{"id":197645,"date":"2026-08-12T17:16:17","date_gmt":"2026-08-12T13:16:17","guid":{"rendered":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=197645"},"modified":"2026-08-12T17:16:18","modified_gmt":"2026-08-12T13:16:18","slug":"luka-arbau-avropa-orta-dunya-gost%c9%99ricisind%c9%99n-daha-sur%c9%99tl%c9%99-istil%c9%99sir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=197645","title":{"rendered":"Luka Arbau: Avropa orta d\u00fcnya g\u00f6st\u0259ricisind\u0259n daha s\u00fcr\u0259tl\u0259 istil\u0259\u015fir"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong><em>Son h\u0259ft\u0259l\u0259rd\u0259 Avropa yenid\u0259n h\u0259ddind\u0259n art\u0131q isti hava dal\u011falar\u0131 il\u0259 qar\u015f\u0131la\u015f\u0131b v\u0259 bu da ictimai sa\u011flaml\u0131\u011fa getdikc\u0259 daha ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259 yarad\u0131r. Y\u00fcks\u0259k temperatur, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 ya\u015fl\u0131lar v\u0259 dig\u0259r h\u0259ssas qruplar aras\u0131nda istilik stresinin v\u0259 \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130frat d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 isti hava dal\u011falar\u0131n\u0131n artan tezliyi v\u0259 istilikl\u0259 \u0259laq\u0259li \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n say\u0131n\u0131n artmas\u0131 fonunda&nbsp;<a href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>&nbsp;m\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259tin iqlim d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 \u0259laq\u0259sini, Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin temperaturun daha da artmas\u0131na haz\u0131r olub-olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 \u0259halini qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259li oldu\u011funu \u00f6yr\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Avropa \u018ftraf M\u00fchit Agentliyi (AEA) il\u0259 \u0259laq\u0259 saxlay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Avropa \u018ftraf M\u00fchit Agentliyinin iqlim riskl\u0259ri v\u0259 dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131 \u00fczr\u0259 eksperti Luka Arbau&nbsp;<a href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>-\u0131n bu bar\u0259d\u0259 suallar\u0131n\u0131 cavabland\u0131r\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u2014 Agentliyin hesablamalar\u0131na g\u00f6r\u0259, Avropada h\u0259ddind\u0259n art\u0131q istid\u0259n \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n artmas\u0131na \u0259n \u00e7ox hans\u0131 amill\u0259r t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2014 Avropa \u0130qlim Riskl\u0259rinin Qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 (EUCRA) v\u0259 Avropa \u018ftraf M\u00fchit Agentliyinin dig\u0259r m\u0259lumatlar\u0131na g\u00f6r\u0259, qit\u0259d\u0259 istid\u0259n \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n k\u0259skin artmas\u0131 eyni vaxtda ba\u015f ver\u0259n \u00fc\u00e7 amilin n\u0259tic\u0259sidir. \u0130stilik dal\u011falar\u0131 getdikc\u0259 daha intensiv, uzunm\u00fcdd\u0259tli v\u0259 \u015fidd\u0259tli olur; x\u00fcsusil\u0259 s\u0131x m\u0259skunla\u015fm\u0131\u015f \u015f\u0259h\u0259r yerl\u0259rind\u0259 daha \u00e7ox insan h\u0259ddind\u0259n art\u0131q istiy\u0259 m\u0259ruz qal\u0131r, binalar, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r, s\u0259hiyy\u0259 v\u0259 sosial qay\u011f\u0131 sisteml\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn uy\u011funla\u015fma t\u0259dbirl\u0259ri h\u0259l\u0259 d\u0259 artan riskl\u0259rl\u0259 ayaqla\u015fa bilmir.<\/p>\n\n\n\n<p>EUCRA istiliyi Avropada insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tli iqlim riski kimi m\u00fc\u0259yy\u0259n edir v\u0259 bildirir ki, 2022-ci ilin yay\u0131nda isti dal\u011falar qit\u0259d\u0259 t\u0259xmin\u0259n 60 mind\u0259n 70 min\u0259 q\u0259d\u0259r vaxt\u0131ndan \u0259vv\u0259l \u00f6l\u00fcm hallar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilib. \u0130sti dal\u011falar Avropada ekstremal hava v\u0259 iqlim hadis\u0259l\u0259rinin s\u0259b\u0259b oldu\u011fu \u00f6l\u00fcml\u0259rin t\u0259xmin\u0259n 95 faizini t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fhalinin