{"id":203981,"date":"2026-09-19T20:13:13","date_gmt":"2026-09-19T16:13:13","guid":{"rendered":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=203981"},"modified":"2026-09-19T20:13:15","modified_gmt":"2026-09-19T16:13:15","slug":"professor-nadir-m%c9%99mm%c9%99dlinin-yaradiciliq-yolu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=203981","title":{"rendered":"Professor Nadir M\u0259mm\u0259dlinin yarad\u0131c\u0131l\u0131q yolu"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong><em>Yarad\u0131c\u0131 insan\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131q yolu el\u0259 onun h\u0259yat yoludur. Yarad\u0131c\u0131 insan\u0131n biblioqrafiyas\u0131 da el\u0259 onun avtobioqrafiyas\u0131d\u0131r. Onlar\u0131 bir-birind\u0259n ay\u0131rmaq, ayr\u0131l\u0131qda t\u0259hlil edib ara\u015fd\u0131rmaq qeyri-m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Nadir m\u00fc\u0259llimin h\u0259yat yoluna n\u0259z\u0259r yetirdikd\u0259 onun dol\u011fun, z\u0259ngin yarad\u0131c\u0131l\u0131q yolunu izl\u0259mi\u015f olursan. V\u0259 Nadir m\u00fc\u0259llimin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bar\u0131, m\u0259hsulu olan \u0259s\u0259rl\u0259rini ya\u015fam\u0131\u015f oldu\u011fu ill\u0259r\u0259, aylara, g\u00fcnl\u0259r\u0259 b\u00f6ls\u0259n, \u00f6mr\u00fcn\u00fcn bir saat\u0131n\u0131n, bir d\u0259qiq\u0259sinin d\u0259 bo\u015f ke\u00e7m\u0259diyinin \u015fahidi olursan! Bel\u0259 bir \u00f6m\u00fcr yolunun yol\u00e7usu olmaq ham\u0131ya n\u0259sib olmur&#8230;<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nadir m\u00fc\u0259llim \u00f6mr\u00fcn\u00fcn \u00f6t\u00fcb ke\u00e7\u0259n ill\u0259rini t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259, pe\u015fmanl\u0131qla deyil, f\u0259xrl\u0259, q\u00fcrur hissi il\u0259 xat\u0131rlay\u0131r. \u00d6mr\u00fcn ke\u00e7\u0259n h\u0259r ilind\u0259, h\u0259r g\u00fcn\u00fcnd\u0259 elmi u\u011furlar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131, bir f\u0259r\u0259hli an\u0131 \u0259ks olunub v\u0259 g\u0259rgin elmi axtar\u0131\u015flar\u0131n, yuxusuz gec\u0259l\u0259rin m\u0259hsulu olan elmi \u0259s\u0259rl\u0259r onun xalqa b\u0259x\u015f etdiyi m\u0259n\u0259vi s\u0259rv\u0259tdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Nadir m\u00fc\u0259llimin elmi f\u0259aliyy\u0259ti m\u00f6hk\u0259m b\u00fcn\u00f6vr\u0259, t\u0259m\u0259l \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulub. Etiraf etm\u0259liyik ki, elmi axtar\u0131\u015flar\u0131n astanas\u0131nda olan h\u0259r bir alimin g\u0259l\u0259c\u0259k elmi f\u0259aliyy\u0259tinin u\u011furu m\u00f6hk\u0259m b\u00fcn\u00f6vr\u0259 v\u0259 t\u0259m\u0259ld\u0259n \u00e7ox as\u0131l\u0131d\u0131r<\/p>\n\n\n\n<p>Nadir m\u00fc\u0259llim 1985-1992- ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 N\u0259simi ad\u0131na Dil\u00e7ilik \u0130nstitutunda i\u015fl\u0259mi\u015fdir v\u0259 onu m\u00fcbali\u011f\u0259siz \u018fliheyd\u0259r Orucov m\u0259kt\u0259binin yetirm\u0259si hesab etm\u0259k olar.