{"id":198437,"date":"2026-08-17T13:53:20","date_gmt":"2026-08-17T09:53:20","guid":{"rendered":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=198437"},"modified":"2026-08-17T13:53:22","modified_gmt":"2026-08-17T09:53:22","slug":"az%c9%99rbaycanin-tranzit-yukdasimalari-b%c9%99rpa-etm%c9%99si-xosniyy%c9%99tli-siyas%c9%99tin-gost%c9%99ricisidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=198437","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan\u0131n tranzit y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131 b\u0259rpa etm\u0259si xo\u015fniyy\u0259tli siyas\u0259tin g\u00f6st\u0259ricisidir"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong><em>Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyi Z\u0259f\u0259rd\u0259n sonra regionda h\u0259yata ke\u00e7irdiyi s\u00fclh siyas\u0259ti d\u00fcnya birliyi t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259nir ki, bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzu artmaqda davam edir.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/\" title=\"Hakimiyyet.info.az\">Hakimiyyet.info.az<\/a>\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, Az\u0259rbaycan\u0131n \u00f6z \u0259razisind\u0259n Erm\u0259nistana tranzit y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131na imkan yaratmas\u0131 C\u0259nubi Qafqazda uzun ill\u0259r davam ed\u0259n qar\u015f\u0131durmadan \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa ke\u00e7idin \u0259n praktik v\u0259 diqq\u0259t\u00e7\u0259k\u0259n n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Bu add\u0131m\u0131 yaln\u0131z iqtisadi v\u0259 logistika q\u0259rar\u0131 kimi qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k kifay\u0259t deyil. Onun siyasi, humanitar v\u0259 geoiqtisadi mahiyy\u0259ti d\u0259 var. X\u00fcsusil\u0259 2025-ci ild\u0259n etibar\u0259n tranzit m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 2026-c\u0131 ild\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 da\u015f\u0131malar\u0131n davam etm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin normalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn konkret add\u0131mlar atma\u011fa haz\u0131r oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t n\u0259qliyyat v\u0259 iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259r qar\u015f\u0131durman\u0131n t\u0259siri alt\u0131nda olub. Bu bax\u0131mdan Az\u0259rbaycan\u0131n \u00f6z \u0259razisind\u0259n Erm\u0259nistana \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n g\u0259l\u0259n y\u00fckl\u0259rin tranzitin\u0259 \u015f\u0259rait yaratmas\u0131 m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Burada \u0259sas m\u0259qam y\u00fck\u00fcn kim\u0259 getm\u0259si deyil, iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda yeni m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r modelinin formala\u015fmas\u0131d\u0131r. Siyasi dialoq yaln\u0131z b\u0259yanatlardan v\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259n ibar\u0259t olduqda onun davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 z\u0259if olur. \u018fksin\u0259, d\u0259mir yolu, avtomobil yolu, enerji, ticar\u0259t v\u0259 logistika kimi konkret sah\u0259l\u0259rd\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 faydal\u0131 mexanizml\u0259rin yaranmas\u0131 s\u00fclh\u00fcn g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yata inteqrasiyas\u0131na imkan verir. Bu m\u0259nada tranzit m\u0259s\u0259l\u0259si etimad\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ki\u00e7ik, lakin praktik add\u0131md\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan s\u00fclh siyas\u0259tin\u0259 sadiqdir v\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259r g\u00f6z qaba\u011f\u0131ndad\u0131r. Bu siyas\u0259tin yaln\u0131z siyasi b\u0259yanat s\u0259viyy\u0259sind\u0259 qalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 real da\u015f\u0131malar g\u00f6st\u0259rir. 2025-ci ilin