h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131n\u0131n rolu da n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Avropada \u0259halinin ya\u015flanmas\u0131, y\u00fcks\u0259k urbanizasiya s\u0259viyy\u0259si v\u0259 xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259rin geni\u015f yay\u0131lmas\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. B\u00fct\u00fcn bu amill\u0259r insanlar\u0131n ekstremal istiy\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r. \u0130qlim v\u0259 Sa\u011flaml\u0131q \u00fczr\u0259 Avropa R\u0259s\u0259dxanas\u0131 x\u00fcsusi risk alt\u0131ndak\u0131 ya\u015fl\u0131lar\u0131, \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259ri olan insanlar\u0131, hamil\u0259 qad\u0131nlar\u0131, azya\u015fl\u0131 u\u015faqlar\u0131, a\u00e7\u0131q havada \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7il\u0259ri, miqrantlar\u0131 v\u0259 sosial c\u0259h\u0259td\u0259n h\u0259ssas qruplar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Avropa \u0259n s\u00fcr\u0259tl\u0259 istil\u0259\u015f\u0259n qit\u0259dir. 1980-ci ill\u0259rd\u0259n b\u0259ri burada istil\u0259\u015fm\u0259 s\u00fcr\u0259ti qlobal orta g\u00f6st\u0259ricid\u0259n t\u0259xmin\u0259n iki d\u0259f\u0259 \u00e7ox olub, isti hava dal\u011falar\u0131 daha intensivdir v\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t davam edir. Agentliyin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, 2022-ci ilin ekstremal yay\u0131nda qeyd\u0259 al\u0131nan istid\u0259n \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n t\u0259xmin\u0259n yar\u0131s\u0131 insanlar\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 iqlim d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Lakin, eyni isti dal\u011fas\u0131 kimin m\u0259ruz qalmas\u0131ndan v\u0259 yerli icmalar\u0131n n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 haz\u0131rl\u0131ql\u0131 olmas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olaraq \u00e7ox f\u0259rqli t\u0259sirl\u0259r\u0259 malik ola bil\u0259r. EUCRA \u0259halinin ya\u015flanmas\u0131n\u0131, urbanizasiyan\u0131, sosial b\u0259rab\u0259rsizliyi v\u0259 xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259rin y\u00fcks\u0259k yay\u0131lmas\u0131n\u0131 istiy\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131 art\u0131ran \u0259sas amill\u0259r kimi g\u00f6st\u0259rir. Ya\u015fl\u0131 insanlar daha \u00e7ox risk alt\u0131ndad\u0131rlar, \u00e7\u00fcnki onlarda b\u0259d\u0259nin temperaturu t\u0259nziml\u0259m\u0259 qabiliyy\u0259ti tez-tez azal\u0131r v\u0259 bir \u00e7oxlar\u0131nda ekstremal temperaturla daha da a\u011f\u0131rla\u015fa bil\u0259n xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259r var.<\/p>\n\n\n\n<p>Agentliyin apard\u0131\u011f\u0131 \u00e7oxsayl\u0131 t\u0259dqiqat da daxil olmaqla, ara\u015fd\u0131rmalar \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rimizin dizayn\u0131n\u0131n da \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. \u015e\u0259h\u0259r adas\u0131 istilik effektin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu \u0259razil\u0259rd\u0259 temperatur \u0259traf b\u00f6lg\u0259l\u0259r\u0259 nisb\u0259t\u0259n xeyli y\u00fcks\u0259k ola bil\u0259r. Bu, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 m\u0259hdud ya\u015f\u0131l sah\u0259l\u0259r\u0259, istiliyi y\u0131\u011fan v\u0259 saxlayan binalar olan \u0259razil\u0259r\u0259 aiddir. Agentliyin m\u0259lumatlar\u0131 g\u00f6st\u0259rir ki, Avropa \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 x\u0259st\u0259xanalar\u0131n 46 faizi v\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rin 43 faizi temperaturun regional orta s\u0259viyy\u0259d\u0259n \u0259n az\u0131 2 d\u0259r\u0259c\u0259 Selsi y\u00fcks\u0259k oldu\u011fu \u0259razil\u0259rd\u0259 yerl\u0259\u015fir. Bu o dem\u0259kdir ki, istiliy\u0259 \u0259n \u00e7ox h\u0259ssas olan insanlar\u0131n \u00e7oxu \u015f\u0259h\u0259r m\u00fchitinin \u0259n isti yerl\u0259rind\u0259 ya\u015fay\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259likl\u0259, iqlim d\u0259yi\u015fikliyi t\u0259hl\u00fck\u0259li istilik dal\u011falar\u0131n\u0131 daha intensiv edir, lakin \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n artmas\u0131 h\u0259m d\u0259 demoqrafik