{"id":204076,"date":"2026-09-21T17:51:30","date_gmt":"2026-09-21T13:51:30","guid":{"rendered":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=204076"},"modified":"2026-09-21T17:51:31","modified_gmt":"2026-09-21T13:51:31","slug":"akademik-govh%c9%99r-baxs%c9%99liyeva-onun-yoxlugu-il%c9%99-h%c9%99l%c9%99-d%c9%99-barisa-bilmirik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=204076","title":{"rendered":"Akademik G\u00f6vh\u0259r Bax\u015f\u0259liyeva: Onun yoxlu\u011fu il\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 bar\u0131\u015fa bilmirik"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong><em>Az\u0259rbaycanda m\u0259\u015fhur \u015f\u0259rq\u015f\u00fcnaslar \u00e7ox olub. \u018fr\u0259b, fars v\u0259 t\u00fcrk dill\u0259rind\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015f poeziya n\u00fcmun\u0259l\u0259rinin t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131, islam\u015f\u00fcnaslar, m\u0259tn\u015f\u00fcnaslar \u00f6z fundamental \u0259s\u0259rl\u0259ri il\u0259 Az\u0259rbaycan \u015f\u0259rq\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus simas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirib, ke\u00e7mi\u015f sovet \u015f\u0259rq\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131nda \u201cAz\u0259rbaycan m\u0259kt\u0259bi\u201dnin tan\u0131nmas\u0131na nail olublar.\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6rk\u0259mli \u015f\u0259rq\u015f\u00fcnas-alim, Az\u0259rbaycanda \u0259r\u0259b\u015f\u00fcnasl\u0131q \u00fczr\u0259 ilk qad\u0131n filologiya elml\u0259ri doktoru, professor Aida xan\u0131m \u0130manquliyeva h\u0259min m\u0259kt\u0259bin inki\u015faf\u0131nda b\u00f6y\u00fck xidm\u0259tl\u0259ri olan, eyni zamanda, ke\u00e7mi\u015f ittifaq v\u0259 d\u00fcnya miqyas\u0131nda onu layiqinc\u0259 t\u0259msil ed\u0259n n\u00fcfuzlu aliml\u0259rd\u0259n biri olub.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu fikirl\u0259ri&nbsp;<a href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda AMEA-n\u0131n vitse-prezidenti v\u0259zif\u0259sini icra ed\u0259n, akademik Ziya B\u00fcnyadov ad\u0131na \u015e\u0259rq\u015f\u00fcnasl\u0131q \u0130nstitutunun direktoru akademik G\u00f6vh\u0259r Bax\u015f\u0259liyeva s\u00f6yl\u0259yib.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6rk\u0259mli \u015f\u0259rq\u015f\u00fcnas Aida \u0130manquliyeva haqq\u0131nda xatir\u0259l\u0259rini b\u00f6l\u00fc\u015f\u0259n alim deyib: \u201cD\u0259rin n\u0259z\u0259ri bilikl\u0259ri, analitik t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fc, geni\u015f erudisiyas\u0131, z\u0259ngin m\u00fctali\u0259si, bir ne\u00e7\u0259 \u015f\u0259rq v\u0259 q\u0259rb dill\u0259rini bilm\u0259si say\u0259sind\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 t\u0259dqiqatlar q\u0131sa vaxt \u0259rzind\u0259 ona n\u0259inki ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130-d\u0259, h\u0259tta bir \u00e7ox xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 geni\u015f \u015f\u00f6hr\u0259t g\u0259tirib. Aida xan\u0131m \u00f6z yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 s\u00fcbut edib ki, m\u0259hz yeni \u0259r\u0259b \u0259d\u0259biyyat\u0131 t\u0259msil\u00e7il\u0259rinin f\u0259aliyy\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 XX \u0259sr \u0259r\u0259b \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n m\u00f6vzu dair\u0259si geni\u015fl\u0259nib, janr t\u0259rkibi daha r\u0259ngar\u0259ng olub, b\u0259dii ifad\u0259nin yeni formalar\u0131 yaran\u0131b v\u0259 \u0259r\u0259b \u0259d\u0259biyyat\u0131 \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259r m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin ayr\u0131lmaz hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evrilib\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Aida xan\u0131mla 15 il birg\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 xat\u0131rlayan m\u00fcsahibimiz deyib: \u201cUlu Tanr\u0131 Aida xan\u0131ma y\u00fcks\u0259k \u015f\u0259xsi v\u0259 intellektual keyfiyy\u0259tl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, qibt\u0259 do\u011furan bir zahiri g\u00f6z\u0259llik d\u0259 b\u0259x\u015f etmi\u015fdi. Bu zahiri g\u00f6z\u0259llik onun z\u0259ngin m\u0259n\u0259vi d\u00fcnyas\u0131, inc\u0259 ruhu v\u0259 h\u0259ssas q\u0259lbi il\u0259 harmoniya t\u0259\u015fkil edirdi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, onun \u00f6m\u00fcr yolu q\u0131sa oldu. Amma onsuz \u00f6t\u0259n ill\u0259r bir h\u0259qiq\u0259ti d\u0259 ortaya qoydu: Aida xan\u0131m bizd\u0259n yaln\u0131z cism\u0259n ayr\u0131l\u0131b, ad\u0131 dill\u0259rd\u0259n d\u00fc\u015fm\u00fcr, xatir\u0259si q\u0259lbl\u0259rd\u0259 ya\u015fay\u0131r. \u018fs\u0259rl\u0259ri d\u00f6n\u0259-d\u00f6n\u0259 oxunulur, t\u0259hlil v\u0259 t\u0259dqiq edilir, t\u0259rc\u00fcm\u0259 olunur, yenid\u0259n i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u00fcr. N\u0259 q\u0259d\u0259r ki onun alim q\u0259l\u0259mi il\u0259 u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 ideya v\u0259 amallar aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 itirm\u0259yib, insanlar d\u00f6n\u0259-d\u00f6n\u0259 Aida \u0130manquliyevan\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259rin\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259c\u0259k v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r onu daim minn\u0259tdarl\u0131qla xat\u0131rlayacaqlar\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Akademik G\u00f6vh\u0259r Bax\u015f\u0259liyeva Aida xan\u0131mla ilk tan\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 aralar\u0131nda yaranan s\u0259mimi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri bel\u0259 xat\u0131rlay\u0131r: \u201c1977-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Universitetinin \u2013 (indiki Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin) \u015e\u0259rq\u015f\u00fcnasl\u0131q fak\u00fclt\u0259sinin \u0259r\u0259b b\u00f6lm\u0259sini bitir\u0259nd\u0259n sonra Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Yax\u0131n v\u0259 Orta \u015e\u0259rq Xalqlar\u0131 \u0130nstitutuna (indiki \u015e\u0259rq\u015f\u00fcnas\u0131q \u0130nstitutu) i\u015f\u0259 q\u0259bul olundum v\u0259 m\u0259ni burada ilk qar\u015f\u0131layan Aida xan\u0131m oldu. O, \u015e\u0259rq filologiyas\u0131 \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri idi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lk g\u00fcnl\u0259rd\u0259n aram\u0131zda \u00e7ox isti m\u00fcnasib\u0259t yarand\u0131. \u0130\u015fl\u0259diyim m\u00fcdd\u0259td\u0259 Aida xan\u0131mdan yaln\u0131z diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcrd\u00fcm v\u0259 b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259 ona \u00e7ox ba\u011flanm\u0131\u015fd\u0131m.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Aida xan\u0131m m\u0259n\u0259 Suriya \u0259d\u0259biyyat\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olma\u011f\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6rd\u00fc. Dedi ki, \u015f\u00f6b\u0259d\u0259 Misir, \u0130raq, Livan \u0259d\u0259biyyatlar\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259n\u0259nl\u0259r var, amma Suriya \u0259d\u0259biyyat\u0131 il\u0259 he\u00e7 kim m\u0259\u015f\u011ful olmur. Aida xan\u0131m m\u0259ni ovaxtk\u0131 Leninqrad D\u00f6vl\u0259t Universitetinin professoru, g\u00f6rk\u0259mli \u015f\u0259rq\u015f\u00fcnas, \u0259r\u0259b\u015f\u00fcnas-alim Anna Arkadyevna Dolininan\u0131n yan\u0131na g\u00f6nd\u0259rdi. Anna Arkadyevna m\u0259ni Salt\u0131kov-\u015eedrin ad\u0131na kitabxanaya v\u0259 Moskvada Xarici \u0259d\u0259biyyat kitabxanas\u0131na y\u00f6n\u0259ltdi. M\u0259n Suriya \u0259d\u0259biyyat\u0131 haqq\u0131nda materiallar\u0131 toplad\u0131qdan sonra Anna Arkadyevnan\u0131n yan\u0131na getdim. O m\u0259n\u0259 XX \u0259sr g\u00f6rk\u0259mli Suriya yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 \u018fbd\u00fcss\u0259lam \u018fl-Uceylinin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olma\u011f\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t bildi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259likl\u0259, ill\u0259r \u0259rzind\u0259 m\u0259niml\u0259 Aida xan\u0131m aras\u0131nda s\u0131x ba\u011fl\u0131l\u0131q yarand\u0131. Apard\u0131\u011f\u0131m t\u0259dqiqat zaman\u0131 m\u0259n\u0259 hakim k\u0259sil\u0259n bir fikir olurdu ki, bu yaz\u0131m\u0131 Aida xan\u0131m oxuyacaq, g\u00f6r\u0259s\u0259n n\u0259 dey\u0259c\u0259k?