{"id":36808,"date":"2020-04-22T11:25:10","date_gmt":"2020-04-22T07:25:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hakimiyyet.com\/2019\/36808"},"modified":"2020-04-22T11:25:10","modified_gmt":"2020-04-22T07:25:10","slug":"afaq-b%c9%99sirqizi-v%c9%99-soyusun-qisa-tarixi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=36808","title":{"rendered":"Afaq B\u0259\u015firq\u0131z\u0131 v\u0259 s\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcn q\u0131sa tarixi"},"content":{"rendered":"<p>\u201cHakimiyyet.com\u201d x\u0259b\u0259r verir ki,<\/p>\n<div id=\"xeber_yazi\">\n<p><strong>Ax\u015fam.az kulis.az-a istinad\u0259n Qism\u0259tin &#8220;S\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcn q\u0131sa tarixi&#8221; yaz\u0131s\u0131n\u0131 t\u0259qdim edir.<\/strong><\/p>\n<p>Afaq B\u0259\u015firq\u0131z\u0131yla ba\u011fl\u0131 facebookda bel\u0259 bir stasus yazd\u0131m:<\/p>\n<p><em>\u201cAfaq B\u0259\u015firq\u0131z\u0131 da sovetd\u0259nqalma nepotizm \u00f6rn\u0259kl\u0259rind\u0259n biridir. Nepotizm &#8211; pe\u015f\u0259kar keyfiyy\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 yox, qohumluq-tan\u0131\u015fl\u0131q \u0259laq\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n kimis\u0259 qaba\u011fa \u00e7\u0259km\u0259kdir. Afaq xan\u0131m da B\u0259\u015fir S\u0259f\u0259ro\u011flunun q\u0131z\u0131d\u0131r, x\u00fcsusi bir talant\u0131, intellekti yoxdur, t\u0259nt\u0259n\u0259li ortababl\u0131q n\u00fcmun\u0259sidir, &#8220;delovoy, diriba\u015f xala&#8221; obraz\u0131yla s\u0259hn\u0259d\u0259 d\u0259, h\u0259yatda da dolan\u0131r. &#8220;Afaq g\u00fcl\u00fcr, g\u00fcld\u00fcr\u00fcr&#8221; kimi ucu-buca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n z\u00f6vqs\u00fcz i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcb, son aylarda is\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc sosioloq, xilaskar, h\u0259qiq\u0259t car\u00e7\u0131s\u0131 kimi aparma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. Burda art\u0131q \u0130ncil motivi i\u015f\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr, xoruz ban\u0131na q\u0259d\u0259r h\u0259qiq\u0259ti satma\u011fa ba\u015flay\u0131b&#8230;\u201d<\/em><\/p>\n<p>Birba\u015fa v\u0259 dolay\u0131 reaksiyalardan hiss etdim ki, m\u00f6vzunu bir az da a\u00e7ma\u011fa ehtiyac var, h\u0259mi\u015f\u0259ki kimi.<\/p>\n<p>Cem Y\u0131lmaz m\u00fcsahib\u0259l\u0259rinin birind\u0259 deyir ki, s\u0259hn\u0259d\u0259 s\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259 dan\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131ma g\u00f6r\u0259 m\u0259ni q\u0131nayanlar \u00e7\u00f6ld\u0259 m\u0259ni g\u00f6r\u0259nd\u0259 yax\u0131nla\u015f\u0131b \u0259n bi\u0259d\u0259b anekdotlar\u0131 dan\u0131\u015fma\u011fa ba\u015flay\u0131rlar v\u0259 utan\u0131ram.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259 n\u0259dir? Cem Y\u0131lmaz\u0131n s\u0259hn\u0259d\u0259ki s\u00f6y\u00fc\u015fc\u00fcl obraz\u0131 T\u00fcrkiy\u0259 yumor \u0259n\u0259n\u0259sind\u0259ki M\u0259ddah k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u0130stanbulun k\u00fc\u00e7\u0259 jarqonuyla birl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259n yarad\u0131l\u0131b, y\u0259ni o, doqmatik, tabu olan\u0131 s\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259 neytralla\u015fd\u0131ran, h\u0259qiq\u0259ti fa\u015f ed\u0259n personajd\u0131r. Bir d\u0259f\u0259 d\u0259 bel\u0259 demi\u015fdi: M\u0259n\u0259 t\u0259lx\u0259k deyirl\u0259r, q\u00fcrur duyuram, t\u0259lx\u0259k krala barmaq el\u0259y\u0259n yegan\u0259 adamd\u0131r.