{"id":9905,"date":"2019-12-11T10:42:24","date_gmt":"2019-12-11T06:42:24","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hakimiyyet.com\/?p=9905"},"modified":"2019-12-11T10:42:24","modified_gmt":"2019-12-11T06:42:24","slug":"normand-dordluyu-uc-illik-fasil%c9%99d%c9%99n-sonra-toplandi-buzlar-%c9%99riyir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=9905","title":{"rendered":"&#8220;Normand d\u00f6rdl\u00fcy\u00fc&#8221; \u00fc\u00e7 illik fasil\u0259d\u0259n sonra topland\u0131: Buzlar \u0259riyir?"},"content":{"rendered":"<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-style: inherit; font-weight: inherit;\">&#8220;Normand d\u00f6rdl\u00fcy\u00fc&#8221; liderl\u0259ri &#8211; Rusiya Prezidenti Vladimir Putin, Fransa Prezidenti Emmanuel Makron, Almaniya Kansleri Angela Merkel v\u0259 Ukrayna Prezidenti Vladimir Zelenski aras\u0131nda Parisd\u0259 Yelisey Saray\u0131nda dekabr\u0131n 9-da ke\u00e7iril\u0259n g\u00f6r\u00fc\u015f t\u0259xmin\u0259n 2 saat 20 d\u0259qiq\u0259 davam edib.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-style: inherit; font-weight: inherit;\">Liderl\u0259r g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn yekun s\u0259n\u0259dind\u0259 Ukraynan\u0131n c\u0259nub \u015f\u0259rqind\u0259 bu ilin sonuna kimi at\u0259\u015fk\u0259s rejiminin icra olunmas\u0131na tam d\u0259st\u0259kl\u0259rini ifad\u0259 edibl\u0259r. Bundan ba\u015fqa, s\u0259n\u0259dd\u0259 Donbasda 2020-ci ilin mart ay\u0131n\u0131n sonuna kimi \u00fc\u00e7 yeni m\u0259nt\u0259q\u0259d\u0259 q\u00fcvv\u0259l\u0259rin geri \u00e7\u0259kilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Sammit\u00a0 i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 \u201c\u015etaynmayer formulu\u201d \u0259sas\u0131nda Ukraynan\u0131n Konstitusiyas\u0131na d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin edilm\u0259sinin t\u0259r\u0259fdar\u0131 olduqlar\u0131n\u0131 bildiribl\u0259r. \u00dcmumilikd\u0259 &#8220;Normand d\u00f6rdl\u00fcy\u00fc&#8221;n\u00fcn yekun b\u0259yanat\u0131n\u0131 \u00fc\u00e7 hiss\u0259y\u0259 b\u00f6lm\u0259k olar:<\/span><\/p>\n<ol>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-style: inherit; font-weight: inherit;\"> M\u00fcnaqi\u015f\u0259 zonas\u0131nda v\u0259ziyy\u0259tin sabitl\u0259\u015fm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rhal t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259si<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-style: inherit; font-weight: inherit;\"> Minsk raz\u0131la\u015fmalar\u0131n\u0131n siyasi v\u0259ziyy\u0259tinin realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbil\u0259r<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-style: inherit; font-weight: inherit;\"> G\u0259l\u0259c\u0259k add\u0131mlar<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-style: inherit; font-weight: inherit;\">Kommuniked\u0259, h\u0259m\u00e7inin bildirilir ki, dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n yekununda liderl\u0259r X\u0130N ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131na v\u0259 siyasi m\u00fc\u015favirl\u0259rin\u0259 \u0259ld\u0259 olunmu\u015f raz\u0131l\u0131qlar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sinin t\u0259min olunmas\u0131n\u0131 t\u0259klif edibl\u0259r. Liderl\u0259r qar\u015f\u0131dak\u0131 d\u00f6rd ay \u0259rzind\u0259 bu formatda daha bir g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 raz\u0131la\u015f\u0131blar.