noyabr\u0131nda Rusiya\u2013Az\u0259rbaycan\u2013G\u00fcrc\u00fcstan\u2013Erm\u0259nistan mar\u015frutu il\u0259 bu\u011fda y\u00fck\u00fcn\u00fcn da\u015f\u0131nmas\u0131 tranzit mexanizminin praktiki s\u0131naqlar\u0131ndan biri oldu. Sonrak\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259n Qazax\u0131standan da Erm\u0259nistana bu\u011fda g\u00f6nd\u0259rilm\u0259si h\u0259yata ke\u00e7irildi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6t\u0259n h\u0259ft\u0259 2 d\u0259f\u0259 Erm\u0259nistana Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259n tranzit olaraq tax\u0131l, g\u00fcbr\u0259, k\u00f6m\u00fcr, tikinti materiallar\u0131, neft v\u0259 neft m\u0259hsullar\u0131 g\u00f6nd\u0259rilib. D\u00f6vl\u0259t G\u00f6mr\u00fck Komit\u0259sinin m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n cari ilin yanvar-iyul aylar\u0131nda Az\u0259rbaycandan Erm\u0259nistana is\u0259 17 milyon 372,1 min dollar d\u0259y\u0259rind\u0259 mal ixrac edilib. Bel\u0259 ki, Az\u0259rbaycandan Erm\u0259nistana 10 min tondan \u00e7ox dizel v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif markal\u0131 benzinin t\u0259dar\u00fck\u00fc h\u0259yata ke\u00e7irilib. Bu r\u0259q\u0259ml\u0259r m\u00fch\u00fcm bir h\u0259qiq\u0259ti g\u00f6st\u0259rir. S\u00f6hb\u0259t yaln\u0131z diplomatik jestd\u0259n getmir. Qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 iqtisadi v\u0259 logistika \u0259laq\u0259l\u0259rinin real elementl\u0259ri formala\u015fma\u011fa ba\u015flay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n xo\u015fniyy\u0259tli siyas\u0259tinin bir ne\u00e7\u0259 \u0259sas\u0131 var. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 tranzit imkan\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 Erm\u0259nistan\u0131n t\u0259chizat mar\u015frutlar\u0131n\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 k\u00f6m\u0259k edir. D\u0259mir yolu il\u0259 daha b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 tax\u0131l v\u0259 dig\u0259r strateji m\u0259hsullar\u0131n da\u015f\u0131nmas\u0131 Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn logistika x\u0259rcl\u0259rinin v\u0259 t\u0259chizat riskl\u0259rinin azalmas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130kincisi, Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti \u0259razisind\u0259n ke\u00e7\u0259n n\u0259qliyyat imkanlar\u0131n\u0131 yaln\u0131z \u00f6z iqtisadi maraqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, regiondak\u0131 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin d\u0259 istifad\u0259sin\u0259 t\u0259qdim edir. Az\u0259rbaycan\u0131n \u00fcmumi n\u0259qliyyat strategiyas\u0131nda \u00f6lk\u0259 \u0259razisinin Avropa il\u0259 Asiya aras\u0131nda tranzit qov\u015fa\u011f\u0131na \u00e7evrilm\u0259si m\u00fch\u00fcm yer tutur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, bel\u0259 add\u0131mlar s\u00fclh prosesinin c\u0259miyy\u0259tl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6r\u00fcn\u0259n iqtisadi n\u0259tic\u0259l\u0259rini yarad\u0131r. \u0130nsanlar v\u0259 biznes qurumlar\u0131 s\u00fclh\u00fcn faydas\u0131n\u0131 yaln\u0131z siyasi s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259 deyil, daha ucuz logistika, daha sabit t\u0259chizat v\u0259 yeni ticar\u0259t imkanlar\u0131nda g\u00f6rd\u00fckd\u0259 s\u00fclh\u0259 olan maraq da g\u00fccl\u0259nir. Lakin xo\u015f niyy\u0259t v\u0259 milli maraq bir-birini istisna etmir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan regional n\u0259qliyyat qov\u015fa\u011f\u0131na \u00e7evrilm\u0259k ist\u0259yir. \u015e\u0259rq\u2013Q\u0259rb v\u0259 \u015eimal\u2013C\u0259nub d\u0259hlizl\u0259ri \u00fczr\u0259 infrastruktura b\u00f6y\u00fck investisiyalar qoyulmas\u0131 bunun g\u00f6st\u0259ricisidir. Bu bax\u0131mdan Erm\u0259nistan istiqam\u0259tind\u0259 tranzitin a\u00e7\u0131lmas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n daha geni\u015f n\u0259qliyyat