{"id":193196,"date":"2026-03-04T23:33:03","date_gmt":"2026-03-04T19:33:03","guid":{"rendered":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=193196"},"modified":"2026-03-04T23:33:07","modified_gmt":"2026-03-04T19:33:07","slug":"az%c9%99rbaycan-regional-v%c9%99-qlobal-enerji-t%c9%99hluk%c9%99sizliyinin-t%c9%99min-edilm%c9%99sind%c9%99-muhum-aktora-cevrilib-az%c9%99r-qarayev","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=193196","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan regional v\u0259 qlobal enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min edilm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm aktora \u00e7evrilib &#8211; Az\u0259r Qarayev"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-vivid-cyan-blue-color has-text-color\"><strong><em>Az\u0259rbaycan son ill\u0259rd\u0259 regional v\u0259 qlobal enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min edilm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm aktora \u00e7evrilib. X\u0259z\u0259r h\u00f6vz\u0259sinin z\u0259ngin ehtiyatlar\u0131, ard\u0131c\u0131l v\u0259 praqmatik enerji siyas\u0259ti, \u015fax\u0259l\u0259ndirilmi\u015f ixrac mar\u015frutlar\u0131 v\u0259 Avropa il\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q \u00f6lk\u0259mizin bu sah\u0259d\u0259 rolunu daha da g\u00fccl\u0259ndirib. Bak\u0131 Konqres M\u0259rk\u0259zind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi v\u0259 Ya\u015f\u0131l Enerji M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t \u015euralar\u0131n\u0131n iclaslar\u0131 da g\u00f6st\u0259rdi ki, Az\u0259rbaycan art\u0131q yaln\u0131z enerji istehsal\u00e7\u0131s\u0131 deyil, eyni zamanda etibarl\u0131 t\u0259chizat\u00e7\u0131 v\u0259 regional enerji m\u0259rk\u0259zidir.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bunu&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.trend.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Trend<\/a>-\u0259 politoloq Az\u0259r Qarayev deyib.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi Avropan\u0131n enerji x\u0259rit\u0259sind\u0259 x\u00fcsusi yer tutur. Bu d\u0259hliz vasit\u0259sil\u0259 Az\u0259rbaycan qaz\u0131 G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259n Avropaya n\u0259ql edilir. Layih\u0259nin \u0259sas hiss\u0259l\u0259ri olan TANAP v\u0259 Trans-Adriatik Boru K\u0259m\u0259ri C\u0259nubi Qafqazdan ba\u015flayaraq Avropan\u0131n enerji sistemin\u0259 birba\u015fa \u00e7\u0131x\u0131\u015f yarad\u0131r. Son ill\u0259rd\u0259 qaz ixrac\u0131n\u0131n co\u011frafiyas\u0131 geni\u015fl\u0259nib v\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin qeyd etdiyi kimi: &#8220;Haz\u0131rda is\u0259 Az\u0259rbaycan qaz\u0131n\u0131n istehlak\u00e7\u0131s\u0131 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin say\u0131 16-ya \u00e7at\u0131b&#8221;. Bu g\u00f6st\u0259rici Az\u0259rbaycan\u0131n enerji diplomatiyas\u0131n\u0131n v\u0259 texniki imkanlar\u0131n\u0131n real n\u0259tic\u0259sidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Haz\u0131rda Az\u0259rbaycan qaz\u0131 Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n 10 \u00fczv d\u00f6vl\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131r. Almaniya v\u0259 Avstriyan\u0131n da t\u0259chizat siyah\u0131s\u0131na qo\u015fulmas\u0131 \u00f6lk\u0259mizin Avropan\u0131n enerji balans\u0131nda rolunu daha da art\u0131r\u0131b. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 kimi: &#8220;Bu g\u00f6st\u0259rici \u00fczr\u0259 Az\u0259rbaycan boru k\u0259m\u0259rl\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 qaz t\u0259dar\u00fck etdiyi \u00f6lk\u0259l\u0259rin say\u0131na \u0259sas\u0259n d\u00fcnyada birinci yerd\u0259dir&#8221;. Bu, yaln\u0131z statistik \u00fcst\u00fcnl\u00fck deyil, h\u0259m d\u0259 etibarl\u0131l\u0131q g\u00f6st\u0259ricisidir&#8221;, &#8211; o bildirib.