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-style: inherit; font-weight: inherit;\">Bel\u0259likl\u0259, uzun s\u00fcr\u0259n fasil\u0259d\u0259n &#8211; 3 ild\u0259n sonra &#8220;Normand d\u00f6rdl\u00fcy\u00fc\u201dn\u00fcn n\u00f6vb\u0259ti sammiti ba\u015f tutdu. Xat\u0131rladaq ki, Donbas m\u00fcnaqi\u015f\u0259sind\u0259n sonra yarad\u0131lan &#8220;Normand format\u0131\u201d liderl\u0259rinin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc sonuncu d\u0259f\u0259 2016-c\u0131 ilin oktyabr\u0131nda Almaniyan\u0131n paytaxt\u0131 Berlin \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ba\u015f tutmu\u015fdu. Lakin g\u00f6r\u00fc\u015f zaman\u0131 apar\u0131lan m\u00fczakir\u0259l\u0259r n\u0259tic\u0259siz qalm\u0131\u015f, Rusiya v\u0259 Ukraynan\u0131n he\u00e7 biri g\u00fcz\u0259\u015ft\u0259 getm\u0259mi\u015fdi.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-style: inherit; font-weight: inherit;\">2014-c\u00fc ild\u0259 Fransan\u0131n sabiq Prezidenti Fransua Olland\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 yarad\u0131lan v\u0259 t\u0259rkibind\u0259 Ukrayna, Rusiya, Almaniya v\u0259 Fransa liderl\u0259rinin yer ald\u0131\u011f\u0131 &#8220;Normand format\u0131\u201dna b\u00f6y\u00fck \u00fcmidl\u0259r b\u0259sl\u0259ns\u0259 d\u0259, bu g\u00fcn\u0259d\u0259k s\u00f6z\u00fcged\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 h\u0259r hans\u0131 raz\u0131l\u0131q \u0259ld\u0259 edilm\u0259yib. 2015-ci ilin fevral\u0131nda bu format \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n 17 saatl\u0131q m\u00fczakir\u0259l\u0259rd\u0259n sonra &#8220;Minsk-2\u201d raz\u0131la\u015fmas\u0131 \u0259ld\u0259 edilib. \u00d6t\u0259n m\u00fcdd\u0259td\u0259 bu raz\u0131la\u015fma \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 onlarla g\u00f6r\u00fc\u015f ke\u00e7irilib, lakin ciddi n\u0259tic\u0259 olmay\u0131b. Haz\u0131rda is\u0259 d\u00fcnya liderl\u0259rini \u00fcmidl\u0259ndir\u0259n f\u0259rqli bir v\u0259ziyy\u0259t yaran\u0131b. Ukraynada Vladimir Zelenski hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259n sonra Kiyev v\u0259 Moskva aras\u0131nda birba\u015fa dialoq qurulub. Q\u0131sa\u00a0\u00a0 m\u00fcdd\u0259td\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u0259rkibd\u0259 \u0259sir v\u0259 girovlar\u0131n d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si ba\u015f tutub v\u0259 Rusiya qaz\u0131n\u0131n Ukrayna \u0259razisind\u0259n tranzitin\u0259 dair raz\u0131la\u015fma \u0259ld\u0259 olunub. Donbas m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin h\u0259lli istiqam\u0259tind\u0259 bir s\u0131ra t\u0259klifl\u0259r ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u00fcb.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-style: inherit; font-weight: inherit;\">Bu bax\u0131mdan dekabr\u0131n 9-da ba\u015f tutmu\u015f &#8220;Normand d\u00f6rdl\u00fcy\u00fc\u201d liderl\u0259rinin sammitini adi protokol g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc adland\u0131rmaq sad\u0259l\u00f6vhl\u00fck olard\u0131.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-style: inherit; font-weight: inherit;\">Vladimir Zelenski b\u0259yan edib ki, g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259r yaln\u0131z Ukraynan\u0131n milli maraqlar\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 apar\u0131l\u0131b. M\u00fczakir\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259sas m\u00f6vzular \u0259sir v\u0259 girovlar\u0131n q\u0131sa zamanda n\u00f6vb\u0259ti d\u0259f\u0259 d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si prosesinin ba\u015f tutmas\u0131, Donbasda at\u0259\u015fk\u0259sin \u0259ld\u0259 edilm\u0259si, yerli se\u00e7kil\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259si olub. R\u0259smi Kiyev hesab edir ki, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, silahl\u0131 qrupla\u015fmalar \u0259razid\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmal\u0131, Kiyev Rusiya il\u0259 s\u0259rh\u0259d\u0259 n\u0259zar\u0259ti b\u0259rpa etm\u0259li v\u0259 bundan sonra Ukrayna qanunvericiliyin\u0259 uy\u011fun se\u00e7ki ke\u00e7irilm\u0259lidir.