{"id":201359,"date":"2026-08-29T18:53:34","date_gmt":"2026-08-29T14:53:34","guid":{"rendered":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=201359"},"modified":"2026-08-29T18:53:35","modified_gmt":"2026-08-29T14:53:35","slug":"ombudsman-beyn%c9%99lxalq-m%c9%99cburi-yoxacixma-qurbanlari-gunu-il%c9%99-bagli-b%c9%99yanat-yayib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=201359","title":{"rendered":"Ombudsman Beyn\u0259lxalq M\u0259cburi Yoxa\u00e7\u0131xma Qurbanlar\u0131 G\u00fcn\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u0259yanat yay\u0131b"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><em><strong>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u00fczr\u0259 M\u00fcv\u0259kkili (Ombudsman) S\u0259bin\u0259 \u018fliyeva 30 Avqust &#8211; Beyn\u0259lxalq M\u0259cburi Yoxa\u00e7\u0131xma Qurbanlar\u0131 G\u00fcn\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u0259yanat yay\u0131b.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Ombudsman Aparat\u0131n\u0131n m\u0259tbuat xidm\u0259tind\u0259n&nbsp;<a href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>-a bildirilib ki, b\u0259yanatda deyilir:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cM\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin taleyinin m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmas\u0131, onlar\u0131n ail\u0259l\u0259rinin v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 c\u0259miyy\u0259tin h\u0259qiq\u0259ti bilm\u0259k h\u00fcququnun t\u0259min edilm\u0259si beyn\u0259lxalq h\u00fcququn fundamental t\u0259l\u0259bl\u0259rind\u0259ndir. Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131 (BMT) d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tinin diqq\u0259tini bu problem\u0259 y\u00f6n\u0259ltm\u0259k, minl\u0259rl\u0259 itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, m\u00fcharib\u0259 \u015f\u0259raiti v\u0259 h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar zaman\u0131 h\u0259yatlar\u0131n\u0131 itirmi\u015f nam\u0259lum \u015f\u0259xsl\u0259rin, tutularaq gizli yerl\u0259rd\u0259 saxlan\u0131lan v\u0259 ya gizli \u015f\u0259kild\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin xatir\u0259sini yad etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 30 Avqust &#8211; Beyn\u0259lxalq M\u0259cburi Yoxa\u00e7\u0131xma Qurbanlar\u0131 G\u00fcn\u00fcn\u00fc t\u0259sis edib.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcharib\u0259 qurbanlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si haqq\u0131nda 1949-cu il Cenevr\u0259 Konvensiyalar\u0131, onlar\u0131n \u018flav\u0259 Protokollar\u0131 v\u0259 BMT-nin B\u00fct\u00fcn \u015f\u0259xsl\u0259rin m\u0259cburi yoxa\u00e7\u0131xmalardan m\u00fcdafi\u0259si \u00fczr\u0259 Beyn\u0259lxalq Konvensiyas\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin taleyinin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, ail\u0259l\u0259rin m\u0259lumat \u0259ld\u0259 etm\u0259si v\u0259 h\u0259qiq\u0259tin \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259k \u00f6hd\u0259liyini t\u0259sbit edir. H\u0259lak olmu\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin qal\u0131qlar\u0131n\u0131n a\u015fkar edil\u0259r\u0259k l\u0259yaq\u0259tl\u0259 d\u0259fn olunmas\u0131, ail\u0259l\u0259rin h\u0259qiq\u0259ti \u00f6yr\u0259nm\u0259k h\u00fcququnun t\u0259min edilm\u0259si v\u0259 c\u0259miyy\u0259tin ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259l\u0259r bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatland\u0131r\u0131lmas\u0131 beyn\u0259lxalq humanitar h\u00fcququn ayr\u0131lmaz t\u0259rkib hiss\u0259sidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Uzun ill\u0259r silahl\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin a\u011f\u0131r f\u0259sadlar\u0131 il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fmi\u015f Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259si bu g\u00fcn d\u0259 \u00f6z aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoruyur. \u00d6lk\u0259miz\u0259 qar\u015f\u0131 30 ild\u0259n \u00e7ox davam ed\u0259n t\u0259cav\u00fcz siyas\u0259ti, h\u0259m\u00e7inin Birinci v\u0259 \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259l\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 minl\u0259rl\u0259 ail\u0259 itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u0259zizl\u0259rinin taleyi bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat almaq h\u00fcququndan m\u0259hrum qal\u0131b, bu qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259nlik onlar\u0131n uzun ill\u0259rdir davam ed\u0259n m\u0259n\u0259vi, psixoloji v\u0259 sosial iztirablar\u0131na s\u0259b\u0259b olub.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u018fsir v\u0259 itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, girov g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f v\u0259t\u0259nda\u015flarla \u0259laq\u0259dar D\u00f6vl\u0259t Komissiyas\u0131n\u0131n r\u0259smi m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n, Birinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 4 mind\u0259n art\u0131q Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u015f\u0259xs kimi qeydiyyata al\u0131n\u0131b. \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259n v\u0259 lokal xarakterli antiterror \u0259m\u0259liyyat\u0131ndan sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rimizd\u0259 a\u015fkar edilmi\u015f 32 k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131qda d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f sistemli axtar\u0131\u015f, ekshumasiya, m\u0259hk\u0259m\u0259-tibbi ekspertiza v\u0259 identifikasiya t\u0259dbirl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 tap\u0131lan insan qal\u0131qlar\u0131ndan 328 n\u0259f\u0259rin \u015f\u0259xsiyy\u0259ti DNT v\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 tibbi ekspertizas\u0131 vasit\u0259sil\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib, 250 n\u0259f\u0259rin qal\u0131qlar\u0131 ail\u0259l\u0259rin\u0259 t\u0259hvil