{"id":196742,"date":"2026-08-08T12:38:43","date_gmt":"2026-08-08T08:38:43","guid":{"rendered":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=196742"},"modified":"2026-08-08T12:38:45","modified_gmt":"2026-08-08T08:38:45","slug":"deputat-vasinqton-razilasmalari-c%c9%99nubi-qafqazin-dinc-g%c9%99l%c9%99c%c9%99yi-ucun-muhum-platforma-rolunu-oynayir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=196742","title":{"rendered":"Deputat: Va\u015finqton raz\u0131la\u015fmalar\u0131 C\u0259nubi Qafqaz\u0131n dinc g\u0259l\u0259c\u0259yi \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm platforma rolunu oynay\u0131r"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong><em>C\u0259nubi Qafqazda formala\u015fan yeni siyasi reall\u0131qlar regionun g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf dinamikas\u0131n\u0131 v\u0259 s\u00fclh g\u00fcnd\u0259liyinin \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n edir. \u0130kit\u0259r\u0259fli v\u0259 \u00e7ox\u015fax\u0259li diplomatiya m\u00fcst\u0259visind\u0259 at\u0131lan ard\u0131c\u0131l add\u0131mlar g\u0259rginliyin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131na, el\u0259c\u0259 d\u0259 regionda uzunm\u00fcdd\u0259tli sabitliyin b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131na z\u0259min yarad\u0131r. Beyn\u0259lxalq vasit\u0259\u00e7ilikl\u0259 realla\u015fan y\u00fcks\u0259ks\u0259viyy\u0259li g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r v\u0259 q\u0259bul edil\u0259n q\u0259rarlar C\u0259nubi Qafqaz\u0131n dinc g\u0259l\u0259c\u0259yi \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm platforma rolunu oynay\u0131r. Bu bax\u0131mdan \u00f6t\u0259n il avqustun 8-d\u0259 Va\u015finqtonda ke\u00e7irilmi\u015f Sammit x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Va\u015finqton g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 \u0259ld\u0259 olunmu\u015f raz\u0131la\u015fmalar Az\u0259rbaycan-Erm\u0259nistan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin normalla\u015fmas\u0131 v\u0259 C\u0259nubi Qafqazda uzunm\u00fcdd\u0259tli, dayan\u0131ql\u0131 s\u00fclh\u00fcn b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131 yolunda d\u00f6n\u00fc\u015f n\u00f6qt\u0259si olmaqla yana\u015f\u0131, regionda yaranm\u0131\u015f yeni strateji reall\u0131qlar\u0131n beyn\u0259lxalq miqyasda q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 q\u0259bul edilm\u0259sinin n\u00f6vb\u0259ti \u0259yani n\u00fcmayi\u015fidir.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu fikirl\u0259ri&nbsp;<a href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda Milli M\u0259clisin deputat\u0131 Kamran Bayramov s\u0259sl\u0259ndirib.<\/p>\n\n\n\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Va\u015finqton g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn siyasi \u00e7\u0259kisini v\u0259 tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259tini qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, ona g\u0259tirib \u00e7\u0131xaran h\u0259rbi-siyasi prosesl\u0259r\u0259 n\u0259z\u0259r salmaq vacibdir. Yeni regional nizam\u0131n b\u00fcn\u00f6vr\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u00f6z \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc v\u0259 suverenliyini tam b\u0259rpa etm\u0259si dayan\u0131r. 2020-ci ilin 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si v\u0259 2023-c\u00fc ilin sentyabr\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n lokal antiterror t\u0259dbirl\u0259ri C\u0259nubi Qafqazda onillikl\u0259r boyu k\u00f6k salm\u0131\u015f status-kvonu tamamil\u0259 d\u0259yi\u015fdi. M\u0259lumdur ki, torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n uzunm\u00fcdd\u0259tli i\u015f\u011fal\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 vasit\u0259\u00e7ilik missiyas\u0131n\u0131 \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u0259n beyn\u0259lxalq mexanizml\u0259r he\u00e7 bir real n\u0259tic\u0259 hasil ed\u0259 bilm\u0259mi\u015fdi. Az\u0259rbaycan is\u0259 BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n ka\u011f\u0131z \u00fcz\u0259rind\u0259 qalan q\u0259tnam\u0259l\u0259rini \u00f6z g\u00fcc\u00fc, sars\u0131lmaz siyasi irad\u0259si v\u0259 ordusunun r\u0259\u015fad\u0259ti hesab\u0131na t\u0259kba\u015f\u0131na icra etdi. M\u0259hz bu tarixi add\u0131m regionda tamamil\u0259 yeni geosiyasi reall\u0131q formala\u015fd\u0131rd\u0131 v\u0259 Va\u015finqton g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc d\u0259 daxil olmaqla, sonrak\u0131 b\u00fct\u00fcn diplomatik masalar\u0131n \u0259sas \u015f\u0259rtini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cPrezident \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n xarici siyas\u0259tin strateji mahiyy\u0259ti \u0259ld\u0259 olunmu\u015f