{"id":197119,"date":"2026-08-10T16:46:47","date_gmt":"2026-08-10T12:46:47","guid":{"rendered":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=197119"},"modified":"2026-08-10T16:46:48","modified_gmt":"2026-08-10T12:46:48","slug":"iqlim-d%c9%99yisikliyinin-s%c9%99rt-realligi-avropa-iqtisadiyyatina-nec%c9%99-t%c9%99sir-edib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=197119","title":{"rendered":"\u0130qlim d\u0259yi\u015fikliyinin s\u0259rt reall\u0131\u011f\u0131 Avropa iqtisadiyyat\u0131na nec\u0259 t\u0259sir edib?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong><em>Avropada yay m\u00f6vs\u00fcm\u00fcn\u00fcn anomal isti havas\u0131 iqlim d\u0259yi\u015fikliyinin baha ba\u015fa g\u0259l\u0259n v\u0259 h\u0259yat\u0131 d\u0259yi\u015fdir\u0259n iqtisadi n\u0259tic\u0259l\u0259rinin art\u0131q h\u0259r k\u0259s\u0259 t\u0259sir etdiyini a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirir.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/\" title=\"Hakimiyyet.info.az\">Hakimiyyet.info.az<\/a>\u00a0\u201cReuters\u201d agentliyin\u0259 istinadla x\u0259b\u0259r verir ki, aliml\u0259r qlobal istil\u0259\u015fm\u0259 il\u0259 \u0259lveri\u015fsiz hava \u015f\u0259raitinin daha da pisl\u0259\u015fm\u0259si fonunda ba\u015f ver\u0259n iqlim b\u00f6hran\u0131n\u0131n enerji s\u0259nayesin\u0259, g\u0259mi\u00e7iliy\u0259 v\u0259 s\u0259hiyy\u0259 sisteml\u0259rin\u0259 ciddi ziyan vurdu\u011funu bildirirl\u0259r. Me\u015f\u0259 yan\u011f\u0131nlar\u0131 m\u00f6vs\u00fcm\u00fcn\u00fcn is\u0259 Avropa tarixind\u0259 \u0259n pis analoji d\u00f6vr olaca\u011f\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130qtisad\u00e7\u0131lar v\u0259 aliml\u0259r regionun iqtisadiyyat\u0131na d\u0259y\u0259n \u00fcmumi ziyan\u0131n art\u0131q y\u00fcz milyardlarla avro oldu\u011funu t\u0259xmin edirl\u0259r. Lakin onlar x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edirl\u0259r ki, bu, yaln\u0131z ba\u015flan\u011f\u0131cd\u0131r, \u00e7\u00fcnki x\u0259rcl\u0259r temperaturdan daha s\u00fcr\u0259tli artacaq.<\/p>\n\n\n\n<p>Avropan\u0131n iqlimi dig\u0259r qit\u0259l\u0259rd\u0259n daha s\u00fcr\u0259tl\u0259 d\u0259yi\u015fir v\u0259 bu, art\u0131q d\u00f6vl\u0259t maliyy\u0259sin\u0259 z\u0259r\u0259r vurur, inflyasiyada k\u0259skin dal\u011falanmaya s\u0259b\u0259b olur, turizm m\u0259nz\u0259r\u0259sini d\u0259yi\u015fdirir v\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259ri enerji istehsal\u0131, n\u0259qliyyat metodlar\u0131n\u0131 yenid\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 m\u0259cbur edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Mannheim Universitetinin iqtisad\u00e7\u0131s\u0131 Sehrish Usman bildirib: \u201c2026-c\u0131 il iqtisadi bax\u0131mdan \u00e7oxsayl\u0131 ekstremal hadis\u0259 epizodlar\u0131na g\u00f6r\u0259 x\u00fcsusil\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259lidir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130qtisad\u00e7\u0131lar rekord temperaturun iyun v\u0259 iyul aylar\u0131nda qeyd\u0259 al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 iqtisadi ziyan\u0131n \u0259vv\u0259lki b\u00fct\u00fcn r\u0259q\u0259ml\u0259ri a\u015faca\u011f\u0131n\u0131 ehtimal edirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fsas y\u00fckda\u015f\u0131ma mar\u015frutlar\u0131 olan Reyn v\u0259 Dunay \u00e7aylar\u0131nda n\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259rinin h\u0259r\u0259k\u0259ti suyun s\u0259viyy\u0259sinin a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n ciddi \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Soyutma probleml\u0259ri s\u0259b\u0259bind\u0259n bir ne\u00e7\u0259 atom elektrik stansiyas\u0131 enerji istehsal\u0131n\u0131 dayand\u0131r\u0131b v\u0259 ya azald\u0131b. \u0130yul ay\u0131nda qar\u011f\u0131dal\u0131 v\u0259 g\u00fcn\u0259baxan kimi gec y\u0131\u011f\u0131lan m\u0259hsullar\u0131n m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131 art\u0131q 6-7 faiz azal\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130stilik dal\u011falar\u0131 m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131 azald\u0131r v\u0259 art\u0131q on minl\u0259rl\u0259 insan\u0131n h\u0259yat\u0131na son qoyub. Almaniyada 10 mind\u0259n \u00e7ox istid\u0259n \u00f6l\u00fcm hadis\u0259si qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Bu arada, yan\u011f\u0131ns\u00f6nd\u00fcrm\u0259 v\u0259 enerji istehlak\u0131n\u0131n m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 kimi f\u00f6vq\u0259lad\u0259 hallara cavab x\u0259rcl\u0259ri b\u00fcdc\u0259y\u0259 y\u00fck\u00fc daha da art\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>ING hesablay\u0131r ki, t\u0259kc\u0259 Reyn \u00e7ay\u0131n\u0131n ba\u011flanmas\u0131 bu il Almaniyada \u00dcDM-i 0,3 faiz b\u0259ndi azaldacaq, Macar\u0131stan bank\u0131 is\u0259 \u00f6lk\u0259nin \u0259n b\u00f6y\u00fck atom elektrik stansiyas\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259m\u0259diyi h\u0259r h\u0259ft\u0259 \u00dcDM-d\u0259 0,1 faiz b\u0259ndi azalma olaca\u011f\u0131n\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Almaniyan\u0131n \u201cAllianz\u201d s\u0131\u011forta \u015firk\u0259tinin hesablamalar\u0131na g\u00f6r\u0259, iyun ay\u0131n\u0131n c\u0259mi iki h\u0259ft\u0259lik isti havas\u0131 Avropada \u00dcDM-i 0,3 faiz b\u0259ndi azaldacaq, iqlim d\u0259yi\u015fikliyi is\u0259 \u0130spaniya, Fransa v\u0259 \u0130taliya kimi \u0259n h\u0259ssas iqtisadiyyatlar \u00fc\u00e7\u00fcn 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r art\u0131m tempini 5-7 faiz a\u015fa\u011f\u0131 salacaq.<\/p>\n\n\n\n<p>Avrozonada iqtisadi art\u0131m\u0131n bu il c\u0259mi 1 faiz olaca\u011f\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nd\u0131qda, itkil\u0259r \u0259h\u0259miyy\u0259tli olacaq. Lakin iqtisadi z\u0259r\u0259rin tam miqyas\u0131n\u0131n yaln\u0131z bir ne\u00e7\u0259 ild\u0259n sonra ayd\u0131n olaca\u011f\u0131 bildirilir. \u018fn b\u00f6y\u00fck z\u0259r\u0259r daha k\u0259skin temperatur dal\u011falanmalar\u0131n\u0131n ba\u015f verdiyi C\u0259nubi Avropada ola bil\u0259r ki, bu da turizm g\u0259lirl\u0259rinin azalmas\u0131na, m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n pisl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 v\u0259 \u0259halinin miqrasiyas\u0131na s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n\n\n\n<p>Barselona Superkomp\u00fcter M\u0259rk\u0259zinin t\u0259dqiqat\u00e7\u0131s\u0131 Maksimilian Kotzun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, ekstremal temperaturun \u0259rzaq qiym\u0259tl\u0259rin\u0259 t\u0259siri daha isti iqlimi olan b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir, bu bax\u0131mdan C\u0259nubi Avropada v\u0259ziyy\u0259t nisb\u0259t\u0259n a\u011f\u0131r olacaq.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu arada, \u00e7ay n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 Avropan\u0131n b\u0259zi b\u00f6lg\u0259l\u0259rin\u0259 yanacaq \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131na mane olur v\u0259 regional qiym\u0259t f\u0259rql\u0259rinin artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130stehsal\u0131n azalmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n illik vergi g\u0259lirl\u0259rinin azalmas\u0131n\u0131n Fransada 1,8 faiz\u0259, \u0130taliya v\u0259 \u0130spaniyada is\u0259 1,3 faiz\u0259 \u00e7ata bil\u0259c\u0259yi t\u0259xmin edilir, \u00e7\u00fcnki m\u00fct\u0259r\u0259qqi vergi sisteml\u0259ri g\u0259lirl\u0259rin istehsaldan daha s\u00fcr\u0259tli azalmas\u0131 dem\u0259kdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Avropada yay m\u00f6vs\u00fcm\u00fcn\u00fcn anomal isti havas\u0131 iqlim d\u0259yi\u015fikliyinin baha ba\u015fa g\u0259l\u0259n v\u0259 h\u0259yat\u0131 d\u0259yi\u015fdir\u0259n iqtisadi n\u0259tic\u0259l\u0259rinin art\u0131q h\u0259r k\u0259s\u0259 t\u0259sir&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":197120,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,9,6,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/197119"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=197119"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/197119\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":197121,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/197119\/revisions\/197121"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/197120"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=197119"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=197119"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=197119"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}