{"id":194498,"date":"2026-07-28T17:13:41","date_gmt":"2026-07-28T13:13:41","guid":{"rendered":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=194498"},"modified":"2026-07-31T16:29:12","modified_gmt":"2026-07-31T12:29:12","slug":"b%c9%99rpaolunan-enerji-m%c9%99nb%c9%99l%c9%99rinin-t%c9%99tbiqi-aqrar-sektorda-istehsal-x%c9%99rcl%c9%99rini-n%c9%99-d%c9%99r%c9%99c%c9%99d%c9%99-azalda-bil%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=194498","title":{"rendered":"B\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rinin t\u0259tbiqi aqrar sektorda istehsal x\u0259rcl\u0259rini n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azalda bil\u0259r?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong><em>B\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rinin aqrar sektorda istehsal x\u0259rcl\u0259rini azaltmaq imkanlar\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fckd\u00fcr, lakin bu t\u0259sir b\u00fct\u00fcn t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlarda eyni s\u0259viyy\u0259d\u0259 olmur. X\u0259rcl\u0259rin azalmas\u0131 \u0259sas\u0259n fermerin enerji s\u0259rfiyyat\u0131n\u0131n \u00fcmumi maya d\u0259y\u0259rind\u0259 tutdu\u011fu paydan as\u0131l\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r t\u0259s\u0259rr\u00fcfatda suvarma nasoslar\u0131, soyuducu anbarlar, istixana sisteml\u0259ri, yem haz\u0131rlama avadanl\u0131qlar\u0131 v\u0259 ilkin emal x\u0259tti \u00e7ox enerji s\u0259rf edirs\u0259, b\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rinin t\u0259tbiqi daha ciddi q\u0259na\u0259t yarada bil\u0259r. \u018fg\u0259r t\u0259s\u0259rr\u00fcfat daha \u00e7ox \u0259l \u0259m\u0259yin\u0259 v\u0259 az enerji t\u0259l\u0259b ed\u0259n prosesl\u0259r\u0259 \u0259saslan\u0131rsa, q\u0259na\u0259t nisb\u0259t\u0259n m\u0259hdud olacaq.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu fikirl\u0259ri\u00a0<a href=\"https:\/\/azertag.az\/\" title=\"AZ\u018fRTAC\">AZ\u018fRTAC<\/a>-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131 zaman\u0131 Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyinin \u0130qtisadiyyat \u0130nstitutunun \u201cAqrar sektorun iqtisadi probleml\u0259ri\u201d \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri, iqtisad elml\u0259ri doktoru Yunus Sad\u0131qov deyib.<\/p>\n\n\n\n<p>O bildirib ki, aqrar sektorda \u0259n b\u00f6y\u00fck q\u0259na\u0259t imkanlar\u0131ndan biri suvarma il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAz\u0259rbaycanda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n m\u00fch\u00fcm hiss\u0259si suvarmadan as\u0131l\u0131d\u0131r. Suvarma \u00fc\u00e7\u00fcn elektrik v\u0259 ya dizel m\u00fch\u0259rrikli nasoslardan istifad\u0259 edildikd\u0259 fermer h\u0259m enerji x\u0259rci, h\u0259m d\u0259 texniki xidm\u0259t x\u0259rci il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fir. G\u00fcn\u0259\u015f enerjisi il\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n nasos sisteml\u0259ri bu bax\u0131mdan m\u00fch\u00fcm \u00fcst\u00fcnl\u00fck yarad\u0131r. \u00c7\u00fcnki g\u00fcn\u0259\u015fli saatlarda suvarma \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131m olan enerjinin bir hiss\u0259si birba\u015fa t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n \u00f6z\u00fcnd\u0259 istehsal edilir. Bu, elektrik \u015f\u0259b\u0259k\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 azald\u0131r, dizel yanaca\u011f\u0131na ehtiyac\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 sal\u0131r v\u0259 suvarman\u0131n maya d\u0259y\u0259rini azalda bilir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130kinci m\u00fch\u00fcm istiqam\u0259t soyuducu v\u0259 saxlama infrastrukturudur. Meyv\u0259-t\u0259r\u0259v\u0259z, s\u00fcd, \u0259t v\u0259 dig\u0259r tez xarab olan m\u0259hsullar\u0131n d\u0259y\u0259rinin qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn soyuducu anbarlar vacibdir. Lakin bu anbarlar davaml\u0131 elektrik enerjisi t\u0259l\u0259b edir. Fermer v\u0259 ya aqrar kooperativ G\u00fcn\u0259\u015f enerjisind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 soyuducu sisteml\u0259rin enerji x\u0259rcini azalda bil\u0259r. Bu is\u0259 yaln\u0131z elektrik q\u0259na\u0259ti yaratm\u0131r, h\u0259m d\u0259 m\u0259hsul itkisinin azalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. M\u0259hsul itkisi azald\u0131qda fermer daha \u00e7ox m\u0259hsulu bazara \u00e7\u0131xar\u0131r v\u0259 g\u0259lirini art\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc istiqam\u0259t istixana t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131d\u0131r. \u0130stixanalarda havaland\u0131rma, damc\u0131 suvarma, i\u015f\u0131qland\u0131rma, isitm\u0259 v\u0259 soyutma sisteml\u0259ri enerji t\u0259l\u0259b edir. G\u00fcn\u0259\u015f panell\u0259ri bu x\u0259rcl\u0259rin bir hiss\u0259sini kompensasiya ed\u0259 bil\u0259r. \u018flb\u0259tt\u0259, istixanalarda enerji t\u0259l\u0259bat\u0131 b\u0259z\u0259n gec\u0259 saatlar\u0131nda da y\u00fcks\u0259k olur. Ona g\u00f6r\u0259 burada akkumulyator sisteml\u0259ri v\u0259 ya \u015f\u0259b\u0259k\u0259 il\u0259 paralel i\u015fl\u0259y\u0259n hibrid modell\u0259r daha s\u0259m\u0259r\u0259li ola bil\u0259r. Bu yana\u015fma x\u0259rcl\u0259ri azaltmaqla yana\u015f\u0131, istehsal prosesinin fasil\u0259sizliyini d\u0259 t\u0259min edir\u201d,- dey\u0259 o qeyd edib.