{"id":199694,"date":"2026-08-21T19:17:06","date_gmt":"2026-08-21T15:17:06","guid":{"rendered":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=199694"},"modified":"2026-08-21T19:17:08","modified_gmt":"2026-08-21T15:17:08","slug":"beyn%c9%99lxalq-enerji-agentliyinin-r%c9%99hb%c9%99ri-dizel-v%c9%99-reaktiv-yanacaq-bohrani-bar%c9%99d%c9%99-x%c9%99b%c9%99rdarliq-edib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=199694","title":{"rendered":"Beyn\u0259lxalq Enerji Agentliyinin r\u0259hb\u0259ri dizel v\u0259 reaktiv yanacaq b\u00f6hran\u0131 bar\u0259d\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edib"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong><em>Qlobal miqyasda dizel v\u0259 reaktiv yanacaq t\u0259dar\u00fck\u00fc kritik s\u0259viyy\u0259d\u0259dir.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/\" title=\"Hakimiyyet.info.az\">Hakimiyyet.info.az<\/a>\u00a0xarici mediaya istinadla x\u0259b\u0259r verir ki, bunu Beyn\u0259lxalq Enerji Agentliyinin icra\u00e7\u0131 direktoru Fatih Birol deyib.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnyan\u0131n \u00fczl\u0259\u015fdiyi enerji b\u00f6hran\u0131n\u0131n miqyas\u0131na diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n v\u0259 enerji sektorundak\u0131 son inki\u015faflar\u0131 qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259n Fatih Birol bildirib ki, fevral ay\u0131n\u0131n sonunda Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 ba\u015flayan m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra H\u00f6rm\u00fcz bo\u011faz\u0131nda ba\u015f ver\u0259n fasil\u0259l\u0259r s\u0259b\u0259bind\u0259n itiril\u0259n neft v\u0259 t\u0259bii qaz\u0131n h\u0259cmi 1973-c\u00fc v\u0259 1979-cu ill\u0259rd\u0259ki neft b\u00f6hranlar\u0131n\u0131n v\u0259 2022-ci ild\u0259ki Rusiya-Ukrayna qaz b\u00f6hran\u0131ndak\u0131 \u00fcmumi h\u0259cmd\u0259n \u00e7oxdur. Bu v\u0259ziyy\u0259ti d\u00fcnyan\u0131n indiy\u0259 q\u0259d\u0259r \u00fczl\u0259\u015fdiyi \u0259n b\u00f6y\u00fck enerji b\u00f6hran\u0131 kimi xarakteriz\u0259 ed\u0259n Beyn\u0259lxalq Enerji Agentliyinin icra\u00e7\u0131 direktoru H\u00f6rm\u00fcz bo\u011faz\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cvaza q\u0131r\u0131l\u0131b\u201d ifad\u0259sini i\u015fl\u0259dib.<\/p>\n\n\n\n<p>O, q\u0131r\u0131lm\u0131\u015f vazan\u0131n yenid\u0259n yap\u0131\u015fd\u0131r\u0131la bilm\u0259y\u0259c\u0259yini vur\u011fulayaraq H\u00f6rm\u00fcz bo\u011faz\u0131na olan inam\u0131n tamamil\u0259 itdiyini bildirib: \u201cM\u00fcharib\u0259d\u0259n \u0259vv\u0259l g\u00fcnd\u0259 25 milyon barel olan tranzit h\u0259cmi indi t\u0259xmin\u0259n 15 milyon barel\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb. Bazarlar\u0131 inand\u0131rmaq v\u0259 risk g\u00f6t\u00fcr\u0259r\u0259k g\u0259mil\u0259ri bo\u011faza qaytarmaq art\u0131q \u00e7ox \u00e7\u0259tindir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Neft qiym\u0259tl\u0259rinin haz\u0131rda 90 dollar \u0259traf\u0131nda d\u0259yi\u015fm\u0259si v\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 100 dollar\u0131 ke\u00e7m\u0259m\u0259sinin s\u0259b\u0259bini a\u00e7\u0131qlayan Fatih Birol qeyd edib: \u201cBu, m\u00fcharib\u0259d\u0259n \u0259vv\u0259lki b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 t\u0259chizat \u00e7oxlu\u011fu v\u0259 Beyn\u0259lxalq Enerji Agentliyi t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259min edil\u0259n 400 milyon barel strateji ehtiyatla \u0259laq\u0259dard\u0131r. Lakin \u201ct\u0259s\u0259lliverici yast\u0131qlar\u201d t\u00fck\u0259nir. \u018fsas