u0131ya k\u00f6\u00e7m\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qalm\u0131\u015f Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m bir qa\u00e7q\u0131n taleyi ya\u015fad\u0131, \u00e7ox \u0259ziyy\u0259tl\u0259r, m\u0259hrumiyy\u0259tl\u0259r g\u00f6rd\u00fc, amma bu b\u00f6y\u00fck faci\u0259ni he\u00e7 k\u0259s\u0259 a\u00e7\u0131q dan\u0131\u015fa bilm\u0259di. Yerin d\u0259 qula\u011f\u0131 var&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ox qeyr\u0259tli, d\u00f6z\u00fcml\u00fc, irad\u0259li v\u0259 m\u0259tan\u0259tli bir qad\u0131n idi Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m. Taleyin\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f b\u00fct\u00fcn s\u0131naqlara, \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259, m\u0259hrumiyy\u0259tl\u0259r\u0259 d\u00f6z\u0259 bildi, m\u0259nliyini, q\u00fcrurunu itirm\u0259di, b\u00f6y\u00fck elmi u\u011furlar qazand\u0131, \u00f6m\u00fcr-g\u00fcn yolda\u015f\u0131, Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131nn\u0131n h\u0259qiqi \u00fczv\u00fc \u2013 akademiki, co\u011frafiya elml\u0259ri doktoru, professor Budaq Budaqovla birlikd\u0259 \u00fc\u00e7 u\u015faq b\u00f6y\u00fctd\u00fc, \u015f\u0259r\u0259fli bir h\u0259yat yolu ke\u00e7di.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir az da ya\u015fasayd\u0131, bizim Qaraba\u011f boyda faci\u0259mizi g\u00f6r\u0259c\u0259kdi Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m. El\u0259 bil hiss el\u0259mi\u015fdi bu a\u011f\u0131r faci\u0259nin d\u0259h\u015f\u0259tli n\u0259f\u0259sini. \u00d6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n iki g\u00fcn \u0259vv\u0259l x\u0259st\u0259xanan\u0131n reanimasiya \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259 m\u0259n\u0259 dediyi s\u00f6zl\u0259r indi d\u0259 qulaqlar\u0131mda s\u0259sl\u0259nir: \u201cBu i\u015fl\u0259rin ax\u0131r\u0131 yax\u015f\u0131 olmayacaq\u201d. Yax\u015f\u0131 tan\u0131y\u0131rd\u0131 onlar\u0131 Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m. Bizi g\u00f6zl\u0259y\u0259n hadis\u0259l\u0259rin d\u0259h\u015f\u0259tini d\u0259 qabaqcadan hiss etdiyind\u0259n el\u0259 faci\u0259li g\u00fcnl\u0259rimizin astanas\u0131ndaca \u00fcr\u0259yi tab g\u0259tirm\u0259di. 1989-cu il noyabr\u0131n 10-da Z\u0259rif\u0259 Budaqova Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259, x\u0259st\u0259xanada g\u00f6zl\u0259rini \u0259b\u0259di yumdu.<\/p>\n\n\n\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u00fc\u00e7\u00fcn bu faci\u0259 \u2013 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f faci\u0259si erk\u0259n \u2013 1948-ci ild\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. \u018fslind\u0259 is\u0259, bu faci\u0259nin tarixi k\u00f6kl\u0259ri \u00e7ox-\u00e7ox uzaqlara gedib \u00e7\u0131x\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc, filologiya elml\u0259ri doktoru, professor Z\u0259rif\u0259 \u0130smay\u0131l q\u0131z\u0131 Budaqova 1929-cu il aprelin 28-d\u0259 \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olmu\u015fdu. 1936-c\u0131 ild\u0259 orta m\u0259kt\u0259b\u0259 getmi\u015f, 1942-1945-ci ill\u0259rd\u0259 t\u0259hsilini \u0130r\u0259van Pedaqoji Texnikumunda davam etdirmi\u015f, 1945-1948-ci ill\u0259rd\u0259 is\u0259 \u0130r\u0259van Pedaqoji \u0130nstitutunun t\u0259l\u0259b\u0259si olmu\u015fdu. 1948-ci ild\u0259 m\u0259cburiyy\u0259t qar\u015f\u0131s\u0131nda qal\u0131b t\u0259hsilini yar\u0131m\u00e7\u0131q qoyaraq Bak\u0131ya p\u0259nah g\u0259tirmi\u015f v\u0259 t\u0259hsilini Az\u0259rbaycan Pedaqoji \u0130nstitutunda davam etdirmi\u015fdi. \u00c7\u0259tin h\u0259yat \u015f\u0259raitin\u0259 baxmayaraq, Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m ali m\u0259kt\u0259bi f\u0259rql\u0259nm\u0259 diplomu il\u0259 bitirmi\u015f, el\u0259 h\u0259min il Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n aspiranturas\u0131na q\u0259bul olunmu\u015fdu. O, 1949-cu ild\u0259 dissertasiya i\u015fi \u00fcz\u0259rind\u0259 daha s\u0259m\u0259r\u0259li i\u015fl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn SSR\u0130 Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Dil\u00e7ilik \u0130nstitutuna ezam olunmu\u015fdu.<\/p>\n\n\n\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m ona b\u0259sl\u0259nil\u0259n \u00fcmidl\u0259ri do\u011frultdu. 1953-c\u00fc ild\u0259 Moskvada SSR\u0130 EA Dil\u00e7ilik \u0130nstitutunda \u201cAz\u0259rbaycan dilind\u0259 feilin n\u00f6vl\u0259ri\u201d (Vikipediyada onun namiz\u0259dlik dissertasiyas\u0131n\u0131n ad\u0131 \u201cAz\u0259rbaycan dilind\u0259 feilin t\u0259rz kateqoriyas\u0131\u201d kimi qeyd olunmu\u015fdur) m\u00f6vzusunda namiz\u0259dlik dissertasiyas\u0131n\u0131 b\u00f6y\u00fck u\u011furla m\u00fcdafi\u0259 etdi. Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, bir az\u0259rbaycanl\u0131 q\u0131z\u0131n\u0131n o ill\u0259rd\u0259 Moskvada u\u011furla dissertasiya m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259si, elmi d\u0259r\u0259c\u0259 almas\u0131 f\u0259xrolunas\u0131 bir hadis\u0259 idi.<\/p>\n\n\n\n<p>1953-1955-ci ill\u0259rd\u0259 Z\u0259rif\u0259 Budaqova Az\u0259rbaycan EA Nizami ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat v\u0259 Dil \u0130nstitutunda ba\u015f elmi i\u015f\u00e7i v\u0259zif\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259mi\u015fdir. 1955-ci ild\u0259n 1989-cu il\u0259 (\u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna) kimi M\u00fcasir Az\u0259rbaycan dili \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri, sonralar eyni zamanda elmi i\u015fl\u0259r \u00fczr\u0259 direktor m\u00fcavini v\u0259 Dil\u00e7ilik \u0130nstitutunun direktoru v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259mi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>1963-c\u00fc ild\u0259 Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m b\u00f6y\u00fck u\u011furla \u201cAz\u0259rbaycan \u0259d\u0259bi dilind\u0259 sad\u0259 c\u00fcml\u0259\u201d m\u00f6vzusunda doktorluq dissertasiyas\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etmi\u015f, 1968-ci ild\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan dili\u201d ixtisas\u0131 \u00fczr\u0259 professor diplomu alm\u0131\u015fd\u0131r. 1980-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc se\u00e7ilmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6y\u00fck iftixar hissi il\u0259 qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, Z\u0259rif\u0259 Budaqova az\u0259rbaycanl\u0131 qad\u0131nlar aras\u0131nda filologiya elml\u0259ri namiz\u0259di v\u0259 filologiya elml\u0259ri doktoru elmi d\u0259r\u0259c\u0259si v\u0259 professor elmi ad\u0131 alm\u0131\u015f ilk dil\u00e7i-alimdir. 1984-1988-ci ill\u0259rd\u0259 o, Dil\u00e7ilik \u0130nstitutunda elmi i\u015fl\u0259r \u00fczr\u0259 direktor m\u00fcavini v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. Z\u0259rif\u0259 Budaqova Dil\u00e7ilik \u0130nstitutunun ilk (v\u0259 h\u0259l\u0259 ki yegan\u0259) qad\u0131n direktoru olmu\u015fdur (1988-1989).