{"id":195639,"date":"2026-08-03T11:03:02","date_gmt":"2026-08-03T07:03:02","guid":{"rendered":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=195639"},"modified":"2026-08-03T11:03:04","modified_gmt":"2026-08-03T07:03:04","slug":"beyn%c9%99lxalq-ekspertl%c9%99r-suni-intellektin-yaradacagi-riskl%c9%99r-bar%c9%99d%c9%99-hesabat-hazirlayiblar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=195639","title":{"rendered":"Beyn\u0259lxalq ekspertl\u0259r s\u00fcni intellektin yaradaca\u011f\u0131 riskl\u0259r bar\u0259d\u0259 hesabat haz\u0131rlay\u0131blar"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong><em>S\u00fcni intellekt geni\u015fmiqyasl\u0131 kiberh\u00fccumlara, silahlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131na, artan i\u015fsizliy\u0259, \u0259traf m\u00fchit\u0259 d\u0259y\u0259n ziyana v\u0259 az sayda \u015firk\u0259t aras\u0131nda hakimiyy\u0259tin c\u0259ml\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Bu riskl\u0259r 37 \u00f6lk\u0259d\u0259n olan 272 m\u00fct\u0259x\u0259ssis t\u0259r\u0259find\u0259n \u201cS\u00fcni intellektd\u0259n g\u0259l\u0259n riskl\u0259rin prioritetl\u0259\u015fdirilm\u0259si\u201d adl\u0131 hesabatda yer al\u0131b.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/\" title=\"Hakimiyyet.info.az\">Hakimiyyet.info.az<\/a>\u00a0xarici mediaya istinadla x\u0259b\u0259r verir ki, ekspertl\u0259r 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r aktual olacaq 24 s\u00fcni intellekt risk kateqoriyas\u0131n\u0131 qiym\u0259tl\u0259ndiribl\u0259r. T\u0259dqiqatda f\u0259lak\u0259tli z\u0259r\u0259rl\u0259r aras\u0131nda bir milyondan \u00e7ox \u00f6l\u00fcm, 100 milyard dollardan \u00e7ox maliyy\u0259 itkisi v\u0259 ya demokratik normalara, v\u0259t\u0259nda\u015f h\u00fcquqlar\u0131na, sosial sabitliy\u0259 ziyan vurulmas\u0131 kimi amill\u0259r yer al\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Ekspertl\u0259r 24 riskd\u0259n 18-d\u0259 f\u0259lak\u0259tli z\u0259r\u0259r ehtimal\u0131n\u0131 10 faizd\u0259n yuxar\u0131 qiym\u0259tl\u0259ndiribl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Silahlar v\u0259 kiberh\u00fccumlar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ekspertl\u0259r s\u00fcni intellektl\u0259 t\u0259chiz olunmu\u015f silahlar\u0131n v\u0259 kiberh\u00fccumlar\u0131n f\u0259lak\u0259tli z\u0259r\u0259r ver\u0259 bil\u0259c\u0259yi ehtimal\u0131n\u0131 21 faiz qiym\u0259tl\u0259ndiribl\u0259r. S\u00fcni intellekt daha t\u0259sirli v\u0259 z\u0259r\u0259rli proqram t\u0259minat\u0131n\u0131n, muxtar silahlar\u0131n, kimy\u0259vi, bioloji, radioloji v\u0259 ya n\u00fcv\u0259 t\u0259hdidl\u0259rinin haz\u0131rlanmas\u0131na k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r. T\u0259dqiqatda deyilir: \u201cH\u0259m d\u00f6vl\u0259t, h\u0259m d\u0259 qeyri-d\u00f6vl\u0259t subyektl\u0259rinin kiberh\u00fccumlar\u0131 s\u00fcni intellektl\u0259 \u0259laq\u0259li riskl\u0259rin daimi bir hiss\u0259si olacaq\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u0259hl\u00fck\u0259li s\u00fcni intellekt imkanlar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u018fn y\u00fcks\u0259k ehtimal &#8211; 21,5 faiz s\u00fcni intellekt sisteml\u0259rinin t\u0259hl\u00fck\u0259li imkanlar \u0259ld\u0259 etm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilib. Bunlara insanlar\u0131 aldatmaq v\u0259 manipulyasiya etm\u0259k, kiber\u0259m\u0259liyyatlar aparmaq, silahlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131na k\u00f6m\u0259k