<\/p>\n\n\n\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, b\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rinin t\u0259tbiqi istehsal x\u0259rcl\u0259rini bir ne\u00e7\u0259 formada azald\u0131r: \u201cBirincisi, fermerin ayl\u0131q elektrik v\u0259 yanacaq x\u0259rci azal\u0131r. \u0130kincisi, enerji t\u0259minat\u0131nda fasil\u0259l\u0259r azald\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn istehsal itkisi a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, suvarma v\u0259 saxlama prosesl\u0259ri daha sabit oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259hsuldarl\u0131q v\u0259 m\u0259hsul keyfiyy\u0259ti art\u0131r. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc, uzun m\u00fcdd\u0259td\u0259 fermerin enerji qiym\u0259tl\u0259rind\u0259ki d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rd\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 z\u0259ifl\u0259yir. Bu, x\u00fcsusil\u0259 iri v\u0259 orta t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi \u00fcst\u00fcnl\u00fckd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Lakin burada real yana\u015fma vacibdir. B\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ri aqrar sektorda b\u00fct\u00fcn x\u0259rcl\u0259ri bird\u0259n-bir\u0259 aradan qald\u0131rm\u0131r. Torpaq, toxum, g\u00fcbr\u0259, texnika, i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259si, logistika v\u0259 bazara \u00e7\u0131x\u0131\u015f x\u0259rcl\u0259ri yen\u0259 d\u0259 qal\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, G\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 k\u00fcl\u0259k enerjisini m\u00f6c\u00fcz\u0259vi h\u0259ll kimi deyil, istehsal x\u0259rcl\u0259rinin m\u00fch\u00fcm bir hiss\u0259sini azaldan v\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131ran al\u0259t kimi qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k daha do\u011frudur. \u018fn yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259 o zaman \u0259ld\u0259 olunur ki, b\u0259rpaolunan enerji \u201ca\u011f\u0131ll\u0131\u201d suvarma, damc\u0131 suvarma, r\u0259q\u0259msal monitorinq, kooperasiya v\u0259 soyuducu-logistika infrastrukturu il\u0259 birlikd\u0259 t\u0259tbiq edilsin.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ri aqrar sektorda istehsal x\u0259rcl\u0259rini hiss edil\u0259c\u0259k d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azalda bil\u0259r. X\u00fcsusil\u0259 suvarma, soyuducu saxlama, istixana v\u0259 ilkin emal sah\u0259l\u0259rind\u0259 bu t\u0259sir daha g\u00fccl\u00fcd\u00fcr. Amma \u0259sas \u015f\u0259rt d\u00fczg\u00fcn iqtisadi hesablama, uy\u011fun texnologiya se\u00e7imi v\u0259 d\u00f6vl\u0259t d\u0259st\u0259yi mexanizml\u0259rinin fermer \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259l\u00e7atan olmas\u0131d\u0131r. Bu \u00fc\u00e7 \u015f\u0259rt t\u0259min edil\u0259rs\u0259, b\u0259rpaolunan enerji aqrar sektorda h\u0259m maya d\u0259y\u0259rinin azalmas\u0131na, h\u0259m m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131na, h\u0259m d\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n daha r\u0259qab\u0259tqabiliyy\u0259tli olmas\u0131na real t\u00f6hf\u0259 ver\u0259 bil\u0259r\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rinin aqrar sektorda istehsal x\u0259rcl\u0259rini azaltmaq imkanlar\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fckd\u00fcr, lakin bu t\u0259sir b\u00fct\u00fcn t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlarda eyni s\u0259viyy\u0259d\u0259 olmur.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":194499,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,6,2,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/194498"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=194498"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/194498\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":195157,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/194498\/revisions\/195157"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/194499"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=194498"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=194498"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=194498"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}