{"id":196736,"date":"2026-08-08T12:30:45","date_gmt":"2026-08-08T08:30:45","guid":{"rendered":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=196736"},"modified":"2026-08-08T12:30:46","modified_gmt":"2026-08-08T08:30:46","slug":"az%c9%99rkosmosun-kosmik-akademiyasi-iaf-in-nufuzlu-mukafatina-layiq-gorulub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=196736","title":{"rendered":"\u201cAz\u0259rkosmos\u201dun KOSM\u0130K Akademiyas\u0131 IAF-\u0131n n\u00fcfuzlu m\u00fckafat\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong><em>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Kosmik Agentliyinin (\u201cAz\u0259rkosmos\u201d) n\u0259zdind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n KOSM\u0130K Akademiya Beyn\u0259lxalq Astronavtika Federasiyas\u0131n\u0131n (IAF) \u201cExcellence in 3G+ Diversity Award 2026\u201dm\u00fckafat\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/\" title=\"Hakimiyyet.info.az\">Hakimiyyet.info.az<\/a>\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 Beyn\u0259lxalq Astronavtika Federasiyas\u0131 m\u0259lumat payla\u015f\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, bu m\u00fckafat kosmik sektorda \u201c3G+\u201d m\u00fcxt\u0259liflik prinsipl\u0259rinin \u2013 co\u011frafiya (Geography), n\u0259sill\u0259r (Generation) v\u0259 gender (Gender) t\u0259\u015fviqi istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259l\u0259r ver\u0259n IAF \u00fczv\u00fc olan d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131, s\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri v\u0259 akademik t\u0259\u015fkilatlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tini qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Beyn\u0259lxalq Astronavtika Federasiyas\u0131n\u0131n m\u0259lumat\u0131nda qeyd olunub ki, KOSM\u0130K Akademiya Az\u0259rbaycan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k kosmik m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rinin haz\u0131rlanmas\u0131na y\u00f6n\u0259lmi\u015f milli platforma kimi t\u0259hsil, elmi t\u0259dqiqat, m\u00fch\u0259ndislik v\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q sah\u0259l\u0259rini vahid ekosistemd\u0259 birl\u0259\u015fdirir. Akademiya d\u00fcnyan\u0131n tam institusionalla\u015fm\u0131\u015f milli kosmik akademiyalar\u0131ndan biri olmaqla yana\u015f\u0131, Beyn\u0259lxalq Kosmik T\u0259hsil \u015euras\u0131n\u0131n (ISEB) tamh\u00fcquqlu \u00fczv\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Haz\u0131rda SPACE Academy \u00f6lk\u0259nin \u0259n geni\u015f inteqrasiya olunmu\u015f kosmik t\u0259hsil \u015f\u0259b\u0259k\u0259sini \u0259laq\u0259l\u0259ndirir. Bu ekosistem\u0259 18 universitet, Az\u0259rbaycan Milli Elmi Komandas\u0131nda t\u0259msil olunan 17 ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259si, 12 regional t\u0259hsil idar\u0259si, 2 mind\u0259n \u00e7ox m\u0259kt\u0259b, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Bak\u0131da f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n 310 m\u0259kt\u0259b, 33 G\u0259ncl\u0259r Evi, 9 g\u0259ncl\u0259r t\u0259\u015fkilat\u0131, 6 innovasiya m\u0259rk\u0259zi v\u0259 7 d\u00f6vl\u0259t qurumu daxildir. Bu model m\u0259kt\u0259bd\u0259n ba\u015flayaraq elmi t\u0259dqiqat, m\u00fch\u0259ndislik, sahibkarl\u0131q v\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa q\u0259d\u0259r ard\u0131c\u0131l inki\u015faf z\u0259ncirini formala\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Akademiyan\u0131n f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 vaxtdan etibar\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irdiyi 26 beyn\u0259lxalq t\u0259hsil, elm v\u0259 innovasiya proqram\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n alt\u0131 qit\u0259sind\u0259n 12 min 500-d\u0259n \u00e7ox \u015fagird, t\u0259l\u0259b\u0259, m\u00fc\u0259llim, t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 v\u0259 g\u0259nc m\u00fct\u0259x\u0259ssis i\u015ftirak edib. KOSM\u0130K Akademiya ayr\u0131-ayr\u0131 layih\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259kl\u0259 kifay\u0259tl\u0259nm\u0259y\u0259r\u0259k formal v\u0259 qeyri-formal t\u0259hsili, elmi ara\u015fd\u0131rmalar\u0131, m\u00fch\u0259ndislik t\u0259cr\u00fcb\u0259sini v\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 vahid insan kapital\u0131 modelind\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n uzunm\u00fcdd\u0259tli milli sistem formala\u015fd\u0131r\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Akademiya \u201cIAF-\u0131n 3G+\u201d m\u00fcxt\u0259liflik konsepsiyas\u0131n\u0131 idar\u0259etm\u0259, proqramlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 t\u0259dris prosesinin b\u00fct\u00fcn m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 inteqrasiya edib. Haz\u0131rda proqram i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n 51 faizini qad\u0131nlar t\u0259\u015fkil edir. Bununla yana\u015f\u0131, \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 k\u0259ndl\u0259rin, m\u00fcxt\u0259lif ya\u015f qruplar\u0131n\u0131n v\u0259 t\u0259hsil pill\u0259l\u0259rinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin proses\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131 t\u0259min edilir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cKOSM\u0130K Akademiya t\u0259hsili real m\u00fch\u0259ndislik bacar\u0131qlar\u0131na \u00e7evirm\u0259yi d\u0259 bacar\u0131b. Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259kt\u0259blil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanm\u0131\u015f ilk \u201cPocketQube\u201d peykinin yarad\u0131lmas\u0131nda 41 m\u0259kt\u0259bd\u0259n 672 \u015fagird i\u015ftirak edib v\u0259 peyk u\u011furla orbit\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b. Universitetl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n milli m\u00fch\u0259ndislik proqram\u0131 is\u0259 14 ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259sini, 43 multidissiplinar m\u00fch\u0259ndislik komandas\u0131n\u0131 v\u0259 600-d\u0259n \u00e7ox t\u0259l\u0259b\u0259ni \u201cCubeSat\u201d peykl\u0259rinin haz\u0131rlanmas\u0131na c\u0259lb edib.<\/p>\n\n\n\n<p>Elmi f\u0259aliyy\u0259t istiqam\u0259tind\u0259 d\u0259 m\u00fch\u00fcm n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 olunub. Az\u0259rbaycan Milli Elmi Komandas\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Beyn\u0259lxalq Astronavtika Konqresin\u0259 t\u0259qdim olunan elmi tezisl\u0259rin say\u0131 2023-c\u00fc ild\u0259ki 214-d\u0259n 2024-c\u00fc ild\u0259 345-\u0259, 2025-ci ild\u0259 632-y\u0259, 2026-c\u0131 ild\u0259 is\u0259 814-\u0259 y\u00fcks\u0259lib. Onlardan 211-i beyn\u0259lxalq elmi ekspertiza m\u0259rh\u0259l\u0259sini u\u011furla ke\u00e7\u0259r\u0259k q\u0259bul olunub\u201d, &#8211; dey\u0259 \u0130AF-\u0131n m\u0259lumat\u0131nda qeyd olunub.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu g\u00f6st\u0259ricil\u0259r Az\u0259rbaycan aliml\u0259rinin beyn\u0259lxalq g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn artmas\u0131na, \u201cScopus\u201d bazas\u0131nda indeksl\u0259\u015f\u0259n elmi n\u0259\u015frl\u0259rin \u00e7oxalmas\u0131na, h\u0259m\u00e7inin \u00f6lk\u0259 universitetl\u0259rinin QS v\u0259 \u015eanxay (ARWU) reytinql\u0259rind\u0259 elmi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricil\u0259rinin yax\u015f\u0131la\u015fmas\u0131na t\u00f6hf\u0259 verib.<\/p>\n\n\n\n<p>KOSM\u0130K Akademiya, eyni zamanda, az\u0259rbaycanl\u0131 \u015fagird, t\u0259l\u0259b\u0259 v\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259ri beyn\u0259lxalq kosmik ictimaiyy\u0259tl\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n geni\u015fmiqyasl\u0131 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irir, elmi m\u00fcbadil\u0259, m\u00fch\u0259ndislik t\u0259cr\u00fcb\u0259si v\u0259 pe\u015f\u0259kar inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn yeni imkanlar yarad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Haz\u0131rda Akademiyan\u0131n f\u0259aliyy\u0259tinin \u0259sas n\u0259tic\u0259l\u0259ri s\u0131ras\u0131nda 12 min 500-d\u0259n \u00e7ox i\u015ftirak\u00e7\u0131, 26 beyn\u0259lxalq proqram, 52 universitet, 2 mind\u0259n \u00e7ox m\u0259kt\u0259b, Beyn\u0259lxalq Astronavtika Konqresin\u0259 t\u0259qdim olunan 814 elmi tezis, 2026-c\u0131 ild\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f 211 elmi m\u0259qal\u0259 v\u0259 51 faiz qad\u0131n i\u015ftirak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 yer al\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Kosmik Agentliyinin (\u201cAz\u0259rkosmos\u201d) n\u0259zdind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n KOSM\u0130K Akademiya Beyn\u0259lxalq Astronavtika Federasiyas\u0131n\u0131n (IAF) \u201cExcellence in 3G+ Diversity Award 2026\u201dm\u00fckafat\u0131na&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":196737,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,6,2,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/196736"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=196736"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/196736\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":196738,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/196736\/revisions\/196738"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/196737"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=196736"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=196736"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=196736"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}