{"id":192617,"date":"2025-11-08T00:10:04","date_gmt":"2025-11-07T20:10:04","guid":{"rendered":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=192617"},"modified":"2025-11-08T00:13:59","modified_gmt":"2025-11-07T20:13:59","slug":"borcali-unudulmaq-ist%c9%99m%c9%99y%c9%99n-torpaq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=192617","title":{"rendered":"BOR\u00c7ALI: Unudulmaq ist\u0259m\u0259y\u0259n torpaq"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-vivid-green-cyan-color has-text-color has-medium-font-size\"> <strong><em>Bu yaz\u0131n\u0131 yazmaqda m\u0259qs\u0259dimiz bu g\u00fcn Bor\u00e7al\u0131lar\u0131n \u00fczl\u0259\u015fdiyi \u00e7oxsayl\u0131 probleml\u0259r\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirm\u0259k, onlar\u0131n s\u0259sini c\u0259miyy\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rmaqd\u0131r. Bor\u00e7al\u0131 \u2013 sad\u0259c\u0259 co\u011frafi bir b\u00f6lg\u0259 deyil, min ill\u0259rdir az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n n\u0259f\u0259sini, tarixini, ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259sini da\u015f\u0131yan m\u00fcq\u0259dd\u0259s yurd yeridir. H\u0259r da\u015f\u0131, h\u0259r k\u0259s\u0259yi, h\u0259r k\u0259ndi bir tarix dan\u0131\u015f\u0131r. O yerl\u0259rin insan\u0131 z\u0259hm\u0259tsev\u0259r, sad\u0259, q\u00fcrurlu v\u0259 V\u0259t\u0259n\u0259 s\u0259daq\u0259tli olub. Lakin tale el\u0259 g\u0259tirib ki, bu torpa\u011f\u0131n sahibl\u0259ri ill\u0259rdir h\u0259m G\u00fcrc\u00fcstanda, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycanda m\u00fcxt\u0259lif sosial, h\u00fcquqi v\u0259 m\u0259d\u0259ni mane\u0259l\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015firl\u0259r.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-full is-resized\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"592\" height=\"591\" src=\"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/serafeddin.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-192619\" style=\"aspect-ratio:1.0016920473773265;width:309px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/serafeddin.jpeg 592w, https:\/\/hakimiyyet.info.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/serafeddin-300x300.jpeg 300w\" sizes=\"(max-width: 592px) 100vw, 592px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong><em>\u015e\u0259raf\u0259ddin \u0130lkin,<br>\u015eair-publisist, Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyinin \u00fczv\u00fc, Prezident t\u0259qa\u00fcd\u00e7\u00fcs\u00fc,<\/em><\/strong><br><strong><em>&#8220;Beyn\u0259lxalq R\u0259sul Rza m\u00fckafat\u0131&#8221; laureat\u0131.<\/em><\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Bor\u00e7al\u0131l\u0131lar bu torpaqlarda sonradan m\u0259skunla\u015fmay\u0131blar. Onlar \u0259z\u0259ld\u0259n orada do\u011fulub, orada k\u00f6k at\u0131blar. Amma tarixin s\u0259rt d\u00f6n\u0259ml\u0259ri, siyasi g\u0259rginlikl\u0259r v\u0259 \u0259dal\u0259tsiz q\u0259rarlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 bir \u00e7ox ail\u0259l\u0259r yurd-yuvalar\u0131n\u0131 t\u0259rk etm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qal\u0131blar. 1990-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Zviad Qamsaxurdiya hakimiyy\u0259tinin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 b\u00f6lg\u0259d\u0259 ba\u015f ver\u0259n milli ayr\u0131-se\u00e7kilik Bor\u00e7al\u0131 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131 alt-\u00fcst etdi. Ev-e\u015fiyi yand\u0131r\u0131lan, t\u0259zyiql\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalan ail\u0259l\u0259r m\u0259cburiyy\u0259t qar\u015f\u0131s\u0131nda qal\u0131b Az\u0259rbaycana s\u0131\u011f\u0131nd\u0131lar. Lakin bu k\u00f6\u00e7 onlar\u0131n d\u0259rdin\u0259 \u00e7ar\u0259 olmad\u0131, \u00e7\u00fcnki burada da v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q, t\u0259hsil v\u0259 sosial b\u0259rab\u0259rlik sah\u0259sind\u0259 yeni mane\u0259l\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fdil\u0259r.