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-style: inherit; font-weight: inherit;\">Ukrayna Ali Radas\u0131ndak\u0131 &#8220;Avropa h\u0259mr\u0259yliyi\u201d, &#8220;S\u0259s\u201d v\u0259 &#8220;Batkiv\u015fina\u201d fraksiyalar\u0131 is\u0259 art\u0131q \u00f6lk\u0259 prezidentini s\u0259rt t\u0259nqid edir, onun &#8220;q\u0131rm\u0131z\u0131 x\u0259tti\u201d ke\u00e7diyini vur\u011fulay\u0131rlar. Zelenskinin r\u0259qibl\u0259ri hesab edirl\u0259r ki, q\u0259bul edil\u0259n q\u0259rarlar Ukraynan\u0131n milli maraqlar\u0131 v\u0259 Avropaya inteqrasiya kursuna ziddir.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-style: inherit; font-weight: inherit;\">Art\u0131q m\u00fcxalif\u0259t fasil\u0259siz etiraz aksiyalar\u0131 il\u0259 h\u0259d\u0259l\u0259yir.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-style: inherit; font-weight: inherit;\">Almaniya kansleri Angela Merkel v\u0259 Fransa Prezidenti Emmanuel Markon b\u0259yan edibl\u0259r ki, Avropan\u0131n maraqlar\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Donbas m\u00fcnaqi\u015f\u0259si \u0259traf\u0131nda Rusiya il\u0259 birba\u015fa dialoq arzu olunand\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-style: inherit; font-weight: inherit;\">Kiyev v\u0259 Moskvan\u0131n qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 add\u0131mlar\u0131na baxmayaraq, Ukraynan\u0131n \u015f\u0259rqind\u0259 g\u0259rginlik h\u0259l\u0259 d\u0259 qalmaqdad\u0131r. Ukrayna m\u00fcxalif\u0259ti ba\u015f ver\u0259nl\u0259rd\u0259 m\u0259suliyy\u0259ti Rusiyan\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 qoyur. AB\u015e v\u0259 A\u0130 raz\u0131la\u015fman\u0131n \u015f\u0259rtl\u0259rin\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259diyin\u0259 g\u00f6r\u0259 Rusiyaya sanksiyalar t\u0259tbiq edir.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-style: inherit; font-weight: inherit;\">\u201cNormand d\u00f6rdl\u00fcy\u00fc\u201d \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 olunan raz\u0131la\u015fmaya g\u00f6r\u0259, Donetsk v\u0259 Luqanskda se\u00e7kil\u0259rin Minsk sazi\u015fin\u0259 uy\u011fun ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 n\u0259zar\u0259ti Rusiya t\u0259r\u0259fi \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcb. \u00dcsyan\u00e7\u0131 b\u00f6lg\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n Donbas \u0259yal\u0259tind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n ictimai-siyasi xadiml\u0259rin Ukrayna h\u00f6kum\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n amnistiyas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 dan\u0131\u015f\u0131qlar is\u0259 bir n\u0259tic\u0259 verm\u0259yib. Bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 prinsipiall\u0131q g\u00f6st\u0259r\u0259n Rusiya b\u00f6lg\u0259d\u0259 ke\u00e7iril\u0259c\u0259k se\u00e7kil\u0259rd\u0259 i\u015ftirak ed\u0259c\u0259k siyasi xadiml\u0259rin legitimliyinin r\u0259smi Kiyev t\u0259r\u0259find\u0259n tan\u0131nmas\u0131 v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min olunmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-style: inherit; font-weight: inherit;\">Parisd\u0259 ke\u00e7iril\u0259n dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n \u0259sas m\u00f6vzular\u0131ndan biri d\u0259 c\u0259bh\u0259 