d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin, sosial h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131n v\u0259 bir \u00e7ox \u015f\u0259h\u0259rin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n binalar\u0131n, s\u0259hiyy\u0259 sisteml\u0259rinin v\u0259 sosial xidm\u0259tl\u0259rin h\u0259l\u0259 d\u0259 daha isti iqlim\u0259 tam uy\u011funla\u015fmamas\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259sidir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u2014 Avropa bu g\u00fcn h\u0259ddind\u0259n art\u0131q isti il\u0259 \u0259laq\u0259li artan riskl\u0259r\u0259 n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 haz\u0131rd\u0131r?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2014 Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri son ill\u0259rd\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259r \u0259ld\u0259 edib, lakin \u00e7\u0259tinlikl\u0259r qalmaqdad\u0131r. Avropa \u0130qlim Riskl\u0259rinin Qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si (EUCRA) g\u00f6st\u0259rir ki, qit\u0259nin b\u0259zi yerl\u0259rind\u0259 istilik stresinin sa\u011flaml\u0131q riskl\u0259ri art\u0131q kritik s\u0259viyy\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7at\u0131b v\u0259 t\u0259cili t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259sini t\u0259l\u0259b edir. Eyni zamanda, d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti bax\u0131m\u0131ndan haz\u0131rl\u0131q orta s\u0259viyy\u0259d\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilir. EUCRA onu da qeyd edir ki, milli v\u0259 yerli s\u0259viyy\u0259l\u0259rd\u0259 uy\u011funla\u015fma t\u0259dbirl\u0259ri \u00e7ox vaxt ayr\u0131-ayr\u0131 qurumlar t\u0259r\u0259find\u0259n s\u0259hiyy\u0259 r\u0259smil\u0259rinin kifay\u0259t q\u0259d\u0259r i\u015ftirak\u0131 olmadan, \u0259laq\u0259li sa\u011flaml\u0131q faydalar\u0131 v\u0259 potensial g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259r n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmadan p\u0259rak\u0259nd\u0259 \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Son ill\u0259rd\u0259 bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259 isti il\u0259 \u0259laq\u0259li s\u0259hiyy\u0259 t\u0259dbirl\u0259ri planlar\u0131, erk\u0259n x\u0259b\u0259rdarl\u0131q sisteml\u0259ri v\u0259 m\u0259lumatland\u0131rma kampaniyalar\u0131 t\u0259tbiq ed\u0259r\u0259k reaksiyalar\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirib. Agentliyin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, 2024-c\u00fc il qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259sinin \u0259hat\u0259 etdiyi 38 \u00fczv v\u0259 21 t\u0259r\u0259fda\u015f \u00f6lk\u0259d\u0259 istil\u0259\u015fm\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259li milli s\u0259hiyy\u0259 planlar\u0131 m\u00f6vcud olub, dig\u0259rl\u0259ri is\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 planlar\u0131n\u0131 haz\u0131rlay\u0131r. \u0130r\u0259lil\u0259yi\u015f g\u00f6z qaba\u011f\u0131nda olsa da, Avropada haz\u0131rl\u0131q s\u0259viyy\u0259si h\u0259l\u0259 d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 f\u0259rqlidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Uy\u011funla\u015fma t\u0259dbirl\u0259rinin h\u0259yatlar\u0131 xilas etdiyin\u0259 dair \u00fcmidverici d\u0259lill\u0259r d\u0259 art\u0131q m\u00f6vcuddur. Avropa \u0130qlim v\u0259 Sa\u011flaml\u0131q R\u0259s\u0259dxanas\u0131n\u0131n istinad etdiyi son t\u0259dqiqatlara g\u00f6r\u0259, Avropada istil\u0259rin s\u0259b\u0259b oldu\u011fu 47.690 \u00f6l\u00fcm hadis\u0259si qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Lakin t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar m\u00f6vcud uy\u011funla\u015fma t\u0259dbirl\u0259ri olmadan, bu r\u0259q\u0259min t\u0259xmin\u0259n 80 faiz daha y\u00fcks\u0259k olaca\u011f\u0131n\u0131 t\u0259xmin edirl\u0259r. Eyni zamanda, davaml\u0131 y\u00fcks\u0259k \u00f6l\u00fcm nisb\u0259ti m\u00f6vcud t\u0259dbirl\u0259ri daha da g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k v\u0259 qabaqlay\u0131c\u0131 t\u0259dbirl\u0259ri \u0259n h\u0259ssas qruplara daha yax\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259ltm\u0259k ehtiyac\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u2014 N\u00f6vb\u0259ti