{"id":196141,"date":"2026-08-05T13:10:10","date_gmt":"2026-08-05T09:10:10","guid":{"rendered":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=196141"},"modified":"2026-08-05T13:10:12","modified_gmt":"2026-08-05T09:10:12","slug":"bmt-afrika-biomuxt%c9%99lifliyin-itirilm%c9%99sin%c9%99-%c9%99n-cox-m%c9%99ruz-qalan-qit%c9%99dir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=196141","title":{"rendered":"BMT: Afrika biom\u00fcxt\u0259lifliyin itirilm\u0259sin\u0259 \u0259n \u00e7ox m\u0259ruz qalan qit\u0259dir"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong><em>Afrika v\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 milyonlarla insan \u00fc\u00e7\u00fcn biom\u00fcxt\u0259liflik b\u00f6hran\u0131 m\u00fcc\u0259rr\u0259d problem deyil, bu, h\u0259m\u00e7inin bol m\u0259hsul verm\u0259y\u0259n torpaq v\u0259 sahil sular\u0131na qay\u0131tmayan bal\u0131qlar dem\u0259kdir. Lakin b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t t\u0259bi\u0259ti qorumaq \u0259v\u0259zin\u0259, onu m\u0259hv etm\u0259y\u0259 30 d\u0259f\u0259 \u00e7ox pul x\u0259rcl\u0259yir. \u018fn \u00e7ox m\u0259nfi t\u0259sir\u0259 m\u0259ruz qalan Afrikada bu b\u00f6hran\u0131 h\u0259ll etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131mi resurslar \u00e7at\u0131\u015fm\u0131r.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/\" title=\"Hakimiyyet.info.az\">Hakimiyyet.info.az<\/a>\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 BMT-nin Biom\u00fcxt\u0259liflik Konvensiyas\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Nayrobid\u0259 ke\u00e7iril\u0259n b\u00f6y\u00fck elmi forumda bildirilib.<\/p>\n\n\n\n<p>Biom\u00fcxt\u0259liflik t\u0259bii ekosisteml\u0259ri qorumaqla yana\u015f\u0131, h\u0259m flora, h\u0259m d\u0259 faunan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif n\u00f6vl\u0259ri il\u0259, habel\u0259 qida v\u0259 d\u0259rmanlar vasit\u0259sil\u0259 insanlar\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yir.<\/p>\n\n\n\n<p>Biom\u00fcxt\u0259liflik Konvensiyas\u0131n\u0131n icra\u00e7\u0131 katibi Astrid \u015eokemaker qeyd edib: \u201cM\u0259hz biom\u00fcxt\u0259liflik say\u0259sind\u0259 qida m\u0259hsullar\u0131 \u0259ld\u0259 edirik. Biom\u00fcxt\u0259liflik biz\u0259 t\u0259miz su verir, iqlim d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparma\u011fa k\u00f6m\u0259k edir. B\u00fct\u00fcn bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r ham\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn vacibdir\u201d. O, h\u0259m\u00e7inin Afrikan\u0131n iqlim \u015foklar\u0131na x\u00fcsusil\u0259 h\u0259ssas oldu\u011funu vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>BMT-nin \u018ftraf M\u00fchit Proqram\u0131 (UNEP) x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edib ki, d\u00fcnyada qaz\u0131nt\u0131 yanacaqlar\u0131 v\u0259 \u00f6z\u0259l s\u0259naye x\u0259rcl\u0259ri s\u0259b\u0259bind\u0259n biom\u00fcxt\u0259lifliyin itirilm\u0259si prosesi xeyli s\u00fcr\u0259tl\u0259nib. Temperaturun artmas\u0131, invaziv n\u00f6vl\u0259r, \u00e7irkl\u0259nm\u0259, torpaq v\u0259 suyun h\u0259ddind\u0259n art\u0131q istismar\u0131 k\u0259nd v\u0259 sahil icmalar\u0131n\u0131n qida, g\u0259lir, t\u0259miz su \u00fc\u00e7\u00fcn etibar etdiyi resurslar\u0131 t\u00fck\u0259ndirir.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r avqustun 12-n\u0259 q\u0259d\u0259r Nayrobid\u0259 ke\u00e7iril\u0259n iclasda m\u00fczakir\u0259 olunur. \u0130\u015ftirak\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r haz\u0131rda biom\u00fcxt\u0259lifliyin milli q\u0259rar q\u0259buletm\u0259 prosesin\u0259 daxil edilm\u0259si, maliyy\u0259 institutlar\u0131n\u0131n m\u00fczakir\u0259y\u0259 qat\u0131lmas\u0131 v\u0259 bo\u015flu\u011fu aradan qald\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131m olan maliyy\u0259 v\u0259saitinin toplanmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u0259traf\u0131nda fikir m\u00fcbadil\u0259si apar\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Qeyd olunub ki, 125 \u00f6lk\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n UNEP-\u0259 t\u0259qdim edil\u0259n hesabatlar biom\u00fcxt\u0259lifliyin itirilm\u0259si b\u00f6hran\u0131n\u0131n h\u0259llin\u0259 qlobal miqyasda mara\u011f\u0131n artd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n\n\n\n<p>Forumun t\u00f6vsiy\u0259l\u0259ri oktyabr\u0131n 19-da ba\u015flayacaq Biom\u00fcxt\u0259liflik Konvensiyas\u0131 t\u0259r\u0259fl\u0259rinin iki ild\u0259n bir ke\u00e7iril\u0259n COP17 iclas\u0131nda \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131na v\u0259 q\u0259rarlar\u0131na t\u0259sir ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Afrika v\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 milyonlarla insan \u00fc\u00e7\u00fcn biom\u00fcxt\u0259liflik b\u00f6hran\u0131 m\u00fcc\u0259rr\u0259d problem deyil, bu, h\u0259m\u00e7inin bol m\u0259hsul verm\u0259y\u0259n torpaq&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":196142,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,9,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/196141"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=196141"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/196141\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":196143,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/196141\/revisions\/196143"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/196142"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=196141"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=196141"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=196141"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}