{"id":196546,"date":"2026-08-07T12:39:17","date_gmt":"2026-08-07T08:39:17","guid":{"rendered":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=196546"},"modified":"2026-08-07T12:39:18","modified_gmt":"2026-08-07T08:39:18","slug":"sinxua-orta-d%c9%99hlizin-strateji-%c9%99h%c9%99miyy%c9%99tinin-artmasi-az%c9%99rbaycani-n%c9%99qliyyat-logistika-habina-cevirir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=196546","title":{"rendered":"\u201cSinxua\u201d: Orta D\u0259hlizin strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tinin artmas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131 n\u0259qliyyat-logistika hab\u0131na \u00e7evirir"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong><em>Geosiyasi qeyri-sabitlik, \u0259n\u0259n\u0259vi ticar\u0259t mar\u015frutlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn artan riskl\u0259r v\u0259 t\u0259chizat z\u0259ncirl\u0259rini \u015fax\u0259l\u0259ndirm\u0259k ist\u0259y\u0259n biznesl\u0259r fonunda \u00c7in, M\u0259rk\u0259zi Asiya, C\u0259nubi Qafqaz, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Avropan\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259n Trans-X\u0259z\u0259r Beyn\u0259lxalq N\u0259qliyyat Mar\u015frutunun (Orta D\u0259hliz) strateji \u0259h\u0259miyy\u0259ti artmaqda davam edir. Bu kontekstd\u0259 \u015e\u0259rq-Q\u0259rb v\u0259 \u015eimal-C\u0259nub n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259rinin k\u0259si\u015fm\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Az\u0259rbaycan h\u0259min mar\u015fruta t\u0259kc\u0259 tranzit layih\u0259si kimi deyil, h\u0259m d\u0259 iqtisadi \u015fax\u0259l\u0259ndirm\u0259, qeyri-enerji sektorunun inki\u015faf\u0131 v\u0259 Avrasiya logistikas\u0131nda m\u00f6vqeyinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si vasit\u0259si kimi bax\u0131r.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/\" title=\"Hakimiyyet.info.az\">Hakimiyyet.info.az<\/a>\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, bu fikirl\u0259r \u00c7inin r\u0259smi \u201cSinxua\u201d agentliyinin d\u0259rc etdiyi geni\u015f analitik m\u0259qal\u0259d\u0259 yer al\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259qal\u0259d\u0259 deyilir ki, Trans-X\u0259z\u0259r Beyn\u0259lxalq N\u0259qliyyat Mar\u015frutuna artan maraq Avrasiyan\u0131n d\u0259yi\u015f\u0259n n\u0259qliyyat x\u0259rit\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u018fvv\u0259ll\u0259r Asiya il\u0259 Avropa aras\u0131nda quru y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131n\u0131n \u0259sas hiss\u0259si Rusiyadan, d\u0259niz y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131 is\u0259 S\u00fcvey\u015f kanal\u0131 v\u0259 Malakka bo\u011faz\u0131ndan ke\u00e7diyi halda, Ukrayna b\u00f6hran\u0131, Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259ki g\u0259rginlik v\u0259 dig\u0259r amill\u0259r beyn\u0259lxalq biznesi aktiv \u015f\u0259kild\u0259 alternativ yollar axtarma\u011fa m\u0259cbur edib. Orta D\u0259hliz \u00c7ind\u0259n ba\u015flay\u0131r, Qazax\u0131stan, X\u0259z\u0259r d\u0259nizi, Az\u0259rbaycan v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstandan ke\u00e7ir, sonra T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 v\u0259 Avropaya \u00e7at\u0131r. \u018fn\u0259n\u0259vi d\u0259niz da\u015f\u0131malar\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259, bu, daha q\u0131sa \u00e7atd\u0131r\u0131lma m\u00fcdd\u0259tin\u0259 imkan verir v\u0259 \u015fimal mar\u015frutundan f\u0259rqli olaraq, sanksiyalara m\u0259ruz qalm\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu prosesl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fch\u00fcm roluna diqq\u0259t yetir\u0259n agentlik qeyd edib: \u201cAz\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259hlizin inki\u015faf\u0131 struktur bax\u0131m\u0131ndan iqtisadi yenid\u0259nqurma m\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 uy\u011fundur. Hakimiyy\u0259t orqanlar\u0131 yaln\u0131z tranzitd\u0259n deyil, h\u0259m d\u0259 liman, anbar, logistika, maliyy\u0259 v\u0259 s\u0131\u011forta xidm\u0259tl\u0259rind\u0259n \u0259ld\u0259 edil\u0259n g\u0259lirl\u0259ri art\u0131rma\u011fa, h\u0259m\u00e7inin emal s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131n\u0131 stimulla\u015fd\u0131rma\u011fa \u00fcmid edir. Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131 v\u0259 azad iqtisadi zonan\u0131n yerl\u0259\u015fdiyi \u018fl\u0259t rayonu bu strategiyada \u0259sas rol oynay\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, Az\u0259rbaycan tranzit y\u00fck ax\u0131nlar\u0131n\u0131 s\u0259nayenin inki\u015faf\u0131 v\u0259 investisiya m\u0259nb\u0259yin\u0259 \u00e7evirm\u0259yi h\u0259d\u0259fl\u0259yir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259qal\u0259d\u0259 qeyd olunur ki, n\u0259qliyyat infrastrukturunun inki\u015faf\u0131 d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin prioriteti olaraq qal\u0131r. Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131n\u0131n \u00f6t\u00fcrm\u0259 qabiliyy\u0259ti ild\u0259 15 milyon ton y\u00fck v\u0259 100.000 TEU-dur. Geni\u015fl\u0259ndirm\u0259 proqram\u0131 ba\u015fa \u00e7atd\u0131qdan sonra bu r\u0259q\u0259ml\u0259r 25 milyon tona v\u0259 500.000 TEU-ya q\u0259d\u0259r arta bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n u\u011furlar\u0131 bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat ver\u0259n m\u00fc\u0259llif yaz\u0131r: \u201cBak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolu mar\u015frutun q\u0259rb hiss\u0259sinin \u0259sas elementidir. 2026-c\u0131 ilin iyun ay\u0131nda modernl\u0259\u015fdirilm\u0259si ba\u015fa \u00e7atan bu mar\u015frutun \u00f6t\u00fcrm\u0259 qabiliyy\u0259ti ild\u0259 1 milyon tondan 5 milyon tona q\u0259d\u0259r art\u0131b. \u0130nfrastrukturun inki\u015faf\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, Az\u0259rbaycan mar\u015frutun institusional \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sinin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 d\u0259 diqq\u0259t yetirir. \u00d6lk\u0259 Trans-X\u0259z\u0259r Beyn\u0259lxalq N\u0259qliyyat Mar\u015frutunun \u0259laq\u0259l\u0259ndirilm\u0259sind\u0259, tarif siyas\u0259tinin, n\u0259qliyyat s\u0259n\u0259dl\u0259rinin, g\u00f6mr\u00fck prosedurlar\u0131n\u0131n v\u0259 r\u0259q\u0259msal xidm\u0259tl\u0259rin vahid \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259y\u0259 sal\u0131nmas\u0131nda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n vahid p\u0259nc\u0259r\u0259 mexanizminin t\u0259tbiqind\u0259 f\u0259al i\u015ftirak edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259likl\u0259, Az\u0259rbaycan co\u011frafi d\u0259hlizd\u0259n funksional m\u0259rk\u0259z\u0259 ke\u00e7m\u0259y\u0259, Avrasiya n\u0259qliyyat z\u0259ncirind\u0259 n\u0259qliyyat prosesl\u0259rinin t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131s\u0131na v\u0259 xidm\u0259t platformas\u0131na \u00e7evrilm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259qal\u0259nin sonunda qeyd edilir ki, Orta D\u0259hlizin perspektivl\u0259ri regional siyasi v\u0259ziyy\u0259td\u0259n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycan il\u0259 Erm\u0259nistan aras\u0131nda s\u00fclh prosesinin inki\u015faf\u0131ndan, Ukrayna b\u00f6hran\u0131ndan v\u0259 Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259ki v\u0259ziyy\u0259td\u0259n as\u0131l\u0131 olacaq. M\u00fc\u0259llif yaz\u0131r: \u201cUzunm\u00fcdd\u0259tli perspektivd\u0259 mar\u015frutun r\u0259qab\u0259t qabiliyy\u0259ti t\u0259kc\u0259 infrastruktur investisiyalar\u0131n\u0131n miqyas\u0131 il\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 layih\u0259d\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u00f6z f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rini s\u0259m\u0259r\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259k qabiliyy\u0259ti il\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edil\u0259c\u0259k. Bu \u015f\u0259raitd\u0259 Az\u0259rbaycan X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin q\u0259rb sahilind\u0259 \u0259sas n\u0259qliyyat-logistika m\u0259rk\u0259zi v\u0259 Avrasiya n\u0259qliyyat \u015f\u0259b\u0259k\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm bir \u0259laq\u0259l\u0259ndirici kimi m\u00f6vqeyini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Geosiyasi qeyri-sabitlik, \u0259n\u0259n\u0259vi ticar\u0259t mar\u015frutlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn artan riskl\u0259r v\u0259 t\u0259chizat z\u0259ncirl\u0259rini \u015fax\u0259l\u0259ndirm\u0259k ist\u0259y\u0259n biznesl\u0259r fonunda \u00c7in, M\u0259rk\u0259zi Asiya, C\u0259nubi Qafqaz,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":196547,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,9,6,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/196546"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=196546"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/196546\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":196548,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/196546\/revisions\/196548"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/196547"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=196546"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=196546"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=196546"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}