<\/p>\n\n\n\n<p>1964-c\u00fc ild\u0259 Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n doktorluq dissertasiyas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dqiqatlar\u0131 ayr\u0131ca kitab \u015f\u0259klind\u0259 \u00e7ap olunmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p>Z\u0259rif\u0259 Budaqovan\u0131n \u201cM\u00fcasir Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259bi dilind\u0259 sad\u0259 c\u00fcml\u0259\u201d monoqrafiyas\u0131 \u00e7oxillik s\u0259m\u0259r\u0259li axtar\u0131\u015flar\u0131n \u00fcmumil\u0259\u015fdirilmi\u015f n\u0259tic\u0259sidir. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131ma q\u0259d\u0259r sad\u0259 c\u00fcml\u0259nin b\u0259zi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri haqq\u0131nda m\u00fcxt\u0259lif fikirl\u0259r deyils\u0259 d\u0259, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 problem ara\u015fd\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f qalm\u0131\u015fd\u0131. M\u00fc\u0259llif d\u00fcnya dil\u00e7iliyind\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 t\u00fcrkologiyada sad\u0259 c\u00fcml\u0259 haqq\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn elmi \u0259s\u0259rl\u0259ri, m\u00fcxt\u0259lif konsepsiyalar\u0131 t\u0259hlil etm\u0259kl\u0259, fundamental bir \u0259s\u0259r yaratma\u011fa m\u00fcv\u0259ff\u0259q olmu\u015fdu. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, 60 il bundan \u0259vv\u0259l yaz\u0131lmas\u0131na baxmayaraq, bu monoqrafiya indi d\u0259 \u00f6z aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131, elmi \u0259h\u0259miyy\u0259tini itirm\u0259mi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Z\u0259rif\u0259 Budaqova \u00f6mr\u00fcn\u00fcn \u0259n m\u0259hsuldar d\u00f6vr\u00fcnd\u0259, yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259ndiyi vaxtda d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdi. Az\u0259rbaycan dilinin t\u0259dqiqi il\u0259 ba\u011fl\u0131 D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131 layih\u0259sind\u0259 Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n h\u0259yata ke\u00e7m\u0259mi\u015f bir \u00e7ox arzular\u0131 \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r. Dil\u00e7ilik \u0130nstitutu \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131n\u0131n m\u00fcasir Az\u0259rbaycan dilinin t\u0259dqiqi sah\u0259sind\u0259 son u\u011furlar\u0131 akademik M\u0259mm\u0259da\u011fa \u015eir\u0259liyevin v\u0259 onun layiqli yetirm\u0259si olan Z\u0259rif\u0259 Budaqovan\u0131n i\u015f\u0131ql\u0131 xatir\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259rin ehtiram n\u00fcmun\u0259si kimi s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Z\u0259rif\u0259 Budaqova M\u00fcasir Az\u0259rbaycan dilinin morfologiyas\u0131na, sintaksisin\u0259, \u00fcslubiyyat\u0131na, t\u0259drisin\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 t\u00fcrkologiyan\u0131n bir \u00e7ox aktual probleml\u0259rin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f d\u0259y\u0259rli \u0259s\u0259rl\u0259rin m\u00fc\u0259llifidir.<\/p>\n\n\n\n<p>O, \u201cAz\u0259rbaycan dilinin qrammatikas\u0131\u201d (I, II hiss\u0259), \u201cAz\u0259rbaycan b\u0259dii dilinin \u00fcslubiyyat\u0131\u201d, \u201cM\u00fcasir Az\u0259rbaycan dili\u201d (\u00fc\u00e7cildlik), \u00ab\u0421\u0430\u043c\u043e\u0443\u0447\u0438\u0442\u0435\u043b\u044c \u0430\u0437\u0435\u0440\u0431\u0430\u0439\u0434\u0436\u0430\u043d\u0441\u043a\u043e\u0433\u043e \u044f\u0437\u044b\u043a\u0430\u00bb v\u0259 v\u0259fat\u0131ndan sonra i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rm\u00fc\u015f \u201cAz\u0259rbaycan dili xaricd\u0259\u201d, \u201cAz\u0259rbaycan \u0259d\u0259bi dili tarixi\u201d, \u201cAz\u0259rbaycan dilinin \u00fcslubiyyat\u0131\u201d kimi fundamental \u0259s\u0259rl\u0259rin m\u00fc\u0259llifl\u0259rind\u0259n v\u0259 redaktorlar\u0131ndan biri