{"id":196269,"date":"2026-08-06T11:42:18","date_gmt":"2026-08-06T07:42:18","guid":{"rendered":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=196269"},"modified":"2026-08-06T11:42:19","modified_gmt":"2026-08-06T07:42:19","slug":"ust-dunyada-viral-hepatitd%c9%99n-h%c9%99r-gun-t%c9%99qrib%c9%99n-35-min-n%c9%99f%c9%99r-olur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=196269","title":{"rendered":"\u00dcST: D\u00fcnyada viral hepatitd\u0259n h\u0259r g\u00fcn t\u0259qrib\u0259n 3,5 min n\u0259f\u0259r \u00f6l\u00fcr"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong><em>Viral hepatit h\u0259r g\u00fcn t\u0259xmin\u0259n 3500 insan\u0131n h\u0259yat\u0131na son qoyur. \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (\u00dcST) m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, 2024-c\u00fc ild\u0259 1,3 milyon insan hepatit B v\u0259 C-d\u0259n v\u0259fat edib.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/\" title=\"Hakimiyyet.info.az\">Hakimiyyet.info.az<\/a>\u00a0t\u0259\u015fkilat\u0131n m\u0259lumat\u0131na istinadla x\u0259b\u0259r verir ki, haz\u0131rda t\u0259xmin\u0259n 287 milyon insan xroniki viruslu hepatit B v\u0259 C il\u0259 ya\u015fay\u0131r. Profilaktika v\u0259 m\u00fcalic\u0259 t\u0259dbirl\u0259rind\u0259 ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259r\u0259 baxmayaraq, \u00e7ox g\u00fcman ki, 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r viruslu hepatitl\u0259rin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259din\u0259 \u00e7atmaq m\u00fcmk\u00fcn olmayacaq.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcST-nin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, \u00f6l\u00fcml\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti ill\u0259rl\u0259 asimptomatik qala bil\u0259n, t\u0259dric\u0259n sirroza v\u0259 qaraciy\u0259r x\u0259r\u00e7\u0259ngin\u0259 s\u0259b\u0259b olan xroniki infeksiyalar il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Vaksinasiya, habel\u0259 vaxt\u0131nda diaqnoz qoyulmas\u0131 v\u0259 m\u00fcalic\u0259 yolu il\u0259 xeyli sayda \u00f6l\u00fcm\u00fcn qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131na bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259\u015fkilat H\u0130V, viruslu hepatit v\u0259 cinsi yolla ke\u00e7\u0259n infeksiyalarla m\u00fcbariz\u0259 \u00fczr\u0259 qlobal strategiyalar\u0131n t\u0259tbiqi il\u0259 ba\u011fl\u0131 yeni hesabatda bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259nin son on ild\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259r \u0259ld\u0259 etdiyini qeyd edir. Geni\u015fl\u0259ndirilmi\u015f hepatit B peyv\u0259ndi milyonlarla yeni infeksiyan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131b. Bundan \u0259lav\u0259, getdikc\u0259 daha \u00e7ox \u00f6lk\u0259 m\u00fcasir, tam sa\u011fala bil\u0259n hepatit C m\u00fcalic\u0259sin\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 t\u0259min edir, h\u0259m\u00e7inin profilaktika, diaqnoz v\u0259 m\u00fcalic\u0259 xidm\u0259tl\u0259ri ilkin s\u0259hiyy\u0259 xidm\u0259tl\u0259rin\u0259 inteqrasiya olunur.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu arada, viral hepatitd\u0259n \u00f6l\u00fcm hallar\u0131 artmaqda davam edir, H\u0130V v\u0259 v\u0259r\u0259md\u0259n v\u0259fat ed\u0259nl\u0259rin say\u0131 is\u0259 t\u0259dric\u0259n azal\u0131r. Diaqnozun gec qoyulmas\u0131 \u0259sas amil olaraq qal\u0131r. Xroniki hepatit B x\u0259st\u0259l\u0259rinin c\u0259mi d\u00f6rdd\u0259biri v\u0259 hepatit C x\u0259st\u0259l\u0259rinin \u00fc\u00e7d\u0259birind\u0259n bir q\u0259d\u0259r \u00e7oxu x\u0259st\u0259liy\u0259 yoluxdu\u011funu bilir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcST-nin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, hepatit B il\u0259 ya\u015fayan insanlar\u0131n c\u0259mi 4,3 faizi m\u00fcalic\u0259 al\u0131r v\u0259 yoluxanlar\u0131n 20 faizi hepatit C x\u0259st\u0259liyini tamamil\u0259 sa\u011faldacaq s\u0259viyy\u0259d\u0259 m\u00fcalic\u0259 al\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259\u015fkilat vur\u011fulay\u0131r ki, test v\u0259 m\u00fcalic\u0259 proqramlar\u0131n\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si olmadan, qlobal miqyasda 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r virus hepatitind\u0259n \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131 65 faiz azaltmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil.<\/p>\n\n\n\n<p>Hepatit B peyv\u0259ndi \u0259n t\u0259sirli profilaktika \u00fcsullar\u0131ndan biri olaraq qal\u0131r. Haz\u0131rda d\u00fcnyada yeni do\u011fulmu\u015f k\u00f6rp\u0259l\u0259rin 84 faizi peyv\u0259nd al\u0131r ki, bu da yeni yoluxma hallar\u0131n\u0131n say\u0131n\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azald\u0131b. Lakin b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 peyv\u0259ndl\u0259m\u0259nin \u0259hat\u0259 dair\u0259si kifay\u0259t q\u0259d\u0259r deyil. V\u0259ziyy\u0259t x\u00fcsusil\u0259 Afrika regionundak\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7\u0259tin olaraq qal\u0131r; burada u\u015faqlar\u0131n c\u0259mi 17 faizi do\u011fu\u015fdansonrak\u0131 24 saat \u0259rzind\u0259 ilk peyv\u0259nd dozas\u0131n\u0131 al\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259\u015fkilat qeyd edir ki, z\u0259ruri diaqnostik metodlar v\u0259 effektiv d\u0259rmanlar art\u0131q m\u00f6vcuddur. Hepatit C art\u0131q tamamil\u0259 m\u00fcalic\u0259 olunur v\u0259 hepatit B \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcasir antiviral terapiya x\u0259st\u0259likl\u0259rin n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlan\u0131lmas\u0131na, a\u011f\u0131r f\u0259sadlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na v\u0259 \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azald\u0131lmas\u0131na imkan verir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcST ekspertl\u0259rinin fikrinc\u0259, peyv\u0259nd, diaqnoz v\u0259 m\u00fcalic\u0259y\u0259 b\u0259rab\u0259r \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n t\u0259min edilm\u0259si \u0259sas v\u0259zif\u0259 olaraq qal\u0131r. Davaml\u0131 maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259, siyasi d\u0259st\u0259k v\u0259 aktiv beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q virus hepatitinin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 kimi qlobal m\u0259qs\u0259d\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn vacibdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Viral hepatit h\u0259r g\u00fcn t\u0259xmin\u0259n 3500 insan\u0131n h\u0259yat\u0131na son qoyur. \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (\u00dcST) m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, 2024-c\u00fc ild\u0259 1,3 milyon&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":196270,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,9,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/196269"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=196269"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/196269\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":196271,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/196269\/revisions\/196271"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/196270"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=196269"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=196269"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=196269"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}