{"id":200973,"date":"2026-08-27T16:03:17","date_gmt":"2026-08-27T12:03:17","guid":{"rendered":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=200973"},"modified":"2026-08-27T16:03:18","modified_gmt":"2026-08-27T12:03:18","slug":"az%c9%99rbaycan-ozb%c9%99kistan-munasib%c9%99tl%c9%99rind%c9%99ki-yeni-m%c9%99rh%c9%99l%c9%99-turk-dunyasinin-inteqrasiyasina-t%c9%99kan-verir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=200973","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan-\u00d6zb\u0259kistan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259ki yeni m\u0259rh\u0259l\u0259 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n inteqrasiyas\u0131na t\u0259kan verir"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong><em>Az\u0259rbaycan Prezidentinin qarda\u015f \u00d6zb\u0259kistana d\u00f6vl\u0259t s\u0259f\u0259ri iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 yeni tarixi eran\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 oldu v\u0259 bunun h\u00fcquqi-siyasi \u0259saslar\u0131 imzalanm\u0131\u015f \u00e7oxsayl\u0131 s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259, \u0259n \u0259sas\u0131 is\u0259 \u201c\u018fb\u0259di dostluq haqq\u0131nda M\u00fcqavil\u0259\u201dd\u0259 \u0259ksini tapd\u0131. \u018flb\u0259tt\u0259, bu m\u00fcqavil\u0259 iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r kontekstind\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259h\u0259miyy\u0259tlidirs\u0259, bir o q\u0259d\u0259r d\u0259 ox\u015far co\u011frafiyada yerl\u0259\u015f\u0259n, eyni m\u0259d\u0259niyy\u0259t, dil v\u0259 etnik k\u00f6kl\u0259rd\u0259n g\u0259l\u0259n M\u0259rk\u0259zi Asiyan\u0131n dig\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00fcmun\u0259 t\u0259\u015fkil ed\u0259n m\u00fch\u00fcm s\u0259n\u0259d kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259lidir. \u00c7\u00fcnki \u0259ld\u0259 olunan raz\u0131la\u015fmalarda \u0259ksini tapan geostrateji m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259lli yaln\u0131z ikit\u0259r\u0259fli m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r kontekstind\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259 bilm\u0259z. Bu hadis\u0259 h\u0259m iqtisadi, h\u0259m siyasi, h\u0259m d\u0259 daha geni\u015f regional v\u0259 strateji m\u00fcst\u0259vid\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilm\u0259lidir.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu fikirl\u0259ri&nbsp;<a href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda Milli M\u0259clisin deputat\u0131 Hikm\u0259t Babao\u011flu deyib.<\/p>\n\n\n\n<p>O bildirib ki, Az\u0259rbaycan-\u00d6zb\u0259kistan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 bu tarixi hadis\u0259 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ox\u015far \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q mexanizml\u0259rinin qurulmas\u0131 il\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 bu beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilat\u0131n qlobal m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 real g\u00fcc m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm \u0259sas yarad\u0131r. \u201c\u00d6zb\u0259kistan\u2013Az\u0259rbaycan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri h\u0259m co\u011frafi xarakterin\u0259, h\u0259m d\u0259 imzalanan s\u0259n\u0259dl\u0259rin m\u0259zmununa g\u00f6r\u0259 art\u0131q \u00e7oxt\u0259r\u0259fli xarakter da\u015f\u0131y\u0131r. \u018fld\u0259 olunan raz\u0131la\u015fmalar v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan layih\u0259l\u0259r T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini bir-biri il\u0259 daha s\u0131x \u0259laq\u0259l\u0259ndir\u0259n vahid iqtisadi, n\u0259qliyyat v\u0259 geosiyasi sistemin formala\u015fmas\u0131na xidm\u0259t edir. Bu bax\u0131mdan Trans-X\u0259z\u0259r mar\u015frutu x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. \u00d6zb\u0259kistan y\u00fckl\u0259rinin Trans-X\u0259z\u0259r mar\u015frutu il\u0259 da\u015f\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn T\u00fcrkm\u0259nistan \u0259razisind\u0259n istifad\u0259 m\u00fch\u00fcm amildir. \u0130kinci m\u00fch\u00fcm m\u0259s\u0259l\u0259 \u00d6zb\u0259kistandan da\u015f\u0131nan y\u00fckl\u0259rin Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259n Avropaya \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259min y\u00fckl\u0259rin T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n ke\u00e7m\u0259si z\u0259ruridir. T\u00fcrkiy\u0259 is\u0259 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u0259n apar\u0131c\u0131 \u00fczvl\u0259rind\u0259n biridir. Bel\u0259likl\u0259, \u00d6zb\u0259kistan\u2013Az\u0259rbaycan aras\u0131nda formala\u015fan n\u0259qliyyat \u0259laq\u0259l\u0259ri avtomatik olaraq T\u00fcrkiy\u0259ni bu prosesin m\u00fch\u00fcm i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131na \u00e7evirir\u201d, \u2013 dey\u0259 deputat vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Hikm\u0259t Babao\u011flu diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b ki, \u00c7ind\u0259n \u00d6zb\u0259kistana g\u0259l\u0259n y\u00fckl\u0259rin b\u00f6y\u00fck hiss\u0259sinin tikintisi yekunla\u015fmaqda olan \u00c7in\u2013Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan\u2013\u00d6zb\u0259kistan d\u0259mir yolu vasit\u0259sil\u0259 da\u015f\u0131nmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Bu is\u0259 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc olan Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan\u0131n formala\u015fan yeni n\u0259qliyyat v\u0259 iqtisadi sistemd\u0259 f\u0259al i\u015ftirak\u0131n\u0131 t\u0259min edir: \u201cEyni yana\u015fman\u0131 Qazax\u0131stanla ba\u011fl\u0131 s\u00f6yl\u0259m\u0259k olar. Biz ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 Trans-X\u0259z\u0259r mar\u015frutundan dan\u0131\u015f\u0131r\u0131qsa, bundan sonra art\u0131q mar\u015frutun m\u00fcxt\u0259lif istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259sind\u0259n