<\/p>\n<p>Cemin yaratd\u0131\u011f\u0131 tip t\u00fcrk kinematoqrafiyas\u0131nda Sadri Al\u0131\u015f\u0131kla ba\u015flay\u0131r. Cem Y\u0131lmaz bu personaj\u0131n (maskan\u0131n) arxas\u0131ndan \u00f6z monoloqonu deyir v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn dediyi kimi, biletin \u00fcst\u00fcnd\u0259 qiym\u0259ti d\u0259 var, m\u0259zmunun a\u00e7\u0131q-sa\u00e7\u0131ql\u0131\u011f\u0131yla ba\u011fl\u0131 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q da. S\u00f6y\u00fc\u015f e\u015fitm\u0259kd\u0259n r\u0259ncid\u0259 olursansa, bilet alma. A\u00e7\u0131n, bax\u0131n, g\u00f6r\u00fcn, Cem Y\u0131lmaz s\u0259hn\u0259d\u0259n k\u0259nar qonaq oldu\u011fu m\u00fczakir\u0259 proqramlar\u0131nda (\u015fou yox) n\u0259l\u0259rd\u0259n dan\u0131\u015f\u0131r, hans\u0131 filml\u0259ri, kitablar\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edir.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcn\u00fcr, \u00e7ox sad\u0259 ba\u015fqa bir m\u0259qam\u0131n da izaha ehtiyac\u0131 var. S\u0259n\u0259t\u015f\u00fcnasl\u0131qda m\u00fc\u0259llifl\u0259 oxucu, rejissorla tama\u015fa\u00e7\u0131 aras\u0131nda x\u0259yali bir m\u00fcqavil\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcr olunur, y\u0259ni m\u00fc\u0259llif kitab\u0131n\u0131 roman kimi t\u0259qdim edibs\u0259, avtomatik \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259min kitab\u0131 alan oxucu il\u0259 aras\u0131nda x\u0259yali bir m\u00fcqavil\u0259, raz\u0131la\u015fma i\u015f\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr: oxuma\u011fa haz\u0131rla\u015fd\u0131\u011f\u0131n kitab tarixi ger\u00e7\u0259klik deyil, fiksiyad\u0131r, b\u0259dii ger\u00e7\u0259klikdir. Volterin \u201c\u0130ctimai m\u00fcqavil\u0259si\u201dnd\u0259n bu yana h\u0259min prinsip ba\u015fqa-ba\u015fqa sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259zah\u00fcr etdi. Filml\u0259rin \u00fcst\u00fcn\u0259 yaz\u0131lan ya\u015f v\u0259 m\u0259zmun x\u0259b\u0259rdarl\u0131\u011f\u0131 da (tutal\u0131m, &#8220;Netfliks&#8221;d\u0259 baxma\u011fa haz\u0131rla\u015fd\u0131\u011f\u0131n kontentl\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cnarkotik madd\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259, seks, \u015fidd\u0259t v\u0259 s. tipli x\u0259b\u0259rdarl\u0131qlar var), elmi m\u0259qal\u0259l\u0259rin \u0259vv\u0259lind\u0259 istifad\u0259 olunan \u201ca\u00e7ar s\u00f6zl\u0259r\u201d prinsipi d\u0259 t\u0259xmin\u0259n eyni t\u0259zah\u00fcrd\u00fcr \u2013 oxucuyla, tama\u015fa\u00e7\u0131yla x\u0259yali bir kontrakt ba\u011flamaq, onu daxil olma\u011fa haz\u0131rla\u015fd\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnyan\u0131n \u201coyun qaydalar\u0131\u201d il\u0259 tan\u0131\u015f etm\u0259k.<\/p>\n<p>M\u0259n xarakterc\u0259 nadir hallarda s\u00f6y\u00fc\u015f s\u00f6y\u00fcr\u0259m, amma bu olayda m\u0259s\u0259l\u0259 s\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcn kontekstidir. Ne\u00e7\u0259 ill\u0259rdir xeyli s\u0259n\u0259t\u00e7imizin dilind\u0259n e\u015fidirik ki, \u201cs\u0259hn\u0259d\u0259 s\u00f6y\u00fc\u015f s\u00f6ym\u0259r\u0259m, el\u0259 rolda \u00e7\u0259kilm\u0259r\u0259m, camaat\u0131n anas\u0131-bac\u0131s\u0131 var\u201d v\u0259 s. \u0130ndi is\u0259 m\u0259lum olur ki, h\u0259l\u0259 oynamad\u0131\u011f\u0131 rollar\u0131n \u0259xlaq b\u0259k\u00e7iliyini ed\u0259nl\u0259rin (fiktiv personaj\u0131n namus-qeyr\u0259tini qorumaq da ayr\u0131ca yaz\u0131las\u0131 fenomendir!) \u00e7oxu art\u0131q kli\u015fel\u0259\u015fmi\u015f \u201cs\u0259hn\u0259 h\u0259yat\u0131\u201d il\u0259 \u201ch\u0259yat s\u0259hn\u0259si\u201d ifad\u0259l\u0259rinin m\u0259ntiqini bel\u0259 ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u00fcrl\u0259r, ya da nec\u0259 s\u0259rf edirs\u0259, el\u0259 qavray\u0131rlar. Bir balaca arxay\u0131nla\u015fan kimi, d\u0259st\u0259k g\u00f6r\u0259n kimi, canl\u0131 yay\u0131ma z\u0259ng edib s\u00f6y\u00fc\u015f s\u00f6ym\u0259k, t\u0259xmin\u0259n, n\u00fcfuzundan istifad\u0259 edib kafel\u0259rd\u0259 qo\u00e7uluq ed\u0259n feodal-patriarxal Fatih T\u0259rim kafas\u0131d\u0131r.