t\u0259hl\u00fck\u0259nin xam neftd\u0259 deyil, emal olunmu\u015f m\u0259hsullardad\u0131r. M\u00fcharib\u0259 zaman\u0131 Rusiyadak\u0131 neft emal\u0131 zavodlar\u0131na d\u0259y\u0259n ciddi ziyan, \u00c7in v\u0259 Hindistan kimi b\u00f6y\u00fck ixracat\u00e7\u0131lar\u0131n daxili bazarlar\u0131na \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259si v\u0259 ixrac\u0131 azaltmas\u0131 fonunda dizel v\u0259 reaktiv yanacaq t\u0259dar\u00fck\u00fc kritik s\u0259viyy\u0259d\u0259dir. Nigeriyadak\u0131 \u201cDangote\u201d neft emal\u0131 zavodundan Avropaya g\u00f6nd\u0259ril\u0259n h\u0259cml\u0259r azal\u0131b. Problem h\u0259ll olunmazsa, u\u00e7u\u015flar\u0131n l\u0259\u011fvi, dizel \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 \u0259kin m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 g\u00fcbr\u0259 b\u00f6hran\u0131 ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>O, qloballa\u015fma d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u201c\u0259n ucuz m\u0259hsulu tapmaq\u201d f\u0259ls\u0259f\u0259sinin ba\u015fa \u00e7atd\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 yeni d\u00f6vr\u00fcn \u015f\u00fcar\u0131n\u0131n \u201cetibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f\u201d oldu\u011funu bildirib: \u201c\u00d6lk\u0259l\u0259r art\u0131q daha \u00e7ox v\u0259sait \u00f6d\u0259m\u0259k olsa bel\u0259, enerjid\u0259n silah kimi istifad\u0259 etm\u0259y\u0259c\u0259k etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015flar axtar\u0131r. Rusiyadan Avropaya t\u0259bii qaz v\u0259 H\u00f6rm\u00fcz bo\u011faz\u0131ndan d\u00fcnyaya enerji ax\u0131n\u0131n\u0131n k\u0259silm\u0259si qlobal \u015foka s\u0259b\u0259b olub\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Fatih Birol qar\u015f\u0131dak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 \u00fc\u00e7 geosiyasi prosesi bel\u0259 xarakteriz\u0259 edib &#8211; asanl\u0131qla h\u0259ll olunmayacaq Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259si, Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 v\u0259 \u0130randa g\u0259rginlik, AB\u015e v\u0259 \u00c7in aras\u0131nda s\u00fcni intellekt v\u0259 texnologiya sah\u0259sind\u0259 r\u0259qab\u0259t. O, h\u0259m\u00e7inin Tayvan b\u00f6hran\u0131n\u0131n da bu siyah\u0131ya \u0259lav\u0259 olunma riskini qeyd edib, \u0259sas ssenarisinin h\u0259rbi m\u00fcnaqi\u015f\u0259 deyil, kritik minerallar (litium, kobalt, mis) v\u0259 s\u00fcni intellekt \u00fcz\u0259rind\u0259 apar\u0131lan iqtisadi v\u0259 ticar\u0259t m\u00fcharib\u0259l\u0259ri oldu\u011funu bildirib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qlobal miqyasda dizel v\u0259 reaktiv yanacaq t\u0259dar\u00fck\u00fc kritik s\u0259viyy\u0259d\u0259dir. Hakimiyyet.info.az\u00a0xarici mediaya istinadla x\u0259b\u0259r verir ki, bunu Beyn\u0259lxalq Enerji Agentliyinin icra\u00e7\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":199695,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,9,6,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/199694"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=199694"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/199694\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":199696,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/199694\/revisions\/199696"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/199695"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=199694"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=199694"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=199694"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}