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc, filologiya elml\u0259r doktoru, professor \u018fliheyd\u0259r Orucov Az\u0259rbaycan dil\u00e7iliyind\u0259, l\u00fc\u011f\u0259t\u00e7iliyind\u0259 hadis\u0259 idi v\u0259 fenomen olaraq qal\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00fc\u011f\u0259t\u00e7ilk dil\u00e7iliyin \u0259n \u00e7\u0259tin, b\u00f6y\u00fck z\u0259hm\u0259t v\u0259 s\u0259y t\u0259l\u0259b ed\u0259n sah\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. \u0130ndiki komp\u00fcter \u0259srind\u0259n f\u0259rqli olaraq, s\u00f6zl\u0259rin karto\u00e7kalara yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 v\u0259 \u0259l il\u0259 \u0259lifbaya d\u00fcz\u00fcld\u00fcy\u00fc vaxtlarda irih\u0259cmli, sanball\u0131 l\u00fc\u011f\u0259tl\u0259r t\u0259rtib etm\u0259k, s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda q\u0259hr\u0259manl\u0131q kimi s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndiril\u0259 bil\u0259rdi. V\u0259 h\u0259rd\u0259n m\u0259n\u0259 el\u0259 g\u0259lir ki, Az\u0259rbaycan dil\u00e7iliyind\u0259 \u018fliheyd\u0259r Orucov m\u0259kt\u0259bi, \u018fliheyd\u0259r Orucov \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri h\u0259l\u0259 d\u0259 laz\u0131mi s\u0259viyy\u0259d\u0259 \u00f6yr\u0259nilm\u0259yib v\u0259 h\u0259qiqi qiym\u0259tini tapmay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fliheyd\u0259r Orucov m\u0259nim yadda\u015f\u0131mda \u00e7ox ciddi, z\u0259hm\u0259tsev\u0259r v\u0259 m\u0259hsuldar l\u00fc\u011f\u0259t\u00e7i-alim, yorulmaz t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 kimi qal\u0131b \u2013 h\u0259yatda da, elmd\u0259 d\u0259.<\/p>\n\n\n\n<p>Akademik A\u011famusa Axundov \u018fliheyd\u0259r Orucovun t\u0259rtib\u00e7isi v\u0259 redaktoru oldu\u011fu \u201cAz\u0259rbaycan dilinin izahl\u0131 l\u00fc\u011f\u0259ti\u201dnin lat\u0131n qrafikal\u0131 Az\u0259rbaycan \u0259lifbas\u0131nda \u00e7ap\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 yaz\u0131rd\u0131: \u201cN\u0259hay\u0259t, sonuncu \u2013 d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc cild oxuculara 1987-ci ild\u0259 t\u0259qdim edildi. Kitab\u0131n t\u0259rtib\u00e7il\u0259ri, redaktoru v\u0259 redaksiya hey\u0259ti d\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259z qalm\u0131\u015fd\u0131. Bel\u0259likl\u0259, 60 illik t\u0259rtib, 21 illik \u00e7ap \u00f6mr\u00fc olan n\u0259h\u0259ng bir l\u00fc\u011f\u0259t \u00f6lk\u0259nin h\u0259yat\u0131nda b\u00f6y\u00fck bir hadis\u0259 kimi qar\u015f\u0131lanm\u0131\u015fd\u0131\u201d. Bura \u00fc\u00e7cildlik \u201c Rusca-az\u0259rbaycanca l\u00fc\u011f\u0259t\u201di v\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan dilinin orfoqrafiya l\u00fc\u011f\u0259ti\u201d ni, el\u0259c\u0259 d\u0259 1976-c\u0131 ild\u0259 \u00e7ap olunmu\u015f 248 s\u0259hif\u0259d\u0259n ibar\u0259t ikidilli \u201cAz\u0259rbaycanca-rusca frazeologiya l\u00fc\u011f\u0259ti\u201dni d\u0259 \u0259lav\u0259 ets\u0259k \u018fliheyd\u0259r Orucov b\u00fct\u00fcn \u0259z\u0259m\u0259ti, b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fc il\u0259 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnd\u0259 canlanm\u0131\u015f olacaq.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u0259 biz bu \u00f6t\u0259n zaman k\u0259siyind\u0259 \u018fliheyd\u0259r Orucov irsin\u0259 n\u0259 \u0259lav\u0259 etmi\u015fik ki?!