<br \/>Ekonun dediyi kimi, pornoqrafiya a\u00e7\u0131q-sa\u00e7\u0131ql\u0131q yox, pis yazmaqd\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fd\u0259biyyat\u015f\u00fcnas Melissa Mohr \u201cS\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcn q\u0131sa tarixi\u201d kitab\u0131nda yaz\u0131r ki, s\u00f6y\u00fc\u015f dilin al\u0259t \u00e7antas\u0131ndak\u0131 \u00e7\u0259kicdir. Melissa xan\u0131m\u0131n bu maraql\u0131 kitab\u0131 \u015fifahi xalq yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan yaz\u0131l\u0131 \u0259d\u0259biyyata q\u0259d\u0259r s\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcn istifad\u0259 formalar\u0131na n\u0259z\u0259r sal\u0131r. Alim yaz\u0131r ki, XVII \u0259srd\u0259 Ranterl\u0259r adl\u0131 dini qrupun \u00fczvl\u0259ri insana xas olan b\u00fct\u00fcn instinktl\u0259rin ilahi m\u0259n\u015f\u0259li oldu\u011funa inand\u0131qlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cs\u00f6y\u00fc\u015fl\u00fc dualar\u201d oxuyurdular, onlara \u201cv\u0131zq\u0131rd getsin\u00e7il\u0259r\u201d d\u0259 deyirmi\u015fl\u0259r, indiki dill\u0259 des\u0259, \u201c\u00e7ox da \u015fey el\u0259m\u0259y\u044dnl\u0259r.\u201d<\/p>\n<p>Ziqmund Freyd \u201cG\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat\u0131n psixopatologiyas\u0131\u201d kitab\u0131nda m\u0259\u015fhur \u201cdil sapmalar\u0131\u201d tezisini ortaya at\u0131b, el dilind\u0259 des\u0259k, \u201cdil \u00e7a\u015far, d\u00fcz\u00fcn\u00fc dey\u0259r.\u201d Freydin fikrinc\u0259, c\u0259miyy\u0259td\u0259ki tabular, qada\u011falar \u015f\u00fcurlu \u015f\u0259kild\u0259 qar\u015f\u0131lanmayanda t\u0259ht\u0259l\u015f\u00fcurda gizl\u0259nir, arxivl\u0259nir, sonra is\u0259 m\u00fcxt\u0259lif faktorlar\u0131n t\u0259siri alt\u0131nda \u00e7a\u015f\u0131b dil\u0259 g\u0259lir. Bu tezis bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r m\u00fcbahis\u0259li olsa da, g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, b\u0259zi v\u0259ziyy\u0259tl\u0259ri izah etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259l\u0259 d\u0259 effektivdir. Feministl\u0259rin \u015f\u00fcar\u0131ndak\u0131 qad\u0131n cinsiyy\u0259t orqan\u0131n\u0131n ad\u0131na g\u00f6r\u0259 xalqdan \u00fczr ist\u0259y\u0259n aktrisa canl\u0131 yay\u0131ma z\u0259ng vurub maskulin, fallosentrik nitq irad edirs\u0259, adam\u0131n yad\u0131na Viktor Pelevinin m\u0259\u015fhur \u201cZiqmund kafed\u0259\u201d hekay\u0259sind\u0259ki refren d\u00fc\u015f\u00fcr: aha, aha.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cHakimiyyet.com\u201d x\u0259b\u0259r verir ki, Ax\u015fam.az kulis.az-a istinad\u0259n Qism\u0259tin &#8220;S\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcn q\u0131sa tarixi&#8221; yaz\u0131s\u0131n\u0131 t\u0259qdim edir. Afaq B\u0259\u015firq\u0131z\u0131yla ba\u011fl\u0131 facebookda bel\u0259 bir&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":36809,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[12,16],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36808"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=36808"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36808\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/36809"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=36808"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=36808"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=36808"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}