{"id":201943,"date":"2026-09-01T17:06:21","date_gmt":"2026-09-01T13:06:21","guid":{"rendered":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=201943"},"modified":"2026-09-01T17:06:23","modified_gmt":"2026-09-01T13:06:23","slug":"az%c9%99rbaycan-avrasiyanin-yeni-n%c9%99qliyyat-arxitekturasinda-strateji-qovsaq-rolunu-gucl%c9%99ndirir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=201943","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan Avrasiyan\u0131n yeni n\u0259qliyyat arxitekturas\u0131nda strateji qov\u015faq rolunu g\u00fccl\u0259ndirir"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong><em>Avrasiyada formala\u015fan yeni iqtisadi v\u0259 n\u0259qliyyat arxitekturas\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n rolu g\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 g\u00fccl\u0259nir. \u015eanxay \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (\u015e\u018fT) yubiley sammiti \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Bak\u0131n\u0131n bu n\u00fcfuzlu Avrasiya platformas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rinin d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259si h\u0259m regional t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, h\u0259m d\u0259 geoiqtisadi inteqrasiya bax\u0131m\u0131ndan strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Bir t\u0259r\u0259fd\u0259n \u00c7in kimi n\u0259h\u0259ng iqtisadi g\u00fccl\u0259 ticar\u0259t v\u0259 investisiya t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259si, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 enerji da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n n\u0259qli v\u0259 multimodal da\u015f\u0131malar sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q Az\u0259rbaycan\u0131n regionun \u0259sas hab\u0131 kimi m\u00f6vqeyini daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu fikirl\u0259ri&nbsp;<a href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda Milli M\u0259clisin deputat\u0131 Kamran Bayramov s\u0259sl\u0259ndirib.<\/p>\n\n\n\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, on ild\u0259n art\u0131qd\u0131r ki, \u015e\u018fT il\u0259 f\u0259al qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259d\u0259 olan Az\u0259rbaycan bu t\u0259\u015fkilatla m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri keyfiyy\u0259tc\u0259 yeni m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 da\u015f\u0131y\u0131b. Prezident \u0130lham \u018fliyevin S\u0259m\u0259rq\u0259ndd\u0259, Astanada, Tiencind\u0259 v\u0259 Bi\u015fkekd\u0259 ke\u00e7iril\u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 i\u015ftirak\u0131 bu \u0259laq\u0259l\u0259rin siyasi \u00e7\u0259kisini v\u0259 dinamikas\u0131n\u0131 ayd\u0131n g\u00f6st\u0259rir. Y\u00fcks\u0259ks\u0259viyy\u0259li diplomatik t\u0259maslar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n M\u0259rk\u0259zi Asiya v\u0259 qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rin liderl\u0259ri il\u0259 ke\u00e7iril\u0259n ikit\u0259r\u0259fli g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r siyasi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin, iqtisadiyyat v\u0259 ticar\u0259t, o c\u00fcml\u0259d\u0259n n\u0259qliyyat \u0259laq\u0259l\u0259rinin geni\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259 v\u0259 tranzit potensial\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na xidm\u0259t edir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u00dcmumilikd\u0259 36 milyon kvadratkilometrd\u0259n \u00e7ox \u0259razini, d\u00fcnya \u0259halisinin 42 faizind\u0259n \u00e7oxunu, y\u0259ni t\u0259xmin\u0259n 3,43 milyard insan\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259n \u015e\u018fT n\u0259h\u0259ng iqtisadi potensiala malikdir. T\u0259\u015fkilat\u0131n 2035-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r olan inki\u015faf strategiyas\u0131nda ticar\u0259t-iqtisadi, investisiya, texnoloji v\u0259 ekoloji layih\u0259l\u0259rin \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil etm\u0259si Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015f imkanlar p\u0259nc\u0259r\u0259si a\u00e7\u0131r. T\u0259\u015fkilat \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 milli valyutalarda hesabla\u015fmalar\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 yeni maliyy\u0259 mexanizml\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 kimi t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r regional ticar\u0259tin sabitliyini t\u0259min ed\u0259n vacib amill\u0259rd\u0259ndir\u201d, &#8211; dey\u0259 deputat \u0259lav\u0259 edib.<\/p>\n\n\n\n<p>O qeyd edib ki, bu strategiyada \u00c7in Xalq Respublikas\u0131n\u0131n yeri m\u00fcst\u0259snad\u0131r. Pekinin 2013-c\u00fc ild\u0259n realla\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 &#8220;Bir k\u0259m\u0259r, bir yol&#8221; t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc Avrasiyada biznes v\u0259 infrastruktura y\u00f6n\u0259lmi\u015f irimiqyasl\u0131 layih\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunur. \u00c7inin \u015e\u018fT \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 yat\u0131rd\u0131\u011f\u0131 investisiyalar\u0131n h\u0259cmi 34 milyard dollar\u0131 ke\u00e7ib, ikit\u0259r\u0259fli ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259si is\u0259 500 milyard dollar\u0131 \u00f6t\u00fcb. Az\u0259rbaycan v\u0259 \u00c7in aras\u0131nda imzalanm\u0131\u015f Strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n qurulmas\u0131 haqq\u0131nda Birg\u0259 B\u0259yannam\u0259 Bak\u0131n\u0131n \u015e\u018fT \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259ki rolunu d\u0259st\u0259kl\u0259yir. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, Az\u0259rbaycan \u00c7inin C\u0259nubi Qafqazdak\u0131 \u0259n b\u00f6y\u00fck ticar\u0259t t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131d\u0131r v\u0259 \u00c7inin regionla ticar\u0259tinin 40 faizind\u0259n \u00e7oxu \u00f6lk\u0259mizin pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. 2025-ci ilin yekunlar\u0131na g\u00f6r\u0259 iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sinin 30,2 faiz artaraq 4,874 milyard dollara \u00e7atmas\u0131, h\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycan\u0131n \u00fcmumi xarici ticar\u0259tind\u0259 \u015e\u018fT \u00f6lk\u0259l\u0259rinin pay\u0131n\u0131n t\u0259xmin\u0259n d\u00f6rdd\u0259 bir\u0259 b\u0259rab\u0259r olmas\u0131 iqtisadi t\u0259m\u0259lin n\u0259 q\u0259d\u0259r m\u00f6hk\u0259m oldu\u011funu t\u0259sdiql\u0259yir. S\u0259rmay\u0259 qoyulu\u015flar\u0131 v\u0259 texnoloji \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q sah\u0259sind\u0259 d\u0259 ciddi ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259r m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Az\u0259rbaycanda \u00c7in kapital\u0131 il\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n 275-d\u0259n \u00e7ox \u015firk\u0259t qeydiyyatdan ke\u00e7ib, s\u0259naye, IT, s\u0259rni\u015fin da\u015f\u0131malar\u0131 v\u0259 ya\u015f\u0131l energetika sah\u0259l\u0259rind\u0259 birg\u0259 layih\u0259l\u0259r icra olunur. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 \u00c7inin \u00f6lk\u0259miz\u0259 yat\u0131rd\u0131\u011f\u0131 investisiyalar\u0131n h\u0259cmi 942 milyon dollara \u00e7atd\u0131\u011f\u0131 halda, Az\u0259rbaycan\u0131n \u00c7in iqtisadiyyat\u0131na, o c\u00fcml\u0259d\u0259n D\u00f6vl\u0259t Neft Fondu vasit\u0259sil\u0259 qoydu\u011fu s\u0259rmay\u0259l\u0259r 2,1 milyard dollar t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBu iqtisadi z\u0259ncirin \u0259n kritik halqas\u0131 is\u0259 n\u0259qliyyat v\u0259 logistika infrastrukturudur. Orta D\u0259hliz layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan \u015e\u0259rq-Q\u0259rb v\u0259 \u015eimal-C\u0259nub d\u0259hlizl\u0259rinin k\u0259si\u015fm\u0259sind\u0259 \u0259v\u0259zedilm\u0259z tranzit qov\u015fa\u011f\u0131na \u00e7evrilib. X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259ki g\u00fccl\u00fc ticar\u0259t donanmas\u0131, Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131, Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolu v\u0259 Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi kimi strateji obyektl\u0259r y\u00fck ax\u0131n\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tli v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz da\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 t\u0259min edir. \u00c7ind\u0259n formala\u015fd\u0131r\u0131lan konteyner blok-qatarlar\u0131 Orta D\u0259hliz vasit\u0259sil\u0259 18\u201320 g\u00fcn\u0259 t\u0259yinat n\u00f6qt\u0259sin\u0259 \u00e7at\u0131r ki, bu da S\u00fcvey\u015f kanal\u0131 \u00fczr\u0259 40 g\u00fcnd\u0259n \u00e7ox \u00e7\u0259k\u0259n d\u0259niz mar\u015frutundan iki d\u0259f\u0259 s\u00fcr\u0259tlidir. Zaman v\u0259 x\u0259rc bax\u0131m\u0131ndan bu \u00fcst\u00fcnl\u00fck \u00c7ind\u0259n, M\u0259rk\u0259zi Asiyadan T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 v\u0259 Avropaya multimodal da\u015f\u0131malar\u0131n h\u0259cmini k\u0259skin art\u0131r\u0131r, Az\u0259rbaycan\u0131n Avrasiya ticar\u0259t x\u0259rit\u0259sind\u0259ki geoiqtisadi \u00e7\u0259kisini keyfiyy\u0259tc\u0259 yeni pill\u0259y\u0259 qald\u0131r\u0131r\u201d, &#8211; dey\u0259 deputat vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Avrasiyada formala\u015fan yeni iqtisadi v\u0259 n\u0259qliyyat arxitekturas\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n rolu g\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 g\u00fccl\u0259nir. \u015eanxay \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (\u015e\u018fT) yubiley sammiti \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Bak\u0131n\u0131n bu&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":201944,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,47,2,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/201943"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=201943"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/201943\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":201945,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/201943\/revisions\/201945"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/201944"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=201943"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=201943"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=201943"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}