&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259n Aida xan\u0131mla \u00fcnsiyy\u0259td\u0259 oldu\u011fum ill\u0259r \u0259rzind\u0259 ondan n\u0259inki elmi, eyni zamanda, h\u0259yati d\u0259rsl\u0259r al\u0131rd\u0131m. M\u0259nim bir insan kimi yeti\u015fm\u0259yimd\u0259, p\u00fcxt\u0259l\u0259\u015fm\u0259yimd\u0259 Aida xan\u0131m\u0131n \u00e7ox b\u00f6y\u00fck rolu olub. Bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 ona \u00e7ox ba\u011flanm\u0131\u015fd\u0131m. Onunla \u00fcnsiyy\u0259t m\u0259n\u0259 m\u0259n\u0259vi rahatl\u0131q g\u0259tirirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, aram\u0131zdan vaxts\u0131z getdi. Onun h\u0259yatdan getm\u0259si il\u0259 h\u0259m \u015f\u00f6b\u0259mizd\u0259, h\u0259m institutda b\u00f6y\u00fck bir bo\u015fluq yarand\u0131. \u018fvv\u0259ll\u0259r i\u015f\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u0259v\u0259sl\u0259 gedirdim. Amma Aida xan\u0131m olmayanda art\u0131q m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r \u015fey m\u0259nas\u0131n\u0131 itirdi. M\u0259n 3-4 ay sonra Aida xan\u0131m haqq\u0131nda bir yaz\u0131 yazd\u0131m, lakin \u00e7ap etdirm\u0259dim. \u0130st\u0259mirdim ki, bu hissl\u0259rim\u0259 kims\u0259 hakim k\u0259silsin. Amma zaman \u00f6td\u00fckc\u0259 anlad\u0131m ki, bu yaz\u0131n\u0131 \u00e7ap etdirm\u0259liy\u0259m. Aida xan\u0131m\u0131n v\u0259fat\u0131n\u0131n ikinci ild\u00f6n\u00fcm\u00fcnd\u0259 o yaz\u0131n\u0131 \u201c\u0130ki ilin s\u0259nsizliyi\u201d ad\u0131 il\u0259 \u00e7ap etdirdim. Onun d\u00fcnyadan vaxts\u0131z k\u00f6\u00e7m\u0259si m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn faci\u0259 idi. He\u00e7 c\u00fcr bar\u0131\u015fa bilmirdim ki, h\u0259yat e\u015fqi il\u0259 \u00e7a\u011flayan, enerjili, g\u00f6z\u0259l bir xan\u0131m 52 ya\u015f\u0131nda bird\u0259n-bir\u0259 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fib.<\/p>\n\n\n\n<p>Aida xan\u0131m\u0131n ist\u0259r xatir\u0259 g\u00fcn\u00fcnd\u0259, ist\u0259r do\u011fum g\u00fcn\u00fcnd\u0259 m\u0259zar\u0131n\u0131 ziyar\u0259t edirik v\u0259 m\u0259n o ayr\u0131l\u0131q a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 h\u0259r d\u0259f\u0259 yenid\u0259n ya\u015fay\u0131ram.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Onun yoxlu\u011fu institutda bu g\u00fcn d\u0259 hiss olunur. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, biz bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 \u00e7ox h\u0259mkarlar\u0131m\u0131z\u0131 itirmi\u015fik. M\u0259n instituta g\u0259l\u0259nd\u0259 g\u0259nc m\u00fct\u0259x\u0259ssis idim. O vaxt g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm \u0259m\u0259kda\u015flardan bu g\u00fcn h\u0259yatda c\u0259mi 4 n\u0259f\u0259ri qal\u0131b. \u00c7ox heyifsil\u0259nir\u0259m ki, bel\u0259 insanlar d\u00fcnyadan gedir. Onlar bizim m\u00fc\u0259lliml\u0259rimiz, m\u00fcr\u015fidl\u0259rimiz idi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bizim \u0259limizd\u0259n yaln\u0131z onlar\u0131n xatir\u0259sini ya\u015fatmaq g\u0259lir. Bir layih\u0259m var: material toplay\u0131ram, ist\u0259yir\u0259m \u201cM\u00fcr\u015fidl\u0259rim\u201d adl\u0131 kitab yazam v\u0259 bu kitabda h\u0259yat\u0131m boyu rastla\u015fd\u0131\u011f\u0131m, \u00f6yr\u0259ndiyim, b\u0259hr\u0259l\u0259ndiyim insanlar\u0131n \u0259ziz xatir\u0259sini \u0259ks etdir\u0259m ki, sonrak\u0131 n\u0259sill\u0259r\u0259 yadigar qals\u0131n. Allah ham\u0131s\u0131na r\u0259hm\u0259t el\u0259sin!\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda m\u0259\u015fhur \u015f\u0259rq\u015f\u00fcnaslar \u00e7ox olub. \u018fr\u0259b, fars v\u0259 t\u00fcrk dill\u0259rind\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015f poeziya n\u00fcmun\u0259l\u0259rinin t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131, islam\u015f\u00fcnaslar, m\u0259tn\u015f\u00fcnaslar \u00f6z fundamental \u0259s\u0259rl\u0259ri il\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":204077,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,8,2,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/204076"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=204076"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/204076\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":204078,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/204076\/revisions\/204078"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/204077"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=204076"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=204076"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=204076"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}