<\/p>\n\n\n\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n qaz potensial\u0131 \u0259sas\u0259n \u015eahd\u0259niz, Az\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli, Ab\u015feron v\u0259 \u00dcmid yataqlar\u0131 hesab\u0131na formala\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Yax\u0131n ill\u0259rd\u0259 bu yataqlardan \u0259lav\u0259 10-15 milyard kubmetr qaz hasilat\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. Lakin artan hasilat m\u00f6vcud infrastrukturun geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sini d\u0259 z\u0259ruri edir. Prezident \u0130lham \u018fliyev \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda bunu a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 ifad\u0259 edib: &#8220;\u00c7\u00fcnki bu g\u00fcn C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi art\u0131q tam y\u00fckl\u0259nmi\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir&#8221;. Bu reall\u0131q yeni interkonnektorlar\u0131n v\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fc x\u0259tl\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 strateji prioritet\u0259 \u00e7evirir&#8221;, &#8211; o bildirib.<\/p>\n\n\n\n<p>A.Qarayev qeyd edib ki, qazla yana\u015f\u0131, Az\u0259rbaycan neft ixrac\u0131nda da m\u00fch\u00fcm m\u00f6vqey\u0259 malikdir.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan (BTC) k\u0259m\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 X\u0259z\u0259r nefti Aral\u0131q d\u0259nizi h\u00f6vz\u0259sin\u0259 v\u0259 oradan d\u00fcnya bazarlar\u0131na \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131r. Az\u0259rbaycan nefti \u0259sas\u0259n \u0130taliya, T\u00fcrkiy\u0259, \u0130srail, Almaniya, B\u00f6y\u00fck Britaniya, Fransa v\u0259 \u0130spaniya kimi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259, h\u0259m\u00e7inin Asiya bazarlar\u0131na ixrac olunur. \u0130taliya uzun ill\u0259rdir ki, Az\u0259rbaycan neftinin \u0259n b\u00f6y\u00fck al\u0131c\u0131s\u0131 olaraq qal\u0131r. \u00dcmumilikd\u0259 Az\u0259rbaycan nefti onlarla \u00f6lk\u0259y\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131r v\u0259 Avropa bazar\u0131 burada \u0259sas paya malikdir. \u00d6lk\u0259 eyni zamanda tranzit funksiyas\u0131n\u0131 da geni\u015fl\u0259ndirib. Qazax\u0131stan v\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan neftinin n\u0259qli, X\u0259z\u0259rin \u015f\u0259rq sahill\u0259rind\u0259n \u0259lav\u0259 h\u0259cml\u0259rin q\u0259bul edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6vcud infrastruktur Az\u0259rbaycan\u0131n regional enerji qov\u015fa\u011f\u0131na \u00e7evrildiyini g\u00f6st\u0259rir. Bu, Avrasiya m\u0259kan\u0131nda enerji ax\u0131nlar\u0131n\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259siz v\u0259 fasil\u0259siz t\u0259min olunmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 enerji sah\u0259sind\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q art\u0131q strateji s\u0259viyy\u0259y\u0259 y\u00fcks\u0259lib. Avropa Komissiyas\u0131n\u0131n enerji \u00fczr\u0259 n\u00fcmay\u0259nd\u0259si Dan Yorgensen Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n iclasda Az\u0259rbaycan qaz\u0131n\u0131n Avropa enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin m\u00fch\u00fcm s\u00fctunu olaraq qalaca\u011f\u0131n\u0131 vur\u011fulad\u0131. Son ill\u0259rd\u0259 Avropan\u0131n enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rini \u015fax\u0259l\u0259ndirm\u0259si fonunda Az\u0259rbaycan sabit v\u0259 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lan t\u0259r\u0259fda\u015f kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib. M\u00fcqavil\u0259 \u00f6hd\u0259likl\u0259rin\u0259 riay\u0259t olunmas\u0131, siyasi sabitlik v\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli enerji strategiyas\u0131 bu etimad\u0131 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndir\u0259n \u0259sas amill\u0259rdir&#8221;, &#8211; o bildirib.