{"id":201763,"date":"2026-08-31T20:00:24","date_gmt":"2026-08-31T16:00:24","guid":{"rendered":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=201763"},"modified":"2026-08-31T20:00:26","modified_gmt":"2026-08-31T16:00:26","slug":"italiya-mediasi-az%c9%99rbaycanin-uzl%c9%99sdiyi-mina-problemind%c9%99n-yazib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=201763","title":{"rendered":"\u0130taliya medias\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n \u00fczl\u0259\u015fdiyi mina problemind\u0259n yaz\u0131b"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong><em>\u0130taliyan\u0131n apar\u0131c\u0131 media resurslar\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011faldan azad olunan \u0259razil\u0259rind\u0259ki mina problemi il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259qal\u0259 d\u0259rc edib.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/\" title=\"Hakimiyyet.info.az\">Hakimiyyet.info.az<\/a>\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, \u201cAgenzia Nova\u201d, \u201cKmetro\u201d v\u0259 \u201cNotizie Geopolitiche\u201d kimi saytlar\u0131n v\u0259 x\u0259b\u0259r portallar\u0131n\u0131n yayd\u0131\u011f\u0131 materiallarda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Minat\u0259mizl\u0259m\u0259 Agentliyi (ANAMA) v\u0259 Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycandak\u0131 n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyinin birg\u0259 t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 sentyabr\u0131n 2-3-d\u0259 Bak\u0131da \u201c\u015e\u0259h\u0259rl\u0259rin b\u0259rpas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn humanitar minat\u0259mizl\u0259m\u0259: t\u0259hl\u00fck\u0259siz ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fck\u0259mm\u0259llik standartlar\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si\u201d m\u00f6vzusunda IV Beyn\u0259lxalq Minat\u0259mizl\u0259m\u0259 Konfrans\u0131n\u0131n ke\u00e7iril\u0259c\u0259yi bildirilir. Konfrans d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rini, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131, donorlar\u0131, minat\u0259mizl\u0259m\u0259 sah\u0259sind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n qurumlar\u0131, ekspertl\u0259ri v\u0259 dig\u0259r maraql\u0131 t\u0259r\u0259fl\u0259ri bir araya g\u0259tir\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>Vur\u011fulan\u0131r ki, Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq ist\u0259diyi mesaj sad\u0259, lakin m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r: \u0259razil\u0259rin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi t\u0259min edilm\u0259d\u0259n h\u0259qiqi yenid\u0259nqurma m\u00fcmk\u00fcn deyil. Bildirilir ki, C\u0259nubi Qafqazda Az\u0259rbaycan il\u0259 Erm\u0259nistan aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin normalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 prosesi son ill\u0259rd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 2025-ci ilin avqustunda S\u00fclh sazi\u015finin m\u0259tninin paraflanmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259rl\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunub. Lakin s\u00fclh\u00fcn qurulmas\u0131 v\u0259 \u0259razil\u0259rin m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 son d\u0259r\u0259c\u0259 konkret bir probleml\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259dir: insanlar\u0131n mina partlay\u0131\u015f\u0131na m\u0259ruz qalmaq t\u0259hl\u00fck\u0259si olmadan \u00f6z evl\u0259rin\u0259 qay\u0131da bilm\u0259si.<\/p>\n\n\n\n<p>Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131 uzun m\u00fcdd\u0259tdir vur\u011fulay\u0131r ki, minalara qar\u015f\u0131 f\u0259aliyy\u0259t yaln\u0131z partlay\u0131c\u0131 qur\u011fular\u0131n \u0259razil\u0259rd\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131ndan ibar\u0259t deyil. Bu f\u0259aliyy\u0259t insanlar\u0131n \u00fczl\u0259\u015fdiyi riskl\u0259rin azald\u0131lmas\u0131n\u0131, mina qurbanlar\u0131na yard\u0131m g\u00f6st\u0259rilm\u0259sini, sabitlik v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri \u015f\u0259raitin yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 da \u0259hat\u0259 edir. M\u0259hz bu bax\u0131mdan Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259c\u0259k konfrans x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6t\u0259n ilin aprelind\u0259 \u0130taliyada, Senatda ke\u00e7irilmi\u015f \u201cMinat\u0259mizl\u0259m\u0259: t\u0259hl\u00fck\u0259nin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq, g\u0259l\u0259c\u0259yi yenid\u0259n qurmaq. Az\u0259rbaycan\u0131n bax\u0131\u015f\u0131\u201d adl\u0131 konfransda da m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonrak\u0131 m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259ziyy\u0259t v\u0259 azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 m\u0259skunla\u015fma il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00fcnd\u0259lik \u00e7\u0259tinlikl\u0259r diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 olub. Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259c\u0259k IV Beyn\u0259lxalq Minat\u0259mizl\u0259m\u0259 Konfrans\u0131n\u0131n m\u0259qs\u0259di minat\u0259mizl\u0259m\u0259y\u0259 yenid\u0259nqurmadan ayr\u0131, t\u0259crid olunmu\u015f f\u0259aliyy\u0259t kimi yana\u015fmaq deyil. \u018fksin\u0259, burada yeni yana\u015fman\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 \u0259razil\u0259rin t\u0259mizl\u0259nm\u0259si, \u015f\u0259h\u0259rsalma v\u0259 inki\u015faf aras\u0131ndak\u0131 birba\u015fa \u0259laq\u0259nin \u00f6n\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Problemin miqyas\u0131 minalara qar\u015f\u0131 f\u0259aliyy\u0259t sah\u0259sind\u0259 texnoloji transformasiyan\u0131 da s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirir. Pilotsuz u\u00e7u\u015f aparatlar\u0131, r\u0259q\u0259msal x\u0259rit\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259 sisteml\u0259ri, m\u0259lumatlar\u0131n t\u0259hlili, s\u00fcni intellekt v\u0259 ixtisasla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f texnikalar \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n daha s\u00fcr\u0259tli, d\u0259qiq v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sinin yeni yollar\u0131n\u0131n axtar\u0131\u015f\u0131nda m\u00fch\u00fcm vasit\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7evrilir. Az\u0259rbaycan bu inki\u015faf\u0131n beyn\u0259lxalq m\u00fcst\u0259vid\u0259 t\u0259\u015fviqin\u0259 d\u0259 investisiya qoyur. 2024-c\u00fc ild\u0259 Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u0130nki\u015faf Proqram\u0131 (BMT\u0130P) v\u0259 ANAMA minalara qar\u015f\u0131 f\u0259aliyy\u0259t \u00fczr\u0259 Beyn\u0259lxalq M\u00fck\u0259mm\u0259llik v\u0259 T\u0259lim M\u0259rk\u0259zinin yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 niyy\u0259t b\u0259yanat\u0131 imzalay\u0131blar. M\u0259rk\u0259zin t\u0259lim, innovasiya v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259 m\u00fcbadil\u0259si platformas\u0131 kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. M\u0259qs\u0259d sah\u0259d\u0259 qazan\u0131lan t\u0259cr\u00fcb\u0259ni ortaq biliy\u0259 \u00e7evirm\u0259kdir: bir \u0259razinin t\u0259mizl\u0259nm\u0259si zaman\u0131 \u00f6yr\u0259nil\u0259nl\u0259r m\u00fcharib\u0259 v\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xan dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 faydal\u0131 bir bacar\u0131q ola bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259qal\u0259d\u0259 qeyd olunur ki, m\u00fcharib\u0259l\u0259r at\u0259\u015fin dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 h\u0259qiq\u0259t\u0259n ba\u015fa \u00e7atm\u0131r. H\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar dayand\u0131r\u0131l\u0131r, raz\u0131la\u015fmalar \u0259ld\u0259 oluna, dan\u0131\u015f\u0131qlar ba\u015flaya v\u0259 diplomatiya yenid\u0259n s\u00fclhd\u0259n dan\u0131\u015fa bil\u0259r. Lakin \u00e7ox vaxt Yer s\u0259thin alt\u0131nda, minalarla v\u0259 partlamam\u0131\u015f h\u0259rbi sursatlarla \u00e7irkl\u0259nmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259, tarlalarda, yollar\u0131n k\u0259narlar\u0131nda, ya\u015fay\u0131\u015f evl\u0259rinin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259l\u0259rind\u0259, h\u0259tta icman\u0131n yadda\u015f\u0131n\u0131 v\u0259 g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat\u0131n\u0131 t\u0259c\u0259ss\u00fcm etdir\u0259n m\u0259kanlarda gizl\u0259n\u0259n daim m\u00f6vcud t\u0259hl\u00fck\u0259 qalmaqda davam edir. M\u00fcnaqi\u015f\u0259d\u0259n sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda duran \u0259n m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 m\u0259hz budur: h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n ba\u015fa \u00e7atmas\u0131n\u0131 