olmu\u015fdur. Z\u0259hm\u0259tke\u015f alim \u201cM\u00fcasir Az\u0259rbaycan dilind\u0259 sad\u0259 c\u00fcml\u0259\u201d (1964), \u201cAz\u0259rbaycan dilind\u0259 dur\u011fu i\u015far\u0259l\u0259ri\u201d (1977), \u00ab\u0410\u0437\u0435\u0440\u0431\u0430\u0439\u0434\u0436\u0430\u043d\u0441\u043a\u0438\u0439 \u044f\u0437\u044b\u043a\u00bb (1986), \u00ab\u041e\u0441\u043d\u043e\u0432\u044b \u0433\u0440\u0430\u043c\u043c\u0430\u0442\u0438\u043a\u0438 \u0441\u043e\u0432\u0440\u0435\u043c\u0435\u043d\u043d\u043e\u0433\u043e \u0430\u0437\u0435\u0440\u0431\u0430\u0439\u0434\u0436\u0430\u043d\u0441\u043a\u043e\u0433\u043e \u044f\u0437\u044b\u043a\u0430\u00bb (1987) kimi monoqrafiyalar\u0131n, ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130 v\u0259 Respublika elmi jurnal v\u0259 m\u0259cmu\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7ap olunmu\u015f y\u00fczl\u0259rl\u0259 elmi m\u0259qal\u0259 v\u0259 tezisin m\u00fc\u0259llifidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Z\u0259rif\u0259 Budaqovan\u0131n Az\u0259rbaycan dilinin t\u0259drisi v\u0259 t\u0259bli\u011fi sah\u0259sind\u0259 d\u0259 xidm\u0259tl\u0259ri b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Onun dil\u00e7iliyin m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f \u0259s\u0259rl\u0259ri ali m\u0259kt\u0259b m\u00fc\u0259lliml\u0259ri v\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rs v\u0259saiti kimi d\u0259 \u00e7ox faydal\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan dilinin h\u0259m Az\u0259rbaycan, h\u0259m d\u0259 rus dill\u0259rind\u0259 ilk m\u00fck\u0259mm\u0259l elmi qrammatikas\u0131 Z\u0259rif\u0259 Budaqovan\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi v\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. \u00ab\u0421\u0430\u043c\u043e\u0443\u0447\u0438\u0442\u0435\u043b\u044c \u0430\u0437\u0435\u0440\u0431\u0430\u0439\u0434\u0436\u0430\u043d\u0441\u043a\u043e\u0433\u043e \u044f\u0437\u044b\u043a\u0430\u00bb kitab\u0131n\u0131n \u00e7ap\u0131nda da onun b\u00f6y\u00fck \u0259m\u0259yi olmu\u015fdur. El\u0259c\u0259 d\u0259, dil\u00e7i-alimin rus dilind\u0259 \u00e7ap olunmu\u015f \u00ab\u0410\u0437\u0435\u0440\u0431\u0430\u0439\u0434\u0436\u0430\u043d\u0441\u043a\u0438\u0439 \u044f\u0437\u044b\u043a\u00bb v\u0259 \u00ab\u041e\u0441\u043d\u043e\u0432\u044b \u0433\u0440\u0430\u043c\u043c\u0430\u0442\u0438\u043a\u0438 \u0441\u043e\u0432\u0440\u0435\u043c\u0435\u043d\u043d\u043e\u0433\u043e \u0430\u0437\u0435\u0440\u0431\u0430\u0439\u0434\u0436\u0430\u043d\u0441\u043a\u043e\u0433\u043e \u044f\u0437\u044b\u043a\u0430\u00bb kitablar\u0131 ana dilimizin t\u0259drisi v\u0259 t\u0259bli\u011fi il\u0259 ba\u011fl\u0131 qiym\u0259tli m\u0259nb\u0259l\u0259rdir. H\u0259min \u0259s\u0259rl\u0259rin yaz\u0131lmas\u0131n\u0131n m\u0259qs\u0259di Az\u0259rbaycan dili il\u0259 maraqlananlara v\u0259 onu \u00f6yr\u0259nm\u0259k ist\u0259y\u0259nl\u0259r\u0259 ana dilimizin s\u0259ciyy\u0259vi x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri, ba\u015fqa t\u00fcrk dill\u0259ri il\u0259 ox\u015far v\u0259 f\u0259rqli c\u0259h\u0259tl\u0259ri bar\u0259sind\u0259 y\u0131\u011fcam v\u0259 populyar \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259lumat verm\u0259k idi.<\/p>\n\n\n\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 ingilis, frans\u0131z, alman v\u0259 \u0259r\u0259b dill\u0259rind\u0259 d\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan dili\u201d d\u0259rsliyinin yaz\u0131lmas\u0131 z\u0259rur\u0259tinin yarand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rirdi. Respublikam\u0131z\u0131n m\u00fcst\u0259qillik qazand\u0131\u011f\u0131 v\u0259 bir \u00e7ox xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 iqtisadi-siyasi sah\u0259l\u0259rd\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r yaratd\u0131\u011f\u0131 indiki d\u00f6vrd\u0259, g\u00f6rk\u0259mli dil\u00e7i alimin h\u0259yata ke\u00e7m\u0259mi\u015f arzular\u0131n\u0131n aktuall\u0131\u011f\u0131 bir daha hiss olunur.