{"id":199386,"date":"2026-08-20T11:33:19","date_gmt":"2026-08-20T07:33:19","guid":{"rendered":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=199386"},"modified":"2026-08-20T11:33:21","modified_gmt":"2026-08-20T07:33:21","slug":"bakida-belcika-must%c9%99ml%c9%99k%c9%99ciliyin%c9%99-h%c9%99sr-olunan-beyn%c9%99lxalq-konfrans-keciril%c9%99c%c9%99k","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=199386","title":{"rendered":"Bak\u0131da Bel\u00e7ika m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7iliyin\u0259 h\u0259sr olunan beyn\u0259lxalq konfrans ke\u00e7iril\u0259c\u0259k"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong><em>Avqustun 21-d\u0259 Bak\u0131 T\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs Qrupunun t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 Bak\u0131da \u201cBel\u00e7ika m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7iliyinin \u0259dal\u0259tsizlikl\u0259ri v\u0259 t\u0259zminat m\u00fcbariz\u0259sinin 101 ili\u201d m\u00f6vzusunda beyn\u0259lxalq konfrans ke\u00e7iril\u0259c\u0259k.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bak\u0131 T\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs Qrupundan&nbsp;<a href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>-a bildirilib ki, t\u0259dbird\u0259 Bel\u00e7ikan\u0131n ke\u00e7mi\u015f m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259l\u0259ri olan v\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 bu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 neokolonial t\u0259sirl\u0259rini saxlad\u0131\u011f\u0131 Konqo Demokratik Respublikas\u0131 (KDR), Ruanda v\u0259 Burundid\u0259n, el\u0259c\u0259 d\u0259 M\u0259rake\u015f v\u0259 C\u0259nubi Afrika Respublikas\u0131ndan, h\u0259m\u00e7inin BMT-d\u0259n r\u0259smi \u015f\u0259xsl\u0259r i\u015ftirak ed\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Qonaqlar aras\u0131nda Konqo Demokratik Respublikas\u0131n\u0131n (KDR) ombudsman\u0131, Konqo Parlamentinin deputatlar\u0131, Ruandan\u0131n T\u00fcrkiy\u0259d\u0259ki s\u0259firi v\u0259 diplomatlar\u0131, BMT ekspertl\u0259ri d\u0259 yer alacaqlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Konfransda, h\u0259m\u00e7inin beyn\u0259lxalq h\u00fcquq, tarixi \u0259dal\u0259tin b\u0259rpas\u0131 v\u0259 reparasiya m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 ekspertl\u0259r, t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar, h\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259\u00e7il\u0259ri v\u0259 s. i\u015ftirak ed\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Konfrans i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 Bel\u00e7ikan\u0131n Konqo Demokratik Respublikas\u0131 (KDR), Ruanda v\u0259 Burundi xalq\u0131na qar\u015f\u0131 m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7ilik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 t\u00f6r\u0259tdiyi cinay\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 r\u0259smi \u00fczr ist\u0259nilm\u0259si v\u0259 t\u0259zminat \u00f6d\u0259nm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sinin BMT, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u015euras\u0131n\u0131n g\u00fcnd\u0259liyind\u0259 ir\u0259lil\u0259dilm\u0259si, BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n 60\/147 sayl\u0131 Q\u0259tnam\u0259sind\u0259 t\u0259sbit olunan prinsipl\u0259r\u0259 uy\u011fun olaraq Bel\u00e7ikan\u0131n reparasiya v\u0259 restitusiya \u00f6hd\u0259likl\u0259rinin icras\u0131na n\u0259zar\u0259t ed\u0259c\u0259k beyn\u0259lxalq m\u0259cburedici mexanizmin i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131 m\u00fczakir\u0259 ed\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259dbird\u0259, h\u0259m\u00e7inin Bel\u00e7ikan\u0131n m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 arxivl\u0259rin\u0259 tam v\u0259 mane\u0259siz \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n t\u0259min edilm\u0259si, ke\u00e7mi\u015f m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 \u0259razil\u0259rind\u0259n olan m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin beyn\u0259lxalq ekspertl\u0259rl\u0259 b\u0259rab\u0259r prosesl\u0259r\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131, insan qal\u0131qlar\u0131 v\u0259 dig\u0259r tarixi materiallar\u0131n m\u0259n\u015f\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 qaytar\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 olacaq.<\/p>\n\n\n\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n 60\/147 sayl\u0131 Q\u0259tnam\u0259si qurbanlar\u0131n h\u00fcquqi m\u00fcdafi\u0259 v\u0259 reparasiya h\u00fcququnu sisteml\u0259\u015fdirir. Q\u0259tnam\u0259d\u0259 reparasiyan\u0131n restitusiya, kompensasiya, reabilitasiya, satisfaksiya (m\u0259n\u0259vi tan\u0131nma v\u0259 r\u0259smi \u00fczr) v\u0259 t\u0259krar pozuntular\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 t\u0259minatlar\u0131 kimi formalar\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Bel\u00e7ika bu \u00f6hd\u0259likl\u0259rin he\u00e7 birini h\u0259l\u0259 d\u0259 yerin\u0259 yetirm\u0259yib. Bel\u00e7ika m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7ilik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 KDR, Ruanda v\u0259 Burundid\u0259 t\u00f6r\u0259dil\u0259n cinay\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 r\u0259smi d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 \u00fczr ist\u0259m\u0259yib, r\u0259smil\u0259r yaln\u0131z h\u00fcquqi \u00f6hd\u0259lik yaratmayan &#8220;d\u0259rin t\u0259\u0259ss\u00fcf&#8221; ifad\u0259si il\u0259 kifay\u0259tl\u0259nibl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259d\u0259ni irs\u0259 aid 84 min artefakt inventarla\u015fd\u0131r\u0131lsa da, faktiki repatriasiya prosesi onillikl\u0259rdir ki, Bel\u00e7ika t\u0259r\u0259find\u0259n yubad\u0131l\u0131r. \u0130nventar m\u0259lumatlar\u0131 ictimaiyy\u0259td\u0259n gizli saxlan\u0131l\u0131r, ikit\u0259r\u0259fli restitusiya sazi\u015fl\u0259ri is\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 imzalanmay\u0131b. Konqo, Ruanda v\u0259 Burundi m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri Bel\u00e7ikan\u0131n m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 d\u00f6vr\u00fc arxivl\u0259rin\u0259 v\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259rin\u0259 h\u0259l\u0259 tam \u00e7\u0131x\u0131\u015f \u0259ld\u0259 ed\u0259 bilm\u0259yib. Ekspertl\u0259r yaranm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259ti Bel\u00e7ikan\u0131n \u00f6z tarixi m\u0259suliyy\u0259tini \u015f\u0259ffaf ara\u015fd\u0131rmaqdan boyun qa\u00e7\u0131rmas\u0131 kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirirl\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Avqustun 21-d\u0259 Bak\u0131 T\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs Qrupunun t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 Bak\u0131da \u201cBel\u00e7ika m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7iliyinin \u0259dal\u0259tsizlikl\u0259ri v\u0259 t\u0259zminat m\u00fcbariz\u0259sinin 101 ili\u201d m\u00f6vzusunda beyn\u0259lxalq konfrans ke\u00e7iril\u0259c\u0259k.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":199387,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,2,7,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/199386"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=199386"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/199386\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":199388,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/199386\/revisions\/199388"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/199387"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=199386"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=199386"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=199386"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}