onillikl\u0259rd\u0259 Avropada h\u0259ddind\u0259n art\u0131q istid\u0259n \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n proqnozlar\u0131 n\u0259l\u0259ri ehtiva edir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2014 M\u00f6vcud m\u0259lumatlara \u0259sas\u0259n, Avropa istil\u0259\u015fm\u0259y\u0259 davam etdikc\u0259 v\u0259 istilik dal\u011falar\u0131 daha intensiv v\u0259 \u015fidd\u0259tli hala g\u0259ldikc\u0259, yax\u0131n onillikl\u0259rd\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n ba\u015f ver\u0259n \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n artmas\u0131 ehtimal\u0131 var. EUCRA iqlim d\u0259yi\u015fikliyinin, \u0259halinin ya\u015flanmas\u0131n\u0131n v\u0259 urbanizasiyan\u0131n \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259sini, h\u0259m h\u0259ddind\u0259n art\u0131q istiy\u0259 m\u0259ruz qalman\u0131n, h\u0259m d\u0259 ona qar\u015f\u0131 h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131n\u0131 vur\u011fulay\u0131r. 2050-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r 65 ya\u015fdan yuxar\u0131 insanlar\u0131n Avropa \u0259halisinin t\u0259xmin\u0259n 30 faizini t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259yi g\u00f6zl\u0259nilir. Bu ya\u015f qrupu isti il\u0259 \u0259laq\u0259li x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 v\u0259 \u00f6l\u00fcm\u0259 x\u00fcsusil\u0259 h\u0259ssasd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Lakin g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faflar \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259yib. H\u0259m EUCRA, h\u0259m d\u0259 Avropa \u0130qlim v\u0259 Sa\u011flaml\u0131q R\u0259s\u0259dxanas\u0131 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edir ki, uy\u011funla\u015fma t\u0259dbirl\u0259ri h\u0259ddind\u0259n art\u0131q istinin t\u0259sirl\u0259rini \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azalda bil\u0259r. Erk\u0259n x\u0259b\u0259rdarl\u0131q sisteml\u0259ri, isti il\u0259 \u0259laq\u0259li sa\u011flaml\u0131q f\u0259aliyy\u0259t planlar\u0131, daha effektiv \u015f\u0259h\u0259rsalma, ya\u015f\u0131ll\u0131q sah\u0259l\u0259rinin art\u0131r\u0131lmas\u0131, t\u0259kmill\u0259\u015fdirilmi\u015f tikinti standartlar\u0131 v\u0259 h\u0259ssas qruplar\u0131n h\u0259d\u0259fl\u0259nmi\u015f qorunmas\u0131 \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n azalmas\u0131na t\u00f6hf\u0259 ver\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f6vcud d\u0259lill\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, haz\u0131rk\u0131 adaptasiya t\u0259dbirl\u0259ri istilik dal\u011falar\u0131 zaman\u0131 h\u0259yatlar\u0131 xilas edir v\u0259 \u00f6l\u00fcml\u0259rin say\u0131n\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azald\u0131r. Uy\u011funla\u015fma t\u0259dbirl\u0259ri daha da geni\u015fl\u0259ndirils\u0259 v\u0259 daha \u00e7ox insan\u0131 \u0259hat\u0259 ets\u0259, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n artmas\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131la bil\u0259r. \u018fksin\u0259, adaptasiya artan temperatur v\u0259 demoqrafik d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rl\u0259 ayaqla\u015fmasa, Avropan\u0131n bir \u00e7ox yerind\u0259, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 c\u0259nub b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 istilikl\u0259 \u0259laq\u0259li \u00f6l\u00fcml\u0259r \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 arta bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u2014 Sizin fikrinizc\u0259, haz\u0131rda hans\u0131 Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri h\u0259ddind\u0259n art\u0131q istiy\u0259 \u0259n yax\u015f\u0131 haz\u0131rl\u0131ql\u0131d\u0131r v\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r onlardan n\u0259l\u0259ri \u00f6yr\u0259n\u0259 bil\u0259r?