veril\u0259r\u0259k d\u0259fn olunub v\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 i\u015fl\u0259r haz\u0131rda davam etdirilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Qeyd olunan silahl\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin ba\u015fa \u00e7atmas\u0131na v\u0259 iki d\u00f6vl\u0259t aras\u0131nda s\u00fclh\u00fcn b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 at\u0131lan t\u0259dbirl\u0259r\u0259 baxmayaraq, h\u0259l\u0259 d\u0259 3682 n\u0259f\u0259rin (Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n\u0131n) taleyinin nam\u0259lum qalmas\u0131 fakt\u0131 bir daha s\u00fcbut edir ki, bu istiqam\u0259td\u0259 beyn\u0259lxalq humanitar \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q daha praktik, operativ v\u0259 n\u0259tic\u0259y\u00f6n\u00fcml\u00fc t\u0259dbirl\u0259rl\u0259 g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259lidir. Zaman ke\u00e7dikc\u0259 maddi s\u00fcbutlar\u0131n itm\u0259si v\u0259 yaxud yarars\u0131z hala d\u00fc\u015fm\u0259si, \u015fahidl\u0259rin say\u0131n\u0131n azalmas\u0131 v\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n m\u0259hdud sayda olmas\u0131 itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin taleyin\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirilm\u0259si prosesini \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirir.<\/p>\n\n\n\n<p>Regionda davam ed\u0259n s\u00fclh g\u00fcnd\u0259liyini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, bu humanitar problemin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn beyn\u0259lxalq humanitar t\u0259sisatlar \u00f6z mandatlar\u0131, m\u00fcnaqi\u015f\u0259 t\u0259r\u0259fi olmu\u015f d\u00f6vl\u0259tl\u0259r is\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquqla \u00fcz\u0259ril\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fckl\u0259ri \u00f6hd\u0259likl\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131qlar bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n payla\u015f\u0131lmas\u0131, DNT v\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259-tibbi ekspertizas\u0131 sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, el\u0259c\u0259 d\u0259 itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin taleyinin m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 s\u0259yl\u0259rini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259lidir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsan h\u00fcquqlar\u0131 sah\u0259sind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n beyn\u0259lxalq v\u0259 regional t\u0259\u015fkilatlar\u0131, milli insan h\u00fcquqlar\u0131 institutlar\u0131n\u0131 beyn\u0259lxalq humanitar h\u00fcquqa \u0259sas\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin humanitar \u00f6hd\u0259liyi olan bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 x\u00fcsusi h\u0259ssasl\u0131qla yana\u015fma\u011fa, itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin taleyinin m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 s\u0259yl\u0259ri g\u00fccl\u0259ndirm\u0259y\u0259 v\u0259 praktik n\u0259tic\u0259l\u0259rin \u0259ld\u0259 olunmas\u0131na y\u00f6n\u0259lik birg\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa d\u0259v\u0259t edir\u0259m\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u0259yanat BMT-nin Ba\u015f Katibin\u0259, BMT-nin T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131na, BMT-nin \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u00fczr\u0259 Ali Komissar\u0131na, BMT-nin Qa\u00e7q\u0131nlar \u00fczr\u0259 Ali Komissar\u0131na, BMT-nin \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u015euras\u0131na, UNICEF-in, UNESCO-nun, Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n, Avropa \u015euras\u0131n\u0131n, AT\u018fT-in r\u0259hb\u0259rl\u0259rin\u0259, Beyn\u0259lxalq v\u0259 Avropa Ombudsmanlar \u0130nstitutlar\u0131na, Asiya Ombudsmanlar Assosiasiyas\u0131na, \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131na v\u0259 bu quruma \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin Ombudsmanlar Assosiasiyas\u0131na, T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin Ombudsmanlar v\u0259 Milli \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u0130nstitutlar\u0131 Assosiasiyas\u0131na, \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n M\u00fcst\u0259qil Daimi \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 Komissiyas\u0131na, Avropa U\u015faq H\u00fcquqlar\u0131 Ombudsmanlar\u0131 \u015e\u0259b\u0259k\u0259sin\u0259, Beyn\u0259lxalq S\u00fclh B\u00fcrosuna, m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rin ombudsmanlar\u0131na v\u0259 milli insan h\u00fcquqlar\u0131 institutlar\u0131na, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ki v\u0259 xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rin respublikam\u0131zdak\u0131 s\u0259firlikl\u0259rin\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n diaspor t\u0259\u015fkilatlar\u0131na g\u00f6nd\u0259rilib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u00fczr\u0259 M\u00fcv\u0259kkili (Ombudsman) S\u0259bin\u0259 \u018fliyeva 30 Avqust &#8211; Beyn\u0259lxalq M\u0259cburi Yoxa\u00e7\u0131xma Qurbanlar\u0131 G\u00fcn\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u0259yanat&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":201360,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,2,7,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/201359"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=201359"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/201359\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":201361,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/201359\/revisions\/201361"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/201360"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=201359"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=201359"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=201359"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}