<\/p>\n\n\n\n<p>Nadir m\u00fc\u0259llim bir alim-t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 kimi bir \u00e7ox keyfiyy\u0259tl\u0259ri ondan \u0259xz etmi\u015fdi v\u0259 elmi-t\u0259dqiqata, l\u00fc\u011f\u0259t\u00e7iliy\u0259, leksikologiyaya, terminologiyaya olan sonsuz m\u0259h\u0259bb\u0259ti v\u0259 h\u0259v\u0259sinin d\u0259 b\u00fcn\u00f6vr\u0259si \u018fliheyd\u0259r m\u00fc\u0259lliml\u0259 birg\u0259 i\u015fl\u0259diyi ill\u0259rd\u0259 qoyulmu\u015fdu.<\/p>\n\n\n\n<p>1989-cu ild\u0259 Nadir m\u00fc\u0259llim \u201c M\u00fcasir Az\u0259rbaycan dilind\u0259 feili sinoniml\u0259r\u201d m\u00f6vzusunda namiz\u0259dlik dissertasiyas\u0131 m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259r\u0259k filologiya elml\u0259ri namiz\u0259di( f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru) elmi d\u0259r\u0259c\u0259si alm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan dilinin leksik qurulu\u015funda ba\u015f ver\u0259n prosesl\u0259r, al\u0131nma s\u00f6zl\u0259r v\u0259 terminl\u0259r\u0259 maraq bu t\u0259dqiqatda \u00f6z qabar\u0131q \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Nadir M\u0259mm\u0259dli daim \u00f6z \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan, m\u00fctali\u0259 ed\u0259n, \u00f6yr\u0259nm\u0259kd\u0259n yorulmayan insand\u0131r. Bu ist\u0259k, bu arzu onu ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130 v\u0259 Rusiya Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Dil\u00e7ilik \u0130nstitutuna apar\u0131b \u00e7\u0131xam\u0131\u015frd\u0131. 1989-1992- ci ill\u0259rd\u0259 Nadir m\u00fc\u0259llim burada qabaqc\u0131l rus dil\u00e7il\u0259rinin yan\u0131nda t\u0259lim ke\u00e7mi\u015f, dil\u00e7iliyin yeni t\u0259dqiqat metod v\u0259 \u00fcsullar\u0131 il\u0259 tan\u0131\u015f olmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p>1992-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq Nadir M\u0259mm\u0259dli pedaqoji sah\u0259d\u0259 d\u0259 f\u0259aliyy\u0259tini davam etdirmi\u015f, Az\u0259rbaycan Memarl\u0131q v\u0259 \u0130n\u015faat Universitetinin Az\u0259rbaycan dili v\u0259 pedaqogika kafedras\u0131n\u0131n ba\u015f m\u00fc\u0259llimi, dosenti olmu\u015f, haz\u0131rda professoru v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Rus b\u00f6lm\u0259l\u0259rind\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan dili\u201d, Az\u0259rbaycan dili b\u00f6lm\u0259l\u0259rind\u0259 \u201cNitq m\u0259d\u0259niyy\u0259ti\u201d, magistr qruplar\u0131nda \u201cAli m\u0259kt\u0259b pedaqogikas\u0131\u201d f\u0259nl\u0259rini t\u0259dris edir. El\u0259 bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 o, 1993-c\u00fc ild\u0259 \u201c Maarif\u201d n\u0259\u015friyyat\u0131nda rus m\u0259kt\u0259bl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u201c Az\u0259rbaycan dili\u201d d\u0259rsliyi \u00e7ap etdirmi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Nadir M\u0259mm\u0259dlinin t\u0259hsil sah\u0259sind\u0259 d\u0259 b\u00f6y\u00fck, yaddaqalan u\u011furlar\u0131 olmu\u015fdur. O, 1995-ci ild\u0259 Respublika T\u0259hsil Nazirliyinin humanitar sah\u0259 \u00fczr\u0259 t\u0259sis etdiyi \u201cG\u0259nc alim m\u00fcsabiq\u0259si\u201dnin, 2000- ci ild\u0259 is\u0259 \u201c Al\u0131nma terminl\u0259r\u201d monoqrafiyas\u0131na