g\u00f6st\u0259rm\u0259k v\u0259 daha inki\u015faf etmi\u015f s\u00fcni intellekt sisteml\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131na t\u00f6hf\u0259 verm\u0259k qabiliyy\u0259ti daxildir. Bu c\u00fcr imkanlar insanlar t\u0259r\u0259find\u0259n sui-istifad\u0259 edil\u0259 bil\u0259r, lakin z\u0259r\u0259r sistemd\u0259ki nasazl\u0131qlardan v\u0259 ya insan m\u0259qs\u0259dl\u0259ri il\u0259 ziddiyy\u0259t t\u0259\u015fkil ed\u0259n davran\u0131\u015flardan da yarana bil\u0259r. Hesabatda vur\u011fulan\u0131b: \u201cT\u0259hl\u00fck\u0259li imkanlar s\u00fcni intellekt sisteml\u0259rinin miqyas\u0131n\u0131n artmas\u0131 il\u0259 ortaya \u00e7\u0131x\u0131r ki, bu da onlar\u0131 proqnozla\u015fd\u0131rma\u011f\u0131 v\u0259 idar\u0259 etm\u0259yi \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirir. T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik t\u0259dbirl\u0259ri g\u00f6r\u00fcls\u0259 bel\u0259, f\u0259lak\u0259tli sui-istifad\u0259 potensial\u0131 qalmaqdad\u0131r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>G\u00fcc\u00fcn bir qrupun \u0259lind\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fm\u0259si<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ekspertl\u0259r g\u00fcc v\u0259 resurslar\u0131n konsentrasiyas\u0131ndan f\u0259lak\u0259tli z\u0259r\u0259r ehtimal\u0131n\u0131 18 faiz olaraq qiym\u0259tl\u0259ndiribl\u0259r. Qabaqc\u0131l s\u00fcni intellekt \u00e7oxlu m\u0259lumat, hesablama g\u00fcc\u00fc v\u0259 investisiya t\u0259l\u0259b edir. N\u0259tic\u0259d\u0259 \u0259n g\u00fccl\u00fc sisteml\u0259r m\u0259hdud sayda korporasiya v\u0259 h\u00f6kum\u0259tin n\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda qala bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Hesabatda deyilir: \u201cG\u00fcc\u00fcn m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fm\u0259si b\u0259lk\u0259 d\u0259 \u0259n ciddi v\u0259 davaml\u0131 riskdir, \u00e7\u00fcnki s\u00fcni intellekti inki\u015faf etdir\u0259n eyni qurumlar onun faydalar\u0131n\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n yax\u015f\u0131 m\u00f6vqed\u0259 olurlar v\u0259 bu da texniki m\u00fcdaxil\u0259l\u0259r vasit\u0259sil\u0259 geri qaytar\u0131lmas\u0131 \u00e7\u0259tin olan dinamika yarad\u0131r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u015eirk\u0259tl\u0259r v\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda r\u0259qab\u0259t<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>S\u00fcni intellektin inki\u015faf\u0131ndak\u0131 r\u0259qab\u0259t dinamikas\u0131na f\u0259lak\u0259tli z\u0259r\u0259r ehtimal\u0131 16,6 faiz olaraq t\u0259yin edilib. Getdikc\u0259 daha g\u00fccl\u00fc sisteml\u0259rin burax\u0131lmas\u0131 u\u011frunda yar\u0131\u015f \u015firk\u0259tl\u0259ri v\u0259 h\u00f6kum\u0259tl\u0259ri t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik testl\u0259rini azaltma\u011fa v\u0259 ya riskl\u0259ri tam qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259d\u0259n modell\u0259ri yerl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 t\u0259\u015fviq ed\u0259 bil\u0259r. Hesabata g\u00f6r\u0259, t\u0259hl\u00fck\u0259sizliy\u0259 investisiya qoymaq \u0259sas \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259n biridir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130\u015fsizlik v\u0259 b\u0259rab\u0259rsizlik<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>S\u00fcni intellekt i\u015f yerl\u0259rini avtomatla\u015fd\u0131ra, m\u0259\u015f\u011fulluq