h\u0259rbi Z\u0259f\u0259ri yeni qar\u015f\u0131durman\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131na deyil, regionda uzunm\u00fcdd\u0259tli s\u00fclh\u00fcn t\u0259m\u0259lin\u0259 \u00e7evirm\u0259kd\u0259n ibar\u0259tdir. Va\u015finqtonda s\u00fclh sazi\u015fi layih\u0259sinin paraflanmas\u0131 is\u0259 bu ard\u0131c\u0131l diplomatiyan\u0131n m\u00fch\u00fcm m\u0259ntiqi yekunudur. Son d\u00f6vr\u00fcn nailiyy\u0259ti iki t\u0259r\u0259f aras\u0131nda birba\u015fa dialoqun yegan\u0259 v\u0259 \u0259n s\u0259m\u0259r\u0259li format\u0131 kimi t\u0259sbit edilm\u0259sidir. Haz\u0131rda davam ed\u0259n ali s\u0259viyy\u0259li t\u0259maslar v\u0259 administrasiyalararas\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, t\u0259r\u0259fl\u0259r prosesi he\u00e7 bir k\u0259nar t\u0259sir olmadan, birba\u015fa m\u00fcst\u0259vid\u0259 ir\u0259liy\u0259 aparmaqda q\u0259tidirl\u0259r\u201d, &#8211; dey\u0259 deputat \u0259lav\u0259 edib.<\/p>\n\n\n\n<p>K.Bayramov vur\u011fulay\u0131b ki, Va\u015finqton g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn m\u00fch\u00fcm praktiki n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259n biri d\u0259 regional ba\u011flant\u0131lar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131, x\u00fcsusil\u0259 TRIPP layih\u0259si \u00fczr\u0259 yaranan konkret perspektivdir. Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas hiss\u0259si il\u0259 Nax\u00e7\u0131van aras\u0131nda mane\u0259siz \u0259laq\u0259ni t\u0259min ed\u0259n bu layih\u0259, eyni zamanda, M\u0259rk\u0259zi Asiyadan X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259n v\u0259 Az\u0259rbaycandan ke\u00e7m\u0259kl\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Avropaya uzanan Orta D\u0259hlizin strateji elementin\u0259 \u00e7evrilir. Va\u015finqton format\u0131n\u0131n f\u0259rql\u0259ndirici c\u0259h\u0259ti ondad\u0131r ki, AB\u015e t\u0259r\u0259fl\u0259rin siyasi irad\u0259sini \u0259v\u0259z ed\u0259n vasit\u0259\u00e7i kimi deyil, Bak\u0131 v\u0259 \u0130r\u0259van\u0131n raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 proses\u0259 siyasi v\u0259 iqtisadi d\u0259st\u0259k ver\u0259n t\u0259r\u0259f kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBu g\u00fcn C\u0259nubi Qafqazda b\u0259rq\u0259rar olan yeni siyasi reall\u0131\u011f\u0131n \u0259sas m\u00fc\u0259llifi m\u0259hz Az\u0259rbaycand\u0131r. Prezident \u0130lham \u018fliyevin h\u0259yata ke\u00e7irdiyi ard\u0131c\u0131l v\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc siyas\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259miz \u0259vv\u0259lc\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc, ard\u0131ndan tam suverenliyini b\u0259rpa ed\u0259r\u0259k, bu tarixi Z\u0259f\u0259ri davaml\u0131 regional s\u00fclh modelin\u0259 \u00e7evirdi. Art\u0131q s\u00fclh g\u00fcnd\u0259liyi t\u0259kc\u0259 siyasi b\u0259yanatlarla m\u0259hdudla\u015fm\u0131r, iqtisadi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q, n\u0259qliyyat ba\u011flant\u0131lar\u0131 v\u0259 regional t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin real resursuna \u00e7evrilir. X\u00fcsusi vur\u011fulanmal\u0131 m\u0259qam ondan ibar\u0259tdir ki, t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda yaranan fikir ayr\u0131l\u0131qlar\u0131 bu g\u00fcn h\u0259rbi qar\u015f\u0131durma yolu il\u0259 deyil, m\u0259hz diplomatik mexanizml\u0259rl\u0259 h\u0259ll olunur. Va\u015finqton g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ild\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u0259sas siyasi m\u0259nas\u0131 da m\u0259hz bu transformasiyadad\u0131r\u201d, &#8211; dey\u0259 parlamentari vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C\u0259nubi Qafqazda formala\u015fan yeni siyasi reall\u0131qlar regionun g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf dinamikas\u0131n\u0131 v\u0259 s\u00fclh g\u00fcnd\u0259liyinin \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n edir. \u0130kit\u0259r\u0259fli v\u0259 \u00e7ox\u015fax\u0259li&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":196743,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,2,7,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/196742"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=196742"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/196742\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":196744,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/196742\/revisions\/196744"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/196743"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=196742"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=196742"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=196742"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}