g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 T\u0259hsil Nazirliyinin \u201c \u018fn yax\u015f\u0131 elmi i\u015f\u201d m\u00fcsabiq\u0259sinin qalibi olmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p>2001-ci ild\u0259 \u201c M\u00fcasir Az\u0259rbaycan dilind\u0259 al\u0131nma terminl\u0259r( 1920-1991-ci ill\u0259r)\u201d m\u00f6vzusunda doktorluq dissertasiyas\u0131 m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259r\u0259k, filologiya elml\u0259ri doktoru elmi d\u0259r\u0259c\u0259sin\u0259 layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>2021-ci ild\u0259 professor Nadir M\u0259mm\u0259dli uzun ill\u0259r s\u0259m\u0259r\u0259li f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdiyi do\u011fma kollektiv\u0259 direktor kimi qay\u0131tm\u0131\u015fd\u0131r. El\u0259 h\u0259min ild\u0259 onun b\u00fct\u00fcn ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rin bakalavrl\u0131q s\u0259viyy\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cAz\u0259rbaycan dili v\u0259 nitq m\u0259d\u0259niyy\u0259ti\u201d(I cild) v\u0259 \u201c Az\u0259rbaycan dilind\u0259 i\u015fg\u00fczar v\u0259 akademik \u00fcnsiyy\u0259t\u201d d\u0259rslikl\u0259ri \u00e7ap olunmu\u015fdur. Respublika Prezidentinin S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 \u015e\u0259rq-Q\u0259rb n\u0259\u015friyyat\u0131nda \u00e7apdan \u00e7\u0131xm\u0131\u015f \u201cAz\u0259rbaycan dilinin orfoqrafiya l\u00fc\u011f\u0259ti\u201dnin 7-ci n\u0259\u015frinin d\u0259 t\u0259rtib\u00e7il\u0259rind\u0259n biri professor Nadir M\u0259mm\u0259dlidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Nadir m\u00fc\u0259llimin Az\u0259rbaycan elmin\u0259, m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131na \u0259n b\u00f6y\u00fck xidm\u0259tl\u0259rind\u0259n biri uzun ill\u0259r itmi\u015f hesab olunan Mahmud Ka\u015f\u011farinin \u201cDivan\u00fc l\u00fc\u011fat-it t\u00fcrk \u201c \u0259s\u0259rini 86 il sonra AMEA N\u0259simi ad\u0131na Dil\u00e7ilik \u0130nstitutunun arxivind\u0259n tap\u0131b \u00e7ap etdirm\u0259si olub. Divan\u0131n birinci cildin\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 \u00f6n s\u00f6zd\u0259 Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n prezidenti, akademik \u0130sa H\u0259bibb\u0259yli yaz\u0131r: \u201c Oxuculara t\u0259qdim edil\u0259n\u201dDivan\u00fc l\u00fc\u011fat-it t\u00fcrk\u201d\u00fcn Xalid S\u0259id Xocayev t\u0259rc\u00fcm\u0259si bir ne\u00e7\u0259 c\u0259h\u0259td\u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir; bu, Az\u0259rbaycanda v\u0259 t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131nda \u201cDivan\u00fc l\u00fc\u011fat-it t\u00fcrk\u201d\u00fcn lat\u0131n qrafikal\u0131 \u0259lifba il\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015f ilk t\u0259rc\u00fcm\u0259sidir. Xalid S\u0259id Xocayevin \u201cDivan\u00fc l\u00fc\u011fat-it t\u00fcrk\u201d\u00fc Mahmud Ka\u015f\u011farinin q\u0259l\u0259m\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 \u0259r\u0259b dilind\u0259n, y\u0259ni orijinaldan Az\u0259rbaycan dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259si qiym\u0259tli elmi hadis\u0259dir. \u201cDivan\u00fc l\u00fc\u011fat-it t\u00fcrk\u201d