keyfiyy\u0259tini azalda v\u0259 qabaqc\u0131l texnologiyalara n\u0259zar\u0259t ed\u0259nl\u0259rl\u0259 c\u0259miyy\u0259tin qalan hiss\u0259si aras\u0131ndak\u0131 bo\u015flu\u011fu geni\u015fl\u0259ndir\u0259 bil\u0259r. Praqmatik t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik t\u0259dbirl\u0259rini \u0259hat\u0259 ed\u0259n bir ssenarid\u0259 bel\u0259, m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r b\u0259rab\u0259rsizlik v\u0259 i\u015fsizlikd\u0259n qaynaqlanan f\u0259lak\u0259tli z\u0259r\u0259r ehtimal\u0131n\u0131 11 faiz qiym\u0259tl\u0259ndiribl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u018ftraf m\u00fchit\u0259 d\u0259y\u0259n ziyan<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6y\u00fck s\u00fcni intellekt modell\u0259rinin haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 istismar\u0131 artan miqdarda elektrik enerjisi, su, hesablama infrastrukturu v\u0259 ixtisasla\u015fm\u0131\u015f avadanl\u0131q t\u0259l\u0259b edir. H\u0259tta praqmatik azald\u0131lma ssenarisi alt\u0131nda bel\u0259, \u0259traf m\u00fchit\u0259 d\u0259y\u0259n ziyan 12 faiz ehtimal\u0131n\u0131 qoruyub saxlay\u0131b. Ekspertl\u0259r qeyd edibl\u0259r: \u201cA\u011f\u0131r data infrastrukturu v\u0259 b\u00f6y\u00fck modell\u0259r daha \u00e7ox enerji istehlak etm\u0259y\u0259, resurs t\u0259zyiqin\u0259 s\u0259b\u0259b olma\u011fa davam ed\u0259c\u0259k\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mediaya v\u0259 d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131na etimad\u0131n azalmas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>S\u00fcni intellekt k\u00fctl\u0259vi miqyasda inand\u0131r\u0131c\u0131 saxta m\u0259tnl\u0259r, s\u0259sl\u0259r, \u015f\u0259kill\u0259r v\u0259 videolar yarada bil\u0259r. Bu, m\u0259lumatlar\u0131n yoxlan\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdir\u0259, siyasi manipulyasiyan\u0131 asanla\u015fd\u0131ra, mediaya v\u0259 d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131na etimad\u0131 sars\u0131da bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Yalan m\u0259lumatlara f\u0259lak\u0259tli z\u0259r\u0259r ehtimal\u0131 12,8 faiz qiym\u0259tl\u0259ndirilib. \u0130\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n 22,1 faizi dezinformasiya v\u0259 t\u0259sir m\u0259s\u0259l\u0259sini \u0259n b\u00f6y\u00fck \u00fc\u00e7 narahatl\u0131q aras\u0131nda g\u00f6st\u0259rib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u00fcni intellekt geni\u015fmiqyasl\u0131 kiberh\u00fccumlara, silahlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131na, artan i\u015fsizliy\u0259, \u0259traf m\u00fchit\u0259 d\u0259y\u0259n ziyana v\u0259 az sayda \u015firk\u0259t aras\u0131nda hakimiyy\u0259tin c\u0259ml\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":195640,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,9,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/195639"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=195639"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/195639\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":195641,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/195639\/revisions\/195641"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/195640"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=195639"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=195639"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=195639"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}