{"id":200194,"date":"2026-08-24T12:45:45","date_gmt":"2026-08-24T08:45:45","guid":{"rendered":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=200194"},"modified":"2026-08-24T12:45:46","modified_gmt":"2026-08-24T08:45:46","slug":"az%c9%99rbaycanli-aliml%c9%99r-dezinformasiyanin-askarlanmsi-ucun-suni-intellekt%c9%99-%c9%99saslanan-yeni-usul-isl%c9%99yibll%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=200194","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanl\u0131 aliml\u0259r dezinformasiyan\u0131n a\u015fkarlanms\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00fcni intellekt\u0259 \u0259saslanan yeni \u00fcsul i\u015fl\u0259yibll\u0259r"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong><em>Az\u0259rbaycanl\u0131 aliml\u0259rin apard\u0131qlar\u0131 t\u0259dqiqat n\u0259tic\u0259sind\u0259 dezinformasiyan\u0131n (saxta x\u0259b\u0259rl\u0259rin) avtomatik a\u015fkarlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunan s\u00fcni intellekt sisteml\u0259rinin m\u00fch\u00fcm m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. Ara\u015fd\u0131rman\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri n\u00fcfuzlu beyn\u0259lxalq elmi jurnalda d\u0259rc olunub.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/\" title=\"Hakimiyyet.info.az\">Hakimiyyet.info.az<\/a>\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, t\u0259dqiqat zaman\u0131 dezinformasiyan\u0131 a\u015fkarlayan s\u00fcni intellekt sisteml\u0259rinin etalon saxta m\u0259tnl\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirdiyi 98\u201399 faizlik d\u0259qiqliyin real \u015f\u0259raitd\u0259 onlar\u0131n etibarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 tam \u0259ks etdirm\u0259diyi m\u00fc\u0259yy\u0259n olunub. M\u0259lum olub ki, bu sisteml\u0259r bir \u00e7ox hallarda x\u0259b\u0259rin do\u011fru v\u0259 ya yalan olmas\u0131n\u0131 deyil, m\u0259tnin insan, yaxud generativ s\u00fcni intellekt t\u0259r\u0259find\u0259n yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259n \u00fcslub x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 \u0259saslan\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Ara\u015fd\u0131rmaya \u0259sas\u0259n, \u201cChatGPT\u201d, \u201cClaude\u201d v\u0259 dig\u0259r generativ s\u00fcni intellekt sisteml\u0259ri m\u0259zmunu d\u0259yi\u015fm\u0259d\u0259n yaln\u0131z m\u0259tnin yaz\u0131 \u00fcslubunu yenid\u0259n formala\u015fd\u0131rd\u0131qda, m\u00f6vcud saxta x\u0259b\u0259r a\u015fkarlama sisteml\u0259rinin n\u0259tic\u0259l\u0259ri \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 pisl\u0259\u015fir. Bu is\u0259 h\u0259min sisteml\u0259rin m\u0259zmunun semantik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini deyil, \u0259sas\u0259n \u00fcslub \u0259lam\u0259tl\u0259rini \u00f6yr\u0259ndiyini g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar bu problemi aradan qald\u0131rmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 iki m\u0259rh\u0259l\u0259li \u00fcsluba n\u0259zar\u0259t metodunu haz\u0131rlay\u0131blar. T\u0259cr\u00fcb\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 h\u0259m h\u0259qiqi, h\u0259m d\u0259 saxta m\u0259tnl\u0259r \u201cClaude\u201d, \u201cGPT-4o\u201d v\u0259 \u201cGemini\u201d modell\u0259rinin parafraz z\u0259ncirl\u0259rind\u0259n ke\u00e7iril\u0259r\u0259k vahid yaz\u0131 \u00fcslubuna uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b v\u0259 bununla da \u00fcslub f\u0259rql\u0259rinin qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259y\u0259 t\u0259siri aradan qald\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fld\u0259 olunan n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259sas\u0131nda m\u00fc\u0259llifl\u0259r dezinformasiyan\u0131n a\u015fkarlanmas\u0131 sisteml\u0259rinin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si zaman\u0131 \u00fcsluba n\u0259zar\u0259t yana\u015fmas\u0131n\u0131n yeni metodoloji standart kimi t\u0259tbiq edilm\u0259sini t\u0259klif edirl\u0259r. Onlar\u0131n q\u0259na\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu yana\u015fma g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 daha etibarl\u0131 v\u0259 davaml\u0131 s\u00fcni intellekt sisteml\u0259rinin haz\u0131rlanmas\u0131na t\u00f6hf\u0259 ver\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259dqiqat Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyinin \u0130nformasiya Texnologiyalar\u0131 \u0130nstitutunun \u015f\u00f6b\u0259 m\u00fcdiri, Az\u0259rbaycan Texniki Universitetinin Data Elmi v\u0259 S\u00fcni \u0130ntellekt \u0130nstitutunun direktoru, AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc Ramiz Al\u0131quliyev v\u0259 universitetin doktorant\u0131 C\u0259lal Mehdiyev t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilib.<\/p>\n\n\n\n<p>Ara\u015fd\u0131rman\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri \u201cF\u0259rqli b\u00f6y\u00fck dil modell\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 parafraz etm\u0259kl\u0259 m\u0259tnin m\u0259n\u015f\u0259yinin gizl\u0259dilm\u0259si: saxta x\u0259b\u0259r a\u015fkarlayan sisteml\u0259rin vahid yaz\u0131 \u00fcslubu \u015f\u0259raitind\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si\u201d (\u201cCross-LLM paraphrase laundering: a register-controlled evaluation of fake news detectors\u201d) adl\u0131 m\u0259qal\u0259d\u0259 \u00fcmumil\u0259\u015fdiril\u0259r\u0259k impakt faktoru 6,5 olan v\u0259 Q1 kvartilin\u0259 daxil edil\u0259n beyn\u0259lxalq AI (Artificial Intelligence) jurnal\u0131nda d\u0259rc olunub.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259dqiqat i\u015fi \u0130nformasiya Texnologiyalar\u0131 \u0130nstitutu v\u0259 AzTU t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n birg\u0259 qrant layih\u0259si (Qrant \u2116: AzTU-DQL-2025-M01\/60182631) \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 yerin\u0259 yetirilib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanl\u0131 aliml\u0259rin apard\u0131qlar\u0131 t\u0259dqiqat n\u0259tic\u0259sind\u0259 dezinformasiyan\u0131n (saxta x\u0259b\u0259rl\u0259rin) avtomatik a\u015fkarlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunan s\u00fcni intellekt sisteml\u0259rinin m\u00fch\u00fcm m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":200195,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,8,2,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/200194"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=200194"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/200194\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":200196,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/200194\/revisions\/200196"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/200195"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=200194"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=200194"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=200194"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}