<\/p>\n\n\n\n<p>Z\u0259rif\u0259 Budaqova bir \u00e7ox beyn\u0259lxalq, ke\u00e7mi\u015f \u00fcmumittifaq v\u0259 respublika elmi m\u0259clisl\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan dil\u00e7ilik elmini l\u0259yaq\u0259tl\u0259 t\u0259msil etmi\u015f, maraql\u0131 elmi m\u0259ruz\u0259l\u0259rl\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130 EA-n\u0131n akademiki A.N.Kononov Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n Az\u0259rbaycan dil\u00e7iliyi, el\u0259c\u0259 d\u0259 t\u00fcrkologiya sah\u0259sind\u0259 xidm\u0259tl\u0259rini y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirirdi. Xalq yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 Mirz\u0259 \u0130brahimov Z\u0259rif\u0259 Budaqovan\u0131n Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259bi dilin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f \u0259s\u0259rl\u0259rinin olduqca qiym\u0259tli oldu\u011funu v\u0259 onlar\u0131n istedadl\u0131 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131, z\u0259hm\u0259tsev\u0259r v\u0259 f\u0259dakar bir alim q\u0259l\u0259minin m\u0259hsulu olmas\u0131n\u0131 x\u00fcsusi olaraq qeyd edirdi. Bir \u00e7ox dig\u0259r g\u00f6rk\u0259mli dil\u00e7il\u0259rin, tan\u0131nm\u0131\u015f t\u00fcrkoloqlar\u0131n Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n \u00f6z\u00fc v\u0259 elmi f\u0259aliyy\u0259ti bar\u0259sind\u0259 d\u0259y\u0259rli fikirl\u0259ri elmi ictimaiyy\u0259t\u0259 yax\u015f\u0131 m\u0259lumdur.<\/p>\n\n\n\n<p>Ki\u00e7ik bir ha\u015fiy\u0259. \u00d6t\u0259n \u0259srin 70-ci ill\u0259rind\u0259 (1976-c\u0131 ild\u0259) m\u0259nim diplom i\u015fimi Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Dil\u00e7ilik \u0130nstitutuna r\u0259y\u0259 g\u00f6nd\u0259rmi\u015fdil\u0259r. O vaxtlar Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n r\u0259hb\u0259rlik etdiyi M\u00fcasir Az\u0259rbaycan dili \u015f\u00f6b\u0259sinin n\u0259zdind\u0259 \u201cRiyazi dil\u00e7ilik\u201d qrupu f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdi. Diplom i\u015fim \u015f\u00f6b\u0259d\u0259 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirildi, ona g\u00f6z\u0259l r\u0259y verildi. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m bununla kifay\u0259tl\u0259nm\u0259di, m\u0259ni \u0130nstitutun direktoru akademik M\u0259mm\u0259da\u011fa \u015eir\u0259liyev\u0259 t\u0259qdim etdi. Dedi ki, g\u00f6z\u0259l diplom i\u015fi yaz\u0131b, \u201cistedadl\u0131 o\u011fland\u0131r, heyifdir, itib-batar, onu i\u015f\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259k laz\u0131md\u0131r\u201d. Bel\u0259likl\u0259, diplom ald\u0131\u011f\u0131m g\u00fcn, 1976-c\u0131 ilin avqustunda i\u015f\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fcm. Birg\u0259 i\u015f prosesind\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 g\u0259nc kadrlara, o c\u00fcml\u0259d\u0259n m\u0259n\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n qay\u011f\u0131 v\u0259 k\u00f6m\u0259yi hiss etdim. Sonralar m\u0259ni elmi t\u0259cr\u00fcb\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn Leninqrada (indiki Sankt-Peterburqa) ezam etdil\u0259r. H\u0259yat\u0131mda qazand\u0131\u011f\u0131m u\u011furlara g\u00f6r\u0259 m\u0259n bu iki d\u0259y\u0259rli insana \u2013 akademik M\u0259mm\u0259da\u011fa \u015eir\u0259liyev\u0259 v\u0259 m\u00fcxbir \u00fczv Z\u0259rif\u0259 Budaqovaya minn\u0259tdaram.