<br>Bu g\u00fcn d\u0259 h\u0259min ail\u0259l\u0259rin bir \u00e7oxu v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kir. Az\u0259rbaycanda do\u011fulan \u00f6vladlar \u201cxarici v\u0259t\u0259nda\u015f\u201d statusu il\u0259 ya\u015fay\u0131rlar. Bu u\u015faqlar m\u0259kt\u0259bd\u0259, ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 oxuyark\u0259n h\u00fcquqi v\u0259 sosial m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015f\u0131rlar. Y\u00fcks\u0259k balla universitet\u0259 q\u0259bul olsalar da, v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131qlar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t sifari\u015fi il\u0259 deyil, yaln\u0131z \u00f6d\u0259ni\u015fli \u0259saslarla t\u0259hsil ala bilirl\u0259r. Bu, sosial \u0259dal\u0259t prinsipin\u0259 ziddir. \u018fn a\u011fr\u0131l\u0131 m\u0259qam is\u0259 odur ki, bu g\u0259ncl\u0259r Az\u0259rbaycan ordusunda xidm\u0259t edir, V\u0259t\u0259n u\u011frunda canlar\u0131n\u0131 f\u0259da edirl\u0259r, amma s\u00fclh d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u201cxarici v\u0259t\u0259nda\u015f\u201d kimi q\u0259bul olunurlar. M\u00fcharib\u0259d\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131, t\u0259hsild\u0259 is\u0259 yad kimi. Bu, n\u0259 m\u0259n\u0259vi, n\u0259 d\u0259 h\u00fcquqi bax\u0131mdan \u0259dal\u0259tlidir.<br>Bor\u00e7al\u0131dan olan soyda\u015flar\u0131m\u0131z t\u0259kc\u0259 h\u00fcquqi deyil, h\u0259m d\u0259 fiziki v\u0259 iqtisadi \u00e7\u0259tinlikl\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015firl\u0259r. Bu g\u00fcn quru yollar\u0131n ba\u011fl\u0131 olmas\u0131 onlar\u0131n Az\u0259rbaycana gedi\u015f-g\u0259li\u015fini olduqca \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirib. Sad\u0259 bir s\u0259f\u0259r bel\u0259 b\u00f6y\u00fck miqdarda v\u0259sait t\u0259l\u0259b edir. Qohumlar\u0131n\u0131, yax\u0131nlar\u0131n\u0131 ziyar\u0259t etm\u0259k ist\u0259y\u0259n insanlar b\u0259z\u0259n ill\u0259rl\u0259 bu s\u0259f\u0259r\u0259 haz\u0131rla\u015f\u0131r. Qon\u015fu v\u0259 qarda\u015f xalqlar aras\u0131nda bu q\u0259d\u0259r s\u0131x \u0259laq\u0259l\u0259r vark\u0259n, s\u0259rh\u0259d ke\u00e7idl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n istisnalar v\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259r t\u0259tbiq olunmal\u0131d\u0131r. Ail\u0259l\u0259r, t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r, x\u0259st\u0259l\u0259r v\u0259 z\u0259ruri hallarda ya\u015fayan soyda\u015flar\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn sad\u0259l\u0259\u015fdirilmi\u015f rejim yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu, h\u0259m humanist, h\u0259m d\u0259 milli m\u0259suliyy\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259sidir.<br>Bor\u00e7al\u0131da son ill\u0259rd\u0259 ba\u015fqa bir ciddi problem d\u0259 yaran\u0131b: yer adlar\u0131n\u0131n d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si. \u018fsrl\u0259r boyu Az\u0259rbaycan dilind\u0259 i\u015fl\u0259n\u0259n k\u0259nd, da\u011f, \u00e7ay v\u0259 dig\u0259r co\u011frafi adlar t\u0259dric\u0259n g\u00fcrc\u00fc adlar\u0131 il\u0259 \u0259v\u0259z olunur. Bu proses sad\u0259c\u0259 ad d\u0259yi\u015fikliyi deyil, tarixi v\u0259 m\u0259d\u0259ni yadda\u015f\u0131n silinm\u0259si dem\u0259kdir. Bir k\u0259ndin, bir da\u011f\u0131n, bir bula\u011f\u0131n ad\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259k, o torpa\u011f\u0131n yadda\u015f\u0131n\u0131, kimliyini d\u0259yi\u015fm\u0259kdir. Bor\u00e7al\u0131 torpa\u011f\u0131na veril\u0259n yeni g\u00fcrc\u00fc adlar\u0131 o b\u00f6lg\u0259nin az\u0259rbaycanl\u0131 kimliyin\u0259 k\u00f6lg\u0259 salmaq, tarixd\u0259n silm\u0259k c\u0259hdidir. Bu hal n\u0259 \u0259dal\u0259t\u0259, n\u0259 d\u0259 qon\u015fuluq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259 uy\u011fundur.<br>M\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259tin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t v\u0259 c\u0259miyy\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 ciddi add\u0131mlar at\u0131lmal\u0131d\u0131r. G\u00fcrc\u00fcstandan g\u0259lmi\u015f az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n v\u0259 onlar\u0131n \u00f6vladlar\u0131n\u0131n v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q almas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn sad\u0259l\u0259\u015fdirilmi\u015f mexanizm yarad\u0131lmal\u0131, t\u0259hsil imkanlar\u0131nda b\u0259rab\u0259rlik t\u0259min olunmal\u0131d\u0131r. Bu