insanlar\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259siz \u015f\u0259kild\u0259 ya\u015faya bil\u0259c\u0259yi real s\u00fclh\u0259 \u00e7evirm\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>Xat\u0131rlad\u0131l\u0131r ki, 1991-ci ild\u0259n etibar\u0259n minalar v\u0259 partlamam\u0131\u015f h\u0259rbi sursatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 3500 mind\u0259n \u00e7ox insan h\u0259lak olub v\u0259 ya yaralan\u0131b. Onlardan 362-si u\u015faqlar v\u0259 g\u0259ncl\u0259r, 38 n\u0259f\u0259ri is\u0259 qad\u0131nlard\u0131r. Bu r\u0259q\u0259ml\u0259r mina \u00e7irkl\u0259nm\u0259sinin yerli \u0259hali \u00fc\u00e7\u00fcn yaratd\u0131\u011f\u0131 a\u011f\u0131r humanitar n\u0259tic\u0259l\u0259ri g\u00f6st\u0259rir. Yaln\u0131z 2020-ci ilin noyabr\u0131ndan etibar\u0259n mina v\u0259 partlay\u0131c\u0131 sursatlarla ba\u011fl\u0131 hadis\u0259l\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 437 n\u0259f\u0259r z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259kib, onlardan 73-\u00fc h\u0259yat\u0131n\u0131 itirib, 364 n\u0259f\u0259r is\u0259 yaralan\u0131b. Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259xmin\u0259n 11 min 667 kvadratkilometr \u0259razisi minalar v\u0259 m\u00fcharib\u0259nin partlay\u0131c\u0131 qal\u0131qlar\u0131 il\u0259 \u00e7irkl\u0259nmi\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir. Bu reall\u0131q minalara qar\u015f\u0131 humanitar f\u0259aliyy\u0259tin \u0259razil\u0259rin yenid\u0259n qurulmas\u0131, t\u0259hl\u00fck\u0259siz qay\u0131d\u0131\u015f v\u0259 sosial-iqtisadi inki\u015faf layih\u0259l\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri ilkin \u015f\u0259rt\u0259 \u00e7evrilm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olub. T\u0259xmin\u0259n 800 min ke\u00e7mi\u015f m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn\u00fcn \u00f6z do\u011fma torpaqlar\u0131na qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 h\u0259l\u0259 d\u0259 mina \u00e7irkl\u0259nm\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bununla yana\u015f\u0131, bu istiqam\u0259td\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259r \u0259ld\u0259 edilib. 2020-ci ilin noyabr\u0131ndan etibar\u0259n 297 min hektardan \u00e7ox \u0259razi minalardan v\u0259 partlay\u0131c\u0131 sursatlardan t\u0259mizl\u0259nib, 259 min 344 partlay\u0131c\u0131 qur\u011fu, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 192 min 329 partlamam\u0131\u015f h\u0259rbi sursat v\u0259 67 min 15 piyada \u0259leyhin\u0259 mina a\u015fkar edil\u0259r\u0259k z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdirilib.<\/p>\n\n\n\n<p>2020-ci ild\u0259 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259razil\u0259rin i\u015f\u011faldan azad edilm\u0259sind\u0259n sonra h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n \u201cB\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015fa dair Birinci D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201d \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 bu g\u00fcn\u0259d\u0259k t\u0259xmin\u0259n 40 min ke\u00e7mi\u015f m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn do\u011fma torpaqlar\u0131na qay\u0131d\u0131b. Haz\u0131rda Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda t\u0259xmin\u0259n 90 min insan ya\u015fay\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130taliyan\u0131n apar\u0131c\u0131 media resurslar\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011faldan azad olunan \u0259razil\u0259rind\u0259ki mina problemi il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259qal\u0259 d\u0259rc edib. Hakimiyyet.info.az\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, \u201cAgenzia&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":201764,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,47,2,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/201763"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=201763"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/201763\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":201765,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/201763\/revisions\/201765"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/201764"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=201763"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=201763"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=201763"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}