{"id":194401,"date":"2026-07-28T10:52:11","date_gmt":"2026-07-28T06:52:11","guid":{"rendered":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=194401"},"modified":"2026-07-28T10:52:12","modified_gmt":"2026-07-28T06:52:12","slug":"bmt-2030-cu-il%c9%99d%c9%99k-3-milyondan-cox-insan-hiv-%c9%99-yoluxa-bil%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=194401","title":{"rendered":"BMT: 2030-cu il\u0259d\u0259k 3 milyondan \u00e7ox insan H\u0130V-\u0259 yoluxa bil\u0259r"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong><em>Braziliyan\u0131n Rio-de-Janeyro \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n 26-c\u0131 Beyn\u0259lxalq Q\u0130\u00c7S-H\u0130V Konfrans\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan \u0259vv\u0259l BMT-nin d\u0259rc etdiyi hesabata g\u00f6r\u0259, Q\u0130\u00c7S epidemiyas\u0131 qabaqlay\u0131c\u0131 d\u0259rmanlara qeyri-b\u0259rab\u0259r \u00e7\u0131x\u0131\u015f v\u0259 qlobal maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259nin k\u0259skin azalmas\u0131 fonunda yenid\u0259n canlana bil\u0259r.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/\" title=\"Hakimiyyet.info.az\">Hakimiyyet.info.az<\/a>\u00a0BMT-nin m\u0259lumat\u0131na istinadla x\u0259b\u0259r verir ki, hesabatda deyilir: \u201c2025-ci ild\u0259 1,2 milyon insan Q\u0130\u00c7S-H\u0130V-\u0259 yoluxub v\u0259 570 min n\u0259f\u0259r bu virusla \u0259laq\u0259li x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n \u00f6l\u00fcb. X\u0259st\u0259l\u0259rin 22 faizi h\u0259l\u0259 d\u0259 m\u00fcalic\u0259 alm\u0131r. Bundan ba\u015fqa, Q\u0130\u00c7S-in profilaktikas\u0131 v\u0259 m\u00fcalic\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259 18 faiz azal\u0131b v\u0259 son 20 ilin \u0259n a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259sin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb. \u201cLenakapavir\u201d kimi yeni d\u0259rmanlar H\u0130V infeksiyas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaqda t\u0259xmin\u0259n 100 faiz t\u0259sirlidir, amma onlar \u00e7ox bahad\u0131r. Epidemiyaya qar\u015f\u0131 s\u0259m\u0259r\u0259li m\u00fcbariz\u0259 aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn 20 milyon insan\u0131n antiretrovirus \u0259sasl\u0131 profilaktikaya \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 olmal\u0131d\u0131r. \u201cLenakapavir\u201din \u00fcmumi versiyalar\u0131 ild\u0259 adamba\u015f\u0131na c\u0259mi 40 dollara ba\u015fa g\u0259l\u0259 bil\u0259r, lakin onlar bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259d\u0259 \u0259l\u00e7atmaz olaraq qalacaq.<\/p>\n\n\n\n<p>Hesabatda qeyd olunur ki, bu onilliyin sonuna q\u0259d\u0259r \u00fc\u00e7 milyondan \u00e7ox insan H\u0130V-\u0259 yoluxa bil\u0259r, lakin bu b\u00f6hran\u0131 dayand\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn qabaqlay\u0131c\u0131 d\u0259rmanlardan tutmu\u015f s\u00fcbut olunmu\u015f t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 malik icma t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 olunan m\u00fcdaxil\u0259l\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r vasit\u0259l\u0259r art\u0131q m\u00f6vcuddur. Maliyy\u0259 v\u0259saitinin azalmas\u0131 yegan\u0259 \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131q say\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r epidemiyan\u0131n sona \u00e7atmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fan UNAIDS agentliyinin yeni hesabat\u0131na g\u00f6r\u0259, bu artan maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259 bo\u015flu\u011fu art\u0131q \u00f6lk\u0259l\u0259ri vacib xidm\u0259tl\u0259ri azaltma\u011fa v\u0259 ictimai t\u0259\u015fkilatlar\u0131 ba\u011flama\u011fa m\u0259cbur edir. Agentlik x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edir ki, t\u0259cili t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259s\u0259, b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t bu epidemiyan\u0131n yenid\u0259n canlanmas\u0131 il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 qalacaq.<\/p>\n\n\n\n<p>BMT vur\u011fulay\u0131b ki, indiy\u0259d\u0259k bu sah\u0259d\u0259 qazan\u0131lan nailiyy\u0259tl\u0259rin milyonlarla insan \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259l\u00e7atmaz qalaca\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 artan narahatl\u0131q var, \u00e7\u00fcnki d\u0259rmanlar \u00e7ox bahal\u0131d\u0131r v\u0259 qiym\u0259tl\u0259r \u0259cza\u00e7\u0131l\u0131q patenti sahibl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 olunur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Braziliyan\u0131n Rio-de-Janeyro \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n 26-c\u0131 Beyn\u0259lxalq Q\u0130\u00c7S-H\u0130V Konfrans\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan \u0259vv\u0259l BMT-nin d\u0259rc etdiyi hesabata g\u00f6r\u0259, Q\u0130\u00c7S epidemiyas\u0131 qabaqlay\u0131c\u0131 d\u0259rmanlara qeyri-b\u0259rab\u0259r&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":194402,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,9,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/194401"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=194401"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/194401\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":194403,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/194401\/revisions\/194403"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/194402"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=194401"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=194401"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=194401"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}