{"id":199718,"date":"2026-08-21T21:40:23","date_gmt":"2026-08-21T17:40:23","guid":{"rendered":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=199718"},"modified":"2026-08-21T21:40:24","modified_gmt":"2026-08-21T17:40:24","slug":"az%c9%99rbaycan-ozb%c9%99kistan-mutt%c9%99fiqliyi-avrasiyada-yeni-geosiyasi-realliqlar-yaradir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=199718","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan-\u00d6zb\u0259kistan m\u00fctt\u0259fiqliyi Avrasiyada yeni geosiyasi reall\u0131qlar yarad\u0131r"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong><em>Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u00d6zb\u0259kistan\u0131n Milli \u0130nformasiya Agentliyin\u0259 verdiyi geni\u015f m\u00fcsahib\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259rimiz aras\u0131nda t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl tapm\u0131\u015f strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n institusional, h\u00fcquqi v\u0259 siyasi-geopolitik mahiyy\u0259tini h\u0259rt\u0259r\u0259fli \u0259ks etdir\u0259n konseptual d\u00f6vl\u0259t s\u0259n\u0259di xarakteri da\u015f\u0131y\u0131r. Bu tarixi m\u00fcsahib\u0259 iki qarda\u015f \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda \u0259n y\u00fcks\u0259k m\u00fctt\u0259fiqlik s\u0259viyy\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259lmi\u015f m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin haz\u0131rk\u0131 v\u0259ziyy\u0259tini, tarixi inki\u015faf dinamikas\u0131n\u0131 v\u0259 Avrasiya co\u011frafiyas\u0131nda yarad\u0131lm\u0131\u015f yeni geosiyasi reall\u0131qlar\u0131n regional inteqrasiyaya t\u0259sirl\u0259rini sistemli \u015f\u0259kild\u0259 ortaya qoyur.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu fikirl\u0259ri&nbsp;<a href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda Milli M\u0259clisin deputat\u0131 B\u0259hruz M\u0259h\u0259rr\u0259mov deyib.<\/p>\n\n\n\n<p>O xat\u0131rlad\u0131b ki, Sovetl\u0259r Birliyi da\u011f\u0131ld\u0131qdan sonra Az\u0259rbaycan il\u0259 \u00d6zb\u0259kistan aras\u0131nda d\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin formala\u015fmas\u0131 hamar x\u0259tt \u00fczr\u0259 inki\u015faf etm\u0259yib, m\u00fcst\u0259qilliyin ilk ill\u0259rind\u0259ki m\u00fcr\u0259kk\u0259b siyasi \u015f\u0259rait ikit\u0259r\u0259fli \u0259laq\u0259l\u0259r\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rib. 1993-c\u00fc ild\u0259 xalq\u0131n t\u0259kidli t\u0259l\u0259bi il\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131dan \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan\u0131n xarici siyas\u0259t kursunu m\u00fcsb\u0259t m\u0259nada k\u00f6kl\u00fc sur\u0259td\u0259 d\u0259yi\u015fdi. Ulu \u00d6nd\u0259rin uzaqg\u00f6r\u0259n diplomatiyas\u0131 v\u0259 \u015f\u0259xsi n\u00fcfuzu say\u0259sind\u0259 \u00d6zb\u0259kistanla dialoq b\u0259rpa olundu, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 etimad m\u00fchiti yenid\u0259n formala\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131. M\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdiril\u0259n strateji x\u0259tt Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n u\u011furla davam etdiril\u0259r\u0259k \u0259laq\u0259l\u0259r tam yeni m\u00fcst\u0259viy\u0259, strateji m\u00fctt\u0259fiqlik s\u0259viyy\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259ldildi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 m\u00fct\u0259madi qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 s\u0259f\u0259rl\u0259r v\u0259 imzalanm\u0131\u015f beyn\u0259lxalq-h\u00fcquqi s\u0259n\u0259dl\u0259r ikit\u0259r\u0259fli m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin yeni m\u0259rh\u0259l\u0259sinin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir. \u201cStrateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fdirilm\u0259si haqq\u0131nda