dan\u0131\u015fmal\u0131y\u0131q. Birinci istiqam\u0259t Aktau\u2013Bak\u0131, y\u0259ni \u015fimal x\u0259ttidir. \u0130kinci istiqam\u0259t is\u0259 T\u00fcrkm\u0259nba\u015f\u0131\u2013Bak\u0131, y\u0259ni c\u0259nub x\u0259ttidir. Bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 \u00d6zb\u0259kistan Prezidenti \u015eavkat Mirziyoyevl\u0259 Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev aras\u0131nda apar\u0131lan dialoqun m\u0259zmunu da \u0259lav\u0259 edildikd\u0259, qar\u015f\u0131dak\u0131 perspektivl\u0259r daha ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Bel\u0259 ki, \u00d6zb\u0259kistandan da\u015f\u0131nan y\u00fckl\u0259rin q\u0259bulu v\u0259 emal\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131ca liman\u0131n in\u015fa edilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259si g\u00fcnd\u0259md\u0259dir. Az\u0259rbaycan Prezidenti bu liman\u0131n prioritet layih\u0259l\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcvafiq tap\u015f\u0131r\u0131qlar verdi. Bu is\u0259 Trans-X\u0259z\u0259r mar\u015frutunun \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si prosesin\u0259 yeni imkanlar yarad\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, X\u0259z\u0259rin iki sahili aras\u0131nda n\u0259qliyyat \u0259laq\u0259l\u0259rinin geni\u015fl\u0259nm\u0259si yaln\u0131z y\u00fckda\u015f\u0131ma imkanlar\u0131n\u0131n artmas\u0131 deyil, eyni zamanda, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n iqtisadi m\u0259kan\u0131n\u0131n daha s\u0131x inteqrasiyas\u0131 dem\u0259kdir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Deputat Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin bu prosesd\u0259 x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirib. \u201cZ\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi Orta D\u0259hlizin \u0259n m\u00fch\u00fcm seqmentl\u0259rind\u0259n biridir v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 formala\u015facaq geni\u015f n\u0259qliyyat sisteminin \u0259sas ba\u011flant\u0131 istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evril\u0259 bil\u0259r. Y\u00fckl\u0259rin Z\u0259ng\u0259zur \u00fcz\u0259rind\u0259n da\u015f\u0131nmas\u0131 imkan\u0131n\u0131n yaranmas\u0131 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 daxilind\u0259 inteqrasiyan\u0131 g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259k. Bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus makro v\u0259 mikroiqtisadi m\u00fchit formala\u015fa, yeni istehsal m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri yarad\u0131la v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif iqtisadi layih\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259 bil\u0259r. Haz\u0131rda Az\u0259rbaycan v\u0259 \u00d6zb\u0259kistan aras\u0131nda investisiya fondunun h\u0259cmi 500 milyon dollar, Az\u0259rbaycan v\u0259 Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan aras\u0131nda is\u0259 200 milyon dollard\u0131r. G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan\u0131n v\u0259 Qazax\u0131stan\u0131n da bu proses\u0259 qo\u015fulmas\u0131 il\u0259 art\u0131q milyardlarla dollar h\u0259cmind\u0259 ortaq investisiyalardan dan\u0131\u015fmaq m\u00fcmk\u00fcn olacaq. Bu, \u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 yeni m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin, iqtisadi mexanizml\u0259rin v\u0259 iqtisadiyyat\u0131n formala\u015fmas\u0131 dem\u0259kdir. \u018fn ba\u015fl\u0131cas\u0131 is\u0259 b\u00fct\u00fcn bu iqtisadi imkanlar\u0131n Avropa v\u0259 Asiya bazarlar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn real z\u0259min yaran\u0131r\u201d, \u2013 dey\u0259 o qeyd edib.<\/p>\n\n\n\n<p>Hikm\u0259t Babao\u011flu deyib ki, bu prosesl\u0259r Az\u0259rbaycan Prezidentinin daha \u0259vv\u0259l s\u0259sl\u0259ndirdiyi strateji bax\u0131\u015flar\u0131n art\u0131q konkret layih\u0259l\u0259r v\u0259 institusional mexanizml\u0259r vasit\u0259sil\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irildiyini g\u00f6st\u0259rir: \u201cS\u00f6hb\u0259t T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 m\u00fch\u00fcm g\u00fcc m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si perspektivind\u0259n gedir. Strateji m\u0259qs\u0259d Az\u0259rbaycan Prezidenti v\u0259 dig\u0259r qarda\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin liderl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilib. Bu m\u0259qs\u0259din h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si is\u0259 konkret layih\u0259l\u0259rl\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259nir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 hesab edir\u0259m ki, q\u0131sa v\u0259 orta m\u00fcdd\u0259tli perspektivd\u0259 T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini daha g\u00fccl\u00fc, daha vahid v\u0259 daha inteqrasiya olunmu\u015f birlik kimi g\u00f6r\u0259 bil\u0259c\u0259yik\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Prezidentinin qarda\u015f \u00d6zb\u0259kistana d\u00f6vl\u0259t s\u0259f\u0259ri iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 yeni tarixi eran\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 oldu v\u0259 bunun h\u00fcquqi-siyasi \u0259saslar\u0131 imzalanm\u0131\u015f&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":200974,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,47,2,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/200973"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=200973"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/200973\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":200975,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/200973\/revisions\/200975"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/200974"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=200973"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=200973"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=200973"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}