kitab\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259sinin \u0259lyazmas\u0131n\u0131n 86 ild\u0259n sonra \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131laraq n\u0259\u015fr olunmas\u0131 h\u0259m d\u0259 repressiya qurban\u0131 olmu\u015f Xalid S\u0259id Xocayevin elmi b\u0259ra\u0259ti kimi d\u0259 m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6n s\u00f6z\u00fcn sonunda akademik \u0130sa H\u0259bibb\u0259yli yaz\u0131r: \u201cDivan\u00fc l\u00fc\u011fat-it t\u00fcrk\u201d\u00fcn Xalid S\u0259id Xocayev t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259r\u0259b dilind\u0259n Az\u0259rbaycan dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259sinin \u0259lyazmas\u0131n\u0131 axtar\u0131b \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xaran v\u0259 bu m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m elmi abid\u0259ni \u00e7apa haz\u0131rlayan Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 N\u0259simi ad\u0131na Dil\u00e7ilik \u0130nstitutunun direktoru, professor Nadir M\u0259mm\u0259dlinin xidm\u0259tl\u0259ri ayr\u0131ca qeyd edilm\u0259y\u0259 layiqdir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Nadir m\u00fc\u0259llimin bu m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m dil abid\u0259sinin \u00e7ap\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 xidm\u0259tl\u0259ri b\u00fct\u00fcn t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri v\u0259 xalqlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n r\u0259\u011fb\u0259tl\u0259, d\u0259rin ehtiram v\u0259 minn\u0259tdarl\u0131qla qar\u015f\u0131lanm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Nadir m\u00fc\u0259llim professional filoloqdur, onun axtar\u0131\u015flar\u0131 t\u0259kc\u0259 dil\u00e7iliyi \u0259hat\u0259 etmir, dil\u00e7ilikl\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. Professor Nadir M\u0259mm\u0259dlinin \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131q, \u0259d\u0259bi t\u0259nqid, elm v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t xadiml\u0259rinin h\u0259yat v\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131, m\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 respublikan\u0131n bir \u00e7ox apar\u0131c\u0131 q\u0259zet v\u0259 jurnallar\u0131nda \u00e7ap olunmu\u015f m\u0259qal\u0259l\u0259ri d\u0259 elmi ictimaiyy\u0259t, oxucular t\u0259r\u0259find\u0259n maraqla qar\u015f\u0131lan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Nadir m\u00fc\u0259llim prezident t\u0259qa\u00fcd\u00e7\u00fcs\u00fcd\u00fcr. \u201cMahmud Ka\u015f\u011fari\u201d fondunun R\u0259sul Rza , Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyinin \u201cB\u0259xtiyar Vahabzad\u0259\u201d m\u00fckafatlar\u0131 laureat\u0131d\u0131r. \u201cMahmud Ka\u015f\u011fari\u201d Beyn\u0259lxalq M\u00fckafat\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb.<\/p>\n\n\n\n<p>Nadir m\u00fc\u0259llimin \u0259s\u0259rl\u0259ri respublikam\u0131zdan k\u0259narda da tan\u0131n\u0131r, qiym\u0259tl\u0259ndirilir. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, o bir \u00e7ox t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin, m\u00fcxt\u0259lif qurumlar\u0131n m\u00fckafatlar\u0131na, f\u0259xri adlar\u0131na layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Akademik Nizami C\u0259f\u0259rov \u201c Az\u0259rbaycan elmind\u0259 professor Nadir M\u0259mm\u0259dli imzas\u0131\u201d \u00f6n s\u00f6z\u00fcnd\u0259 yaz\u0131r: \u201c V\u0259 bu g\u00fcn he\u00e7 bir t\u0259r\u0259dd\u00fcds\u00fcz dem\u0259k olar ki, o( Nadir M\u0259mm\u0259dli), Az\u0259rbaycan dil\u00e7iliyind\u0259 al\u0131nma terminl\u0259r, el\u0259c\u0259 d\u0259, beyn\u0259lxalq leksikon sah\u0259sinin \u0259n n\u00fcfuzlu m\u00fct\u0259x\u0259ssisidir. \u201c Al\u0131nma terminl\u0259r(1920- 1995)\u201d ( 1997), \u201c Az\u0259rbaycan dilind\u0259 al\u0131nma terminl\u0259r\u201d(2017) monoqrafiyalar\u0131, bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 n\u0259\u015fr olunmu\u015f \u201c Yunan v\u0259 lat\u0131n m\u0259n\u015f\u0259li beyn\u0259lmil\u0259l termin elementl\u0259r l\u00fc\u011f\u0259ti\u201d, el\u0259c\u0259 d\u0259 onlarla m\u0259qal\u0259l\u0259ri m\u00fc\u0259llifin\u0259 h\u0259qiqi dil\u00e7i \u015f\u00f6hr\u0259ti g\u0259tirmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Professor Nadir M\u0259mm\u0259dlinin dil haqq\u0131ndak\u0131 elmimiz qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131 ikinci b\u00f6y\u00fck xidm\u0259ti, y\u0259qin ki, s\u00f6z\u00fcn geni\u015f m\u0259nas\u0131nda kommunikasiya m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f irih\u0259cmli d\u0259rslikl\u0259rdir ki, buraya ikicildlik \u201c Az\u0259rbaycan dili v\u0259 nitq m\u0259d\u0259niyy\u0259ti\u201d( I c.,2020; II c., 2022), \u201cAz\u0259rbaycan dilind\u0259 i\u015fg\u00fczar v\u0259 akademik kommunikasiya&#8221;( 2021 v\u0259 2022) daxildir. Az\u0259rbaycan universitetl\u0259rind\u0259 xeyli vaxtd\u0131r t\u0259dris edil\u0259n bu f\u0259nl\u0259rin m\u00fcasir t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 cavab ver\u0259c\u0259k bir s\u0259viyy\u0259y\u0259 y\u00fcks\u0259lm\u0259sun\u0259 h\u0259min \u0259s\u0259rl\u0259r , \u015f\u00fcbh\u0259siz, \u00f6z t\u0259sirini g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259kdir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Nadir m\u00fc\u0259llimin elmi-pedaqoji f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 t\u0259drisl\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259r m\u00fch\u00fcm yer tutur. O, \u00e7ox vaxt elmi \u0259s\u0259rl\u0259rini t\u0259dris dilin\u0259 d\u0259 \u00e7evirm\u0259y\u0259, elmi konsepsiyas\u0131n\u0131 t\u0259dris prosesind\u0259 s\u0131naqdan ke\u00e7irm\u0259y\u0259 m\u00fcv\u0259ff\u0259q ola bilir. Birinci T\u00fcrkoloji qurultay\u0131n 100 illiyi g\u00fcnl\u0259rind\u0259 Nadir m\u00fc\u0259llimin h\u0259l\u0259 indiy\u0259 q\u0259d\u0259r he\u00e7 bir t\u0259dqiqat\u00e7\u0131n\u0131n diqq\u0259tini c\u0259lb etm\u0259mi\u015f gizli arxiv materiallar\u0131n\u0131 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xarmas\u0131 v\u0259 kitab \u015f\u0259klind\u0259 \u00e7ap etdirm\u0259si d\u0259 elmi ictimaiyy\u0259t, ziyal\u0131lar, b\u00fct\u00fcn xalq t\u0259r\u0259find\u0259n r\u0259\u011fb\u0259tl\u0259 qar\u015f\u0131land\u0131. Ke\u00e7mi\u015fini \u00f6yr\u0259n\u0259n, ehtiramla yad ed\u0259n xalq\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi d\u0259 nurlu. i\u015f\u0131ql\u0131 