siyas\u0259tin\u0259 d\u0259 uy\u011fundur. Bak\u0131 h\u0259m siyasi etimad yarad\u0131r, h\u0259m d\u0259 \u00f6z \u0259razisinin tranzit \u0259h\u0259miyy\u0259tini art\u0131r\u0131r. Bu, beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 tamamil\u0259 normal yana\u015fmad\u0131r. Tranzit y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131n\u0131n b\u0259rpas\u0131n\u0131n \u0259n m\u00fch\u00fcm potensial n\u0259tic\u0259si ondan ibar\u0259tdir ki, Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan aras\u0131nda n\u0259qliyyat m\u0259s\u0259l\u0259si t\u0259dric\u0259n qar\u015f\u0131durma m\u00f6vzusundan \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa \u00e7evril\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>2025-ci il avqustun 8-d\u0259 Va\u015finqtonda imzalanm\u0131\u015f Birg\u0259 B\u0259yannam\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycanla Nax\u00e7\u0131van aras\u0131nda n\u0259qliyyat ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 \u201cS\u00fclh v\u0259 Rifah namin\u0259 Tramp Mar\u015frutu\u201dnun (TRIPP) formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 Horadiz\u2013A\u011fb\u0259nd x\u0259ttinin inki\u015faf\u0131 da daha geni\u015f regional n\u0259qliyyat konsepsiyas\u0131n\u0131n bir hiss\u0259sidir. Bel\u0259 bir \u015f\u0259raitd\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259n Erm\u0259nistana tranzit yaln\u0131z ayr\u0131ca logistika \u0259m\u0259liyyat\u0131 deyil, C\u0259nubi Qafqazda s\u0259rh\u0259dl\u0259rin iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259r\u0259 mane\u0259 olmaqdan \u00e7\u0131xmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 daha geni\u015f prosesin elementi kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259lidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan-Erm\u0259nistan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 etimad\u0131n tam formala\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259m\u0259k h\u0259l\u0259 tezdir. Onillikl\u0259rl\u0259 davam etmi\u015f m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin yaratd\u0131\u011f\u0131 siyasi v\u0259 ictimai travmalar q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 aradan qalxm\u0131r. Bununla bel\u0259, praktiki \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 maraq yarad\u0131r. \u018fg\u0259r Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259n Erm\u0259nistana y\u00fck da\u015f\u0131nmas\u0131 iqtisadi bax\u0131mdan s\u0259m\u0259r\u0259li olur, Az\u0259rbaycan tranzit g\u0259liri \u0259ld\u0259 edir, Erm\u0259nistan is\u0259 daha etibarl\u0131 t\u0259chizat mar\u015frutuna sahib olursa, onda h\u0259r iki t\u0259r\u0259fin bu mexanizmin davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131nda mara\u011f\u0131 art\u0131r ki, bu da s\u00fclh\u00fcn \u0259n m\u00f6hk\u0259m formalar\u0131ndan birin\u0259 \u2014 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 as\u0131l\u0131l\u0131\u011fa \u0259saslanan s\u00fclh\u0259 aparan yollardan biridir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyi Z\u0259f\u0259rd\u0259n sonra regionda h\u0259yata ke\u00e7irdiyi s\u00fclh siyas\u0259ti d\u00fcnya birliyi t\u0259r\u0259find\u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":198438,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,6,2,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/198437"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=198437"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/198437\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":198439,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/198437\/revisions\/198439"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/198438"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=198437"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=198437"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=198437"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}