B\u0259yannam\u0259\u201d v\u0259 \u201cM\u00fctt\u0259fiqlik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri haqq\u0131nda M\u00fcqavil\u0259\u201d iki suveren d\u00f6vl\u0259t aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u00f6hd\u0259likl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259n fundamental aktlard\u0131r. 2023-c\u00fc ilin avqustunda t\u0259sis edilmi\u015f Ali D\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 \u015eura is\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm institusional mexanizm\u0259 \u00e7evrilib\u201d, &#8211; dey\u0259 deputat \u0259lav\u0259 edib.<\/p>\n\n\n\n<p>B.M\u0259h\u0259rr\u0259mov qeyd edib ki, iqtisadi m\u00fcst\u0259vid\u0259 nizamnam\u0259 kapital\u0131 500 milyon AB\u015e dollar\u0131 olan Az\u0259rbaycan-\u00d6zb\u0259kistan \u0130nvestisiya \u015eirk\u0259ti v\u0259 H\u00f6kum\u0259tl\u0259raras\u0131 Komissiya ticari-iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rin h\u00fcquqi bazas\u0131n\u0131 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir. Ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sinin 2025-ci ild\u0259 \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259d\u0259n \u00e7ox artaraq 795 milyon dollara \u00e7atmas\u0131, 130-dan \u00e7ox \u00f6zb\u0259k s\u0259rmay\u0259li \u015firk\u0259tin Az\u0259rbaycanda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259si, \u201cChevrolet\u201d v\u0259 \u201cIsuzu\u201d markal\u0131 avtomobil v\u0259 avtobus istehsal\u0131, F\u00fczulid\u0259 \u201cDostluq ba\u011f\u0131\u201d v\u0259 Mirz\u0259 Uluqb\u0259y ad\u0131na m\u0259kt\u0259bin in\u015fas\u0131 iqtisadi v\u0259 humanitar inteqrasiyan\u0131n g\u00f6st\u0259ricisidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259ki Z\u0259f\u0259ri v\u0259 2023-c\u00fc il antiterror t\u0259dbirl\u0259ri il\u0259 suverenliyini tam b\u0259rpa etm\u0259si M\u0259rk\u0259zi Asiya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u00d6zb\u0259kistan \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259t y\u00fcr\u00fctm\u0259k v\u0259 suverenliyini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259k istiqam\u0259tind\u0259 yeni \u015f\u0259rait yarad\u0131r. Prezident \u0130lham \u018fliyevin u\u011furlu enerji diplomatiyas\u0131 v\u0259 inki\u015faf etdirilmi\u015f n\u0259qliyyat infrastrukturu M\u0259rk\u0259zi Asiyadan Az\u0259rbaycana bax\u0131\u015f\u0131 k\u00f6kl\u00fc sur\u0259td\u0259 yenil\u0259mi\u015fdir. Az\u0259rbaycan\u0131n M\u0259rk\u0259zi Asiya D\u00f6vl\u0259t Ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t G\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rin\u0259 tamh\u00fcquqlu \u00fczv kimi daxil olmas\u0131 il\u0259 \u0259vv\u0259ll\u0259r \u201cC5\u201d kimi tan\u0131nan platforma faktiki olaraq \u201cC6\u201d strateji format\u0131na \u00e7evrilib. Bu format C\u0259nubi Qafqaz v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiya regionlar\u0131n\u0131 vahid geoiqtisadi v\u0259 geosiyasi m\u0259kanda birl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n vahid g\u00fcc m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evrilm\u0259sini s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cGeoiqtisadi bax\u0131mdan Trans-X\u0259z\u0259r Beyn\u0259lxalq N\u0259qliyyat Mar\u015frutu v\u0259 TRACECA \u015e\u0259rq-Q\u0259rb n\u0259qliyyat d\u0259hlizinin \u0259sas oxunu t\u0259\u015fkil edir. \u00c7in-Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan-\u00d6zb\u0259kistan d\u0259mir yolunun Orta D\u0259hliz v\u0259 TRIPP il\u0259 inteqrasiyas\u0131, r\u0259q\u0259msal g\u00f6mr\u00fck rejiminin t\u0259tbiqi mar\u015frutun r\u0259qab\u0259tqabiliyy\u0259tliliyini art\u0131r\u0131r. Bununla yana\u015f\u0131, iki \u00f6lk\u0259nin ya\u015f\u0131l enerji sah\u0259sind\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131 regional geoiqtisadiyyata yeni imkanlar yarad\u0131r. Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u201cUzA\u201d m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 kimi, Az\u0259rbaycan, Qazax\u0131stan v\u0259 \u00d6zb\u0259kistan\u0131n energetika qurumlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n Bak\u0131da t\u0259sis olunmu\u015f \u201cYa\u015f\u0131l D\u0259hliz Birliyi\u201d MMC Az\u0259rbaycan-M\u0259rk\u0259zi Asiya ya\u015f\u0131l enerji d\u0259hlizi layih\u0259sinin praktiki icras\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm institusional platformad\u0131r. Layih\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiyan\u0131n b\u0259rpaolunan enerji potensial\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259n Avropaya n\u0259qlini n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur\u201d, &#8211; dey\u0259 B.M\u0259mm\u0259dov vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Deputat, h\u0259m\u00e7inin diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b ki, ikit\u0259r\u0259fli v\u0259 regional inteqrasiyan\u0131n m\u00fch\u00fcm siyasi v\u0259 m\u0259n\u0259vi s\u00fctunlar\u0131ndan biri T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qd\u0131r. Az\u0259rbaycan v\u0259 \u00d6zb\u0259kistan TDT-ni T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n siyasi, iqtisadi v\u0259 geosiyasi g\u00fcc m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evrilm\u0259sini t\u0259min ed\u0259n apar\u0131c\u0131 platforma kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirir. Q\u0259b\u0259l\u0259d\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f TDT D\u00f6vl\u0259t Ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 \u015euras\u0131n\u0131n 12-ci Zirv\u0259 G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn q\u0259rarlar\u0131 v\u0259 \u00d6zb\u0259kistan\u0131n T\u00fcrk M\u0259d\u0259niyy\u0259ti v\u0259 \u0130rsi Fonduna tamh\u00fcquqlu \u00fczv q\u0259bul edilm\u0259si institusional v\u0259 m\u0259n\u0259vi-m\u0259d\u0259ni inteqrasiyan\u0131 tamamlay\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u00dcmumilikd\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu\u011fu v\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin yeni geosiyasi reall\u0131qlarla z\u0259nginl\u0259\u015fdirdiyi strateji x\u0259tt g\u00f6st\u0259rir ki, Az\u0259rbaycan-\u00d6zb\u0259kistan m\u00fctt\u0259fiqliyi t\u0259kc\u0259 iki \u00f6lk\u0259nin milli maraqlar\u0131na deyil, h\u0259m d\u0259 geni\u015f Avrasiya m\u0259kan\u0131nda s\u00fclh\u00fcn, t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin v\u0259 davaml\u0131 t\u0259r\u0259qqinin t\u0259min olunmas\u0131na xidm\u0259t edir\u201d, &#8211; dey\u0259 o fikrini yekunla\u015fd\u0131r\u0131b.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u00d6zb\u0259kistan\u0131n Milli \u0130nformasiya Agentliyin\u0259 verdiyi geni\u015f m\u00fcsahib\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259rimiz aras\u0131nda t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl tapm\u0131\u015f strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n institusional, h\u00fcquqi v\u0259 siyasi-geopolitik&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":199719,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,2,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/199718"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=199718"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/199718\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":199720,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/199718\/revisions\/199720"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/199719"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=199718"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=199718"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=199718"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}