g\u0259ncl\u0259r ali m\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259 q\u0259bul zaman\u0131 yerli v\u0259t\u0259nda\u015flarla eyni h\u00fcquqlara malik olmal\u0131d\u0131rlar. Sosial inteqrasiya proqramlar\u0131 vasit\u0259sil\u0259 bu ail\u0259l\u0259rin ya\u015fay\u0131\u015f \u015f\u0259raiti, m\u0259\u015f\u011fulluq v\u0259 sosial t\u0259minat m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri h\u0259ll edilm\u0259lidir. G\u00fcrc\u00fcstan h\u00f6kum\u0259ti is\u0259 b\u00f6lg\u0259d\u0259ki toponiml\u0259rin d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si prosesini dayand\u0131rmal\u0131, yerli az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n tarixi-m\u0259d\u0259ni irsin\u0259 h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015fmal\u0131d\u0131r.<br>Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar G\u00fcrc\u00fcstanda ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 daha f\u0259al m\u00f6vqe n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259lidirl\u0259r. Eyni zamanda, iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda dostluq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 humanitar, t\u0259hsil v\u0259 m\u0259d\u0259ni \u0259laq\u0259l\u0259r g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259lidir.<br>T\u00f6vsiy\u0259 olaraq qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, bu probleml\u0259rin h\u0259lli yaln\u0131z d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 deyil, ictimai s\u0259viyy\u0259d\u0259 d\u0259 diqq\u0259t t\u0259l\u0259b edir. QHT-l\u0259r, media qurumlar\u0131, diaspor t\u0259\u015fkilatlar\u0131 Bor\u00e7al\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sini g\u00fcnd\u0259md\u0259 saxlamal\u0131, oradak\u0131 real v\u0259ziyy\u0259ti beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 i\u015f\u0131qland\u0131rmal\u0131d\u0131rlar. Bor\u00e7al\u0131l\u0131 g\u0259ncl\u0259rin t\u0259hsilin\u0259 d\u0259st\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 x\u00fcsusi t\u0259qa\u00fcd proqramlar\u0131, m\u0259d\u0259ni layih\u0259l\u0259r v\u0259 qarda\u015fla\u015fm\u0131\u015f \u015f\u0259h\u0259r t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259lidir.<br>Bor\u00e7al\u0131 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n taleyi yaln\u0131z bir b\u00f6lg\u0259nin problemi deyil, bu, \u00fcmumxalq m\u0259suliyy\u0259tidir. Onlar y\u00fczill\u0259rdir \u00f6z milli kimliyini, dilini, dinini v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tini qoruyub saxlay\u0131blar. \u0130ndi is\u0259 onlar\u0131n \u0259n t\u0259bii h\u00fcquqlar\u0131 \u2013 v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q, t\u0259hsil, h\u0259r\u0259k\u0259t azadl\u0131\u011f\u0131, sosial t\u0259minat v\u0259 tarixi adlara h\u00f6rm\u0259t h\u00fcququ t\u0259min olunmal\u0131d\u0131r. \u018fdal\u0259t b\u0259rpa olunmad\u0131qca, milli birlik d\u0259 tam ola bilm\u0259z. Bor\u00e7al\u0131l\u0131 soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n s\u0259si bizim s\u0259simizdir. Onlar\u0131n problemi bizim vicdan i\u015fimizdir.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu yaz\u0131n\u0131 yazmaqda m\u0259qs\u0259dimiz bu g\u00fcn Bor\u00e7al\u0131lar\u0131n \u00fczl\u0259\u015fdiyi \u00e7oxsayl\u0131 probleml\u0259r\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirm\u0259k, onlar\u0131n s\u0259sini c\u0259miyy\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rmaqd\u0131r. Bor\u00e7al\u0131 \u2013 sad\u0259c\u0259 co\u011frafi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":192618,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,58,12,2,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/192617"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=192617"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/192617\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":192620,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/192617\/revisions\/192620"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/192618"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=192617"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=192617"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=192617"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}