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2014 Agentliyin m\u0259lumatlar\u0131 bir ne\u00e7\u0259 \u201c\u0259n yax\u015f\u0131 haz\u0131rl\u0131ql\u0131\u201d \u00f6lk\u0259ni vur\u011fulamaq \u0259v\u0259zin\u0259, \u00f6lk\u0259l\u0259r v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r aras\u0131nda t\u0259cr\u00fcb\u0259 m\u00fcbadil\u0259sinin, u\u011furlu yana\u015fmalar\u0131n yerli \u015f\u0259rait\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n vacibliyini vur\u011fulay\u0131r. \u201cClimate-ADAPT\u201d platformas\u0131 vasit\u0259sil\u0259 milli v\u0259 regional h\u00f6kum\u0259tl\u0259rin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri istilikl\u0259 \u0259laq\u0259li sa\u011flaml\u0131q f\u0259aliyy\u0259t planlar\u0131, erk\u0259n x\u0259b\u0259rdarl\u0131q sisteml\u0259ri, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin ya\u015f\u0131lla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, bina dizayn\u0131 v\u0259 h\u0259ssas qruplar\u0131n qorunmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 praktik t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rini b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcrl\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, C\u0259nubi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri h\u0259ddind\u0259n art\u0131q istiliyin idar\u0259 olunmas\u0131nda uzunm\u00fcdd\u0259tli t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 malikdir v\u0259 istilikl\u0259 \u0259laq\u0259li sa\u011flaml\u0131q f\u0259aliyy\u0259t planlar\u0131, x\u0259b\u0259rdarl\u0131q sisteml\u0259ri v\u0259 h\u0259ssas qruplar \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259d\u0259fl\u0259nmi\u015f d\u0259st\u0259k t\u0259dbirl\u0259ri haz\u0131rlay\u0131b. Bu arada, Avropadak\u0131 yerli v\u0259 regional h\u00f6kum\u0259tl\u0259r \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 ya\u015f\u0131l sah\u0259l\u0259rin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, soyutma m\u0259kanlar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131, bina dizayn\u0131n\u0131n t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 istilikl\u0259 \u0259laq\u0259li riskl\u0259rin \u015f\u0259h\u0259rsalmaya inteqrasiyas\u0131 kimi t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irir. Bu t\u0259cr\u00fcb\u0259 h\u0259ddind\u0259n art\u0131q istiliyin tarix\u0259n daha az yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131, lakin iqlim d\u0259yi\u015fikliyi s\u0259b\u0259bind\u0259n getdikc\u0259 daha ciddi bir problem\u0259 \u00e7evrildiyi \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusil\u0259 faydal\u0131 ola bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Agentliyin qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259l\u0259rinin \u0259sas n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259n biri d\u0259 bu problemin vahid h\u0259llinin olmamas\u0131d\u0131r. Effektiv haz\u0131rl\u0131q ictimai s\u0259hiyy\u0259 t\u0259dbirl\u0259rinin, iqlim d\u0259yi\u015fk\u0259nliyin\u0259 davaml\u0131 \u015f\u0259h\u0259rsalman\u0131n, sosial m\u00fcdafi\u0259nin v\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilmi\u015f idar\u0259etm\u0259nin kombinasiyas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edir. \u018fn \u0259sas\u0131, \u00f6lk\u0259l\u0259r s\u0131frdan ba\u015flamaq m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 deyil. Avropa art\u0131q \u0259h\u0259miyy\u0259tli v\u0259 artan t\u0259cr\u00fcb\u0259 toplay\u0131b ki, bu da biz\u0259 hans\u0131 t\u0259dbirl\u0259rin daha \u00e7ox effektiv oldu\u011funu anlama\u011fa imkan verir. \u201cClimate-ADAPT\u201d kimi platformalar<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son h\u0259ft\u0259l\u0259rd\u0259 Avropa yenid\u0259n h\u0259ddind\u0259n art\u0131q isti hava dal\u011falar\u0131 il\u0259 qar\u015f\u0131la\u015f\u0131b v\u0259 bu da ictimai sa\u011flaml\u0131\u011fa getdikc\u0259 daha ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":197646,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,9,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/197645"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=197645"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/197645\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":197647,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/197645\/revisions\/197647"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/197646"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=197645"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=197645"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=197645"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}