olur. Nadir m\u00fc\u0259llimin Birinci T\u00fcrkoloji Qurultay\u0131n materiallar\u0131n\u0131n t\u0259dqiqi v\u0259 t\u0259bli\u011fi sah\u0259sind\u0259 xidm\u0259tl\u0259ri dan\u0131lmazd\u0131r. Bu, h\u0259m d\u0259 g\u0259nc dil\u00e7i &#8211; t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn ustad d\u0259rsi, \u00f6rn\u0259k hesab oluna bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Akademik A\u011famusa Axundovun h\u0259rd\u0259n \u015feir yazma\u011f\u0131 da var idi. Bir \u015feiri var \u2013 \u201c \u00d6mr\u00fcn ill\u0259ri\u201d, h\u0259yat\u0131n\u0131n m\u00fcdriklik \u00e7a\u011f\u0131nda yazm\u0131\u015fd\u0131. H\u0259min \u015feird\u0259n \u00f6mr\u00fcn\u00fc elm\u0131 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011fa h\u0259sr etmi\u015f insanlara, o c\u00fcml\u0259d\u0259n sevimli t\u0259l\u0259b\u0259si olmu\u015f Nadir m\u00fc\u0259llim\u0259 d\u0259 pay d\u00fc\u015f\u00fcr:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cM\u0259n h\u0259l\u0259 ya\u015fayaca\u011fam<\/p>\n\n\n\n<p>Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m q\u0259d\u0259r,<\/p>\n\n\n\n<p>Ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 ill\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7\u00fcnki m\u0259n zaman\u0131n m\u00f6hl\u0259tini<\/p>\n\n\n\n<p>Ya\u015fay\u0131b atmam\u0131\u015fam.<\/p>\n\n\n\n<p>Gec\u0259 zaman da m\u00fcrg\u00fcl\u0259y\u0259nd\u0259,<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259n yatmam\u0131\u015fam.<\/p>\n\n\n\n<p>Yuxu getm\u0259yib g\u00f6z\u00fcm\u0259.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6m\u00fcr qazanm\u0131\u015fam \u00f6z\u00fcm\u0259.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu \u00f6m\u00fcr q\u0259lbimin, beynimin \u00f6vlad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Onu m\u0259n\u0259 he\u00e7 kim ba\u011f\u0131\u015flamad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6z\u00fcm qazanm\u0131\u015fam bu \u00f6mr\u00fc,<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6z\u00fcm.<\/p>\n\n\n\n<p>Yatmayan beynim,<\/p>\n\n\n\n<p>Dinc\u0259lm\u0259y\u0259n \u0259ll\u0259rim,<\/p>\n\n\n\n<p>Yuxu \u015fir\u0259si dadmayan iki g\u00f6z\u00fcm<\/p>\n\n\n\n<p>Qazan\u0131b bu \u00f6mr\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>Onu m\u0259nd\u0259n<\/p>\n\n\n\n<p>N\u0259 \u00f6l\u00fcm ala bil\u0259r,<\/p>\n\n\n\n<p>N\u0259 d\u0259 ki, zaman.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu \u00f6m\u00fcrl\u0259 zamandan da<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fccl\u00fcd\u00fcr insan!\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>El\u0259 aliml\u0259r var ki, sanball\u0131 elmi t\u0259dqiqatlar\u0131, d\u0259y\u0259rli monoqrafiyalar\u0131 var, amma g\u00f6z\u0259l nitqi, auditoriyan\u0131 \u0259l\u0259 almaq qabiliyy\u0259ti, dinl\u0259yicil\u0259rl\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t qurmaq m\u0259har\u0259ti z\u0259ifdir. \u018fksin\u0259 d\u0259 olur, g\u00f6z\u0259l nitqi, dinl\u0259yicil\u0259rd\u0259 b\u00f6y\u00fck maraq do\u011furan r\u0259van dan\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131, natiqliyi var, amma h\u0259min s\u0259viyy\u0259d\u0259 sanball\u0131, d\u0259y\u0259rli