b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 silahlar\u0131n azald\u0131lmas\u0131, 100 mm kalibr\u0259d\u0259k olan silahlar\u0131n t\u0259mas x\u0259ttind\u0259n uzaqla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-style: inherit; font-weight: inherit;\">M\u0259lumdur ki, AB\u015e ba\u015fda olmaqla Q\u0259rb d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri Kr\u0131m\u0131n i\u015f\u011fal\u0131na g\u00f6r\u0259 Rusiyaya siyasi v\u0259 iqtisadi sanksiyalar t\u0259tbiq edib. Lakin Q\u0259rb liderl\u0259rinin Kr\u0131m m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 getdikc\u0259 azalan mara\u011f\u0131 diqq\u0259ti c\u0259lb edir. &#8220;Normand format\u0131&#8221;nda dan\u0131\u015f\u0131qlardan sonra Q\u0259rb siyas\u0259t\u00e7il\u0259ri bildirib ki, Ukraynan\u0131 \u0259razi b\u00f6hran\u0131n\u0131n h\u0259lli g\u00f6zl\u0259yir, lakin bu, Kr\u0131m\u0131 yox, indiki halda \u00f6lk\u0259nin dig\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259rini \u0259hat\u0259 edir.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-style: inherit; font-weight: inherit;\">Son dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n nisb\u0259t\u0259n m\u00fclayim atmosferd\u0259 ke\u00e7m\u0259sind\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259r \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 Rusiya, Ukrayna v\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 aras\u0131nda q\u0131\u015f d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Rusiyadan qaz\u0131n idxal\u0131 \u00fczr\u0259 raz\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u0259ld\u0259 olunmas\u0131n\u0131n da m\u00fch\u00fcm rolu var. Rusiya Ukraynaya satd\u0131\u011f\u0131 qaz\u0131n qiym\u0259tind\u0259 20 dollar g\u00fcz\u0259\u015ft\u0259 ged\u0259r\u0259k 1000 kub\/metr\u0259 g\u00f6r\u0259 230 dollar m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirib. Yax\u0131n aylarda Ukraynan\u0131n &#8220;Qazprom&#8221;dan 500 milyon dollar d\u0259y\u0259rind\u0259 2 milyard kub\/metr h\u0259cmind\u0259 qaz alaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. Bu v\u0259saitin \u00f6d\u0259nm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 A\u0130-nin maliyy\u0259 qurumlar\u0131 Ukraynan\u0131n &#8220;Naftoqaz&#8221; \u015firk\u0259tin\u0259 h\u0259min m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259 kredit ay\u0131racaq. &#8220;Qazprom&#8221; is\u0259 q\u0131\u015fda qaz\u0131n Ukraynadan tranzitind\u0259 probleml\u0259rin yaranma ehtimal\u0131n\u0131 istisna etm\u0259yib. Bel\u0259likl\u0259, bu d\u0259f\u0259 d\u0259 iqtisadi amill\u0259r \u00f6n\u0259mli rol oynad\u0131. R\u0259smi Kiyev prosesi dan\u0131\u015f\u0131qlar yolu il\u0259 t\u0259nziml\u0259m\u0259k niyy\u0259tind\u0259dir. Lakin Prezident Zelenskini qar\u015f\u0131da yeni \u201cAvromeydan\u201d g\u00f6zl\u0259y\u0259 bil\u0259r\u2026\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Normand d\u00f6rdl\u00fcy\u00fc&#8221; liderl\u0259ri &#8211; Rusiya Prezidenti Vladimir Putin, Fransa Prezidenti Emmanuel Makron, Almaniya Kansleri Angela Merkel v\u0259 Ukrayna Prezidenti Vladimir&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9905"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9905"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9905\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9906,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9905\/revisions\/9906"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9905"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9905"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9905"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}