<\/p>\n\n\n\n<p>Politoloq vur\u011fulay\u0131b ki, bununla paralel olaraq Az\u0259rbaycan enerji ke\u00e7idi prosesini d\u0259 f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irir.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;ACWA Power v\u0259 Masdar il\u0259 realla\u015fd\u0131r\u0131lan k\u00fcl\u0259k v\u0259 G\u00fcn\u0259\u015f elektrik stansiyalar\u0131 \u00f6lk\u0259nin enerji balans\u0131nda alternativ m\u0259nb\u0259l\u0259rin pay\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r. 2032-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r 6\u20138 giqavat b\u0259rpaolunan enerji istehsal\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r ki, bu da daxili istehlakda qazdan istifad\u0259nin azalmas\u0131na v\u0259 ixrac potensial\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259 imkan ver\u0259c\u0259k. Prezident \u0130lham \u018fliyevin vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 kimi: &#8220;Bel\u0259likl\u0259, qaz\u0131nt\u0131 yanaca\u011f\u0131n\u0131n v\u0259 b\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rinin v\u0259hd\u0259ti, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan kimi \u00f6lk\u0259l\u0259rin s\u0259yl\u0259rinin y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si, &#8211; \u00f6lk\u0259nin \u00f6z qaz ehtiyatlar\u0131n\u0131n 100 il \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t ed\u0259 bil\u0259c\u0259yi halda b\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259 milyardlarla s\u0259rmay\u0259 yat\u0131rmas\u0131, &#8211; hesab edir\u0259m ki, i\u015f m\u0259hz bel\u0259 apar\u0131lmal\u0131d\u0131r&#8221;. Bu yana\u015fma Az\u0259rbaycan\u0131n enerji siyas\u0259tinin balansl\u0131 v\u0259 praqmatik \u0259saslara s\u00f6yk\u0259ndiyini g\u00f6st\u0259rir&#8221;, &#8211; o bildirib.<\/p>\n\n\n\n<p>A.Qarayev qeyd edib ki, Az\u0259rbaycan bu g\u00fcn h\u0259m 16 \u00f6lk\u0259y\u0259 qaz ixrac ed\u0259n, h\u0259m Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n 10 \u00fczv d\u00f6vl\u0259tinin qaz t\u0259chizat\u00e7\u0131s\u0131 olan, h\u0259m d\u0259 onlarla \u00f6lk\u0259y\u0259 neft ixrac ed\u0259n m\u00fch\u00fcm enerji \u00f6lk\u0259sidir:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;\u00d6lk\u0259 eyni zamanda regional tranzit m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evrilib v\u0259 paralel \u015f\u0259kild\u0259 ya\u015f\u0131l enerji ke\u00e7idini h\u0259yata ke\u00e7irir. B\u00fct\u00fcn bu faktorlar Az\u0259rbaycan\u0131n Avropa v\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 Avrasiya m\u0259kan\u0131nda enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min edilm\u0259sind\u0259 strateji v\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan son ill\u0259rd\u0259 regional v\u0259 qlobal enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min edilm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm aktora \u00e7evrilib. X\u0259z\u0259r h\u00f6vz\u0259sinin z\u0259ngin ehtiyatlar\u0131, ard\u0131c\u0131l v\u0259 praqmatik&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":193197,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,2,7,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/193196"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=193196"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/193196\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":193198,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/193196\/revisions\/193198"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/193197"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=193196"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=193196"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=193196"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}