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ox vaxt s\u0259mimi, xeyirxah, mehriban, yax\u015f\u0131 (s\u00f6z\u00fcn b\u00fct\u00fcn m\u0259nalar\u0131nda), d\u0259y\u0259rli bir insanla uzun m\u00fcdd\u0259t bir yerd\u0259 i\u015fl\u0259yir, \u00fcnsiyy\u0259td\u0259 olursan. Lakin onun b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcn\u00fc, qeyri-adi insani keyfiyy\u0259tl\u0259rini sanki hiss etmir, laz\u0131mi s\u0259viyy\u0259d\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirmirs\u0259n. O b\u00f6y\u00fckl\u00fck, \u0259z\u0259m\u0259t, qeyri-adilik, h\u0259min adam\u0131n yoxlu\u011fundan sonra daha qabar\u0131q hiss olunur.<\/p>\n\n\n\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n bir alim v\u0259 bir insan kimi y\u00fcks\u0259k keyfiyy\u0259tl\u0259ri onun v\u0259fat\u0131ndan ke\u00e7\u0259n 35 illik zaman m\u0259saf\u0259sind\u0259n daha ayd\u0131n n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arp\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6rk\u0259mli alim v\u0259 t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131, Az\u0259rbaycan EA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc, filologiya elml\u0259ri doktoru, professor Z.\u0130.Budaqovan\u0131n v\u0259fat\u0131ndan 35 il ke\u00e7ir. Onun \u0259ziz xatir\u0259si h\u0259mi\u015f\u0259 ehtiramla yad olunur, \u0259s\u0259rl\u0259ri \u00f6yr\u0259nilir, elmi axtar\u0131\u015flar\u0131, ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 davam etdirilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Tan\u0131nm\u0131\u015f Az\u0259rbaycan dil\u00e7isi Z.\u0130.Budaqovan\u0131n anadan olmas\u0131n\u0131n 95 illiyinin qeyd olunmas\u0131 bar\u0259d\u0259 AMEA R\u0259yas\u0259t hey\u0259tinin s\u0259r\u0259ncam\u0131 z\u0259hm\u0259tsev\u0259r alimin \u0259ziz xatir\u0259sin\u0259 d\u0259rin ehtiram kimi s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Allah r\u0259hm\u0259t el\u0259sin!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ruhu \u015fad olsun!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/photo\/?fbid=122125593908244771&amp;set=a.122108868800244771&amp;__cft__[0]=AZUNs9zZjczfKctbM35WNsJeIQ8NL40OXamvr5YC2ji1WP_HqoDbBkg_1P7_McEyhocSKISHhlAnKkYFONW6dIEdeZCekSDljvCeAucraVb--8oIrJvSt_Xm1MERbCrWnOL_4zY5REbvCLSNzAWh-yeK32sOO07ga1uTGTa5_kQ3UQ&amp;__tn__=EH-R\"><\/a><strong><em>M\u0259sud Mahmudov, professor<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Q\u0259rib\u0259dir, b\u0259z\u0259n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda t\u0259mt\u0259raqla ad g\u00fcn\u00fc, yubiley ke\u00e7irm\u0259y\u0259n bir insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra yubileyl\u0259ri, an\u0131m t\u0259dbirl\u0259ri ke\u00e7irilir. 35 ildir ki, Z\u0259rif\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":183212,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,8,58,12,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/183211"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=183211"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/183211\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":183213,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/183211\/revisions\/183213"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/183212"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=183211"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=183211"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=183211"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}