{"id":196513,"date":"2026-08-07T12:16:36","date_gmt":"2026-08-07T08:16:36","guid":{"rendered":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=196513"},"modified":"2026-08-07T12:16:38","modified_gmt":"2026-08-07T08:16:38","slug":"aliml%c9%99r-qlobal-istil%c9%99sm%c9%99-duyu-m%c9%99hsuldarligini-azaldir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=196513","title":{"rendered":"Aliml\u0259r: Qlobal istil\u0259\u015fm\u0259 d\u00fcy\u00fc m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 azald\u0131r"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong><em>T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar \u00c7ind\u0259 12 d\u00fcy\u00fc plantasiyas\u0131nda apar\u0131lan yeni t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r d\u0259 daxil olmaqla, qlobal miqyasda 214 tarla istil\u0259\u015fm\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259n \u0259ld\u0259 edil\u0259n m\u0259lumatlar\u0131 t\u0259hlil edibl\u0259r. Onlar m\u00fc\u0259yy\u0259n edibl\u0259r ki, \u00e7\u0259ltiyin inki\u015faf etdiyi reproduktiv m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 30 d\u0259r\u0259c\u0259 Selsid\u0259n yuxar\u0131 temperaturlara m\u0259ruz qalma istil\u0259\u015fm\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259li m\u0259hsul itkisinin \u0259sas s\u0259b\u0259bidir.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/\" title=\"Hakimiyyet.info.az\">Hakimiyyet.info.az<\/a>\u00a0\u201cScience Advance\u201d n\u0259\u015frin\u0259 istinadla x\u0259b\u0259r verir ki, t\u0259dqiqat\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, reproduktiv m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 30 d\u0259r\u0259c\u0259 Selsid\u0259n yuxar\u0131 temperatur h\u0259r g\u00fcn d\u00fcy\u00fc m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 1,8 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r azald\u0131r. M\u00fcqayis\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn qeyd olunub ki, geni\u015f istifad\u0259 edil\u0259n qlobal m\u0259hsul modell\u0259ri \u0259lav\u0259 g\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fcn itkil\u0259ri c\u0259mi 1,3 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r qiym\u0259tl\u0259ndirir ki, bu da onlar\u0131n istiliyin t\u0259sirini \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 az qiym\u0259tl\u0259ndirdiyini g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar, h\u0259m\u00e7inin a\u015fkar edibl\u0259r ki, tarla t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rind\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan m\u0259hsul itkil\u0259rinin 70 faizind\u0259n \u00e7oxu orta m\u00f6vs\u00fcmi temperaturlar\u0131n artmas\u0131 il\u0259 deyil, y\u00fcks\u0259k temperaturlara m\u0259ruz qalma il\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r. \u00c7\u0259ltiyin erk\u0259n b\u00f6y\u00fcm\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 m\u0259ruz qald\u0131\u011f\u0131 istilik is\u0259 m\u0259hsuldarl\u0131\u011fa daha az t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n\n\n\n<p>Tarla t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rind\u0259n \u0259ld\u0259 edil\u0259n d\u0259lill\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k qlobal m\u0259hsul modell\u0259rini t\u0259nziml\u0259y\u0259n t\u0259dqiqat qrupu qlobal orta temperaturun 1 d\u0259r\u0259c\u0259 Selsi artmas\u0131n\u0131n d\u00fcy\u00fc m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259xmin\u0259n 8,1 faiz azaldaca\u011f\u0131n\u0131 t\u0259xmin edir. Bu, orijinal modell\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lan 3,8 faizlik azalmadan iki d\u0259f\u0259 \u00e7oxdur.<\/p>\n\n\n\n<p>Bununla bel\u0259, \u00e7\u0259ltik bec\u0259rilm\u0259si \u00fczr\u0259 \u0259n b\u0259dbin proqnoz d\u00fcy\u00fcn\u00fcn \u0259sas qida m\u0259hsulu oldu\u011fu v\u0259 bitkil\u0259rin y\u00fcks\u0259k temperatur t\u0259sirin\u0259 daha \u00e7ox m\u0259ruz qalaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nil\u0259n C\u0259nubi v\u0259 C\u0259nub-\u015e\u0259rqi Asiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 verilib. Pakistan, Hindistan, Banqlade\u015f, Tailand, Filippin v\u0259 Myanma kimi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 m\u0259hsul itkil\u0259ri proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lan h\u0259dd\u0259n d\u0259 \u00e7ox art\u0131b. \u00c7in v\u0259 Yaponiyada is\u0259 bu art\u0131m c\u00fczidir. Ekspertl\u0259r m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n azalmas\u0131n\u0131n qlobal bazarda d\u00fcy\u00fcn\u00fcn qiym\u0259tl\u0259rin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir ed\u0259c\u0259yini bildirirl\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar \u00c7ind\u0259 12 d\u00fcy\u00fc plantasiyas\u0131nda apar\u0131lan yeni t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r d\u0259 daxil olmaqla, qlobal miqyasda 214 tarla istil\u0259\u015fm\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259n \u0259ld\u0259 edil\u0259n m\u0259lumatlar\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":196514,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,9,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/196513"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=196513"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/196513\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":196515,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/196513\/revisions\/196515"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/196514"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=196513"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=196513"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=196513"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}