t\u0259dqiqatlar\u0131 yox d\u0259r\u0259c\u0259sind\u0259d\u0131r. Bu keyfiyy\u0259tl\u0259rin h\u0259r ikisini \u00f6z\u00fcnd\u0259 c\u0259ml\u0259y\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259ri u\u011furlu, xo\u015fb\u0259xt aliml\u0259r kateqoriyas\u0131na aid etm\u0259k olar. Nadir m\u00fc\u0259llim elm adamlar\u0131n\u0131 s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndir\u0259n bu keyfiyy\u0259tl\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fdirmi\u015f nadir elm adamlar\u0131ndand\u0131r \u2013 h\u0259m nitqi, h\u0259m yaz\u0131s\u0131 qibt\u0259olunas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlarla yana\u015f\u0131, r\u0259smi t\u0259qdimatlardan tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan ba\u015fqa da bir Nadir m\u00fc\u0259llim d\u0259 var \u2013 sad\u0259, i\u015fg\u00fczar, t\u0259vaz\u00f6kar, qay\u011f\u0131ke\u015f, ham\u0131n\u0131 e\u015fid\u0259n, ham\u0131n\u0131 dinl\u0259y\u0259n, ham\u0131n\u0131n k\u00f6m\u0259yin\u0259 \u00e7atan, he\u00e7 vaxt haqs\u0131zl\u0131\u011fa yol verm\u0259y\u0259n Nadir m\u00fc\u0259llim! V\u0259 onlar bir-birini \u00fczvi sur\u0259td\u0259 tamamlay\u0131r!<\/p>\n\n\n\n<p>Nadir m\u00fc\u0259llim a\u011fl\u0131 k\u0259s\u0259nd\u0259n , \u00f6mr\u00fc boyu h\u0259mi\u015f\u0259 f\u0259aliyy\u0259td\u0259 olmu\u015f, do\u011fma ana dilinin t\u0259dqiqi, t\u0259bli\u011fi v\u0259 t\u0259drisi sah\u0259simd\u0259 yorulmadan \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. Sentyabr\u0131n 19-u Nadir m\u00fc\u0259llimin do\u011fum g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. \u0130ll\u0259r boyu al\u0131n t\u0259ri il\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131 z\u0259ngin bir m\u0259n\u0259vi s\u0259rv\u0259tin sahibi Nadir m\u00fc\u0259llimi \u00fcr\u0259kd\u0259n t\u0259brik edir, ona bu m\u00fcq\u0259dd\u0259s f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 davaml\u0131 u\u011furlar arzulay\u0131ram!<\/p>\n\n\n\n<p>Yol\u00e7u yolda g\u0259r\u0259k, yorulmayas\u0131n\u0131z!<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fc\u0259llif-professor,dil\u00e7i alim M\u0259sud Mahmudov<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yarad\u0131c\u0131 insan\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131q yolu el\u0259 onun h\u0259yat yoludur. Yarad\u0131c\u0131 insan\u0131n biblioqrafiyas\u0131 da el\u0259 onun avtobioqrafiyas\u0131d\u0131r. Onlar\u0131 bir-birind\u0259n ay\u0131rmaq, ayr\u0131l\u0131qda t\u0259hlil&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":203982,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,47,2,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/203981"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=203981"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/203981\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":203983,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/203981\/revisions\/203983"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/203982"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=203981"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=203981"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=203981"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}